Rachels zoontje Mats werd stilgeboren: ‘Hij was zo knap en zo mooi’
Een verlies dat alles verandert
Rachel van Roosmalen (32) uit Schijndel maakte iets verschrikkelijks mee: ze verloor haar zoontje Mats na 35 weken en drie dagen zwangerschap. Hij werd stilgeboren. “Hij was zo knap en zo mooi, maar zo stil en zo koud.” Samen met zestien andere ouders doorbreekt ze met het boek Geboren in Stilte het zwijgen over het verlies van hun baby.
Van buikpijn naar een onwerkelijk bericht
In 2022 kreeg Rachel thuis last van hevige buikpijn en ze voelde zich steeds zieker worden. De verloskundige kon geen hartslag vinden, dus moest ze naar het ziekenhuis. Daar kreeg ze te horen: “Zijn hartje klopt niet meer.” Er was amper tijd om verdriet te hebben. Er volgde een spoedkeizersnede en Rachel verloor veel bloed. “Blijf ik wel leven?” vroeg ze nog aan de gynaecoloog.
‘Helemaal af’
Toen Rachel wakker werd, lag Mats naast haar. Ze mocht hem vasthouden en bewonderde zijn neusje, zijn kleine voetjes en vingertjes. “Ik vond het heel fijn om hem vast te houden. Hij was helemaal af.” Na een paar dagen mochten Rachel en haar vriend Ard Mats mee naar huis nemen. In de tuin hielden ze een afscheidsdienst waar veel mensen op afkwamen. “Zeker tachtig mensen waren er. We hadden een tent, een geluidsinstallatie en iedereen blies bellen. Veel mensen wilden Mats ook even zien.”
Paniekaanvallen na de crematie
Na de crematie begon het rouwen pas echt. Rachel kreeg paniekaanvallen en had veel last van angst. “Alles was te veel. Ik staarde voor me uit en niks lukte meer.”
Ook Rachels eerste zwangerschap verliep niet zorgeloos. Met 33 weken werd ze opgenomen in het ziekenhuis met vasa previa, een ernstige zwangerschapsaandoening. Eva werd met 34 weken en vier dagen geboren via een semi-spoedkeizersnede. Ze moest in de couveuse, maar gelukkig kwam alles goed.
‘Mats hoort erbij’
In 2024 werd Sam gezond geboren, al ging het ook toen weer via een spoedkeizersnede. Hij groeit op met zijn grote zus Eva (5). Mats is ook onderdeel van het gezin. In huis staat een beertje en hangen foto’s van hem, er worden kaarsjes voor hem aangestoken en Eva noemt haar broertje regelmatig bij naam.
Een boek met foto’s over zo’n kwetsbaar onderwerp: daar hoefde Rachel niet lang over na te denken. “Het is fijn om Mats’ verhaal op papier te zetten, dat blijft daar staan. Ook is het fijn dat dit verhaal ouders die dit meemaken kan helpen, net als hun omgeving.”
Eén ding staat vast: “Mats hoort erbij en zal er voor altijd bij horen!” En als iemand vraagt hoeveel kinderen ze heeft? “Dan zeg ik gewoon drie. Ik heb er twee om voor te zorgen en één in mijn hart.”
Lessen uit een simpel tweeluik: de Oranjevrouwen beschikken over een luchtmacht én een brede bank
Je leert meer van verliezen dan van winnen, zeggen ze wel eens. Als dat echt zo is, dan viel er deze interlandperiode bitter weinig te leren voor de Oranjevrouwen, want tegen Hongarije werd het twee keer een walk in the park: 0-8 en 3-0. Toch gaat bondscoach Arjan Veurink deze duels gewoon nog eens rustig terugkijken, want begin december staan er nog twee potjes op het programma tegen Slovenië, met WK-kwalificatie op het spel. En uit het tweeluik met Hongarije kan hij best twee dingen meenemen.
Les 1: Nederland heeft een luchtmacht
In de thuiswedstrijd tegen Hongarije kwamen alle goals uit een kopbal na een voorzet of corner. Dat was echt geen toeval. Oranje pompte maar liefst 53 voorzetten richting de Hongaarse zestien, een aantal dat zes jaar geleden voor het laatst werd gehaald in één interland. Veruit de meeste van die ballen kwamen van de vleugelverdedigers Janou Levels (14) en Lynn Wilms (8).
Wat Veurink vooral goed zal doen: meerdere speelsters weten raad met die hoge ballen. Dat Damaris Egurrola sterk is in de lucht wisten we al, en zij scoorde in beide duels met Hongarije dan ook met het hoofd. Maar ook anderen lieten zien dat ze er iets mee kunnen.
Bekijk de drie kopgoals van Oranje tegen Hongarije:
- Brugts kopt Oranje vroeg op voorsprong tegen Hongaarsen
- Oranje weer trefzeker door de lucht: Beerensteyn kopt binnen na voorzet Wilms
- Derde doelpunt door de lucht: Egurrola kopt Oranje op 3-0 tegen Hongarije
Esmee Brugts, ooit een tengere buitenspeler, liet zien dat ze bij FC Barcelona flink aan fysieke kracht heeft gewonnen. Zij zorgde voor de openingstreffer in Tilburg door een kopduel stevig te winnen en de bal in de verre hoek te knikken. Ook Lineth Beerensteyn, toch een van de kleinere speelsters in de selectie, bewees dat lengte niet alles zegt. In het heenduel scoorde ze met een prachtige volley, in het terugduel kopte ze vastberaden raak in een druk strafschopgebied, beide keren na een voorzet van Wilms.
Zo liet Oranje zien dat het geven van voorzetten (‘de bal in de zestien pompen’, in trainersjargon) niet alleen een plan B hoeft te zijn voor noodgevallen. Ook als plan A kan het prima werken tegen ploegen die zich ingraven.
Les 2: Oranje heeft een brede bank
Dit is precies waar Veurink al sinds zijn aanstelling op hamert: ook de speelsters die als wissel beginnen, moeten van waarde kunnen zijn. “We blijven investeren in de totale groep, want daar geloof ik in”, herhaalde Veurink na het tweeluik met de Hongaarsen nog maar eens. “Op eindtoernooien is vaak gebleken dat een sterke bank extreem belangrijk is en daar moet je in investeren.”
In dat licht was hij dan ook zeer tevreden met de invalbeurten van Lotte Keukelaar, Jill Roord en Ella Peddemors, die allemaal kort na de rust binnen de lijnen kwamen. Natuurlijk stond het op dat moment al 11-0 over twee duels en hadden de Hongaarse vrouwen zich al lang en breed overgegeven. Maar de energie die de invallers brachten, was opvallend en vertaalde zich ook in goede statistieken.
Zo flitste Keukelaar voortdurend over de flank en gaf ze goede voorzetten. Hoewel ze pas in de 55ste minuut inviel, was ze de speelster met de meeste succesvolle dribbels (vijf stuks). In de laatste tien jaar slaagde geen enkele Oranje-speelster erin om zoveel tegenstanders voorbij te dribbelen in een invalbeurt. Tegelijkertijd waren Peddemors en Roord erg zichtbaar in de laatste fase van de aanval. Peddemors noteerde vier doelpogingen, na Lineth Beerensteyn (zes) het meest van alle speelsters op het veld. Roord creëerde twee schietkansen voor zichzelf na goede aannames, maar kreeg niet de beloning in de vorm van een goal.
Zeker met de wetenschap dat Vivianne Miedema, Jackie Groenen en Renee van Asten vanwege fitheidsproblemen ontbraken en in de toekomst weer beschikbaar zullen zijn, kijkt Veurink ongetwijfeld optimistisch vooruit naar de laatste ronde van de play-offs.
IND hoeft asielzoekers geen dwangsommen meer te betalen
Waarom stopt de IND met dwangsommen?
De IND heeft een flinke achterstand en krijgt het maar niet voor elkaar om asielverzoeken op tijd af te handelen. Dit jaar is er al 112 miljoen euro aan dwangsommen uitgekeerd. Die dwangsommen zijn eigenlijk bedoeld als stok achter de deur om de overheid sneller te laten werken, maar volgens asielminister Bart van den Brink (CDA) is de achterstand bij de IND compleet uit de hand gelopen en valt die niet meer op tijd in te halen.
Hoe werkt een dwangsom precies?
Als een asielzoeker in beroep gaat omdat er maar geen beslissing komt op de aanvraag, kan een rechter een dwangsom opleggen. De afgelopen jaren werden er volgens Van den Brink meer dan tweehonderd dwangsommen per werkdag aangevraagd. Elke keer moet een IND-medewerker bij de rechtbank uitleggen waarom de aanvraag niet op tijd is behandeld. Dat kost dus heel veel tijd, terwijl er juist minder tijd overblijft om aanvragen te behandelen. Van den Brink noemde de dwangsommen gisteravond in de Eerste Kamer dan ook “destructief”.
Wat betekent dit voor de asielwet?
Het schrappen van de dwangsommen hoorde bij een asielwet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber. Die strenge wet werd eerder dit jaar in de Eerste Kamer weggestemd, omdat de PVV-fractie de steun introk. Van den Brink had al aangegeven dat hij losse maatregelen uit die wet alsnog wilde doorvoeren.
Wat vindt de IND zelf?
Rhodia Maas, directeur-generaal van de IND, reageerde gisteravond ook. Volgens haar werden de dwangsommen ooit ingevoerd om de IND sneller te laten beslissen, maar in de praktijk zorgen ze vooral voor extra werkdruk, hoge kosten en onnodige werklast. Het doel, sneller beslissen, werd niet gehaald. Maas: “Te veel mensen wachten te lang op een beslissing en leven daardoor langdurig in onzekerheid. Zij hebben recht op een tijdige behandeling door de IND. Maar hoe gek het misschien ook klinkt, dwangsomprocedures helpen daar niet bij.”
Staking in het streekvervoer: dit moet je weten
In het streekvervoer ligt het werk vandaag stil. Reizigers kunnen vertragingen verwachten en ritten die uitvallen. Hoe groot de chaos precies wordt, is nog niet duidelijk – dat hangt ervan af hoeveel medewerkers toch gewoon komen werken.
Waarom wordt er gestaakt?
De staking komt doordat de cao-onderhandelingen op niets zijn uitgelopen. Machinisten en chauffeurs bij vervoerders zoals Arriva, Keolis, Qbuzz, Transdev en EBS zijn door de vakbonden opgeroepen om het werk neer te leggen.
Wat rijdt er wel en niet?
Het stadsvervoer in Amsterdam (GVB) en Den Haag (HTM) valt niet onder het streekvervoer. Daar rijden bussen, trams en metro’s dus gewoon zoals altijd. In Rotterdam rijden geen bussen, maar trams en metro’s wel. In Utrecht zullen naar verwachting minder bus- en tramritten zijn.
Lastig te voorspellen
Vervoerders kunnen moeilijk zeggen welke bussen en treinen wel rijden en welke niet. Keolis zegt op hun site: “we weten pas kort van tevoren welke bussen/treinen er wel rijden”. Transdev geeft toe nog niet te weten wat er lukt. Net als de andere vervoerders adviseert Arriva reizigers om kort voor vertrek de reisplanner te checken.
Let op: niet overal waar Arriva rijdt wordt gestaakt. In de Achterhoek rijden alle Arriva-bussen en in Groningen en Friesland alle treinen.
Cao-onderhandelingen mislukt
Vakbonden CNV en FNV riepen vorige week op tot de landelijke staking. Volgens hen zijn de cao-voorstellen van de vervoerders een verslechtering. De vervoerders zeggen op hun beurt dat hun financiële ruimte beperkt is en dat het ov betaalbaar moet blijven.
De bonden eisen onder meer 9,5 procent extra salaris over een periode van twee jaar en betere arbeidsvoorwaarden voor ouder personeel. Als de werkgevers geen sjoege geven, wordt vanaf nu iedere week op een andere dag gestaakt.
Schrikbarend veel scripties geschreven met AI: ‘Universiteiten zijn naïef’
Studenten geven massaal toe: AI schrijft mee aan scripties
Het is bijna de norm geworden, zeggen studenten tegenover RTL Nieuws. “Ik vind het vrij naïef van universiteiten om te denken dat het niet gebeurt”, aldus een recent afgestudeerde. Diezelfde persoon liet 86 procent van de scriptie door ChatGPT en Claude schrijven. Een andere alumnus gaat nog verder: 90 procent van zijn scriptie kwam van Claude. “Niemand sluit zich nog op in een kamer met stapels boeken om daar later met een tekst uit te komen.”
Wat blijkt uit het onderzoek?
RTL Nieuws bekeek honderden recente masterscripties van twaalf Nederlandse universiteiten met Pangram, een AI-detectietool. De resultaten zijn opvallend: bij de meeste studenten schrijft de chatbot een deel van de scriptie mee. Bij één op de vijf scripties is de bijdrage van ChatGPT, Claude of Gemini zelfs groter dan die van de student zelf. Zes procent van de scripties werd vrijwel volledig door AI geschreven.
De opmars gaat duizelingwekkend snel: drie jaar geleden was er nog bijna geen spoor van AI in scriptiedatabanken te vinden.
‘Het zijn mijn gedachten’
Vier studenten van wie de scriptie volgens Pangram voor meer dan 80 procent door AI was geschreven, wilden anoniem hun verhaal doen. Allemaal vinden ze dat ze zelf de echte maker zijn, ondanks het intensieve AI-gebruik. “Voor mij zijn het mijn gedachten, de feiten. Die staan erin. Niet feiten die een chatbot erin wil hebben”, zegt één van hen.
Hoe ze AI precies inzetten, verschilt:
– Eén student liet bullet points door een chatbot omvormen tot een coherent verhaal
– Een ander liet theoretische verbanden omzetten tot grote lappen tekst door ChatGPT en Claude
– De derde liet lange teksten samenvatten door AI
– De vierde kwam in samenspraak met ChatGPT tot een tekst
Geen van de studenten kon chatbotverslagen of zelfgeschreven teksten delen met RTL Nieuws, waardoor hun uitleg niet gecontroleerd kon worden. De meesten zeiden hun bronnen zelf te hebben gelezen, maar in drie van de vier literatuurlijsten stonden niet-bestaande artikelen. Daar hadden ze geen verklaring voor. Eén student gaf toe alleen samenvattingen van teksten in ChatGPT te hebben gelezen, wat mogelijk tot onjuiste verwijzingen leidde.
AI-verklaringen kloppen vaak niet
Veel studenten presenteren de AI-teksten als eigen werk. Bijna de helft van de scripties die grotendeels met AI zijn geschreven, bevat een AI-verklaring waarin staat hoe kunstmatige intelligentie is ingezet. Slechts een enkeling geeft daarin toe teksten uit een chatbot te hebben gekopieerd. De meeste studenten zeggen AI alleen te gebruiken om te brainstormen, voor spelling- en grammaticacontrole of voor het samenvatten van bronnen.
Soms wordt het gebruik ronduit ontkend. “Ik heb geen generatieve AI gebruikt … om tekst te genereren of te herschrijven”, meldt een student econometrie. Toch bestaat zijn scriptie voor driekwart uit AI-tekst. “Deze tekst is door mij geschreven”, staat in de AI-verklaring van een UvA-student, wiens scriptie volgens Pangram voor 90 procent door een chatbot is geschreven, inclusief de AI-verklaring zelf. Twee studenten gaven toe expres een onjuiste verklaring te hebben ingediend. “Ik wil het risico niet lopen dat ik het gesprek dat we nu voeren met een examencommissie moet doen.”
Universiteiten lijken overvallen
Meestal is de scriptie het laatste onderdeel van de opleiding, dus veel van deze studenten hebben hun diploma al binnen. De ontwikkelingen lijken de sector te hebben overvallen. Geen van de twaalf onderzochte universiteiten of de koepelorganisatie Universiteiten van Nederland heeft cijfers over AI-fraude in scripties. Het beleid is versnipperd en precieze regels verschillen soms per opleiding.
- De TU Eindhoven moedigt AI-gebruik bij scripties zelfs aan, volgens een woordvoerder
- In Groningen is het kopiëren van AI-output zonder duidelijke bronvermelding nooit toegestaan
- Sommige universiteiten gebruiken AI-detectietools, bij de Universiteit Utrecht en de Vrije Universiteit Amsterdam is dat juist verboden
Een belangrijke reden voor dat verbod: een eerdere generatie detectiesoftware was onbetrouwbaar, waardoor studenten soms onterecht als fraudeur werden aangemerkt.
‘Wat hebben we laten gebeuren?’
Marijke van Vlasselaer is onderwijsfilosoof en doet onderzoek naar academische integriteit en generatieve AI. Op haar werkplek, de Faculteit Sociale Wetenschappen in Brussel, worden scripties standaard met Pangram gescand. Bij een score boven de twintig procent volgt extra controle en indien nodig een gesprek met de student. Kan die aantonen dat het werk zelf gedaan is, dan volgen geen maatregelen. Meestal betekent een hoge score echter dat er iets aan de hand is. Vorig studiejaar kreeg ongeveer zeven procent van de 1100 ingediende scripties een sanctie vanwege AI-fraude.
Zonder toezicht loopt het chatbotgebruik snel uit de hand, zegt Van Vlasselaer. “Je ziet de gekste dingen: studenten laten interviews genereren, data genereren.” Wat haar het meest steekt, is het onrecht voor studenten die zich wél aan de regels houden. “Studenten die zo hard hun best doen. Ik denk dat we over een paar jaar terugkijken op deze periode en denken: wat hebben we laten gebeuren.”
Minister noemt het fraude
Verantwoordelijk minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap spreekt van fraude. Volgens haar is tekst uit een chatbot duidelijk niet het eigen werk van een student “en dat is niet de bedoeling”. Letschert vindt dat de controle op AI-misbruik in het hoger onderwijs nu tekortschiet. “Zijn we dat wel voldoende aan het checken? Je zult je verantwoordelijkheid moeten pakken als onderwijsinstelling.” Ze wil dit jaar nog met een aanpak komen voor het snelgroeiende AI-probleem.
Deskundigen aan het woord
RTL Nieuws legde het onderzoek voor aan onderwijsfilosoof Marijke Van Vlasselaer van de Vrije Universiteit Brussel, universitair docent kunstmatige intelligentie Jelle Zuidema (UvA) en Maarten Sukel van The AI Factory. Volgens hen geeft het onderzoek op populatieniveau een duidelijk beeld van het AI-gebruik in scripties. Meer daarover is te lezen in de verantwoording.
Waarom niet elke pedofiel een kindermisbruiker is: zo pakken ze het aan bij de preventielijn
Niet iedereen met seksuele gevoelens voor kinderen wordt ook daadwerkelijk een misbruiker. Dat is precies het uitgangspunt van Offlimits, een stichting met een preventielijn waar mannen terechtkunnen die zich aangetrokken voelen tot minderjarigen, maar daar liever niet naar willen handelen. Het doel is simpel: voorkomen dat er slachtoffers vallen. Bij de Bossche zwemleraar Benno L. liep het anders. Deskundigen stelden bij hem een pedofiele stoornis vast en hij misbruikte kinderen in Nederland én Duitsland. In een brief aan Omroep Brabant-verslaggever Eva de Schipper schrijft hij: “Helaas heb ik een ziekte meegekregen, waar ik zelf niet om heb gevraagd. Als ik kon, zou ik het eruit laten opereren.”
Geen ziekte, maar een aantrekking
Offlimits is een stichting die online misbruik bestrijdt. Bij de preventielijn hebben ze het bewust niet over een ziekte, maar over een aantrekking. “Niet alle mensen met seksuele gevoelens voor minderjarigen zijn kindermisbruikers. En andersom hebben niet alle mensen die kindermisbruik plegen een aantrekking tot minderjarigen”, legt Kelly van den Heuvel van de preventielijn uit. Bij de anonieme lijn melden zich mannen met een seksuele aantrekking tot minderjarigen. Een groot deel van hen wil daar niet naar handelen. “Zij weten dat het schadelijk is voor minderjarigen en willen hun geen schade aandoen. Wel maken ze zich zorgen over hun romantische of seksuele gevoelens voor minderjarigen. Ze zoeken hulp bij de vraag hoe ze daarmee omgaan.”
Benieuwd naar de zaak Benno L.? Beluister de Omroep Brabant-podcast Benno L. zat aan mijn kind.
Waarom ze bewust niet over een stoornis praten
Vanaf het allereerste contact gebruikt Offlimits bewust het woord aantrekking en niet ziekte of stoornis. Een pedofiele stoornis kan overigens wél worden vastgesteld door deskundigen volgens het internationale handboek voor psychische stoornissen DSM-5, zoals bij Benno L. gebeurde. “Wij zeggen niet dat pedofilie een seksualiteit moet zijn waar mensen uiting aan mogen geven. Maar als je puur kijkt hoe mensen het zelf ervaren; het is iets dat zich in de puberteit ontwikkelt en het is vrij consistent. Je kan het niet zomaar veranderen. Het lijkt daarmee op een aantrekking.” Door deze mensen handvatten te geven, hoopt de preventielijn kindermisbruik te voorkomen.
Van eerste belletje tot behandeling
Bij een eerste belletje kijkt een medewerker van de preventielijn of het gaat om gevoelens voor kinderen of dat er sprake is van strafbaar gedrag, zoals het kijken van misbruikbeelden. “Dat is onze grootste groep. We zorgen ervoor dat deze mensen in behandeling kunnen bij een forensisch polikliniek zoals de Rooyse Wissel of de Woenselse Poort.” Gaan mensen vrijwillig in behandeling, dan volgt er vaak geen straf. Tussen het eerste contact en de behandeling in kunnen zij gebruikmaken van een zelfhulpmethode van Offlimits. In een kliniek leren de veelal mannen meer over zelfacceptatie. “Er worden risicofactoren besproken, maar ook vragen als: hoe ga je om met die gevoelens? Hoe geef je er op een veilige manier uiting aan, bijvoorbeeld met alleen fantasieën? Hoe kan je terugval voorkomen”, somt Van den Heuvel op. Ook leren zij met het zogeheten Good Lives Model op een andere manier invulling te geven aan hun leven. “Denk aan werk, hobby’s en vriendschappen. Er zijn heel veel manieren waarop iemand een waardevol leven kan hebben zonder dat stukje seksualiteit.”
Het stigma doorbreken
Contact met vrienden en familieleden kan helpend zijn. Maar het daarover hebben met anderen is een flinke drempel voor hen, merkt Van den Heuvel. Het brengt volgens haar veel stigma’s met zich mee. “Als iedereen zegt: ‘alle pedofielen zijn kindermisbruikers’ dan kan iemand dat gaan geloven. Het internaliseren van deze stigma’s en soms al bestaande psychische problemen kan voor sociaal isolement zorgen, wat de kans op misbruik kan vergroten.”
Het beeld van de ‘oude man’ klopt niet
‘Een vriendelijke man met een baard en dikke buik’ of ‘een soort opa-figuur’, zo omschrijven oud-buurtbewoners de Bossche zwemleraar in de podcast Benno L. zat aan mijn kind. Maar het beeld dat iemand met een seksuele aantrekking voor kinderen een oude man is, hoeft volgens Van den Heuvel niet te kloppen. Vaak gaat het om jonge mannen. “Bijvoorbeeld bij onderzoeken over het kijken naar misbruikbeelden gaat het vaak over jongere mannen tussen de 18 en 25 jaar. Jongere mannen spreken we ook veel bij onze preventielijn. Sommigen van hen merken al vroeg dat de seksuele aantrekking niet mee ontwikkelt met hun leeftijd.”
Ook voor familie en vrienden
Ook familieleden, vrienden, bekenden of professionals kunnen bellen naar Offlimits als zij zich zorgen maken over iemands gedrag richting kinderen, of als zij bijvoorbeeld misbruikbeelden van minderjarigen hebben ontdekt. De preventielijn begeleidt hen om het gesprek aan te gaan met diegene. Ook worden er voor deze familieleden en vrienden lotgenootgroepen georganiseerd. Vragen als ‘waarom kijkt mijn partner misbruikbeelden’ en ‘hoe vertel je anderen over de situatie’ komen daarin voorbij.
