🐱 Dit is geen grappig geintje – het is écht eng
De TikTok-trend ‘Cat in the Hat’ zit veel jongeren flink dwars. En dat is ook begrijpelijk: op griezelige filmpjes loopt een donkere, vervormde versie van het bekende kinderboekpersonage door de straat – en dan wordt er zelfs hardop gezegd wie de volgende slachtoffer is. Ja, soms zelfs bij naam. Zo werd de 13-jarige Joy uit Veghel doodsbang toen ze online zag dat zij op zo’n video werd aangewezen als ‘volgende’.
Dat soort spookverhalen bestaat al eeuwen – denk maar aan ‘Sinterklaas neemt je mee als je stout bent’ – maar vroeger bleef het vaak binnen de kring van vrienden of familie. Nu? Met sociale media én AI kan iedereen binnen een paar minuten een angstaanjagend filmpje maken… en dat wereldwijd delen. Dat verandert alles.
👩🏫 Wat zegt een mediapedagoog?
Jacqueline Kleijer, mediapedagoog die zich dagelijks bezighoudt met wat er online gebeurt met jongeren, legt uit waarom deze trend niet zomaar ‘een grapje’ is:
“Het elkaar bang maken is van alle tijden – maar de manier waarop dat nu gebeurt, is totaal anders. Kinderen weten vaak niet wie erachter zit, en de impact is veel groter dan ze beseffen. Vooral bij pubers is het oorzaak-gevolgdenken nog niet volledig ontwikkeld. Ze zien misschien niet in hoe erg het voelt om plotseling op een video te staan met de tekst ‘jij bent de volgende’.”
En ja – het is wel leuk om met AI een eng beestje te laten lopen door je eigen wijk. Maar als je daarbij ook het adres, de naam of een foto van een medeleerling gebruikt… dan is het geen geintje meer. Dan is het doxing. En sinds 2024 is dat strafbaar.
💡 Wat kun jij (of jouw ouders) doen?
- Als ouder: Praat er gewoon over. Zonder oordeel, zonder af te bakken. Leg uit dat je het begrijpt – iedereen heeft wel eens iemand willen plagen – maar bespreek ook wat het doet bij de ander. Gebruik het als kans om samen na te denken over online veiligheid.
- Als tiener: Kom je zo’n video tegen? Stuur hem dan niet door – daarmee vergroot je alleen de angst. Wil je zelf een video maken? Zet dan altijd je eigen naam erbij. Zo weet degene die je probeert bang te maken dat het een geintje is, en niet een echte bedreiging.
Want één ding is duidelijk: dit is geen grapje. Het is een bedreiging. En dat moet duidelijk blijven.
Herman Brood ‘betaalde’ zijn treinreis met een tekening — die nu permanent op Lisannes arm staat
Als conducteur bij de NS kom je wel eens écht onverwachte figuren tegen, weet Jack Smeekens uit ervaring. En de meest onvergetelijke? “Herman Brood, zonder twijfel!” Toen Jack hem in 1999 in de trein controleerde, had de zanger en kunstenaar geen kaartje — maar wel een papegaai op zijn schouder. In plaats van een boete, vroeg Jack of Herman een tekening wilde maken voor zijn kinderen. En ja hoor: Herman stemde toe.
Een half uur later was hij terug in de coupé — met drie handgetekende ‘kleurplaten’, zoals hij ze zelf noemde. Één voor Jacks zoon, één voor zijn dochter Lisanne (toen nog een peuter), en één voor Jack zelf. Op Lisannes tekening staat een man met een papegaai op zijn schouder — een soort zelfportret, hoewel het er in de verste verte niet op lijkt. “Hij had echt geen vertrouwen in zijn eigen tekenkunst”, lacht Lisanne. “Maar wij wel. Mijn vader bewaarde ze zelfs een tijd in de kluis.”
Toen Lisanne op zichzelf ging wonen, kreeg zij haar tekening mee. Die hing jarenlang trots in haar woning in Tilburg — tot de zon begon te knagen aan de lichte stift. De tekening begon te vervagen. “Ik wilde hem gewoon niet kwijt.” Dus koos ze voor de meest permanente plek die ze kon bedenken: haar linkerarm. Vandaag draagt ze een tattoo van dat merkwaardige gezicht met scheve lijnen — precies zoals Herman het ooit tekende. “De scheve lijnen moesten scheef blijven, zodat het zo veel mogelijk op het origineel lijkt.”
Voor Lisanne is de tattoo meer dan een eerbetoon aan Herman Brood. Het is ook een directe link naar haar vader: “Als ik ernaar kijk, zie ik hem. Ik zie hem letterlijk op Herman afstappen in die trein. Dat is gewoon hoe mijn vader is — hij vraagt zoiets gewoon.” Zijn muziek, die Jack haar al vroeg leerde, speelt nog steeds een grote rol in haar leven. “Herman had een aparte geest. Hij worstelde met veel dingen — en dat maakte hem juist zo mysterieus.”
Oudere mensen luisteren vaak met glinsterende ogen naar het verhaal. Jongere generaties? Vaak niet eens bekend met wie Herman Brood was. “Dat vind ik jammer. Hij heeft zó veel betekend voor de Nederlandse kunst én muziek.”
ME haalt XR-activisten van de A12 bij Zevenaar
De mobiele eenheid (ME) is in actie gekomen om klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) van de A12 bij Zevenaar te halen. De demonstranten hadden de snelweg geblokkeerd — en dat leidde tot flinke verkeershinder ten zuidoosten van Arnhem.
Hoe ging het in zijn werk?
De activisten waren verdeeld over drie groepen: twee stonden op de rijbaan zelf, terwijl de derde zich bij een afrit had gevestigd. Voor de blokkade werden onder andere twee busjes en een auto ingezet. Volgens Omroep Gelderland waren er zo’n honderd betogers bij betrokken. Hoewel de politie tientallen mensen kon tegenhouden, wisten sommigen toch de snelweg te bereiken — onder meer door vanaf het talud omhoog te klimmen.
Wat zagen we op de weg?
De XR’ers hadden spandoeken meegevoerd, en de A12 was dicht vanaf Zevenaar richting de Duitse grens. De ANWB meldde dat het verkeer via de afrit Zevenaar van de snelweg werd geleid.
Waarom juist hier — en nu?
XR voert regelmatig acties op wegen om te protesteren tegen subsidies voor fossiele brandstoffen. Eerder al bezetten ze de A12 in Den Haag — maar deze keer was van tevoren niet bekend waar precies het protest zou plaatsvinden.
Commerciële crèches blijven ontevreden over plannen voor bijna gratis kinderopvang
De dagen na Prinsjesdag zijn voor veel ondernemers in de kinderopvang een opluchting: de plannen voor bijna gratis opvang in 2029 gaan door. De angst dat het voor de derde keer zou worden uitgesteld, is even weggevaagd. Maar die opluchting is niet voor iedereen even groot.
“Het is heel fijn dat het kabinet hieraan vasthoudt — het is een belangrijke stap om kinderopvang toegankelijk te maken voor iedereen”, zegt Karen Strengers van de Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK), die non-profitorganisaties vertegenwoordigt.
Commerciële opvangbedrijven, die wel winst willen maken, kijken juist sceptisch. “We waarschuwen al langer voor de praktische uitwerking. We willen graag meedenken, maar het moet wel reëel zijn”, zegt Ilse Vanhijfte van Brancheorganisatie Kinderopvang. “We zien onze expertise nergens terug in het beleid.” Ze wijst erop dat personeelstekorten juist zullen toenemen als de opvang goedkoper wordt — en dat meer mensen in de opvang werken, ook de tekorten in de al krap bemenste zorgsector verder vergroot.
Econoom Ed Buitenhek legt het nog scherper: “De twee sectoren vissen deels in dezelfde vijver.” Volgens hem zijn de enige duidelijke winnaars ouders met hoge inkomens — voor hen wordt het namelijk aanzienlijk goedkoper. En terwijl het idee van ‘bijna gratis’ mooi klinkt, is er volgens hem nu al een gebrek aan geschikte locaties. “Het is een onzinnig plan”, zegt hij. Het zou de schatkist jaarlijks zo’n 3 miljard euro extra gaan kosten — terwijl het Centraal Planbureau berekende dat de arbeidsparticipatie slechts met 0,2 procent stijgt. Dat is weinig tegenover de hoge prijs.
Dat de dure crèche een grote oorzaak is van Nederlandse achterstand op de wereldwijde ranglijst voor gendergelijkheid, is geen geheim. Fulltime én betaalbare opvang is cruciaal in landen die goed scoren op vrouwenemancipatie — denk aan Berlijn of Scandinavië, waar twee kinderen maandelijks rond de 200 euro kosten. In Nederland betalen ouders met modale inkomens nu al zo’n 1200 euro netto per maand. Voor wie meer verdient, kan dat nog eens 1000 euro extra zijn.
En ja — de sector heeft echt meer personeel nodig. Over vijf jaar moeten er nog eens 24.000 medewerkers bijkomen om alle nieuwe kinderen op te vangen. Terwijl het aantal medewerkers de afgelopen vijf jaar al met zo’n 22.000 is gestegen — een enorme prestatie, zegt Strengers, vooral in deze krappe arbeidsmarkt. Dat is gelukt dankzij campagnes en subsidies om zij-instromers en studenten te werven. Maar daar moet nu dus nog een schepje bovenop.
Interessant: de toekomstige personeelstekorten worden steeds lager ingeschat — mogelijk omdat de plannen voor gratis opvang al twee keer zijn uitgesteld, volgens een analyse van Ipsos en SEO Economisch Onderzoek. En dat gebrek aan geschikte lokalen? Dat komt volgens Strengers grotendeels door het zwabberende beleid van de overheid. “Als de plannen niet steeds weer worden uitgesteld, weten ondernemers waar ze aan toe zijn. Dan durven ze langdurig te investeren — in personeel én in geschikte lokalen.”
Econoom Janneke Plantenga is kritisch op de gedachte dat de plannen geen effect hebben op gewerkte uren. “Ja, het kost veel op de korte termijn”, zegt de emeritus hoogleraar. “Maar je moet een langer perspectief nemen. In landen met betaalbare opvang zie je duidelijk hogere arbeidsparticipatie van vrouwen.”
Maar hoe blijft opvang daadwerkelijk toegankelijk voor iedereen? Want ook in het nieuwe stelsel mag een crèche een eigen bijdrage vragen. De vrees is dat die bijdrage omhooggaat — omdat hogere inkomens dat extra bedrag makkelijk kunnen betalen, en lagere inkomens niet. De kinderopvangtoeslag vervalt, waardoor mensen met lagere inkomens juist duurder uit kunnen zijn. Het kabinet wil dat voorkomen door de sector te benoemen als een dienst van algemeen belang, zodat de overheid prijsregels kan opleggen. Maar Plantenga vraagt zich af of dat genoeg is: “Je moet er vooral voor zorgen dat opvang betaalbaar blijft — ook voor mensen met lagere inkomens.”
Senioren opgepakt voor vernielen verkeerslicht – vanwege een complottheorie over ‘gevaarlijke sensoren’
Je hoort het goed: twee senioren – een vrouw in de zestig en een man in de zeventig – zijn op 4 september op heterdaad betrapt terwijl ze een verkeerslicht probeerden te vernielen. Niet vanwege wraak, vandalisme of drank, maar omdat ze geloven dat de kleine sensoren bovenop die lichten gevaarlijk zijn. Volgens hen zouden die apparaten niet alleen voetgangers detecteren, maar ook mensen bespioneren én zelfs kanker en dementie veroorzaken. Ja, echt.
Maar hier is het goede nieuws: dat is volkomen onterecht. Deskundigen wijzen meteen op dat die sensoren al sinds de jaren ’70 bestaan – en puur dienen om veiligheid te waarborgen: denk aan het herkennen van fietsers, voetgangers of auto’s die willen oversteken. Geen gezichten, geen kentekens, geen persoonlijke data – helemaal niets wat je zou kunnen koppelen aan jou als individu. Zo legt verkeersonderzoeker Susan Grant-Muller van de Universiteit van Leeds uit.
Waarom geloven sommige mensen dan toch zoiets? Volgens hoogleraar Clare Birchall (hedendaagse cultuur) passen deze vernielingen in een groter patroon: zogeheten supercomplotten, zoals ‘The Great Reset’. Daarbij wordt een onzichtbare elite beschuldigd van alles onder de zon. Birchall legt uit dat zulke theorieën vaak opkomen wanneer mensen zich machteloos voelen over hoe hun data wordt verzameld – een complotverhaal geeft dan een schijn van controle en duidelijkheid. Psycholoog Stephan Lewandowsky van de Universiteit Bristol voegt daaraan toe: een complot is simpelweg makkelijker te slikken dan de gedachte dat de wereld gewoon chaotisch en onvoorspelbaar is.
De verdachten blijken verbonden te zijn met de ‘Blade Runners’ – een actiegroep die eerder al camera’s bij milieuzones en 5G-masten beschadigde. In de regio rond Ilfracombe zouden de afgelopen weken meerdere verkeerslichten zijn vernield; of deze twee daar ook mee te maken hebben, is nog onderwerp van onderzoek. Voor nu zijn ze op vrije voeten.
En ja – ook in Nederland zien we vergelijkbare bewegingen, zoals de zogeheten soevereinen. Die beweren dat ze zich niet onder de Nederlandse wet laten vallen… maar dat is een ander verhaal. (In deze video leggen we uit wat soevereinen precies zijn en of ze daadwerkelijk een bedreiging vormen.)
🚨 Klimaatactivisten van XR blokkeren A12 bij Zevenaar — politie haalt ze weg, minister doet aangifte
Gisteren heeft een groep klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) geprobeerd de A12 bij Zevenaar te blokkeren. Zo’n honderd demonstranten zijn daarbij aangehouden — sommigen vrijwillig, anderen met wat meer overtuigingskracht van de politie.
Rond het middaguur klommen zo’n vijftig mensen vanaf het talud op de snelweg, terwijl anderen met twee busjes en een auto het verkeer probeerden stil te leggen. Die voertuigen zijn in beslag genomen. Ook bij de oprit naar de A12 werden mensen aangehouden. De meeste activisten stapten vrijwillig in politiebussen, maar een aantal bleef gewoon zitten op de weg — en werd uiteindelijk voorzichtig (maar wel duidelijk) weggetild door agenten.
De blokkade leidde tot een volledige sluiting van de A12 richting de Duitse grens. Het verkeer werd via de afrit Zevenaar omgeleid. Gelukkig was de weg na afloop weer vrijgegeven.
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat reageerde direct op sociale media: hij doet officieel aangifte tegen de betogers. “Demonstreren op de snelweg is verboden”, schrijft hij. “En het zet andere weggebruikers letterlijk in levensgevaar.”
Vooraf had de politie de activisten al duidelijk gemaakt dat ze naar een aangewezen plek in het centrum van Zevenaar moesten gaan — anders zou er worden ingegrepen. XR had deze actie bewust niet van tevoren aangekondigd, in tegenstelling tot eerdere blokkades op de A12 (zoals eerder in Den Haag). De groep wil daarmee aandacht vragen voor subsidies die nog steeds naar fossiele brandstoffen gaan.
