Vijf doden en 67 gewonden bij Russische aanval op winkelcentrum in Oekraïne
Bij een Russische aanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Pavlohrad zijn vijf mensen omgekomen en 67 anderen gewond geraakt — onder wie drie tieners. Dat melden lokale autoriteiten. De klap viel donderdag overdag, toen het op straat en in het centrum druk was. Welk wapen precies werd ingezet, is nog niet officieel bevestigd. Ook twee hulpverleners raakten bij de inslag gewond.
De aanval op het winkelcentrum was onderdeel van een veel grotere Russische offensief tegen Pavlohrad: volgens gouverneur Oleksandr Hanzha werden vijf stadsdelen tegelijk getroffen — met drones, artillerie én luchtbommen. In totaal liepen daarbij 76 mensen letsel op. Volgens Reuters kwamen bij alle aanvallen op de stad samen zeven mensen om het leven.
Pavlohrad is geen willekeurige doos op de kaart: het is een belangrijk spoor- en logistiek knooppunt voor het oosten van Oekraïne. Tot voor kort werd de stad vaak gezien als een relatief veilige plek — vooral voor mensen die uit de frontgebieden waren gevlucht. Maar de afgelopen maanden is dat gevoel van veiligheid flink ondermijnd. Zo werd de stad op 20 juli voor het eerst getroffen door een zogenoemde glij- of zweefbom: goedkoper dan traditionele cruise missiles, met korter bereik, en gelanceerd vanuit Russisch grondgebied of bezet gebied.
Gisteren werd ook in de stad Soemy een winkelcentrum getroffen — hetzelfde centrum waar woensdag al twee doden en twintig gewonden vielen bij een droneaanval.
Rusland ontkent gericht burgerdoelen aan te vallen. President Zelensky reageerde op Telegram op de aanval in Pavlohrad met de woorden: “De wereld ziet wat Rusland doet.” Hij benadrukte ook dat Oekraïne nauw samenwerkt met internationale partners om burgers te beschermen tegen “dit soort Russisch terrorisme”.
Weerbericht: Bewolkt met af en toe wat regen, maximaal zo’n 20 à 21 graden
Vanochtend zit je best onder een grijze deken: het is bewolkt en vanuit het westen trekt langzaam een zone met af en toe lichte regen over het land. In het westen en noorden valt er misschien 1 of 2 millimeter — verder oostwaarts wordt het steeds droger, en in sommige oostelijke gebieden kan de zon zelfs nog even doorbreken. De wind is matig, aan zee vrij krachtig, en komt van het zuiden tot zuidwesten (later in het westen draait die naar noordwest). Temperatuur? Tussen 14 en 17 graden aan het einde van de ochtend.
Vanmiddag trekt de regen langzaam weg via het oosten. Vanuit het westen breekt de zon nu en dan door, maar let op: een enkele bui kan nog wel eens neerdalen. De wind draait naar noordwest en blijft over het algemeen matig. De temperatuur stijgt tot maximaal 20 of 21 graden — al is het twijfelachtig of het in het bewolkte oosten überhaupt zo ver komt.
Vanavond en in de nacht wisselen wolken en zonnetje elkaar af, en lokaal kan er nog een lichte bui vallen. Grote hoeveelheden regen zijn echter niet aan de orde. Omdat een hogedrukgebied langzaam opschuift, valt de wind bijna helemaal weg. De temperatuur daalt dan naar 7–12 graden, en hier en daar kan zich een mistbank of wat ondiepe grondmist vormen.
Morgen is het overwegend aangenaam: zon en stapelwolken wisselen elkaar af, en op de meeste plekken blijft het droog. Een zwakke tot matige zuidwestelijke wind doet zich gelden, en in de middag klimmen de temperaturen naar 20–23 graden. Later op de dag neemt de bewolking vanuit het noordwesten toe — en laat in de avond kan daar ook de eerste regen vallen.
Zondag trekt de storing verder landin vanuit het noordwesten, met af en toe regen. De zuidwestelijke wind neemt weer wat toe, en de temperaturen zakken iets: in de middag wordt het weer 20 of 21 graden. De regen trekt dan richting oost, en later komt ook vanuit het westen de zon weer af en toe tevoorschijn.
Maandag komt warmer lucht vanuit het zuiden onze kant op. Het warmtefront dat voorafgaat, brengt veel bewolking én af en toe regen of motregen. ’s Avonds volgen dan opklaringen vanuit het zuiden. Bij een zuidwestenwind wordt het 21–24 graden.
Dinsdag wordt die warme lucht al snel weer verdrongen door bewolking en regen — maar later op de dag breekt de zon vanuit het noordwesten toch weer af en toe door, hoewel er ook nog wat buien vallen. Dan wordt het 20–23 graden.
Vanaf woensdag wordt het wat wisselvalliger: storingen met regen of een bui wisselen af met perioden van droog weer en meer zon. En ja — het wordt dan ook wat minder warm.
Man aangehouden na reusachtige cocaïnevondst – mogelijk verband met Bolle Jos
In Dordrecht is vorige week een man opgepakt die volgens het Openbaar Ministerie (OM) betrokken zou zijn bij de smokkel van bijna vier ton cocaïne. De arrestatie vond vrijdag 4 september plaats — een dag waarop de politie en justitie duidelijk hard toesloegen.
De drugs zelf werden eerder die week, maandag, aangetroffen in containers in de Franse haven van Duinkerke. Volgens de Franse douane was de cocaïne slim verstopt: tussen plasticafval in een container die oorspronkelijk uit Ghana kwam. De schatting van de Franse autoriteiten? Een waarde van zo’n 225 miljoen euro. Gelukkig is de hele partij inmiddels vernietigd.
De verdachte werd donderdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die besloot dat hij nog veertien dagen in voorarrest blijft — onder zware beperkingen. Hij mag alleen contact hebben met zijn advocaat, niemand anders.
Het Franse parket laat weten dat het criminele netwerk achter deze zending al langer op de radar stond bij de Nederlandse nationale recherche. En volgens De Telegraaf, die eerder over de vangst berichtte, zou de cocaïne ook deels toebehoren aan de organisatie van Jos Leijdekkers — beter bekend als ‘Bolle Jos’. De krant meldde bovendien dat de drugs bestemd waren voor een bedrijfsadres in Dordrecht. Het OM heeft dat verband tot nu toe echter niet bevestigd.
Daarnaast verdenkt het OM de man ook van medeplichtigheid bij de voorbereiding van andere cocaïnesmokkelacties in Nederland dit jaar. Maar vanwege het lopende onderzoek wordt daarvoor — voorlopig — geen verdere informatie vrijgegeven.
Frank Lammers maakt een serie speciaal voor Gen Z — en ja, die duurt echt maar één minuut
Frank Lammers is op dit moment in Antwerpen bezig met de opnames van een gloednieuwe online serie: Slick. En nee, het is geen klassieke tv-serie — het is expres bedoeld voor social media, met afleveringen die écht ultrakort zijn: ongeveer één minuut per stuk.
In de podcast Ni Na Lammers Luisteren vertelt hij er zelf over: “We zijn een serie aan het maken met een paar vrienden hier.” De cast? Een leuke mix van bevriende Belgen — zoals Manou Kersting, Koen de Graeve, Huub Smit en Ariane van Vliet — én één “incidentele Nederlander” (lees: Frank zelf).
Het doel? Juist aansluiten bij hoe Generatie Z (geboren tussen 1997 en 2012) tegenwoordig content consumeert: snel, visueel, en altijd onderweg. Geen lange verhalen, geen zware producties — gewoon een frisse, experimentele aanpak. “Voor social media zijn het afleveringen van ongeveer een minuut. Een experimentje”, zegt Frank. En zijn conclusie? “Keileuk.”
Wanneer Slick precies online komt, weet hij nog niet — maar houden is zeker wel de moeite waard.
Drugsgebruik in het Pleistoceen? Ja, echt waar — en dat al op een eiland in Indonesië
Je zou denken dat ‘high’ worden met planten een vrij moderne gewoonte is — van hippies in de jaren ’60 tot festivalgangers van nu. Maar blijkbaar hadden mensen in Zuidoost-Azië daar al heel, heel lang geleden mee te maken. Op het Indonesische eiland Sulawesi gebruikten jagers-verzamelaars mogelijk al 25.000 jaar geleden de betelnoot om hun bewustzijn te veranderen. Dat melden onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances.
Tanden vertellen het verhaal
De wetenschappers keken naar tandresten van twee oude mensen — gevonden op Sulawesi. Bij allebei zaten vreemde, diepe ronde groeven in de tanden. Niet het soort slijtage dat je krijgt door gewoon eten, maar precies het type dat ontstaat als je langdurig op harde dingen zuigt. Denk aan… een betelnoot. En ja: op die tanden vonden ze ook sporen van arecoline, de stof in de noot die invloed heeft op het zenuwstelsel.
De oudste van de twee leefde ergens tussen de 25.000 en 16.000 jaar geleden — dus nog tijdens de laatste ijstijd. De tweede dateert uit ongeveer 7600 tot 6300 jaar geleden.
Niet kauwen, maar zuigen — en de prijs was hoog
Tegenwoordig wordt de betelnoot vaak gemengd met kalk en een blad en dan gekauwd voor een sterker effect. Maar deze oude gebruikers deden iets anders: ze zogen erop. Langdurig. Zo lang dat hun tandglazuur letterlijk weggesleten raakte. Bij één persoon was het tandweefsel zo ver afgesleten dat de zenuwkamer blootlag — een situatie die pijnlijk kan zijn en infecties in de hand werkt.
Daar zit een wrange ironie in: misschien gebruikten ze de noot juist om pijn te stillen… terwijl het gebruik zelf hun gebit langzaam kapotmaakte. Een vicieuze cirkel, duizenden jaren voordat iemand ooit van ‘addictie’ had gehoord.
Geen landbouw, wel bewustzijnsexperimenten
Wat deze vondst zo bijzonder maakt? Het gebeurde lang voordat de landbouw opdook. Geen akkers, geen huizen, geen dorpen — alleen jagers-verzamelaars die al wisten dat bepaalde planten ‘iets deden’. Veel eerder dan eerdere archeologische vondsten aangaven. En hoewel we niet met zekerheid kunnen zeggen of ze op zoek waren naar een ‘roes’ zoals wij die kennen, is wel duidelijk: ze probeerden al in het Pleistoceen bewustzijnveranderende middelen te gebruiken — met alle (tand)gevolgen van dien.
