Amsterdam Dance Event bestaat 30 jaar: ‘Nachtcultuur is veel meer dan raven’
Dertig jaar ADE: van een klein danscongres naar een stadbreed cultuurfestival
Het Zwanenmeer, de Vijfde van Beethoven en allerlei kunst- en lichtinstallaties – je komt het allemaal tegen tijdens het Amsterdam Dance Event (ADE), dat vandaag van start is gegaan. Het grootste evenement voor elektronische muziek ter wereld viert dit jaar namelijk zijn 30-jarig jubileum. Tienduizenden muziekprofessionals en dj’s zakken deze dagen af naar Amsterdam om elkaar te ontmoeten, zaken te doen en natuurlijk op te treden.
Wat ooit begon als een kleinschalige conferentie over dancemuziek voor een paar honderd kenners in debatcentrum De Balie, is inmiddels uitgegroeid tot een enorm cultureel evenement met panels, festivals en feesten door de hele stad. Meer dan 300 locaties doen dit jaar mee: van grote podia als de Johan Cruijff Arena tot kleine clubs, vinylzaken, theaterzalen, cafés, hockeyclubs en zelfs verzorgingshuizen.
Van de binnenstad naar de hele regio
Door de jaren heen zijn de locaties steeds verder verspreid geraakt. Dertig jaar geleden speelde ADE zich alleen af in clubs en op plekken in de binnenstad, zoals Paradiso, de Melkweg en Escape. Tegenwoordig gebeurt er in elk stadsdeel van Amsterdam wel iets, en zelfs daarbuiten. Zo houdt de organisatie achter Awakenings voor het tweede jaar op rij al haar feesten in de SugarFactory, de voormalige suikerfabriek in Halfweg.
Die verbreding zie je ook terug in het kunst- en cultuurprogramma. Het Nationale Ballet en het Concertgebouworkest treden op, en er zijn dansvoorstellingen, kunstprojecten en audiovisuele installaties te bewonderen, bijvoorbeeld in de Oude Kerk. Anne van der Weijden is curator van dit onderdeel van ADE. “Toen ik in 2023 begon, deden er zo’n twintig locaties verspreid over de stad mee en was ik in mijn eentje verantwoordelijk voor het programma. Dit jaar zijn het er 72, vaak met dagelijks voorstellingen of optredens, en heb ik een team achter me. Daardoor kunnen we niet alleen meer programmeren, maar ook een breder en diverser aanbod neerzetten.”
Fondsen en beleidsmakers kijken er anders naar
Waar fondsen de nachtcultuur vroeger links lieten liggen, ziet Van der Weijden nu steeds meer bereidheid om te investeren in het kunst- en cultuurprogramma van ADE, dat een stichting is. “Daardoor heeft het programma zo kunnen groeien.”
Volgens Wiecher Troost, verantwoordelijk voor de programmering van het evenement, worden elektronische muziek en nachtcultuur steeds serieuzer genomen door beleidsmakers. De coronaperiode was daarin een belangrijk kantelpunt, zegt hij. “Sindsdien hebben fondsen veel beter door wat er leeft onder jongeren in het nachtleven. Jonge en diverse beleidsmakers zijn daarin belangrijke aanjagers geweest.”
Elektronische dancemuziek kwam ruim dertig jaar geleden vanuit de VS overwaaien naar Europa en vond zijn oorsprong in clubs. Maar daaromheen bestaat een veel bredere cultuur, aldus Troost. “Denk aan dans, videokunst, lichtkunst, decorbouw en andere kunstvormen. Nachtcultuur is veel meer dan raven.”
Het imago verandert langzaam
Stapje voor stapje verdwijnt het beeld dat ADE alleen maar draait om drugs en feesten die tot diep in de nacht doorgaan. De zwart-gele ADE-vlaggen die tegenwoordig door heel Amsterdam hangen, waren in de beginjaren nog ondenkbaar – dat was vooral iets voor andere culturele evenementen. Veel mensen die met dance zijn opgegroeid, willen bovendien niet meer de hele nacht doorhalen in een club, maar wel verbonden blijven met het nachtleven en de cultuur eromheen, ziet Troost. “Dat is een ontwikkeling die we ook bij andere doelgroepen zien.”
Ook verzorgingshuizen doen mee
Twee woonzorglocaties in de Jordaan doen dit jaar voor het eerst mee aan ADE. “We wilden een keer iets anders doen dan normaal”, vertelt activiteitenbegeleider Chiara Cherillo van De Rietvinck. Daar vindt vanmiddag een ‘ravebingo’ plaats. “We hebben een dj geregeld die een milde vorm van techno draait, afgewisseld met Jordaanse klassiekers. Daar hebben we een bingo aan gekoppeld. De winnaar krijgt een nieuwe rollator en een festivalticket.”
Bij een andere locatie, de Makroon, staat morgen een RollatorRave op de planning. Met flyers bij cafés in de Jordaan wierf Cherillo vrijwilligers voor de twee evenementen. Het idee erachter: de jongere en oudere generatie met elkaar in contact brengen. “We willen dat onze bewoners onderdeel blijven van de maatschappij en betrokken blijven bij wat er speelt in Amsterdam.”
De leefwereld van bewoners van een woonzorglocatie is vaak klein, zegt Cherillo. “Als mensen van buiten langskomen, zorgt dat voor extra aandacht. Dat betekent veel voor onze bewoners. We willen ook een bepaald beeld uitdragen: een woonzorglocatie kán meedoen aan ADE.”
Steeds meer plekken met een eigen achterban
Steeds vaker sluiten Amsterdamse plekken met een eigen achterban aan bij ADE – van een yogastudio die een speciale technosessie organiseert tot een family rave voor ouders en kinderen, of een net opgeleverd, toonaangevend pand dat zijn deuren opent voor het publiek. Troost begrijpt die trend wel. “Je bent onderdeel van iets groters dat in de stad gebeurt.”
Die verbreding moet volgens hem ook de komende dertig jaar centraal blijven staan. “We zitten al op onze grens van 600.000 bezoekers per jaar. Ons doel is niet om nog groter te worden, maar juist om meer gemeenschappen bij ADE te betrekken.”
Van Weel: impact PHP-lek kan fors zijn, nog geen signalen van misbruik
Minister Van Weel (Justitie en Veiligheid) waarschuwt dat de gevolgen van een ernstig lek in PHP behoorlijk groot kunnen uitvallen, al zijn er nog geen aanwijzingen dat kwaadwillenden er daadwerkelijk misbruik van maken.
Commando’s uitvoeren op kwetsbare systemen
Via de lekken zouden aanvallers commando’s kunnen uitvoeren op websites en webservers waarop PHP draait. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) raadt organisaties daarom aan hun website voorlopig offline te halen. Van Weel noemt dat advies ingrijpend, omdat heel wat websites daardoor nu platliggen. “In onze digitale samenleving heeft dit impact, maar hierbij is voorkomen het belangrijkst.”
Tweede Kamer wil opheldering
De Tweede Kamer komt voorlopig niet terug van reces vanwege de PHP-problemen, zo blijkt uit een rondgang van RTL Nieuws. Meerdere partijen willen na het reces wel uitleg van het kabinet. D66 heeft een debat aangevraagd. Kamerlid Sarah El Boujdaini: “Door het brede gebruik van PHP zijn in één keer veel systemen kwetsbaar. Ik wil dit daarom met de Kamer en het kabinet bespreken.” Ook het CDA wil opheldering. Kamerlid Jantine Zwinkels wil mondelinge vragen stellen zodra de Kamer weer bijeenkomt. “Dit is een zeer zorgelijke ontwikkeling. De beveiligingsupdates moeten zo snel mogelijk worden doorgevoerd.”
FvD vs. de ‘vegan eis’ van de gemeente: wat speelt hier echt?
Onderwerp van artikel
De FvD-fractie in Tilburg springt in de bres voor een horecaondernemer die binnenkort haar deuren moet sluiten. Volgens de partij komt dat doordat ze geen veganistisch eten serveert. Op social media is de verontwaardiging over ‘linkse beïnvloeding’ groot, maar de gemeente ontkent dat de menukaart ook maar iets te maken heeft met de beslissing. Hoe zit dat precies?
“Terwijl Home by Gladys nu een ontmoetingsplek in het hart van Udenhout is…”
“Terwijl Home by Gladys nu een ontmoetingsplek in het hart van Udenhout is, dreigt deze toch te moeten sluiten”, zo schrijft Forum voor Democratie op Instagram. In een filmpje zien we raadslid Dina Bruin-Poortier met een kopje koffie in de hand verontwaardigd vertellen over het nieuws.
‘Linkse maffia’
Die verontwaardiging draait om een eis die de gemeente aan de ondernemer zou hebben gesteld: de zaak zou eerst een vegan lunchroom moeten worden om een vergunning te krijgen. “Wordt een vegan bar of géén vergunning, in Tilburg kan het”, zijn de letterlijke woorden waarmee fractievoorzitter Pim Kooke de situatie samenvat. De reacties onder het bericht zijn niet mals. “Wtf”, reageert Nicolas Knoester, FvD-fractievoorzitter in Eindhoven. “Echt schandalig van de gemeente. Ik zou een petitie starten”, zegt iemand anders. “Tja, de linkse maffia heerst ook in Tilburg”, vult iemand anders aan.
‘Dit klopt niet’
Bruin-Poortier van FvD Tilburg laat desgevraagd weten bang te zijn dat de gemeente met dit soort eisen haar “linkse ideologie” op wil leggen. Ze is ook bang dat andere gemeenten in Nederland Tilburg gaan volgen. Maar is de eis wel echt gedaan? In de officiële afwijzing van de vergunning lezen we als reden het “afwijken van regels in het Omgevingsplan”. Een woordvoerder licht toe: “Het huidige omgevingsplan verbiedt op die plaats iedere categorie van horeca. Het menu doet niet ter zake.” En de claim van Forum dan? “Die klopt niet.”
Al anderhalf jaar
De situatie blijkt nog iets anders in elkaar te zitten. Uit een bericht van de gemeente blijkt dat de ondernemer in april 2025 al verteld is dat ze een vergunning nodig heeft. Bijna anderhalf jaar later was dat nog steeds niet in orde. In een brief aan de gemeenteraad van 9 oktober schrijft ze dat ze niet op de hoogte was van de regels: “Ik wist niet dat er voor mijn situatie een omgevingsvergunning nodig was.” Opvallend: zes dagen na haar brief kwam de voltallige fractie van Forum voor Democratie op bezoek. Kort hierna verschijnt het bericht over de “vegan eis” online, met alle boosheid op social media die daarbij hoort.
Vegan niet uit de lucht
Waar komt die claim opeens vandaan? Bruin-Poortier mailt een document dat de ondernemer van de gemeente heeft gekregen. Hierin valt inderdaad het woord “veganistisch”. De gemeente schrijft eerst dat horeca op die plek niet is toegestaan. Maar wat het ingewikkeld maakt: vervolgens wordt aangegeven aan wat voor horeca in Udenhout behoefte zou zijn, waardoor legalisering een optie kan zijn. Het gaat om “avontuurlijke, out of the box-initiatieven” en “exclusieve luxe concepten”. Als voorbeeld noemt men “een veganistisch of fruit de mer-concept”. Het is duidelijk deze term waar FvD op aanslaat. Maar dat een ‘laagdrempelige lunchroom’ wel zou kunnen als het vlees van de kaart verdwijnt, klopt dus niet.
Bekijk origineel artikel
Dit is een herschreven blogpost op basis van de aangeleverde samenvatting, in een informele stijl en met de gevraagde opmaak. De originele link staat onderaan.
Waarom lagen opeens zoveel websites plat?
Gisteren ging een hele rits websites uit voorzorg offline. Denk aan RTL Nieuws, DigiD, MijnOverheid en zelfs de site van de Tweede Kamer. Best heftig. Wat was er nou precies aan de hand, en waar kwam dat enorme beveiligingslek opeens vandaan?
Een aankondiging die verkeerd uitpakte
De organisatie achter PHP – een programmeertaal waar heel veel websites mee zijn gebouwd – kwam gisteren met een aankondiging. Op zich niks geks: softwaremakers doen dat wel vaker. Ze lieten weten dat er woensdag een oplossing zou komen voor een probleem. Zo kunnen ontwikkelaars zich vast voorbereiden.
Maar ja, dat liep anders. Hackers grepen die aankondiging juist aan om het exacte lek op te sporen en de info naar buiten te brengen. En met die informatie is het vervolgens relatief simpel om het lek te misbruiken.
Even terug: wat is PHP eigenlijk?
PHP is een van de oertalen van het wereldwijde web – de eerste versie verscheen al in 1995. De populariteit is wat afgenomen doordat er nieuwere, hippere programmeertalen opdoken, maar stiekem is het nog steeds een van de stille krachten achter het internet. En doordat zoveel sites PHP gebruiken, zijn dus ook meteen heel veel sites kwetsbaar.
Hoe ernstig is het?
Het lek zit in de zogenoemde interpreter: het stukje software dat de commando’s van programmeurs vertaalt naar iets wat de computer snapt. Er zitten twee weeffouten in PHP. Die krijgen allebei een CVE-score van 9,2 – op een schaal van 0 tot 10 best pittig dus.
Wie die fouten weet te misbruiken, kan zich naar binnen wurmen op een website. Denk aan klantdata stelen, verder inbreken in het bedrijf erachter, of nieuwe aanvallen op bezoekers opzetten.
Wat het extra ernstig maakte: er kwam pas rond vier uur ’s middags een oplossing, terwijl het lek al urenlang leek te worden misbruikt. Al die tijd waren sites dus kwetsbaar.
Waarom dan maar gewoon offline?
Het lastige was dat er geen echte oplossing bestond. Website-eigenaren konden wel proberen verdacht verkeer te blokkeren, maar waterdicht was dat niet – er konden altijd hackpogingen doorheen glippen. Daarom kozen veel eigenaren eieren voor hun geld en haalden hun site offline.
Toch is dat niet de enige optie. Je kunt ook alle interactieve functies uitzetten, zodat bezoekers bijvoorbeeld niet meer kunnen inloggen, reageren of bestanden uploaden. Voor een site als DigiD heeft dat weinig zin, maar een simpele informatiesite zou zo best online kunnen blijven. Of dat op korte termijn in de praktijk lukt, is weer een ander verhaal.
Zijn mijn gegevens nu veilig?
Er zijn nog geen concrete gevallen van misbruik bekend, maar de kans is groot dat die nog komen. Er zijn dus geen aanwijzingen dat websites al zijn getroffen – laat staan dat ze privégegevens lekken – maar helemaal uitgesloten is het zeker niet.
En die kans wordt alleen maar groter, want veel website-eigenaren updaten hun software veel te laat. Vooral sites van kleinere bedrijven en hobbysites draaien soms jaren oude versies. Die zijn de komende tijd dus extra kwetsbaar.
Waarom raakt één lek zoveel sites?
Hoe groot het internet ook is, uiteindelijk draait het allemaal op een relatief klein clubje programmeertalen en software. Eén ernstig lek kan daardoor in één klap veel websites en systemen raken. En dit gebeurt echt niet voor het eerst.
Wat wel nieuw is: AI maakt het steeds makkelijker én sneller om lekken in software te vinden. De ethische hackers die dit lek ontdekten en meldden bij de makers van PHP, gebruikten daar ook AI voor. Of de kwaadwillende hackers die de code voor iedereen publiceerden dat ook deden, is onbekend.
En nu?
De patch van PHP staat inmiddels online, dus het is nu in principe een kwestie van updaten. Gaat alles goed, dan zouden de sites relatief snel weer moeten werken. Al kan er altijd iets misgaan: misschien willen opeens veel meer mensen dan normaal de update downloaden, waardoor servers overbelast raken. Ook kunnen software-updates nou eenmaal mislukken.
De kans dat de bewuste sites later vanavond of zelfs morgen nog offline zijn, lijkt echter klein.
Milieuclubs en omwonenden Schiphol naar rechter om vliegplafond
Nieuwe vlieglimiet gaat bijna in
Vanaf november gaat er een nieuw plafond gelden voor het aantal vluchten op Schiphol. Het idee erachter: omwonenden beter beschermen tegen het geluid van al dat vliegverkeer. Het kabinet denkt dat dit lukt door het aantal vluchten terug te brengen van 500.000 naar 478.000 per jaar. Dat zou zo’n 15 procent minder geluidsoverlast opleveren.
Toch niet tevreden
De milieu- en omwonendenorganisaties zijn er allesbehalve blij mee. Zij zeggen al veel langer dat die 500.000 vluchten jarenlang voor “illegale overlast” zorgden. Dat aantal stond namelijk helemaal niet wettelijk vast, maar werd door de overheid gewoon gedoogd. Sinds corona haalt Schiphol dat aantal vluchten per jaar trouwens toch al niet meer.
Hoe wordt er geteld?
Het jaarlijkse aantal vluchten op Schiphol wordt geteld in zogenoemde gebruiksjaren. Die lopen van begin november tot eind oktober van het jaar daarna. Het huidige gebruiksjaar is dus bijna voorbij. Dit jaar blijven de cijfers steken op ongeveer 466.000 vluchten, meldde RTL Z eerder deze maand.
Felle kritiek
“De minister kiest opnieuw voor de belangen van de luchtvaart”, zegt Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment (MOB). Hij spreekt ook namens Greenpeace Nederland en Milieudefensie. Verder doen de omwonendenorganisaties S4R, SchipholWatch en Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder mee. Die laatste won in maart 2024 nog een rechtszaak tegen de Staat. De rechtbank in Den Haag oordeelde toen dat de Staat bij beslissingen over het luchtverkeer van en naar Schiphol de belangen van omwonenden steeds niet goed meeweegt. De regels werden volgens de rechter te weinig nageleefd. Daarmee was er sprake van een schending van mensenrechten en onrechtmatig handelen. Het hoger beroep in deze zaak komt eind dit jaar bij het Hof.
Minister verdedigt zich
Volgens Vollenbroek is minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) met het nieuwe plafond “wederom gezwicht voor de lobby” van de luchtvaartsector. Hij zou geen oog hebben voor de gezondheid van zeker anderhalf miljoen omwonenden. Het besluit schiet volgens hem ernstig tekort. Die kritiek kreeg Karremans eerder ook al in de Tweede Kamer, maar hij is het er niet mee eens. “Ik heb ontzettend veel omwonenden gesproken die zeggen: ik snap dat Schiphol moet bestaan, sterker nog, we verdienen er een heel goede boterham aan, maar zorg alsjeblieft voor regels.” Met het nieuwe plafond komen die regels er volgens hem.
Juridisch houdbaar?
“Dat niet iedereen tevreden is kan ik niet ontkennen”, zei Karremans daar eind september in het Kamerdebat over. Het idee dat hij een “juridisch wankel pad” bewandelt, spreekt hij tegen. De minister denkt juist dat het plafond juridisch stevig is. “Er is namelijk alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat het juridisch houdbaar is omdat we alle adviezen die we hebben gekregen hebben opgevolgd. Maar uiteindelijk is het aan de rechter om de juridische houdbaarheid te toetsen. Dat is niet aan mij.” Volgens hem hebben er veel verstandige mensen naar gekeken, en wijst hij op een positief advies van de Raad van State.
Nog even geduld
Het kan nog wel even duren voordat de rechtszaak dient. Het nieuwe plafond gaat gewoon per 1 november in.
F-35’s oefenen ‘voor oorlog’ op Schiphol, vliegtuigspotters dolgelukkig:
