Musk mikt op fusie van zijn bedrijven SpaceX en Tesla
SpaceX en Tesla hebben speciale commissies in het leven geroepen om te kijken of een fusie tussen de twee bedrijven er wel of niet moet komen. Dat liet Musk weten tijdens een webcast over de nieuwste kwartaalcijfers. Zelf mag hij niet aanschuiven bij die gesprekken, omdat hij een belangenconflict heeft. Volgens Musk kleven er “veel voordelen” aan het samengaan van de bedrijven, bijvoorbeeld op het vlak van samenwerking bij de ontwikkeling van AI. Eerder dit jaar nam SpaceX al Musks AI-start-up xAI over.
Cijfers derde kwartaal boven verwachting
SpaceX kwam gisteren nabeurs met de cijfers over het derde kwartaal, en die waren beter dan analisten hadden verwacht. Het is voor het eerst dat het bedrijf een kwartaalwinst boekt sinds de beursgang in juni – de grootste beursgang ooit. Een jaar geleden leed het bedrijf in dezelfde periode nog een verlies van 1,1 miljard dollar.
Groei vooral dankzij AI
De groei komt vooral door AI: daaruit steeg de omzet fors naar bijna 7,6 miljard dollar, tegen 813 miljoen dollar een jaar eerder. Ook nieuwe overeenkomsten voor clouddiensten en de overname van AI-bedrijf Cursor dragen bij aan die groei, net als AI-modellen zoals chatbot Grok, die steeds meer door consumenten en zakelijke klanten worden gebruikt. Verder zorgden abonnementen op de satellietdienst Starlink voor groei: op 30 september telde SpaceX 13,6 miljoen particuliere abonnees, plus honderdduizenden zakelijke abonnees.
Forse investeringen, vooral in AI
In het derde kwartaal gaf SpaceX ruim 19 miljard dollar uit aan investeringen. Het overgrote deel daarvan, 16,4 miljard dollar, ging naar AI. Hoe de bedrijven van Elon Musk met elkaar verbonden zijn, zie je in de video.
Ook veel van wat er in de Tweede Kamer wordt gezegd, komt van AI
Wat is er aan de hand?
Dat politici AI gebruiken voor hun socialemediaberichten of voor het stellen van Kamervragen wisten we al. Maar nu blijkt iets opvallenders: ook veel van wat Kamerleden in de Tweede Kamer zeggen, is bedacht met behulp van chatbots. Opinieweekblad De Groene Amsterdammer en platform Investico schrijven dat 68 Kamerleden het afgelopen jaar teksten uitspraken die werden gemaakt met kunstmatige intelligentietools als ChatGPT en Claude.
Hoe is dit onderzocht?
De onderzoeksjournalisten haalden alle spreekteksten van de 150 Tweede Kamerleden door Pangram, een programma dat teksten kan scannen op het gebruik van AI. Vrijwel zeker maakten nog meer Kamerleden gebruik van chatbots, want teksten die voor minder dan 50 procent met AI waren geschreven, zijn in het onderzoek buiten beschouwing gelaten. Het gaat om de teksten waar Kamerleden hun bijdragen in de Kamer mee beginnen. Interrupties en moties tellen niet mee. Dat leverde uiteindelijk een lijst op van 68 Kamerleden.
Wie staan er bovenaan?
Bovenaan staat voormalig Kamerlid Lahlah van Pro, die inmiddels wethouder is in Amsterdam. Na haar volgen Van Meetelen (PVV), Belhirch (D66) en Van Eijk (VVD). Uit die top 4 blijkt al dat het gebruik van chatbots over de hele breedte van de Tweede Kamer populair is. Volgens De Groene Amsterdammer en Investico zijn uiterst rechtse fracties als de PVV en Groep Markuszower wel oververtegenwoordigd. Alleen de SP, Partij voor de Dieren en Volt maken er helemaal geen gebruik van.
Wat zeggen de Kamerleden zelf?
Voormalig Kamerlid Lahlah deed afgelopen jaar aan vijf debatten mee over onder meer armoedebeleid en de Participatiewet. Bij vier daarvan raadpleegde ze chatbots. In een schriftelijke reactie laat ze weten dat haar bijdragen aan debatten altijd waren gebaseerd op gesprekken met burgers tijdens werkbezoeken. “Die verhalen laten zich soms moeilijk vatten in enkele minuten spreektijd, dus gebruikte ik AI.”
Uit het onderzoek blijkt dat sommige Kamerleden ook AI gebruikten voor hun maidenspeech. Dat is de eerste keer dat ze in de Kamer spreken en meestal een persoonlijk getint verhaal houden. Verder valt op dat in de top van de lijst vooral backbenchers staan, minder prominente volksvertegenwoordigers die ook vaak pas kort in de Kamer zitten.
Alle ‘betrapte’ Kamerleden geven toe dat ze kunstmatige intelligentie gebruiken voor hun spreekteksten. Ze zeggen er wel bij dat ze het alleen inzetten als hulpmiddel om zinnen beter te laten lopen of hun betoog in te korten. “Ik zal nooit een tekst uitspreken waar ik niet achter sta”, zegt PVV-Kamerlid Van Meetelen.
Van de bijdragen van de drie Kamerleden van BBB komt ongeveer 30 procent grotendeels uit ChatGPT of Claude, blijkt uit de analyse. Volgens fractievoorzitter Vermeer is dat voor een kleine fractie met veel werk niet vreemd. “We gebruiken ook rekenmachines, mobiele telefoons en zelfs koffiezetapparaten.”
CDA’er Krul is geschrokken dat hij in de lijst op nummer 5 staat. Hij erkent dat hij AI soms gebruikt om teksten in te korten, terwijl de inhoud behouden moet blijven. “Ik zou het heel erg vinden als nu het beeld ontstaat: zijn bijdragen rollen volledig uit Chat.” Kruls partijleider Bontenbal hecht juist erg aan authenticiteit. Volgens hem werkt de CDA-fractie aan richtlijnen voor AI-gebruik. “Ik zou het heel erg vinden als mijn fractieleden zoekopdrachten zouden hanteren als ‘verzin drie christendemocratische ideeën over onderwerp X, Y, of Z’.”
Waar zie je het vooral terug?
Bij de grote debatten waar fractievoorzitters het woord voeren, bijvoorbeeld bij de Algemene Politieke Beschouwingen na Prinsjesdag, zijn nauwelijks of geen AI-teksten te horen. Maar bij commissiedebatten in achterafzaaltjes is soms meer dan de helft van de spreekteksten opgesteld met de digitale hulpmiddelen.
En verder?
Eerder bleek dat premier Jetten regelmatig AI gebruikt voor het opstellen van berichten op sociale media. En onderzoek van de NOS wees vorige maand uit dat een kwart van de schriftelijke vragen van Kamerleden is opgesteld met hulp van AI. AI-detectieprogramma Pangram let bij de analyses vooral op zinsconstructies die chatbots graag gebruiken, zoals tegenstellingen, argumenten in drieën (de zogeheten drieslag) en het gedachtestreepje dat vaak een wending in een zin aankondigt.
Deze Brabantse Kamerleden gebruiken het vaakst AI-teksten in debatten
AI in de Tweede Kamer: 68 Kamerleden spraken dit jaar AI-teksten uit
Uit een onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer, uitgevoerd met een AI-scanner, blijkt dat 68 Tweede Kamerleden dit jaar in debatten teksten hebben uitgesproken die grotendeels door AI zijn gemaakt. In bijna tweederde van de debatten sprak minstens één Kamerlid een tekst uit die uit een chatbot kwam rollen – goed voor bijna driehonderd bijdragen sinds 1 januari dit jaar.
Bovenaan de lijst van veelgebruikers staat voormalig Pro-Kamerlid Esmah Lahlah uit Tilburg. Zij las in vier van de vijf debatten waaraan ze meedeed AI-teksten voor. Lahlah was Kamerlid voor GroenLinks-PvdA, de partij die nu Progressief Nederland (Pro) heet. Tegenwoordig is ze wethouder in Amsterdam; eerder was ze wethouder en raadslid in Tilburg. “Mijn spreekteksten voor debatten baseerde ik vaak op de gesprekken die ik met mensen had tijdens werkbezoeken. Die verhalen laten zich soms moeilijk vatten in enkele minuten spreektijd, dus gebruikte ik AI”, reageert ze in de Groene Amsterdammer.
Ook PVV en VVD hoog in de lijst
Na Lahlah volgen in de top van het lijstje PVV’er Rachel van Meetelen uit Bergen op Zoom, Fatimahzra Belhirch van D66 en VVD-Kamerlid Wendy van Eijk uit Maarheeze.
Binnen fracties blijken de verschillen in AI-gebruik groot. Waar PVV-Kamerleden Van Meetelen en Anette Raijer bijvoorbeeld vaak naar AI grijpen, ging de AI-scanner bij andere partijleden, onder wie Geert Wilders, niet af. De BBB-fractie heeft AI-gebruik het meest omarmd: dertig procent van de spreekbeurten is met chatbots tot stand gekomen. Direct daarna volgen de Groep Markuszower, Mona Keijzer en de VVD. Alleen bij de Partij voor de Dieren, SP en Volt sloeg de AI-scanner niet aan.
Sloopbedrijf Gubbels wéér bestolen: “Tienduizenden euro’s schade”
Weer raak: dieven slaan toe op bouwplaats in Roosendaal
Sloop- en grondverzetbedrijf Gubbels Bedrijven uit Helvoirt is dit weekend voor de tweede keer in korte tijd bestolen. Deze keer werd er toegeslagen op een bouwplaats in de regio Roosendaal. Een aggregaat en brandstof verdwenen, en eerder ging er ook al een shovel mee. De totale schade loopt op tot enkele tienduizenden euro’s.
“Projecten komen stil te liggen”
Voor eigenaar Tijs Gubbels heeft dit flinke gevolgen. “Het zorgt ervoor dat projecten stilliggen. Ik ben er veel tijd aan kwijt en het brengt veel onzekerheid met zich mee. Het is schade die je niet direct terugziet”, aldus Gubbels woensdagochtend. Het terrein in de regio Roosendaal was goed afgesloten en het aggregaat stond ingesloten tussen grote machines. Toch kregen de dieven het voor elkaar om machines te vernielen, bij de brandstof te komen en het aggregaat mee te nemen.
Tweede diefstal in korte tijd
Het is al de tweede keer dat het bedrijf in korte tijd wordt getroffen. In de nacht van 14 op 15 oktober werden vanaf een terrein in Oosterhout een shovel en een zware tilplaat gestolen, samen goed voor 50.000 euro. Daar was camerabeveiliging aanwezig, maar ook dat bleek geen afschrikwekkende werking te hebben. “Ook dat bleek geen afschrikwekkende werking te hebben”, schrijft het bedrijf op sociale media. De dieven wisten een camera uit te schakelen. Op een andere camera was even later te zien hoe ze met de gestolen machine voorop wegreden, samen met een aanhanger van een ander bedrijf.
Track-and-trace leidt naar België
Via track-and-trace zag Tijs Gubbels dat de machine in het Belgische Hoogstraten terechtkwam. Daar verdween het signaal. Gubbels deed aangifte en zocht samen met de Belgische politie in verschillende schuren, maar de gestolen machines werden niet gevonden. “Ik heb hetzelfde verhaal van een concullega gehoord. Hun gestolen machine dook op in Turnhout.” Ook hun tracker werd uitgeschakeld.
Vermoeden van georganiseerde groep
Volgens Gubbels lijkt het er sterk op dat een georganiseerde groep het op bouwplaatsen heeft gemunt. De afgelopen maanden hoorde hij dat collega-bedrijven uit de regio ook met diefstallen te maken kregen. Door de manier waarop de dieven te werk gaan, vermoedt hij dat het om dezelfde groep gaat. “Wij hebben zware machines. Een aggregaat is duizend kilo. Die kun je niet zomaar meenemen.”
Collectieve beveiliging als oplossing?
Na een bericht op sociale media kreeg Gubbels veel aanbiedingen van beveiligingsbedrijven. Die oplossingen zijn volgens hem alleen te duur om op alle werklocaties in te zetten. Daarom denkt hij na over andere maatregelen. Zo overweegt zijn bedrijf om samen met andere bedrijven de beveiliging te regelen. “Misschien kunnen we dat als collectief aanpakken”, vertelt Gubbels.
Grote kwetsbaarheid in populaire programmeertaal PHP, websites offline
Wat er nou precies aan de hand is, blijft voorlopig onduidelijk, maar de mensen achter PHP komen vanmiddag met een update om de kwetsbaarheden op te lossen. Hun dringende advies: die update zo snel mogelijk installeren. Het Europese cybersecuritycentrum CERT-EU gaat nog een stap verder en raadt zelfs aan om websites offline te halen tot ze geüpdatet zijn. Waarschijnlijk gaat het om een lek waarmee kwaadwillenden hun eigen code op servers met PHP kunnen zetten. Daarmee kunnen ze websites overnemen, gevoelige informatie stelen en malware verspreiden. Miljoenen websites draaien op PHP, de programmeertaal achter onder meer Wikipedia, WordPress en tal van andere veelgebruikte systemen. Ook de site van RTL Nieuws draait er bijvoorbeeld op. Uit voorzorg worden sommige websites al offline gehaald, zo meldt persbureau ANP. Zo is de dienst uitgeschakeld waarmee gemeenten officiële berichten publiceren.
VN-rapport: opwarming van meer dan 1,5 graad Celsius onvermijdelijk
Onderwerp van artikel
Het is simpelweg niet meer te voorkomen: de aarde warmt meer dan 1,5 graad Celsius op. Dat zegt de VN in een jaarlijks rapport. Al meer dan tien jaar draait bij diplomaten, politici en wetenschappers alles om dat getal als het gaat om klimaatverandering. Dat die grens nu wordt gepasseerd, laat goed zien hoe taai het aanpakken van klimaatverandering eigenlijk is. Er zijn meerdere redenen waarom het niet is gelukt om onder die grens te blijven. Eigenlijk hadden mensen de afgelopen jaren veel minder olie, steenkool en aardgas moeten verbranden. De broeikasgassen die daarbij vrijkomen, warmen de aarde op. In de praktijk ging het precies de andere kant op. “De uitstoot is blijven stijgen en we hebben weer een aantal jaar verloren”, aldus Michel den Elzen, onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving en de Vrije Universiteit, die meewerkte aan het VN-rapport. En dat was lang niet de enige reden waarom het doel buiten bereik raakt.
Zo gooide de Verenigde Staten onder president Trump bijna hun hele klimaatbeleid overboord. En de nieuwe klimaatplannen van andere landen bleken de uitstoot maar mondjesmaat te drukken. Bijna alle landen spraken tien jaar geleden in Parijs af om de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius te houden, en het liefst onder de 1,5 graad. De afgelopen jaren verwachtten steeds minder experts dat dat laatste nog ging lukken. Dit najaar erkennen ook de Verenigde Naties dat de wereld door de 1,5 graad heen zal schieten. Dat schreven ze in september en nu opnieuw in het jaarlijkse rapport over de voortgang van de klimaataanpak. In november praten landen hierover tijdens de klimaattop in de Turkse stad Antalya. Het hoogst haalbare is volgens de VN nu om de overschrijding zo beperkt en kort mogelijk te maken. Daar zijn ingrijpende stappen voor nodig. Mensen moeten niet alleen minder steenkool, aardgas en olie gaan gebruiken. Want zelfs als de uitstoot stopt, zitten er al meer broeikasgassen in de lucht dan voorheen. Die zou je deels uit de lucht moeten halen om de aarde af te koelen, zodat de opwarming weer onder de 1,5 graad komt. “Dat kan met technologie om CO2 op te slaan of ook door meer herbebossing”, zegt Den Elzen. Technisch kan dat, maar het zou op een enorme schaal moeten gebeuren. Je zou heel veel land moeten beplanten of er zijn gigantische aantallen ‘CO2-stofzuigers’ nodig. De vraag is of daar draagvlak, ruimte en geld voor te vinden is.
Een groep eilanden in de Stille Oceaan lanceerde in 2009 op de klimaattop in Kopenhagen het doel om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius te houden. Een flinke zeespiegelstijging bedreigt het voortbestaan van deze laaggelegen landen; daarom wilden ze meer actie tegen klimaatverandering. De top in Kopenhagen werd een mislukking. Maar zes jaar later spraken bijna alle landen in Parijs toch af om de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius en liever onder de 1,5 graad te houden. Ook toen waren er twijfels over de haalbaarheid. De top in Parijs vroeg om een onderzoek naar het verschil in gevolgen tussen 1,5 en 2 graden opwarming. Drie jaar later publiceerde klimaatpanel IPCC de uitkomst. Daaruit bleek dat de verschillen flink zijn. Zo blijft bij 1,5 graad opwarming bijvoorbeeld een deel van de koraalriffen behouden, terwijl ze bij meer opwarming vrijwel helemaal verdwijnen. Ook beperkt een stijging onder de 1,5 graad de zeespiegelstijging en de kans op extreme hitte, die ook gevaarlijk voor mensen kan zijn. Ook om de overschrijding beperkt te houden, dringt de tijd. “De kans bestaat dat we ook van deze scenario’s afscheid moeten nemen”, zegt onderzoeker Den Elzen. Als de uitstoot de komende jaren stijgt of hoog blijft, gaat de wereldwijde opwarming verder en blijft die langer boven de 1,5 graad. “Het is nu of nooit.”
Om onder de 2 graden Celsius opwarming te blijven, moeten landen de komende jaren alle zeilen bijzetten. Met het huidige beleid koerst de wereld af op meer opwarming. Veel landen beloofden hun uitstoot naar nul te brengen. Maar concrete plannen over hoe dat moet gebeuren ontbreken vaak. Opvallend genoeg zijn wind- en zonne-energie sneller gegroeid dan de onderzoekers hadden verwacht. Net als andere technologieën zoals elektrische auto’s en batterijen die bij gebruik geen CO2 uitstoten. “Dat gaat inderdaad sneller dan verwacht”, zegt Den Elzen. Maar tot dusver is dat niet genoeg om het gebruik van olie, steenkool en gas te laten dalen. ‘Nederlandse’ CO2 wordt in Noorwegen ondergronds gestopt: Deel artikel: Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
