Kat Cosmo dodelijk geraakt door kruisboog — zo ging de kattenschutter te werk
“Houd je kat binnen.” Dat is de harde boodschap die kattengezinnen in Eindhoven eind 2025 kregen — niet uit bezorgdheid over verkeer of buurkatten, maar omdat er een onbekende schutter rondtrok met een kruisboog.
Al maandenlang waren er meldingen van gewonde kattens: pijlen gevonden in tuinen, dieren op het nippertje gered na zware verwondingen. Maar niemand wist wie het deed — en niemand kon hem tegenhouden. De schutter bleef in de schaduw, terwijl de spanning onder huisdierbezitters steeds verder oplaaide.
Tot mei van dit jaar. Toen werd kat Cosmo fataal getroffen — vlak naast zijn oog. Een treurig moment dat de zaak plotseling een nieuwe wending gaf. Niet lang daarna werd een vermoedelijke dader aangehouden.
Maar waarom richtte hij zich juist op kattens? En wat betekent dit voor zijn straf? Alle antwoorden vind je in de nieuwste aflevering van Misdaad Uitgelegd.
Zuckerberg en Huang zeggen: ‘AI afremmen? Nee, dank u wel!’
Mark Zuckerberg van Meta en Jensen Huang van Nvidia zijn duidelijk: ze willen de AI-ontwikkeling niet vertragen — integendeel. Ze geloven dat veiligheid en snelheid geen tegenstrijdigheden zijn, maar juist hand in hand moeten gaan.
“Elk lab heeft de verantwoordelijkheid én de prikkel om op het tempo te werken dat nodig is om modellen veilig te trainen”, schrijft Zuckerberg op X. Volgens hem lopen bedrijven een groot risico op aansprakelijkheid als hun AI schade aanricht — dus hebben ze er ook alle belang bij om dat te voorkomen. En mensen? Die willen gewoon AI-agents die doen wat ze vragen. Niet meer, niet minder.
Deze oproep komt niet uit de lucht vallen. Een reeks recente veiligheidsincidenten heeft de hele sector op scherp gezet — en de vraag opgeroepen of AI nu echt te snel gaat. Maar Zuckerberg denkt anders: vertragen is geen optie. In plaats daarvan moet vertrouwen het onderscheidend kenmerk worden. Bedrijven die zich niet richten op alignment — oftewel: hun AI laten overeenkomen met menselijke normen en waarden (zoals niet hacken bij andere bedrijven) — zullen volgens hem gewoon achterop raken.
En dan is er nog de race zelf: grote techbedrijven jagen op het beste AI-model van allemaal. Maar Zuckerberg roept op om de wedstrijd even opzij te zetten en vooral te kijken wat gebruikers echt willen. Alleen zo wordt AI veilig én bruikbaar.
Dat klinkt misschien net iets te ideaal — en ja, het past wel degelijk in Meta’s strategie. Het bedrijf probeert namelijk zijn achterstand in de AI-race in te halen. Concurrenten als Anthropic en OpenAI haalden Meta vorig jaar in op het gebied van AI-ontwikkelingen.
Ook Nvidia-topman Jensen Huang mengde zich gisteren in het debat — en hij is even duidelijk: kiezen tussen ‘veilig’ en ‘snel’ is een valse keuze. Veiligheid is voor hem het allerbelangrijkste, maar de verantwoordelijkheid ligt bij de makers zelf — niet bij de overheid. Volgens Huang regelt de markt het wel: bedrijven bepalen zelf het tempo, totdat ze zeker zijn dat wat ze uitbrengen ook écht is wat de markt wil.
Hun standpunt staat in scherp contrast met andere grote namen uit de Amerikaanse AI-sector. Dario Amodei van Anthropic pleitte afgelopen weekend voor wereldwijd afremmen van AI-ontwikkelingen, en waarschuwde voor de risico’s van het hoge tempo. Zijn betoog zorgde voor veel discussie — en zelfs twijfel: heeft hij de dreigingen misschien overdreven, om concurrenten het leven moeilijker te maken? Later sloten ook Sam Altman (OpenAI), Elon Musk (SpaceX) en Demis Hassabis (Google DeepMind) zich bij hem aan.
Terwijl de Amerikaanse top over veiligheid twist, vindt president Donald Trump de zorgen over AI gewoon overdreven. Hij wil vooral dat de VS blijft leiden — vooral ten opzichte van China. En precies daarom is het opvallend dat China nu met argusogen meekijkt naar de Amerikaanse oproep om AI-ontwikkelingen wereldwijd te temperen. President Xi Jinping en Trump ontmoeten elkaar volgende week in de VS — en AI zal daarbij een centrale rol spelen. En ja: Huang mag naar verluidt zelfs aanschuiven bij een staatsbanket met Xi.
Papegaai in de Efteling? Ja, écht gebeurd — en het zorgt flink voor ophef
Een bezoeker van de Efteling mocht afgelopen zaterdag haar papegaai mee naar binnen — niet als knus huisdier, maar als officieel erkend hulpdier. Dat bevestigt het pretpark in Kaatsheuvel woensdag aan Omroep Brabant.
Op social media deed een TikTok-filmpje van de vogel in het Carnaval Festival de ronde (en is inmiddels verwijderd). Volgens Looopings is er te zien hoe de papegaai rustig op de arm van de vrouw zit bij De Vliegende Hollander en de Python, en in Carnaval Festival zelf steekt hij zijn kop uit een open tas die op haar schoot staat.
“Geen katten, geen vogels…”
Het filmpje trok veel reacties — en niet allemaal positief. Op internet wordt hard gevraagd waar het park nu mee bezig is: “Geen katten, geen vogels. Wat is het volgende, een pony of hamster mee naar binnen nemen omdat het ons helpt? Waar gaat de Efteling heen?”
Ook komen vragen op over dierenwelzijn: is dit wel verantwoord voor de vogel in zo’n drukke, lawaaiige omgeving?
Toestemming was geen routine
Tot dit verzoek had de Efteling alleen hulphonden toegelaten — volgens het bestaande beleid. Dit was dus een uitzondering. Een woordvoerder legt uit: “Het was een uitzonderlijke aanvraag, die we intern goed moesten bespreken.”
De papegaai werd erkend als hulpdier, en op basis van de persoonlijke situatie van de vrouw én het streven naar toegankelijkheid, gaf het park toestemming. Wat precies de achtergrond is, kan het park niet delen — dat is afgesproken met de bezoeker. Wel gold één belangrijke regel: de vogel moest tijdens het bezoek in en rondom attracties in de tas blijven.
Beleid komt op de schop
De Efteling laat weten dat een herziening van het hulpdierenbeleid al op de planning stond — onafhankelijk van deze zaak. “Het is een toevallige samenkomst met dit verzoek. We willen een toegankelijke plek zijn, dus we kijken onze regels regelmatig na.”
Wat wilden de spoorsaboteurs? Het kan strategie zijn om stil te blijven
Een dag na de sabotageacties op het spoor hangen er nog steeds veel vraagtekens in de lucht. Wie zit erachter? Wat wilden ze bereiken? En vooral: waarom eist niemand de actie op? Terwijl treinen over grote delen van het land stilstonden of met zware vertragingen reden, blijft onduidelijk wat de saboteurs precies wilden laten zien — of laten horen.
Wat gebeurde er gisterochtend?
Gisterochtend werd de sabotage ontdekt: op meerdere plekken in Nederland lagen buizen en kabels op het spoor. ProRail en de politie haalden uiteindelijk op tientallen locaties materialen van de rails — onder andere bij Veenendaal. De gevolgen waren direct: in het noorden, oosten en midden van het land viel het treinverkeer gedeeltelijk stil, met lange vertragingen als gevolg.
Wie zit erachter? En waarom zeggen ze niets?
Uit gesprekken die de NOS voerde met boeren en boerenorganisaties komen aanwijzingen dat boerenactivisten achter de actie zitten. Maar niemand eist de sabotage op. Dat roept vragen op. “Je vraagt je af wat het doel is geweest”, zegt Bram Sizoo, bijzonder hoogleraar klinische psychologie van radicalisering aan de Universiteit van Amsterdam.
Hij gelooft niet dat het doel simpelweg was om treinen tot stilstand te brengen — tenzij er een heel specifieke reden was, zoals bijvoorbeeld het verhinderen van reizen naar Prinsjesdag. “Dat geloof ik niet.”
Een ander mogelijke reden om stil te blijven? Angst zaaien. Zoals Rusland vaak doet bij aanslagen of cyberaanvallen: geen claim, wel effect. Volgens Sizoo zou het doel dan zijn om de samenleving te ontwrichten en onrust te veroorzaken. Maar in dit geval denkt hij dat dat niet echt is gelukt: “Ik geloof niet dat het voor veel angst heeft gezorgd, maar vooral voor boosheid — omdat het een levensgevaarlijke actie was.”
Waarom zou stilte juist werken?
Jacquelien van Stekelenburg, hoogleraar sociale verandering en conflict aan de Vrije Universiteit Amsterdam, ziet radicale acties als een krachtig middel om aandacht te vragen. En die aandacht is er zeker: het nieuws ging erover, podcasts bespraken het (zoals De Dag), en zelfs op Prinsjesdag was de vraag “Wie zit erachter?” één van de grootste.
Toch is er een risico: je kunt sympathie verliezen, je beweging kan splitsen, en politici kunnen zich juist minder geneigd voelen om in gesprek te gaan — uit angst voor onderhandelen met geweld.
Daarom kan het ook slim zijn om niets te zeggen. “Juist door niet te zeggen dat je erachter zit, houd je de aandacht vast”, legt Van Stekelenburg uit. “Gisteren was dé vraag van Prinsjesdag: ‘Wie zit erachter de spoorsabotage?’ Op die manier blijf je op de radar.”
En ja — de strafmaat is zwaar: tot vijftien jaar gevangenisstraf. Dat speelt waarschijnlijk ook mee in de keuze om te zwijgen.
Bijhouden van klachten in een app verlengt leven van longkankerpatiënt: ‘Kostbare tijd’
“Het hoort erbij. Ik zit het wel uit.”
Dat is wat veel longkankerpatiënten denken als ze last hebben van hoesten, kortademigheid of andere klachten. Maar volgens Iris Walraven — universitair hoofddocent aan het Radboudumc en expert op het gebied van gepersonaliseerde kankerzorg — is dat vaak helemaal niet nodig. “Veel klachten zijn goed te verhelpen”, zegt ze. Toch blijft het moeilijk voor patiënten om tussendoor een arts te benaderen — vooral tussen vaste afspraken door.
Daarom startte Walraven met collega’s een groot onderzoek onder ruim 500 longkankerpatiënten, verspreid over veertien ziekenhuizen in Nederland. De deelnemers waren meestal tussen de 55 en 75 jaar oud en hadden verschillende vormen en stadia van de ziekte.
De helft van de groep gebruikte de Symprolung-app (afgekort tot Sympro-app) — een speciale app waarmee klachten zoals kortademigheid, bloed ophoesten, diarree, obstipatie en gewichtsverlies regelmatig konden worden ingevoerd. De andere helft hield géén app bij.
De app slaat automatisch alarm bij klachten die zorgwekkend zijn én mogelijk snel verbeterd kunnen worden. De eerste deelnemers begonnen in 2019 met het gebruik van de app. Gedurende vijf jaar werd gevolgd hoe lang de deelnemers leefden — en tegelijkertijd werd hun kwaliteit van leven bijgehouden.
De resultaten zijn nu gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift — en ze zijn echt opvallend:
✅ Patiënten die de app gebruikten, leefden gemiddeld vijf maanden langer dan degenen die dat niet deden.
✅ Ze rapporteerden ook een beter gevoel van welzijn.
✅ En ze maakten zich minder snel zorgen over klachten die ‘gewoon bij de ziekte horen’ — want door wekelijks de app in te vullen leerden ze hun lichaam beter kennen. Het uitblijven van een alarm werkte vaak al geruststellend: “Ah, dit is dus normaal — ik hoef me nu even geen zorgen te maken.”
Walraven ziet hier een grote kans: “Deze app door zoveel mogelijk patiënten, in zoveel mogelijk ziekenhuizen laten gebruiken.” Ze is druk met subsidieaanvragen om de app structureel beschikbaar te maken. “Zo’n app invullen is eigenlijk heel simpel. Maar wat het oplevert, is ongelofelijk kostbaar als je zo ziek bent: tijd.”
Maar ‘simpel’ is het niet voor iedereen. Gezondheidswetenschapper Tessi Hengst onderzocht welke factoren het gebruik van gezondheidsapps helpen of juist in de weg staan. Denk aan ouderen, mensen met weinig digitale ervaring, daklozen of mensen met weinig scholing. Volgens haar is menselijke begeleiding essentieel: “Een app moet niet alleen via een mailtje worden aangeleverd — het is belangrijk dat een arts of verpleegkundige hem écht introduceert. Anders riskeer je dat digitalisering juist ongelijkheid vergroot.”
Ook de KWF Kankerbestrijding is enthousiast over de uitkomsten. Een woordvoerder noemt het een “goede ontwikkeling”:
“De app kan het leven van mensen met longkanker verlengen én draagt bij aan hun kwaliteit van leven. Het is een laagdrempelige manier om klachten te monitoren, contact te houden met de behandelaar en tijdig in te grijpen — een concreet voorbeeld van passende, persoonlijke zorg.”
Goudmijn in Sudan stort in – minstens 67 doden bij instorting in Al-Nuhud
In Sudan is een illegale goudmijn in het woestijnplaatsje Al-Nuhud ingestort, met catastrofale gevolgen: zeker 67 mensen zijn omgekomen. Dat bevestigen zowel overlevenden als reddingswerkers aan verschillende persbureaus. Nu proberen hulpverleners onder zware omstandigheden slachtoffers en eventuele overlevenden uit het puin te halen.
Volgens lokale bronnen speelde slechte veiligheid een grote rol – de nodige maatregelen waren simpelweg niet genomen. En zelfs nu het noodlot toesloeg, zit het reddingsteam vast: er is te weinig geschikt materieel beschikbaar om efficiënt te werken.
Het gebied waar de mijn zich bevindt, wordt momenteel bestuurd door de paramilitaire groep Rapid Support Forces (RSF). Die organisatie staat onder vuur van mensenrechtenorganisaties: Amnesty International noemt haar schuldig aan etnische zuivering, en Artsen zonder Grenzen rapporteerde dit jaar dat duizenden vrouwen in Sudan systematisch seksueel geweld hebben ondergaan door RSF-milities.
Sudan behoort tot de grootste goudproducenten van Afrika – maar veel van dat goud wordt op onveilige, illegale wijze gewonnen. Daarna wordt het vaak stiekem het land uit gesmokkeld. Door de diepe economische crisis zijn talloze Sudanezen afhankelijk van deze risicovolle werkgelegenheid om in leven te blijven. En ook voor de RSF is goud een cruciale inkomstenbron.
Het is alweer niet de eerste keer dat zo’n tragedie zich voordoet: in 2021 stortte in dezelfde provincie alweer een goudmijn in, waarbij tientallen mensen het leven lieten.
