Resomatie: lichaam oplossen in vloeistof binnenkort wettelijk toegestaan
Het kabinet wil een nieuwe methode voor lijkbezorging invoeren: resomatie, ook wel alkalische hydrolyse genoemd. Hierbij wordt het lichaam van een overledene opgelost in een vloeistof. Dit wordt onderdeel van een vernieuwde wet op de lijkbezorging die de ministerraad binnenkort bespreekt. Daarmee komt er na jaren van discussie eindelijk schot in de modernisering van de uitvaartsector.
Wat houdt resomatie precies in?
Bij resomatie wordt het lichaam in een capsule geplaatst. Vervolgens wordt die capsule onder hoge druk gevuld met heet water en de stof kaliumhydroxide. Door deze combinatie lost het lichaam op. De afvalstoffen gaan mee met het water, dat daarna naar de waterzuiveringsinstallatie gaat. Alleen de botten blijven over. Die worden zo broos dat ze na een paar uur vermalen kunnen worden. Het poeder dat dan overblijft, kunnen nabestaanden uitstrooien of bewaren, precies zoals na een crematie.
Duurzamer dan cremeren
Resomatie heeft een flink voordeel ten opzichte van cremeren: het is een stuk duurzamer. Er is veel minder elektriciteit en gas nodig. Dat maakt de methode aantrekkelijk voor wie bewust bezig wil zijn met het milieu, zelfs na het overlijden.
Brede steun vanuit de samenleving
Er is veel draagvlak voor deze nieuwe methode. Zowel uitvaartondernemers als burgers laten weten er positief tegenover te staan. Al sinds 2011 wordt erover gepraat, en in 2020 gaf de Gezondheidsraad al het advies om resomatie mogelijk te maken. Meerdere kabinetten kondigden aan dat het eraan zat te komen, maar nu lijkt er dan echt een wetsvoorstel te liggen.
Twee andere methodes vallen af
Tegelijk met de komst van resomatie besluit het kabinet om twee andere methodes níet toe te staan: humaan composteren en cryomeren. Volgens het kabinet heeft de Gezondheidsraad geconcludeerd dat alleen resomatie door de toets op veiligheid, waardigheid en duurzaamheid komt.
Wie komt ermee en hoe nu verder?
Minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA) dient het wetsvoorstel in. Voordat resomatie echt een optie wordt, moeten zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer er nog over stemmen. Wanneer dat precies gaat gebeuren en wanneer resomatie daadwerkelijk beschikbaar is, blijft voorlopig onduidelijk.
Emre (19) reed aanstaande vader dood, justitie eist 1,5 jaar cel
Een tragisch ongeluk in Geldrop
Emre A. (19) scheurde vorig jaar met 106 kilometer per uur door rood, precies op de plek waar de 32-jarige Bas op dat moment met zijn fiets overstak. Bas werd vol geraakt en overleefde de enorme klap niet. In de rechtbank in Den Bosch werd donderdag duidelijk hoe groot het drama écht is voor de nabestaanden: Bas wist net vijf dagen dat hij vader zou worden. Justitie eist anderhalf jaar cel tegen de jonge bestuurder.
Wat er die avond gebeurde
Het ongeluk gebeurde vroeg in de avond van 15 september vorig jaar op de Gijzenrooiseweg in Geldrop. Emre was met drie vrienden op weg naar de voetbaltraining in Geldrop en Bas kwam net van de sportschool. Emre lette niet op en knalde met een enorme snelheid door rood. Bas was kansloos en overleed ter plekke.
Een bijna identiek ongeval een dag eerder
Bizar genoeg stond een dag eerder een bijna identiek ongeval op de rol van de Bossche rechtbank: ook Chim (52) had gesport in dezelfde sportschool in Geldrop en werd fietsend naar huis doodgereden. Ook door een jongeman (26) die veel te hard reed. Dezelfde officier van justitie kon eigenlijk zijn verhaal nogmaals doen. Ook bij dit ongeluk verweet hij de chauffeur roekeloosheid en ook bij dit ongeluk was het verdriet van de nabestaanden enorm.
De nabestaanden zijn woest
De vrouw van Bas is inmiddels bevallen van een zoontje en ze is woest op Emre: “Jij hebt mijn kind zijn vader afgenomen”, beet ze hem toe in de rechtszaal tijdens haar spreekrecht. “Je was een monster achter het stuur en een ontspoorde straatracer. Ondanks rood gaf je gewoon extra gas.” Ook de zussen van Bas hadden geen goed woord over voor ‘de keuzes’ van Emre.
Emre verklaarde eerst iets heel anders
Emre verklaarde zelf na het ongeluk tegen de politie dat hij niet veel te hard had gereden en dat hij groen licht had. Maar toen na een paar maanden het politierapport klaar was, bleek dat de feiten heel anders lagen en dat kwam bij de nabestaanden heel hard binnen.
Wat het onderzoek uitwees
Bas geraakt met 101 km/u. Emre reed die avond op de Gijzenrooisweg in Geldrop richting de kruising met de Schaarland. Uit de data bleek dat het stoplicht voor Emre al 27 seconden op rood stond en dat voor Bas al bijna 6 seconden op groen. Emre reed vijf seconden voor de botsing 84 kilometer per uur op die 50 kilometerweg en accelereerde 1 seconde voor de botsing naar 106. Pas een halve seconde voor hij Bas raakte, reageerde Emre en liet hij het gaspedaal los. Uiteindelijk raakte hij Bas met 101 kilometer per uur.
De eis van justitie
De officier van justitie had niet veel tijd nodig om uit te leggen dat Emre in de hoogste categorie van schuld valt, namelijk roekeloosheid. En hij vond ook dat hij simpelweg niet om een celstraf heen kan, gezien de ernst van de zaak. Hij eiste een celstraf van anderhalf jaar en ook mag Emre, wat hem betreft, vijf jaar geen auto besturen.
Ben jij geïnteresseerd in rechtbankverhalen? Abonneer je dan op onze podcast en mis niks over criminaliteit en rechtszaken in Brabant.
Emre schrok van de eis
Emre schrok daar van de eis. Hij is nog jong en zit nog op de middelbare school. Het idee dat hij naar de gevangenis zou moeten, kon hij zich nog niet voorstellen. Maar het zou zomaar kunnen als de rechtbank de redenering van de officier van justitie volgt. Zijn advocaat probeerde de rechtbank ervan te overtuigen dat Emre volgens het jeugdstrafrecht zou moeten worden veroordeeld en niet in cel moet belanden. Hij kan als alternatief een werkstraf doen, waardoor zijn leven niet helemaal overhoop wordt gehaald door een verblijf in de gevangenis.
Wat nu?
Emre bleef verslagen achter na afloop van de zitting. Hij wachtte tot de bomvolle zaal was leeggelopen. De uitspraak in deze zaak is op 8 oktober.
Hier lees je alle verhalen van Omroep Brabant over misdaad en criminaliteit.
Witte Huis houdt journalisten buiten de deur, dus geen live beeld van Xi-Trump
Verslaggevers van Politico, CNN en MS NOW mochten vandaag het Witte Huis niet in – ondanks een rechterlijke uitspraak die zegt dat ze juist wél toegelaten moeten worden.
De toegangspas van de Politico-verslaggever werd bij aankomst meteen ingenomen door de Secret Service. Daarna kwam hij het terrein niet meer op, schrijft Politico. Ook CNN-verslaggeefster Betsy Klein en een fotojournalist probeerden het meerdere keren, maar kregen geen toegang. Een reden werd niet gegeven. Andere CNN-medewerkers mochten wél naar binnen. “CNN blijft proberen om toegang te krijgen”, laat het mediabedrijf weten.
Trump sloot de drie media eerder al uit
De Amerikaanse president Trump kondigde deze maand aan dat de drie mediabedrijven niet meer welkom zijn in het Witte Huis. Hij beschuldigde Politico, CNN en MS NOW ervan nepnieuws te verspreiden, maar kwam niet met concrete voorbeelden.
Timing rond staatsbezoek Xi Jinping
De weigering viel precies op het moment dat het Witte Huis zich klaarmaakte voor het staatsbezoek van de Chinese leider Xi Jinping. Een langverwachte ontmoeting, met evenementen op het terrein die normaal grotendeels open zijn voor de pers.
De persconferentie van de twee leiders is alleen toegankelijk voor een kleinere groep Witte Huis-verslaggevers, de zogenoemde ‘press pool’. Maar omdat de verslaggevers en cameramensen van Politico, CNN en MS NOW geweerd bleven, haakten ook andere zenders af. Fox News bijvoorbeeld deed niet mee aan de pool – de groep grote zenders die normaal om de beurt het beeld verzorgt van persconferenties en andere belangrijke Witte Huis-momenten.
Het enige beeld dat er is van de ontmoeting tussen Xi en Trump komt van een signaal dat de regering-Trump zelf uitzond op de website van het Witte Huis. NOS-correspondent Sjoerd den Daas legt uit waarom er geen beeld is van de ontmoeting Xi-Trump:
Ophef en solidariteit
Het weren van de journalisten zorgde voor flinke ophef en felle kritiek. Amerikaanse nieuwsmedia betuigden hun solidariteit en zonden een persconferentie met Trump uit zonder geluid. CNN, MS NOW en Politico stapten naar de rechter om het besluit terug te draaien, met een beroep op de persvrijheid. Die zette de maatregel van Trump deze week voor veertien dagen op pauze.
Eerder conflict met AP
Het intrekken van de persaccreditatie van CNN, MS NOW en Politico is een nieuw hoofdstuk in de al langer durende strijd van Trump tegen media die hem in zijn ogen niet goedgezind zijn. Zo weert hij sinds vorig jaar journalisten van Associated Press, omdat het persbureau Trumps naamsverandering voor de Golf van Mexico (Golf van Amerika) niet overnam. Ook valt hij regelmatig journalisten persoonlijk aan, met name vrouwen.
Martijn (53) zoekt na 38 jaar zijn vier redders: “Mijn moeder van 89 wil hen eindelijk bedanken”
Wie waren de vier mannen die Martijn de Jong uit Oudenbosch 38 jaar geleden van de verdrinkingsdood redden? Hij was vijftien toen hij tijdens een vakantie in het Franse Collioure door een golf de zee in werd gesleurd. Vier onbekende mannen vormden een menselijke ketting en trokken hem uit het water. Nu is Martijn naar hen op zoek – vooral omdat zijn moeder hen na al die jaren nog wil bedanken.
Wat er gebeurde op 7 mei 1988
Het was 7 mei 1988. Martijn was met zijn ouders en vriend Cees op vakantie. Samen met Cees liep hij naar het stadje om brood te halen. De route voerde over een pad langs de zee, terwijl er een waarschuwing stond dat het pad bij onstuimig weer niet gebruikt moest worden.
“Wij waren niet zo bang voor een paar spetters,” zegt Martijn.
Maar een grote golf sloeg over hem heen, trok hem van het pad en sleurde hem de zee in. Hij werd meerdere keren tegen de rotsen gesmeten en vervolgens weer de zee op getrokken.
“Je probeert alles vast te pakken om te voorkomen dat je wordt meegesleurd. Maar er is geen houden aan.”
De menselijke ketting
Plotseling waren daar de vier mannen. Ze vormden een ketting en trokken Martijn uit het water. Ze brachten hem terug naar de camping en schakelden hulp in.
Martijn werd met een ambulance naar het ziekenhuis in Perpignan gebracht. Daar lag hij een week om te herstellen van interne bloedingen en schaafwonden. Zijn moeder bleef die eerste nacht bij hem.
En toen zijn vader die avond terugkwam op de camping, waren de redders alweer vertrokken. Het gezin heeft hen daardoor nooit kunnen bedanken.
Wat Martijn nog weet
Martijn weet maar weinig over de mannen. Ze waren volgens hem 25 tot 35 jaar oud en kwamen die ochtend met een busje aan op de camping. Volgens zijn moeder waren het Nederlanders, maar waarom ze dat dacht, weet ze niet meer. Ook de naam van de camping is hij kwijt.
De oproep
De herinnering aan het ongeluk kwam onlangs opnieuw naar boven toen Martijn bij de verhuizing van zijn ouders (89 en 91 jaar) naar een verzorgingshuis oude ziekenhuisrekeningen vond. Afgelopen weekend zei zijn moeder dat ze de mannen nog altijd een keer wilde bedanken.
Daarom plaatste hij een oproep op Facebook, die werd duizenden keren gedeeld. De zoektocht leverde al verschillende reacties op. Zo vond iemand in Franse krantenarchieven een kort bericht over twee gewonde Nederlanders. Daarin staat dat de redders duikers waren, maar namen of andere aanknopingspunten ontbreken.
Ook probeert Martijn zijn oude vriend Cees te bereiken. Ze verloren elkaar na de middelbare school uit het oog en hebben nooit meer over het ongeluk gesproken.
“Hij heeft denk ik het antwoord op de grote vraag die ik heb.”
Vergankelijkheid van het leven
Want Martijn wil niet alleen weten wie zijn redders waren. Hij is ook benieuwd waarom ze die ochtend op het pad langs de zee liepen, ondanks het waarschuwingsbord.
Hoewel het ongeluk een enorme indruk maakte op zijn ouders en vriend, heeft Martijn er zelf – op een aantal littekens op zijn lijf na – geen trauma aan overgehouden.
“Ik heb het eigenlijk als iets positiefs ervaren. Ik werd op jonge leeftijd geconfronteerd met de vergankelijkheid van het leven. Het gaf me een enorm relativeringsvermogen en de drive om iets te maken van mijn leven. Blijkbaar is er een reden dat ik hier nog ben en dat moet ik in zekere zin waarmaken.”
Martijn vermoedt dat zijn vier redders nu tussen de 60 en 70 jaar oud zijn. Hij hoopt dat zijn oproep de redders bereikt.
“Er hoeft er maar eentje dit te zien. Dan heb ik ze alle vier.”
Geen witte rook, wel uitgelekte uitslagen: opvolging van Guterres verloopt stroef
Achter gesloten deuren in New York wordt gezocht naar een opvolger voor VN-baas António Guterres, die op 1 januari 2027 na twee termijnen afzwaait. Wat dit keer opvalt: er is nog geen duidelijke favoriet, terwijl eerdere verkiezingen altijd al vroeg een koploper kenden.
Officieel benoemen de 193 lidstaten, maar de keuze wordt voorgekookt in de Veiligheidsraad
Deze week zijn regeringsleiders en ministers uit die landen in New York voor de jaarlijkse top, en in de wandelgangen wordt druk gespeculeerd. De echte beslissing valt in de Veiligheidsraad, waar inmiddels drie stemrondes zijn geweest. Leden kunnen per ronde goedkeuring, afkeuring of geen mening geven. Die geheime rondes lijken op een pauselijk conclaaf, met één groot verschil: de uitslagen lekken bijna altijd uit. Omdat er anoniem wordt gestemd, blijft het stemgedrag van individuele leden echter in nevelen gehuld.
Oud-VN-medewerker Daniel Safran-Hon wist de uitslag van de eerste ronde als eerste. Hij is nu adviseur van het Internationaal Vredesinstituut, een denktank. “De race is spannender dan ooit”, zegt hij.
Rebecca Grynspan nipt aan kop, maar de kaarten zijn nog allerminst geschud
Voormalig VN-handelschef Rebecca Grynspan uit Costa Rica kreeg in de eerste ronde nipt de meeste stemmen. Guterres en zijn voorgangers Ban Ki-moon en Kofi Annan waren al in de eerste stemronde favoriet en wonnen uiteindelijk ook. Maar nu ligt alles nog open. Grynspan kreeg vrijdag bij een derde stemming net het benodigde minimum van negen stemmen. In de tweede ronde was ze nog gepasseerd door Carolyn Rodrigues-Birkett, de VN-ambassadeur van Guyana, die haar nu met acht stemmen op de voet volgt.
Ook de Argentijn Rafael Grossi gooide aanvankelijk hoge ogen, maar lijkt met vijf stemmen voor en acht tegen uitgespeeld. Rusland keurde de baas van het VN-atoomagentschap ook openlijk af. En Michelle Bachelet, de eerste vrouwelijke president van Chili en voormalig VN-mensenrechtencommissaris, is zelf al uit de race gestapt. Er zijn nog zeven kandidaten over.
Wikipedia-pagina’s opgepoetst en gesmeten met controverses
Het lijkt erop dat kandidaten hun Wikipedia-pagina’s hebben laten oppoetsen. VN-watchers van PassBlue ontdekten dat de Ecuadoraanse oud-voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN in een nieuwe passage opvallend werd geprezen. Smetten werden juist weggepoetst: bij een oud-president van Senegal werden “ondemocratische manoeuvres”, “repressie” en een “couppoging” in mildere woorden omschreven.
De koploper kreeg vooral aanvallen te verduren. Op de pagina van Grynspan werd binnen twee weken zeventien keer een kopje ‘controverses’ toegevoegd en weer verwijderd. Nieuwe Wikipedia-gebruikers probeerden een slecht onderbouwd gerucht in haar biografie te krijgen, maar moderatoren grepen in.
Latijns-Amerika is officieus aan de beurt, maar moet zich nog verenigen
De twee koplopers komen allebei uit Latijns-Amerika. Dat continent is officieus aan de beurt, al zijn ook Afrikaanse kandidaten nog in de race. Volgens Safran-Hon moeten Latijns-Amerikaanse landen zich snel verenigen rond één kandidaat. “Hun officieuze toerbeurt is niet in steen gehouwen.” Houdt de onzekerheid aan, dan melden zich nieuwe kandidaten.
Luide roep om een vrouw: “Hoe kunnen we bedrijven de les lezen over glazen plafonds en dat zelf in stand houden?”
China zou “graag een vrouw zien”, voor het Verenigd Koninkrijk is het een prioriteit en ook de niet-permanente leden van de Veiligheidsraad dringen erop aan. Hun stem telt even zwaar als die van de permanente leden, al hebben ze geen vetorecht. Volgens minister Berendsen, ook op de VN-top, zou het “heel mooi zijn” als een vrouw wint. “De kwaliteit staat voorop, maar er zijn genoeg vrouwen met de kwaliteiten om een goede secretaris-generaal te zijn.”
In 80 jaar is de VN nog nooit door een vrouw geleid. “Hoe kunnen we bedrijven de les lezen over glazen plafonds en dat zelf in stand houden?”, vraagt Sarah Hendriks zich af. De Canadese met Nederlandse wortels is beleidsdirecteur van de VN-vrouwenorganisatie. “Deze verkiezing is een lakmoesproef of dit instituut, dat altijd heeft gestreden voor gendergelijkheid, de daad bij het woord voegt.”
De politieke emancipatie van vrouwen stagneert. In 54 VN-lidstaten is het aantal vrouwen in het parlement zelfs gedaald, blijkt uit onderzoek van de VN en het World Economic Forum. Ook het aantal vrouwen in regeringen nam in twee jaar af. “In het huidige tempo duurt het 171 jaar om gendergelijkheid te bereiken”, berekent Hendriks. Vrouwelijk leiderschap heeft volgens haar forse voordelen. “Als vrouwen aan de top staan, volgen vrede en economische voorspoed. Dat blijkt uit de data.”
Geen overtuigende koploper: “Dat is een primeur in deze fase”
Sleept de verkiezing te lang, dan kan de maandelijks wisselende voorzitter van de Veiligheidsraad – nu Frankrijk, volgende maand Griekenland – besluiten de permanente leden gekleurde stembriefjes te geven. Dan wordt duidelijk welke kandidaten zij steunen of afkeuren en kunnen kandidaten hun conclusies trekken.
Eén ding is volgens Safran-Hon zeker: “Het is de eerste keer dat er in deze fase nog geen overtuigende koploper is.”
Van ‘bedreiging voor de staat’ tot mikpunt van strenggelovigen: lhbti’ers hebben het overal moeilijk
De acceptatie van lhbti’ers staat wereldwijd onder druk. In landen als Turkije, China en verschillende Afrikaanse staten zien we een flinke terugval in tolerantie. Maar er zijn ook plekken waar het juist beter gaat, zoals Spanje. Een rondgang langs correspondenten.
Turkije: van unieke pride naar invallen en arrestaties
Even wat cijfers om mee te beginnen: onder jongens van 12 tot 16 jaar accepteert 22 procent homoseksualiteit. Bij meisjes in die leeftijd is dat 51 procent. Eerder lag dat op 40 en 78 procent. Een flinke daling dus. En die dalingen zien we op meer plekken.
Correspondent Floor Brands woont in Istanbul, in een wijk waar lhbti’ers zich wat meer laten zien. “Ik zie homoseksuelen, trans personen en laatst liepen er twee mannen hand in hand, al is dat echt een uitzondering. Over het algemeen is het in Turkije niet echt geaccepteerd. Het is een islamitisch land waar religie een grote rol speelt, en dat gaat moeilijk samen met acceptatie van homoseksualiteit.”
In 2021 zei 32 procent van de Turken dat lhbti’ers open mochten zijn over wie ze zijn. Vorig jaar was dat nog maar 19 procent, blijkt uit onderzoek van Ipsos. De autoriteiten spelen daarin een grote rol. “Turkije was in de jaren nul uniek”, zegt Brands. “Als overwegend islamitisch land had het een pride, maar sinds 2015 is die verboden. Websites en social media-accounts van lhbti-organisaties gaan tijdens de Pride-week op zwart.” Deze maand kwamen daar invallen bij lhbti-organisaties en arrestaties van medewerkers bij.
“President Erdoğan is een religieus man, maar dat is misschien niet eens zijn belangrijkste reden om zo hard op te treden. Hij geeft de lhbti-gemeenschap vooral de schuld van het dalende geboortecijfer. Dat heeft allerlei, vooral economische, gevolgen. Hij wil het gezin promoten: een moeder, een vader en drie kinderen. Lhbti’ers passen niet in dat plaatje.”
China: pride verboden, clubs dicht, datingapps verwijderd
Correspondent Roland Smid in China herkent het verhaal uit Turkije. “Er was altijd een Shanghai Pride. Dat was echt een evenement waar veel bedrijven zich bij aansloten. Die is nu verboden. Onder president Xi Jinping is de acceptatie vanuit de staat echt afgenomen. Gay clubs zijn gesloten en verhuurders worden onder druk gezet om contracten met huurders te beëindigen. Ook datingapps worden verwijderd.”
“De eerste reden is demografisch. Er worden veel te weinig kinderen geboren. Dus zegt China: je moet een traditioneel huwelijk aangaan en voor nageslacht zorgen. De tweede reden is dat China doodsbang is voor alles dat zich buiten de staat om organiseert. Neem de Shanghai Pride, die kreeg steun van bedrijven die geld doneren. Deze regering ziet dat als een kliek die zich verenigt, als een bedreiging voor het regime.”
Toch heeft Smid het gevoel dat de Chinezen zelf een stuk toleranter zijn. “In de grote steden in ieder geval. Ik hoor genoeg over mensen die er gewoon voor uitkomen dat ze lhbti’er zijn. Vooral de jongere generatie lijkt homoseksualiteit meer te accepteren. Alleen dat gevoel staven met cijfers is onmogelijk. De Chinese overheid staat zulke peilingen niet toe.”
Afrika: doodstraf, celstraffen en strenggelovige invloed
Ook in Afrika gaat de wettelijke acceptatie zichtbaar achteruit. “Oeganda heeft de doodstraf ingevoerd, in Senegal is dit jaar een gevangenisstraf van 10 jaar geïntroduceerd en ook in Ghana speelt de discussie om drie jaar celstraf op homoseksualiteit te zetten”, zegt correspondent Sophie van Leeuwen. “Vaak speelt er een politiek belang. Door met de vinger richting de lhbti-gemeenschap te wijzen, leid je af van andere zaken die niet goed gaan. Jongeren die geen werk hebben bijvoorbeeld, of overheden die corrupt zijn.”
“Ook de bevolking van heel veel Afrikaanse landen is niet tolerant. Mensen zijn heel gelovig, vaak streng-christelijk. Volgens onderzoek zouden Amerikaanse strenggelovige groeperingen invloed uitoefenen op Afrikanen en hun opvattingen over lhbti’ers beïnvloeden. Ruim 90 procent van de bevolking in landen als Oeganda en Ghana keurt homoseksualiteit af.”
Dat staat in schril contrast met Zuid-Afrika, waar de rechten van homoseksuelen sterk in de wet verankerd zijn en de acceptatiepercentages relatief hoog. “Dat betekent niet dat het pais en vree is. Je ziet regelmatig geweld. En Zuid-Afrika vangt veel mensen op die uit andere Afrikaanse landen vluchten vanwege hun geaardheid. Maar het land staat echt niet te trappelen om die allemaal te ontvangen.”
Latijns-Amerika: wettelijk veel mogen, maar machocultuur zit in de weg
Redacteur en verslaggever Latijns-Amerika Thomas van den Elshout komt vaak in de regio. Zijn eerste gevoel over de opvattingen daar is niet negatief. “Wettelijk gezien mag in de meeste landen alles, ook trouwen met iemand van hetzelfde geslacht. En zeker jonge mensen zijn steeds opener. Het is zeker geen Rusland of China.”
Tegelijkertijd is het nog niet perfect. “De machocultuur speelt een grote rol. Het haantjesgedrag, het opscheppen over vrouwen. Laatst zat ik in een taxi met een chauffeur die alle mooie vrouwen ging aanwijzen en er soms naar toeterde. Zeggen dat je homo bent, doe je dan misschien liever niet.”
“Daarnaast zijn ouderen vaak conservatiever. Ouderen met wie je tot op relatief hoge leeftijd samenwoont. Het is in Latijns-Amerika heel normaal om lang bij je familie te blijven wonen, ook met opa’s en oma’s. Daar kom je minder makkelijk uit de kast.”
Spanje: koploper in Europa, met regenboogarmband en vergoede zorg
Steun voor het homohuwelijk lijkt volgens onderzoek in alle landen wel toegenomen. En acceptatie in het algemeen is al helemaal goed te vinden in Spanje. De Rainbowmap, een onderzoek dat laat zien hoe goed de rechten van homoseksuelen wettelijk beschermd zijn in Europa, zet Spanje op plek 1.
“Spanje beschermt ook kleine minderheden goed”, zegt correspondent Richard Hogenkamp. “Voor alle letters van de afkorting lhbtiq+ is iets geregeld. Psychologische en psychiatrische kosten van lhbti’ers worden bijvoorbeeld vergoed. Het gaat helemaal niet om megabedragen, maar de politiek laat daarmee zien zich in te spannen voor een relatief kleine groep die dat nodig heeft. Premier Pedro Sánchez droeg tijdens de Pride-maand als heteroseksuele man de hele maand een regenboogarmband. Dat soort kleine dingen kunnen bijdragen aan het gevoel van acceptatie.”
De acceptatie van homoseksualiteit ligt in Spanje al jaren rond de 90 procent. “In grote steden als Madrid en Barcelona zijn lhbti’ers ook heel zichtbaar. Berichten over vechtpartijen of pestgedrag zie ik weinig in Spaanse media. Ook zijn uitgaansgelegenheden veel meer wijdverspreid dan één enkele straat. Nu geldt dat dus wel vooral voor de grote steden. In kleinere dorpen is de zichtbaarheid misschien niet zo groot.”
