Premier Jetten houdt BBB voorlopig buiten de deur
Premier Jetten wil voorlopig niet in gesprek met BBB over steun voor zijn minderheidskabinet. Eerder was dat nog wel de bedoeling, maar de oppositiepartij is voorlopig van het lijstje gehaald. Dat zei Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie.
De aanleiding: BBB steunde gisteravond de motie van wantrouwen van Geert Wilders. Met zo’n motie zeg je eigenlijk dat het kabinet moet opstappen. BBB-leider Vermeer gaf er gisteravond echter meteen een andere draai aan. Volgens hem wilde hij alleen maar laten zien dat hij het stikstofbeleid afkeurt. Later belde hij Jetten nog op om zijn kant van het verhaal toe te lichten.
Eerst praten met de zes ‘constructieve partijen’
Ondanks die uitleg wil Jetten eerst om tafel met de zes partijen die hij als constructief beschouwt: Pro, JA21, ChristenUnie, SGP, 50Plus en Volt. De premier ontkent dat hij chagrijnig is over de onverwachte zet van Vermeer. “We gaan eerst praten met constructieve partijen. Dat is logisch op basis van die motie van wantrouwen.”
Vermeer reageert scherp
Vermeer is niet blij met de voorlopige afwijzing, zo blijkt uit een bericht op X. Hij stelt dat het kabinet hiermee de keuze heeft gemaakt om met Pro in zee te gaan. “De uitnodiging aan JA21 en SGP is dan net als deze zomer voor de bühne, want een route over ‘rechts’ is zonder BBB onmogelijk”, aldus Vermeer. “Het laat ook zien dat wij gisteren de juiste conclusie getrokken hebben.”
Vermeer wilde gisteren nog wel met Jetten praten. De steun van BBB is nodig voor een route over rechts, omdat de partij in de Eerste Kamer elf zetels heeft. Jetten sluit BBB niet helemaal uit, maar wil wel weten waar de partij precies staat. “Je kunt een kabinet niet half vertrouwen.”
Hoop op een uitweg uit de impasse
De premier blijft hoopvol dat de komende gespreksronde een uitweg biedt uit de impasse waarin het minderheidskabinet al weken zit. Na twee dagen debatteren was gisteravond nog steeds onduidelijk hoe het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA aan voldoende parlementaire steun kan komen voor zijn voorstellen. Al sinds de komst van dit minderheidskabinet, eind februari, is dat de belangrijkste vraag.
Het kabinet hoopt nog altijd op “breed draagvlak”, wat betekent dat zowel linkse als rechtse oppositiepartijen instemmen met de koers. Maar de twee belangrijkste oppositiepartijen Pro en JA21 willen dat niet. De onderlinge verschillen zijn te groot, en dan zouden deze partijen moeten instemmen met plannen waar hun achterban mordicus tegen is. JA21 is bijvoorbeeld voor ingrijpen in de sociale zekerheid, terwijl Pro en de vakbonden zich daar met hand en tand tegen verzetten.
Druk loopt op
Inmiddels neemt de druk toe. De begrotingen worden de komende maanden per ministerie behandeld. Als dat niet voor 1 januari is gebeurd, dan blijft de begroting van het jaar ervoor gelden. In de praktijk betekent dit dat er nauwelijks nieuwe plannen kunnen worden uitgevoerd.
Jetten denkt dat hij de impasse kan doorbreken door opnieuw met veel oppositiepartijen te praten. In de zomer, bij de start van de Prinsjesdagbesprekingen, is dat ook al gedaan. Toen liep het op niets uit. Een datum en volgorde van de gesprekken, die Jetten samen met minister Heinen van Financiën gaat voeren, zijn er nog niet. Volgende week is Jetten een aantal dagen in New York voor de Algemene vergadering van de Verenigde Naties.
Meer lezen over de APB?
Wilt u nalezen hoe de twee dagen van de APB verliepen? Lees hier het liveblog.
- Deel artikel: Na eerste dag begrotingsgesprekken zijn ‘verschillen nog levensgroot’
- Kabinet rekent op brede steun oppositie voor begroting, maar die is nog sceptisch
- Oppositie op gesprek over Prinsjesdagplannen, status nog onduidelijk
- ‘Muurvast’, ‘rommeltje’ en ‘kleurloos’: steun voor begroting kabinet nog steeds ver weg
Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
Onderwerp van artikel
Een stukje winkelgeschiedenis duikt op in Breda
Bij Kringloopwinkel Emmaus in Breda staat ineens een wel heel bijzonder meubelstuk: een ouderwetse vitrinetoonbank, waarschijnlijk uit ongeveer 1930. Zo’n toonbank roept meteen beelden op van vroeger, toen winkelen nog een gezellig praatje aan de toonbank was in plaats van snel zelf scannen. “Het valt echt op in onze winkel”, zegt Inger van Emmaus. “We krijgen best vaak antieke meubels binnen, maar zo’n oude toonbank die er nog zo goed uitziet, dat zie je niet elke dag.”
Mooie herinneringen komen boven
De toonbank brengt bij bezoekers allerlei dierbare herinneringen naar boven. Vroeger mocht je met een rijksdaalder op zak lekker snoep of lekkernijen uitzoeken. “De afgelopen week kwamen er steeds oudere klanten binnen die allerlei mooie verhalen ophaalden”, aldus Inger. “Zulke toonbanken stonden vaak in kruidenierswinkels, bakkerijen of delicatessenzaken. We denken dat deze uit ongeveer 1930 komt en uit Engeland. De stijl is typisch Brits voor die tijd.”
Die lange geschiedenis maakt het extra leuk. “Klanten én wijzelf verzinnen van alles over waar die toonbank heeft gestaan”, zegt Inger. “We weten niet precies wie het stuk heeft gedoneerd, maar waarschijnlijk had de vorige eigenaar een winkel. Het kwam namelijk samen binnen met een bakkerstafel die inmiddels al verkocht is.”
Lades vol verhalen
Op wat kleine gebruikssporen na is het meubel nog in prima staat. “Je ziet echt dat dit oud vakmanschap is”, vertelt Inger. “Het frame is van massief eikenhout met dik, zwaar glas ertussen. De lades binnenin zijn juist lichter, zowel in gewicht als in kleur. Dat contrast is bewust gedaan.”
In die lades kon de winkelier van alles uitstallen. “Deze toonbank heeft achttien lades, trapsgewijs opgebouwd, best veel voor dit soort vitrines”, legt Inger uit. “Je schuift ze aan de achterkant open met metalen greepjes waarop je met etiketten kon schrijven wat erin zat.”
Wat kost ie?
En wat moet je ervoor neertellen? “De prijs ligt hoger dan gemiddeld in de kringloop. We vragen 2750 euro, en eigenlijk is dat nog aan de lage kant”, zegt Inger. “Zulke stukken blijven door de prijs vaak wat langer staan. Maar we zakken niet verder met de prijs, want al onze opbrengsten gaan naar een stichting voor dak- en thuislozen.” Lachend voegt ze toe: “En hij staat ook nog eens prachtig in onze winkel, dus we wachten rustig af tot hij een mooie nieuwe plek vindt. Het zou geweldig zijn als hij weer in een delicatessenzaak terechtkomt, maar andere enthousiaste kopers zijn natuurlijk ook van harte welkom.”
Waarom powerbanks in een vliegtuig niet zo’n goed idee zijn
Weer gedoe met een powerbank aan boord
Stel je voor: je zit in het vliegtuig, lekker onderweg naar Curaçao, en plots gaat het mis. Dat overkwam de passagiers van vlucht KL735. Het toestel was donderdag een paar uur onderweg van Amsterdam naar Curaçao toen in de businessclass de powerbank van oud-KLM-directeur Camiel Eurlings vlamvatte. Er brak een klein brandje uit bij een stoel en een man liep brandwonden op.
Het cabinepersoneel kreeg het vuur gelukkig snel onder controle, maar de schade aan het vliegtuig was zo groot dat de piloot besloot om terug te keren naar Schiphol. Voor de passagiers was dat een flinke domper: ze kwamen pas een dag later op hun bestemming aan.
Geen uniek gevalletje
Dit incident staat helaas niet op zichzelf. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) krijgt ongeveer één tot twee keer per maand een melding binnen van een oververhitte powerbank of e-sigaret aan boord. Dat wakkert een discussie aan die al jaren speelt: moeten powerbanks eigenlijk nog wel mee mogen in het vliegtuig?
Als er iets misgaat aan boord, is de bemanning getraind om de situatie zo snel mogelijk onder controle te krijgen. “Als er schade is ontstaan, worden er foto’s doorgestuurd naar personeel op de grond. Zij beoordelen de situatie en adviseren de bemanning om door te vliegen of terug te keren”, zegt een woordvoerder van KLM. Dat advies is alleen niet bindend. “De gezagvoerder blijft eindverantwoordelijk en beslist uiteindelijk of het toestel doorvliegt of terugkeert.”
KLM onderzoekt het recente powerbankincident nog. Op basis van de uitkomsten bekijkt de maatschappij of de regels voor powerbanks moeten worden aangescherpt. “Het is nu nog te vroeg om daar een uitspraak over te doen”, aldus de woordvoerder.
Wat mag er eigenlijk wel?
De regels zijn best duidelijk: powerbanks mogen alleen mee in de handbagage. In de ruimbagage vervoeren is verboden. Daarnaast moeten passagiers de powerbank binnen handbereik houden, bijvoorbeeld in een tas die onder de stoel voor hen staat.
Toch blijft het incident van deze week niet het eerste in een reeks. Vorig jaar ontstond aan boord van een andere KLM-vlucht veel rook in de cabine door een oververhitte powerbank. Dit voorjaar moest een toestel van easyJet een noodlanding maken nadat bleek dat een powerbank in het laadruim een ander apparaat aan het opladen was. De passagier meldde dat plots tijdens de vlucht aan een van de bemanningsleden. Uit veiligheidsoverwegingen besloot de piloot direct uit te wijken.
Trillingen zijn de boosdoener
Vooral trillingen kunnen een powerbank instabiel maken. “Als je een powerbank laat vallen of blootstelt aan veel trillingen, kunnen onderdelen losraken. Daardoor kan de powerbank gemakkelijker vlamvatten of ontploffen”, zegt accuexpert Erik Kelder. “Passagiers zetten hun tas met daarin een losse powerbank geregeld in de bagagevakken boven hun hoofd. Daar krijgt het apparaat tijdens de vlucht veel trillingen te verduren.”
De hoogte waarop een vliegtuig zich bevindt, heeft volgens Kelder geen invloed op de staat van een powerbank.
Regels worden steeds strenger
In maart scherpte de ICAO, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, de regels rond powerbanks nog aan. Passagiers mogen sindsdien maximaal twee powerbanks meenemen. Tijdens de vlucht mogen die niet worden gebruikt of opgeladen. Deze regels zijn minimumeisen: luchtvaartmaatschappijen kunnen zelf strengere regels toevoegen.
Zo volgt KLM de aangescherpte regels, maar bij dochteronderneming Transavia mogen passagiers hun powerbank gewoon gebruiken en opladen tijdens de vlucht. Sommige internationale maatschappijen weren powerbanks zelfs helemaal. Emirates bijvoorbeeld staat de oplaadbare apparaten sinds vorig jaar niet meer toe.
Passagier blijft verantwoordelijk
“Uiteindelijk is de passagier zelf verantwoordelijk om goed voorbereid op reis te gaan”, zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft. Bij het online inchecken worden reizigers erop gewezen dat lithiumbatterijen niet in de ruimbagage mogen.
Volgens Melkert moet de situatie goed worden gemonitord. De aandacht mag niet verslappen, maar er is volgens hem “geen reden tot paniek”. “Tegenwoordig hebben alle apparaten een vorm van een batterij in zich. Je kunt dat wel allemaal verbieden, maar dat is onmogelijk te handhaven.”
Uitslag staat allang vast, toch stemmen miljoenen Russen weer op Poetin
Stemmen in Rusland: een verkiezing met een voorspelbare uitkomst
Het stemmen is vandaag vroeg begonnen in het oosten van Rusland, dicht bij de Chinese grens. Ongeveer 111 miljoen mensen met stemrecht mogen tot en met zondag hun stem uitbrengen. Voor het eerst kunnen inwoners in vier door Rusland bezette gebieden in Oekraïne ook op het parlement stemmen. Maar de uitkomst ligt eigenlijk al vast: Verenigd Rusland, de partij van Poetin, wordt naar verwachting weer veruit de grootste. Dat terwijl er best wat onvrede is over de oorlog, brandstoftekorten en een economie die achteruitgaat.
Oppositie buitenspel
Jabloko, de laatste oppositiepartij die openlijk tegen de oorlog met Oekraïne was, werd vorige maand uitgesloten van de verkiezingen. Er doen nog negen oppositiepartijen mee, van de Communistische Partij aan de linkerkant tot de rechts-nationalistische Liberaal-Democratische Partij. Maar geen van hen is echt kritisch over de oorlog of Poetins leiderschap.
‘Een ceremonie, een ritueel’
“De verkiezingen zijn een soort ceremonie, een ritueel”, aldus Michael Kemper, hoogleraar Oost-Europese studies aan de Universiteit van Amsterdam. Toch zijn ze volgens hem cruciaal voor Poetin om aan de macht te blijven. “Als je verkiezingen zou afschaffen, creëer je problemen die je eigenlijk niet nodig hebt”, zegt hij tegen RTL Nieuws. “Het Russisch parlement biedt nog altijd de schijn van politiek debat en verschillende partijen. Daardoor kan Poetin zich gelegitimeerd voelen. Het hoort bij die schijn van normaliteit die hij in stand houdt.”
Waarom gewone Russen toch gaan stemmen
Er is ook voor miljoenen gewone Russen een reden om mee te doen aan het toneel. “Sommigen doen het omdat ze in Poetin geloven of in de partij”, zegt Kemper. “Sommigen doen het om aan hun plicht te voldoen.” En ook voor mensen die tegen Poetin zijn, is er een reden om te stemmen, vertelt Ruslandcorrespondent Olaf Koens. “Je weet dat je niet op de echte oppositie kunt stemmen, maar je kunt wel laten zien dat je niet op de regerende partij stemt.”
Een signaal voor het Kremlin
Poetin en zijn partij Verenigd Rusland hebben elke verkiezing sinds 2000 gewonnen. Een lage opkomst of veel stemmen voor ‘neppe’ oppositiepartijen is dan ook een signaal voor de regering. “Zo kan het Kremlin zien hoe groot de steun is voor de oorlog en voor het beleid”, zegt Koens. Dat is juist nu belangrijk voor het Kremlin. Het zijn de eerste parlementsverkiezingen sinds de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. En terwijl er in Rusland wel verkiezingen worden georganiseerd, kan dat in Oekraïne door de oorlog niet. Dat feit gebruikt Poetin om Oekraïne als ondemocratisch weg te zetten. “We moeten ons verkiesbaar stellen en niet bang zijn om ons kandidaat te stellen”, zei Poetin in juni. “En ik zou iedereen aanraden hetzelfde te doen. Vooral in Oekraïne.”
Alles om de overwinning veilig te stellen
Zowel voor, tijdens als na verkiezingen in Rusland wordt er alles aan gedaan om de overwinning voor Verenigd Rusland te garanderen. “Oppositiepartijen mogen niet meedoen, ze zijn bij wet verboden of worden niet geregistreerd”, legt Koens uit. “Oppositieleiders zijn de afgelopen jaren opgepakt, gevlucht of soms vermoord. Bovendien is de censuur zo hard dat kritische stemmen nergens ruimte krijgen.” Op de dag van de verkiezing zelf wordt er op verschillende manieren gesjoemeld met de stemmen. Dat is onder meer te merken aan onwaarschijnlijk hoge verkiezingsopkomst. Zo waren er in 2024 meer dan 400 stembureaus met 100 procent opkomst. En bij een eerdere verkiezing in Tsjetsjenië was de opkomst 107 procent, bijna allemaal voor Poetin.
Carouselstemmen en bijplussen
“Als je bijvoorbeeld werkt in een staatsfabriek, dan word je op je werk verwacht om 9.00 uur. Dan moet je met een busje gaan rijden langs dertig, veertig verschillende stembureaus”, vertelt Koens. “Op ieder stembureau kom je binnen, breng je een stem uit en ga je naar de volgende. Dat heet carouselstemmen.” Vervolgens tellen overheidsmedewerkers, vaak leraren, de stemmen. “Die kunnen ook nog eens 100 tot 200 extra stembiljetten bijplussen”, zegt Koens. Dat is ook in video’s als deze vastgesteld. “En de kiescommissie is ook in handen van de regerende partij.” Dus ook als de resultaten tegenvallen, kunnen ze die naderhand nog aanpassen.
Dieselprijs breekt alle records: 2,82 euro per liter
Het is officieel: diesel was nog nooit zo duur. Uit cijfers van United Consumers, de organisatie die brandstofprijzen bijhoudt, blijkt dat de adviesprijs voor een liter diesel nu op 2,82 euro staat. Het vorige record was 2,819 euro per liter, een prijs die begin april werd bereikt.
Eerst een daling, nu weer flink omhoog
In mei en juni ging de prijs nog omlaag, maar daarna begon diesel weer te stijgen. Vooral de afgelopen weken ging het snel: sinds eind augustus is de adviesprijs met 10 procent omhooggeschoten.
Een ongewone crisis
Volgens Jilles van den Beukel, energie-expert bij HCSS, hebben we te maken met een bijzondere situatie. Normaal gesproken wordt een hoge brandstofprijs veroorzaakt door een dure olieprijs, maar nu ligt dat anders. Het probleem zit hem in een tekort aan raffinagecapaciteit buiten het Midden-Oosten.
Waarom dit zo is
Vóór de oorlog in het Midden-Oosten verwerkten landen in die regio een deel van hun ruwe olie in raffinaderijen tot diesel en benzine. Zo konden ze niet alleen ruwe olie exporteren, maar ook brandstof naar Europa en Azië. Maar omdat de Straat van Hormuz grotendeels is afgesloten, ligt de export van diesel en benzine uit het Midden-Oosten bijna helemaal stil. Ruwe olie wordt nog wel via pijpleidingen vervoerd, maar brandstofproducten kunnen niet via een pijpleiding worden getransporteerd, legt Van den Beukel uit.
Raffinaderijen draaien op volle toeren, maar dat is niet genoeg
Om het verlies op te vangen, draaien raffinaderijen buiten het Midden-Oosten nu bijna allemaal op hun maximale capaciteit. Toch is dat niet voldoende. Er zit namelijk een maximum aan hoeveel diesel je uit een vat olie kunt halen. Daar komt bij dat de afgelopen jaren meerdere raffinaderijen in Europa zijn gesloten, waardoor we hier minder diesel en benzine kunnen produceren.
Nederland heeft veel raffinaderijen, maar dat maakt de prijs niet lager
In Nederland staan behoorlijk wat raffinaderijen, onder andere in Rotterdam. Toch maakt dat voor de prijs die wij betalen niet uit. De dieselmarkt is namelijk een wereldmarkt, zegt Van den Beukel. Het maakt dus niet uit of de geproduceerde diesel in Europa blijft of naar Azië gaat.
Krapte blijft zolang de Straat van Hormuz dicht is
Zolang de Straat van Hormuz grotendeels gesloten blijft, blijven we kampen met een tekort aan onder andere diesel en benzine, concludeert Van den Beukel. Europa vangt het wegvallen van de import uit het Midden-Oosten nu deels op door diesel uit de Verenigde Staten te kopen. Maar het is te hopen dat de VS niet om economische of politieke redenen stopt met exporteren naar Europa, want dan wordt het tekort nog groter.
Zwaar jaar voor dieselrijders
Dieselrijders hebben dit jaar een zware tijd. De adviesprijs is sinds 1 januari met 45 procent gestegen. Begin dit jaar kostte een liter diesel nog geen 1,94 euro. Sindsdien kwam er ongeveer 88 eurocent bij. Voor een volle tank van 50 liter scheelt dat zo’n 44 euro.
Adviesprijs versus pompPrijs
Automobilisten betalen de adviesprijs alleen bij duurdere tankstations langs de snelweg. Elders ligt de literprijs tot tientallen centen lager. Maar als de adviesprijs stijgt, stijgt de prijs bij andere pompen ook mee.
In buurlanden is tanken goedkoper
In onze buurlanden zijn automobilisten voordeliger uit. Volgens een overzicht van de ANWB kost een liter diesel in Duitsland nu bijna 2,50 euro. In België is dat nog minder: ongeveer 2,40 euro per liter.
Zes keer Ziggo Dome: Flemming en Frank Lammers gaan los met ‘2,5 uur beuken’
Zes uitverkochte Ziggo Domes, duizenden feestgangers en een hoop Brabantse gezelligheid. Dit weekend is het zover: The Streamers vieren hun vijfde editie in Amsterdam. Op het podium staan onder meer Guus Meeuwis, Flemming en Frank Lammers. Voor de podcast Ni Na Lammers Luisteren mocht Omroep Brabant alvast een kijkje nemen achter de schermen. Tussen de repetities door spraken ze met ‘manager’ Frank Lammers en zanger Flemming over het jubileumweekend.
Frank Lammers kijkt er enorm naar uit
Lammers heeft er zin in om samen met de artiesten op het podium te staan. Volgens hem wordt het één groot feest. “Met mooie liedjes, rocknummers en voor ieder wat wils. Het is altijd tweeënhalf tot drie uur lang beuken.” De acteur uit Mierlo staat zelf ook weer op het podium. “Ik zeg altijd: ik zing als hobby, maar alleen in stadions”, grapt hij. Dit weekend zingt hij onder meer mee met Baila de Gasolina van de Brabantse feestband Effe Serieus.
Flemming: ‘Echt spectaculair’
Ook Flemming kan niet wachten om het podium op te gaan. Tijdens de repetities wierp hij alvast een blik in de zaal. “Het ziet er echt spectaculair uit. Je staat met z’n allen op het podium, doet nummers van elkaar en speelt grote internationale hits. Dat we zes keer de Ziggo Dome kunnen vullen, is echt te gek.”
The Streamers begon ooit als een online concert tijdens de coronaperiode, maar is de laatste jaren een ‘gewoon’ concert geworden. Achter de schermen blijkt Lammers zijn bijnaam als manager ook echt waar te maken. Flemming herinnert zich nog een speech vlak voor een eerdere show. “Frank zei: ‘die mensen hebben hard gewerkt voor hun kaartje en zijn hier om even alles te vergeten. Wij maken hun avond’. Dat is me altijd bijgebleven.”
Deze artiesten staan er nog meer
Naast Frank Lammers, Guus Meeuwis en Flemming staan dit weekend onder anderen Thomas Acda, Paul de Munnik, Bizzey, Roxy Dekker, Ronnie Flex, Snelle, Claude, Nick Schilder en Simon Keizer op het podium.
