Geslaagd wijnjaar voor Brabant, maar wél met extremen
De Brabantse wijnboeren zijn druk aan het plukken en dat betekent: tijd om de balans op te maken. Was het een goed wijnjaar? Het antwoord is ja, maar er valt wel wat op aan te merken. Wie namelijk denkt dat lekkere wijn alleen uit de Provence of Georgië kan komen, heeft het mis. Zuid-Limburg heeft met zijn mergelgronden en zonnige heuvels misschien een voordeeltje, maar ook in Brabant worden prachtige wijnen gemaakt.
Experimenteren op zandgrond
Op de Brabantse zandgronden is het wel iets lastiger, omdat die water en voedingsstoffen minder goed vasthouden. Toch ziet Monique van der Goes van Wijngaard Dassemus in Chaam juist kansen. “We zitten hier nauwelijks aan regels vast, dus je kunt hier tenminste nog experimenteren”, vertelt ze. Samen met haar partner Ron begon ze ooit een wijngaard, wat ze zelf grappend “een soort dertigersdilemma” noemt. Inmiddels werken ze volledig biodynamisch aan hun eigen wijnen, zonder klassieke druivenrassen en zonder bestrijdingsmiddelen. De natuur en de grond krijgen zoveel mogelijk rust. De afzet gaat nu vooral naar de Randstad, waar men actiever met bio bezig is. “Maar ik verwacht dat dat in Brabant nog wel gaat komen”, aldus Monique.
Van heel nat naar heel droog
De grond zelf vindt ze niet zo spannend. “Zand is prima. Niet heel goed, niet heel slecht”, legt ze uit. Wat het vooral lastig maakt, zijn de extremen: de grote verschillen tussen periodes met veel regen en periodes van langdurige droogte. Toen Wijngaard Dassemus begon, waren ze vooral bezig met het afvoeren van water, want druiven houden niet van natte voeten. “Twintig jaar later zijn we vooral bezig met het vasthouden van water, omdat het zo droog is. Je gaat van het ene uiterste naar het andere.”
Klimaatverandering: vloek én zegen
Die droogte en klimaatverandering zijn voor Brabantse wijnboeren zowel een vloek als een zegen. Het klimaat verandert, de provincie wordt warmer, maar de extremen worden ook groter. “Hagelstenen? Die zijn funest voor je druiven, natuurlijk”, zegt Monique. Toch pakten de warmte en droogte van dit jaar juist goed uit voor de wijnboeren. Ook Gilbert Sweep van Wijngaard de Santspuyt in Etten-Leur kijkt tevreden terug op het seizoen. “Het was droog en er waren veel zonuren, dus dit was zeker een goed jaar. Weinig wespen, mooie suikergehaltes en een mooie afrijping.”
Verstappen zakt weg in Azerbeidzjan: ‘Was er even klaar mee’
Max Verstappen kwam in de kwalificatie voor de GP van Azerbeidzjan niet verder dan een achtste plek. De Red Bull-coureur leek lang op weg naar poleposition, maar in het laatste deel van de kwalificatie ging het helemaal mis.
Russell oppermachtig, Verstappen teleurgesteld
George Russell pakte met afstand de snelste tijd in zijn Mercedes. Hij start zaterdag vanaf poleposition. Charles Leclerc (Ferrari) begint als tweede naast hem op de eerste rij, met Oscar Piastri (McLaren) als derde. Ook Red Bull-teamgenoot Isack Hadjar was sneller dan Verstappen. De Fransman, die terugkeert na een polsblessure die hem drie races aan de kant hield, reed de vierde tijd. WK-leider Kimi Antonelli haalde de slotfase niet nadat hij in de eerste sessie met zijn linkervoorwiel de muur raakte in bocht één. De schade was zo groot dat hij zijn Mercedes langs de baan moest parkeren. Dankzij een eerdere tijd mocht hij wel door naar het volgende deel, maar omdat hij niet meer kon rijden start hij morgen als zestiende. Voor Antonelli is het alweer zijn tweede inhaalrace in korte tijd: eerder deze maand won hij zijn thuisrace in Monza nadat hij door een motorwissel als negentiende was gestart.
Batterijproblemen nekken Verstappen
Verstappen had lange tijd de snelheid te pakken en reed in het eerste en tweede deel van de kwalificatie de tweede tijd achter Russell. Maar naarmate de kwalificatie vorderde, klaagde hij over problemen met het opladen van de batterij van zijn Red Bull. In het laatste deel kwam hij daardoor niet tot een snelle ronde. “Hij was niet vol en laadde niet op. Dan zeggen ze dat ik moet pushen met een halve batterij. Toen was ik er wel even klaar mee”, zei Verstappen bij Viaplay. Er bleek meer mis: “De motor liep de hele kwalificatie niet. Ik kwam ten opzichte van mijn teamgenoot al een halve seconde tekort op de rechte stukken.” Of het probleem voor de race van morgen op te lossen valt, weet Verstappen nog niet. “Dat moeten we maar gaan bekijken. Voor nu is het vooral balen.”
Marcel spotte meteen dit bijzondere Chinese theeservies in zijn kringloop
Een Chinees theeservies met draak en rijstkorrelmotief
Er is weer een mooie vondst opgedoken in een kringloopwinkel: een Chinees porseleinen theeservies met een draak en een rijstkorrelmotief. Dit bijzondere setje werd binnengebracht bij kringloopwinkel Sanaga in Breda.
“We krijgen vaker bijzondere spullen binnen, maar we herkennen het niet altijd meteen”, vertelt eigenaar Marcel Buijs. “Deze set viel me wel meteen op, omdat het bijna een miniatuurversie lijkt en je het precisiewerk van de porseleinschilderingen ziet.”
Volgens Marcel is de set waarschijnlijk rond 1970 gemaakt. “Er staat in het westerse alfabet ‘Made in China’ op. In de tijd van de keizerlijke dynastieën stonden er alleen Chinese tekens op, met een verwijzing naar de heersende keizer.”
Thee als statussymbool
Thee speelt al meer dan 2000 jaar een belangrijke rol in de Chinese cultuur. Onder de keizerlijke Han-dynastie werd het een symbool van status en gastvrijheid. Er kwam steeds meer vraag naar theeceremonies, en Chinese ambachtslieden begonnen theeserviezen van porselein te maken.
Porselein was daar ideaal voor: het kan goed tegen hitte, gaat lang mee en ziet er mooi uit. Dat paste bij de theeceremonie als statussymbool. Porselein werd een belangrijk exportproduct van China. De export bereikte een hoogtepunt tijdens de Ming-dynastie (1368-1644). Daardoor denken veel mensen bij Chinees porselein aan de bekende Ming-vazen.
De keizers lieten hun porselein maken in de stad Jingdezhen. Eerst was het alleen bestemd voor het keizerlijk hof. Van de jaren vijftig tot in de jaren negentig exporteerden Chinese staatsfabrieken het massaal over de hele wereld.
Draak en rijstkorrels
Het servies is wit met blauwe beschilderingen. In het midden is een draak afgebeeld en de buitenrand heeft een rijstkorrelmotief. “De rijstkorrels lijken bijna echt uit het porselein naar voren te komen”, zegt Marcel.
De korrels staan symbool voor helderheid en vindingrijkheid. Samen met de blauwe draak op het bordje en aan de binnenkant van de kopjes zou het servies voorspoed en geluk moeten brengen.
Naast de symboliek van de beschildering heeft ook elk onderdeel van het theeservies een eigen betekenis. De theepot staat voor welvaart en overvloed, de kopjes voor vriendschap en eenheid. Thee drinken met anderen was een manier om relaties te versterken. Daarom zitten er altijd meerdere kopjes bij een set.
Kringloopprijs
“Online gaan zulke complete serviessets weg voor 50 tot 75 euro, maar dat gaan wij er niet voor vragen”, zegt Marcel. “We zijn een kringloop en het moet toegankelijk blijven voor iedereen.”
De set mag voor 7,50 euro naar een nieuwe eigenaar. Of het servies snel verkocht is, vindt Marcel moeilijk te zeggen. “Sommige spullen zijn al verkocht terwijl wij ze nog aan het uitpakken zijn. Andere bijzondere spullen vinden pas na weken een liefhebber.”
Alle opbrengsten van Sanaga gaan naar een goed doel: een kliniek in het West-Afrikaanse Benin, opgericht door Marcels dochter.
Flink aanbetalen voor plek in de wachtrij van het stroomnet: vooral kleine organisaties de klos
Een coalitie van brancheverenigingen uit het bedrijfsleven, de energiesector en de industrie slaat alarm. In een brandbrief uiten ze hun zorgen over de steeds maar groeiende wachtrijen voor een aansluiting op het stroomnet – en de kosten die daarbij komen kijken. Ook de onzekerheid over hun plek in de rij en wanneer ze eindelijk een aansluiting krijgen, speelt parten.
Netbeheerders willen aanbetaling
De regionale netbeheerders vragen al jaren om een aanbetaling, zo laat een woordvoerder van Netbeheer Nederland weten. Netbeheer Nederland is de vereniging van alle Nederlandse elektriciteits- en gasnetbeheerders. Aanvragen voor grotere aansluitingen gaan naar netbeheerder TenneT, die een aanbetaling van 10 procent van de aansluitkosten verlangt.
Grote bedragen jaren vast
Door de oplopende wachttijd moeten bedrijven en organisaties die bedragen misschien wel jaren vastzetten, schrijft de coalitie. Vooral kleinere bedrijven, energiecorporaties en innovatieve ontwikkelaars zijn de dupe. Volgens de brancheclubs zouden zij vanwege de financiën helemaal afzien van een aanvraag. Daardoor lijkt het elektriciteitsnet steeds meer afhankelijk te worden van hoeveel geld een bedrijf of organisatie heeft, in plaats van hoe haalbaar een project is, stelt de coalitie.
Handdoekje leggen
TenneT wil met de aanbetaling voorkomen dat er onnodige aanvragen in de wachtlijst belanden. “We merkten dat er veel sprake was van handdoekje leggen”, zegt een woordvoerder. Het gaat om partijen die voor de zekerheid alvast een aanvraag doen zonder die echt nodig te hebben. Ze bezetten een plek van iemand die de aansluiting misschien wel nodig heeft, waardoor de wachtlijst alleen maar langer wordt. Sommige organisaties en bedrijven stonden met hun aanvraag op meerdere wachtlijsten tegelijk of verkochten plekken in de wachtrij door. “Wij willen zorgen dat die wachtrij klopt, zodat we een goed beeld hebben van waar we het net moeten verzwaren”, aldus een woordvoerder van TenneT.
Aanbetaling, geen extra kostenpost
TenneT vindt het vervelend dat dit organisaties en bedrijven op kosten jaagt, zegt de woordvoerder. Wel benadrukt ze dat het hier gaat om een aanbetaling: het bedrag moet voor de aansluiting uiteindelijk sowieso worden betaald. “Die aanbetaling moet ervoor zorgen dat de wachtlijst zogenoemd schoon blijft, dus dat er geen onnodige aanvragen worden gedaan”, zegt een woordvoerder van Netbeheer Nederland.
Bankrekening geen graadmeter
De coalitie heeft begrip voor dat argument, staat in de brief. “Maar een bankrekening is geen goede graadmeter voor de haalbaarheid van een project. Zo dreigt niet het meest serieuze, maar de meest kapitaalkrachtige partij toegang tot het stroomnet te krijgen.” De coalitie wil dat de ACM samen met de sectoren, netbeheerders en het ministerie van EZK naar een oplossing kijkt. Een van de voorstellen is een volwassenheidstoets, waarbij niet de financiële slagkracht maar de daadwerkelijke realiseerbaarheid bepaalt of een project serieus is. Verder vragen de brancheverenigingen om een aanbetaling in stappen en meer transparantie over wachttijden, aansluitkosten en positie op de wachtlijst.
Volwassenheidstoets
Zowel Netbeheer Nederland als TenneT ziet een volwassenheidstoets niet zitten. Zij vinden dat niet hun taak. Huishoudens die vóór 1 juli een aansluiting (of uitbreiding daarvan) aanvroegen, belandden niet op de wachtlijst. Maar nu is dat wel zo. Voor offertes vanaf 10.000 euro geldt ook voor hun een aanbetaling, legt de woordvoerder van Netbeheer Nederland uit. Om tot dat bedrag te komen, gaat het volgens hem vooral om een aanvraag voor meerdere woningen tegelijk.
Leden PRO kiezen voor de sociaaldemocraten in EU-parlement
De partij PRO stond voor een lastige keuze: bij welke Europese partij sluiten we ons aan? Voorheen zaten de vier Europarlementariërs van GroenLinks bij de Europese Groene Partij (EGP) en de vier PvdA’ers bij de PES. Maar nu de partij is gefuseerd, moest er gekozen worden.
De leden van PRO mochten tussen 18 en 25 september hun stem uitbrengen. De uitslag? De sociaaldemocraten.
Europarlementariërs blijven voorlopig in huidige fracties
De Europarlementariërs mogen hun werk in hun huidige fractie gewoon voortzetten. En dat zullen ze ook doen, zegt PRO-Europarlementariër Mohammed Chahim. “Wij blijven werken vanuit twee politieke fracties, de Groenen en de S&D, tot de Europese verkiezingen in 2029. Wij blijven als Europarlementariërs van PRO het progressieve geluid dat zo hard nodig is, vol overtuiging laten horen in Europa.”
Kitty Jong nieuwe voorzitter
De leden van PRO kozen ook een nieuwe voorzitter: Kitty Jong. De voormalige vicevoorzitter van vakbond FNV kwam als populairste kandidaat uit de stemming. Zo’n 39.000 leden brachten online hun stem uit.
Voor het PRO-voorzitterschap waren er nog twee andere kandidaten: Michiel Servaes en Frank van de Wolde. Servaes was eerder lid van de Tweede Kamer namens de PvdA en leidt op dit moment Oxfam Novib. Van de Wolde richtte RoodGroen op en was daarmee een van de aanjagers van de fusie van PvdA en GroenLinks.
Mariëtte Hamer lijsttrekker Eerste Kamer
Eerder deze maand werd al bekend dat Mariëtte Hamer, oud-voorzitter van de Sociaal-Economische Raad, lijsttrekker voor PRO in de Eerste Kamer wordt. Leden van de partij hebben in het referendum ingestemd met de voordracht. Hamer had geen tegenkandidaat.
JA21 en CU laaiend over gasbesluit minderheidskabinet, energiebedrijven totaal verrast
Boze reacties uit de Tweede Kamer
De ChristenUnie en JA21 in de Tweede Kamer zijn woedend over het besluit van het minderheidskabinet om de gasvoorraden voor onder meer huishoudens over te laten aan de energiebedrijven. De oppositiepartijen spreken van “roekeloos gasbeleid”.
Hoe zit het nu met de gasopslagen?
Op dit moment vult overheidsbedrijf Energie Beheer Nederland de gasopslagen in Norg en Grijpskerk voor strenge winters. Omdat gas nu duur is gaat dat met verlies. Het kabinet wil de verantwoordelijkheid bij energieleveranciers als Essent, Eneco en Vattenfall leggen. De overheid houdt dan alleen als taak over om een veel kleinere strategische gasvoorraad voor noodsituaties aan te houden. Die voorraad is nu goed voor twee weken, of dat meer moet worden is nog niet besloten. De opslaglocatie in Norg is voor de kleinere voorraad niet meer nodig.
Energiebedrijven verrast
Energie-Nederland, de branchevereniging voor energiebedrijven, reageert verrast op de plannen. “Het is voor ons ook nieuw”, zegt voorzitter Femke Brenninkmeijer. “Er is nog een hoop onduidelijk over de eventuele uitwerking.”
Kamerleden wijzen op goedkeuring
Dit gaat tegen de wens van de Tweede Kamer in, zeggen de Kamerleden Grinwis (CU) en Van den Berg (JA21). Zij wijzen erop dat de Kamer het plan eerst nog moet goedkeuren en dat gaat op deze manier niet gebeuren, zeggen zij. Zij willen zo snel mogelijk een debat met minister Van Veldhoven (D66). “Ze zorgt niet voor leveringszekerheid, ze zorgt niet voor lage prijzen en ze negeert de wens van de Kamer”, zegt Van den Berg over verantwoordelijk minister Van Veldhoven. Grinwis: “Minister van Veldhoven wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten met een veel te kleine strategische gasvoorraad voor een enkele week.” Hij gelooft er niets van dat de gasmarkt het voor de Nederlandse consument goedkoper kan oplossen.
Zorgen over kosten en haalbaarheid
Energie-Nederland denkt dat een vulverplichting voor energiebedrijven invloed heeft op de energieprijs. “De kosten voor het inkopen van duur gas zullen uiteindelijk worden doorberekend aan de consument.” Daarnaast verwacht de branchevereniging dat de plannen van het kabinet mogelijk ook praktische problemen opleveren. “Niet alle leveranciers hebben eigen voorraden. We moeten goed uitzoeken of het voor kleinere bedrijven überhaupt mogelijk of haalbaar is om zelf voorraden te gaan inkopen en opslaan.”
Norg “in de uitverkoop”
De Kamerleden vinden het onbegrijpelijk dat het kabinet de gasopslag in Norg “in de uitverkoop” doet. Grinwis spreekt van “verpatsen”. Van den Berg: “Dan kunnen we straks niet eens meer een grote noodvoorraad aanleggen.”
Ook Pro ontevreden
Oppositiepartij Pro, ook belangrijk voor een Kamermeerderheid, is om andere redenen ontevreden. “Er ligt geen enkel plan om minder gas te gebruiken”, zegt Kamerlid Van Oosterhout. “Door nog meer afhankelijk te blijven van fossiele regimes gaat de energierekening voor gewone mensen fors omhoog.”
Gasunie: belangrijke eerste stap, maar niet genoeg
De Gasunie noemt de plannen van het kabinet “een belangrijke eerste stap voor de leveringszekerheid. Tegelijkertijd biedt een strategische voorraad voor twee weken niet voldoende bescherming tegen een verstoring die langere tijd aanhoudt.” De Gasunie adviseert het kabinet daarom een strategische buffer aan te leggen, die rekening houdt met een crisis van enkele maanden.
Van Veldhoven: Nederlandse belastingbetaler betaalt nu te veel
Van Veldhoven vindt dat de Nederlandse belastingbetaler nu relatief veel betaalt voor het op niveau houden van de gasvoorraad, terwijl daar ook nog andere Europese landen van kunnen meeprofiteren als zij gas nodig hebben. Door de gasopslag aan de markt over te laten wil ze ook bereiken dat de rekening meer bij die Europese landen terechtkomt en het goedkoper wordt voor de Nederlandse overheid. Zij moeten dan verplicht meebetalen. “Als ik aan hen vraag ‘wilt u wat extra betalen zonder dat u verplicht wordt’ zeggen ze nee.”
