Een avondje naar de kroeg? Nee, in Hilvarenbeek gaan ze liever hop plukken
Dinsdagavond in Hilvarenbeek: geen terrasjes, maar een volle schuur vol gezelligheid. Als je langs de schuur van Fré van Dal rijdt, hoor je eerst nog niets. Maar zodra je bij de ingang komt, wordt het gejoel en geklets steeds harder. Rond half zeven zitten er al zo’n veertig man tegenover elkaar aan een lange rij, klaar om hopbellen te plukken. Een jaarlijkse traditie waar vrijwilligers echt naar uitkijken. “Dat al die mensen komen helpen, is toch hartstikke mooi?”, zegt Fré.
Toen Fré met pensioen ging, had hij nog geen concreet plan. Hij kweekte vroeger vaste planten, had een stuk grond over en wilde weer wat gaan verbouwen. De keuze viel op hop. “Het is een geweldige hobby”, vertelt hij. “Wist je dat hop de snelst groeiende plant ter wereld is?” De hobbyboer levert aan de lokale bierbrouwerij De Roos in het centrum van Hilvarenbeek. “Wij maken jaarlijks zo’n 150 kilo gedroogde hop. Daar kun je ongeveer 100.000 liter bier mee brouwen.” De Roos gebruikt zelf ongeveer de helft. “De rest verkopen we online aan kleinere brouwerijtjes”, legt Fré uit. “Maar de opbrengst gaat weer terug naar de brouwerij.”
Inmiddels zit de schuur vol met plukkers. De geur van hop wordt steeds sterker en de handschoenen van de vrijwilligers zien er steeds minder fris uit. Terwijl ze de kratjes vullen met hopbellen, rijdt een andere vrijwilliger met kruiwagens vol takken rond. Als Fré naar al die mensen kijkt, breekt er een glimlach door. “Ik had nooit verwacht dat er zoveel mensen zouden komen. Ze komen hier om onder de mensen te zijn. Ze zeggen dan: dit is veel beter dan een avondje voor de buis.”
Het plukken zelf is niet moeilijk, volgens de aanwezigen. Sommigen vinden het zelfs rustgevend. Maar het gaat vooral om het samenzijn, dat maakt deze plukavonden bijzonder. Voor Theo van de Sande is het deze keer extra speciaal. “Ik zit tegenover iemand waar ik vroeger mee gewerkt heb. Die contacten komen hier weer terug. Straks nog een pilsje erbij, dan kan het niet meer stuk.”
Waar Theo al vaker kwam plukken, is het voor Maureen Dieters haar eerste keer. Ze verhuisde vier maanden geleden naar Hilvarenbeek om dichter bij haar familie te zijn. “Ik leer hier een hoop mensen kennen die ik hiervoor niet kende. Brabanders zijn ontzettend open. Zo leer ik het dorp ook beter kennen.”
Van de hop die nu geplukt wordt, maakt Bierbrouwerij De Roos later dit jaar weer biertjes. Maar om de plukkers een voorproefje te geven, pakt Fré vlak voor negenen een kratje. “Het plukken zit erop. Proost op weer een geslaagde avond.”
Transportbedrijven in de knel door kapotte bruggen: ‘Dit is weer een druppel’
De zenuwen lopen op bij transportondernemers. De ene na de andere belangrijke verkeersader gaat dicht of wordt afgeknepen. Eerst was daar de plotselinge sluiting van de Hardenbergerbrug op de A28 bij Nijkerk, en momenteel is ook de Merwedebrug op de A27 bij Gorinchem niet toegankelijk voor vrachtwagens. En alsof dat nog niet genoeg is, staat de Houtribdijk tussen Lelystad en Enkhuizen ook op het punt om voor hen op slot te gaan. “Dit zorgt wel voor behoorlijk wat kopzorgen”, laat Pieter Jan Stadt, de operationeel directeur van transportbedrijf SVZ, weten. Hij vindt het jammer dat hij geen kans heeft gehad om zich op deze situatie voor te bereiden. “Al dat omrijden betekent een flinke aanslag op de portemonnee en zorgt voor veel verloren uren.”
Bij Van der Werff Logistics herkennen ze dat beeld volledig. “Als transportbedrijf zit er niks anders op dan het te ondergaan. Je moet gewoon dealen met de situatie”, zegt transportmanager Eeuwe de Boer daarover. ING-econoom Rico Luman ziet de zorgen bij de vervoerders en snapt die ook wel. “In Den Haag beginnen de alarmbellen nu wel te rinkelen,” stelt hij. “Dit is vrij ongekend voor ons land. We zijn dit niet gewend.”
Toch is de huidige problematiek geen complete verrassing. De Algemene Rekenkamer liet in 2024 al weten dat Rijkswaterstaat tot 2038 een gat van 34,5 miljard euro heeft om alles fatsoenlijk te onderhouden. Daar komt bij dat voertuigen door de jaren heen flink zwaarder zijn geworden. “De bruggen van vroeger, zeg uit de jaren 60 of 70, zijn daar simpelweg niet voor gemaakt. Een vrachtwagen woog destijds zo’n 30.000 kilo, maar tegenwoordig tik je al snel de 50 ton aan”, legt Luman uit.
Brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN) doet een dringende oproep aan de politiek. “Gepland onderhoud snappen we natuurlijk, dat hoort erbij. Maar wanneer bruggen onverwachts worden gesloten, geeft dat grote problemen. We hebben jarenlang te weinig onderhoud gepleegd en niet genoeg geïnvesteerd in onze vitale infrastructuur”, aldus een woordvoerder. Door dat achterstallige onderhoud is er veel onzekerheid bij de bedrijven. “We hebben geen idee waar de volgende plotselinge afsluiting gaat plaatsvinden. Dat baart ons grote zorgen. Waar eindigt dit in hemelsnaam?”, vraagt Stadt van SVZ zich hardop af.
De frustratie bij het transportbedrijf is vooral gericht op de overheid. “We dragen via de brandstofaccijns en de vrachtwagenheffing flink wat geld af aan het Rijk, maar we hebben het gevoel dat zij daar te weinig tegenover stellen als het om onze sector gaat”, zegt Stadt. Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat zegt juist fors te investeren. “We staan aan het begin van de grootste verbouwing van het Mobiliteitsfonds ooit”, doelt hij op het overheidsbudget voor infrastructuur. Een garantie dat bruggen niet meer plotseling dichtgaan, kan hij echter niet geven. Ook hij verwijst naar de leeftijd van de wegen: “Die infrastructuur uit de jaren 60 is simpelweg niet berekend op het verkeer van nu. Dat maakt het lastig voorspelbaar.”
De rek voor de vervoerders loopt hoog op. TLN schat de dagelijkse schade door omrijdend verkeer op zo’n één miljoen euro. Die kosten zijn niet één-op-één door te berekenen aan klanten, omdat er vaak vaste afspraken zijn gemaakt. “Bij een onverwachte afsluiting loop je dus direct schade. Pas wanneer het contract afloopt, kun je vaak de tarieven aanpassen”, vertelt econoom Luman. De Boer van Van der Werff wil niet al te veel details geven, maar bevestigt dat “het behoorlijke bedragen zijn”.
De sector heeft al heel wat klappen te verwerken gehad: dure brandstof, hogere personeelslonen, de vrachtwagenheffing en nu dus ook de problemen met de wegen. “En dit is weer een druppel die de emmer doet overlopen”, zegt Marieke Kuijpers, econoom bij Rabobank en gespecialiseerd in transport. In de branche wordt traditioneel met kleine marges gewerkt, zegt ze. Toch ontkomen de bedrijven er niet aan om prijzen te verhogen, ook al wordt de concurrentie daardoor groter. “De kosten voor bedrijven zullen de komende twee jaar gemiddeld met 16 procent stijgen. Daarbovenop komen nog eens de kosten voor verduurzaming, zoals de overstap naar elektrische vrachtwagens. Die rekening moet uiteindelijk bij de klant neergelegd worden”, aldus Kuijpers. Dat is echter een risico, geeft ze toe. “Stel dat je buurman zijn prijzen niet verhoogt, wat doe je dan?”
Deel artikel:
Tijdelijke afsluiting Merwedebrug klap voor transportsector: ‘Impact is enorm’
Wegen, bruggen en viaducten aan vervanging toe: zomer vol files en sluipverkeer
Transportsector onderzoekt juridische stappen rond Merwedebrug
Rijkswaterstaat plaatst camera’s op Merwedebrug, vrachtverkeer riskeert boete
Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
Ergernis in coalitiekringen over ov-staking
In coalitiekringen werd er vandaag met onbegrip tot ronduit ergernis gereageerd op de door FNV en CNV georganiseerde ov-staking. “Ik vind het ernstig en naar”, aldus minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66). Vijlbrief noemt het het goed recht van de vakbeweging om te staken. “Dat recht zal ik altijd verdedigen.” Maar vandaag vindt hij het volstrekt onnodig. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, belooft hij, al kan hij daar inhoudelijk niet op vooruitlopen. Volgende week dinsdag, op Prinsjesdag, presenteert het kabinet de begroting voor volgend jaar. De VVD vindt dat heel Nederland de dupe is van een conflict tussen politiek en vakbonden. “Ik heb vakbonden gezien die de afgelopen maanden eerst op vakantie gingen en vervolgens gaan staken”, zegt fractievoorzitter Brekelmans. “Ik zie Hans Spekman veel op de buis, maar ik zou graag willen dat ‘ie ook aan tafel komt om problemen op te lossen”, zegt Kamerlid Michon. FNV-voorzitter Hans Spekman, tevens prominent lid van Pro, is vastberaden alle bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel te krijgen voor hij daar aanschuift om met het kabinet te praten. Pro-leider Klaver steunt hem daarin. Een deel van de bezuinigingen op de sociale zekerheid heeft het kabinet al ingetrokken, zo is op te maken uit uitgelekte Prinsjesdagstukken. De AOW-leeftijd gaat niet versneld omhoog. Het verkorten van de WW van twee naar één jaar is uitgesteld. De verlaging van het maximumdagloen, de basis van verschillende uitkeringen, wordt teruggedraaid. Maar de bezuiniging op de arbeidsongeschiktheidsverzekering WIA staat nog in de boeken van het kabinet. Volgens vakbond FNV blijft in totaal ruim 70 procent van de structurele miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid staan. D66-fractievoorzitter Paternotte is het niet eens met de staking maar ging wel praten met de stakers op de tramremise van de HTM in Den Haag. Vakbonden FNV en CNV hadden de remise met Hollandse hits, vlaggen en tenten tot actieterrein omgebouwd. Hij kwam daar Klaver tegen. “Goed dat je er bent!”. “Ja goed dat jij er bent!”, zeiden ze. De stakers op de tramremise ontvingen Paternotte en Klaver: Paternotte probeerde stakers ervan te overtuigen dat een hervorming van de WIA voor de toekomst nodig is. “Er zijn een miljoen mensen arbeidsongeschikt, daar moeten we met zijn allen iets aan doen. Dan is het haalbaar dat jij in ieder geval niet eerst je eigen huis hoeft op te eten als je ziek wordt.” Maar veel chauffeurs en andere ov-medewerkers zijn bang voor hun inkomen als ze werkloos raken of hun werk niet meer kunnen doen. Klaver snapt heel goed dat ze staken, zei hij. “Het zit vast in Den Haag, maar ik hoop dat het kabinet richting kiest.” Het minderheidskabinet zal na de Troonrede op Prinsjesdag op vele fronten moeten onderhandelen met de oppositiepartijen, en niet alleen over de sociale zekerheid. En ook onderling moeten D66, VVD en CDA het nog eens zien te worden, bijvoorbeeld over de vermogensbelasting. Daar komt het conflict met de vakbonden nog bovenop.
Floor krijgt PTSS door haar politiewerk, nu roeit ze letterlijk naar herstel
Eenmaal per week het water op, even helemaal niks aan je hoofd. Floor van de Water* stapt elke woensdag in een sloep met oud-collega’s. Ze roeien over het water bij Heusden, maar dit is geen gewoon uitje. Floor werkte bij de politie en kreeg daar een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Het roeien met lotgenoten helpt haar om haar hoofd leeg te maken.
De eerste tekenen van onrust
Begin deze eeuw merkte de familie van Floor dat er iets niet goed zat. Ze was snel geïrriteerd, kon zich moeilijk concentreren en raakte snel overprikkeld. Ook op haar werk bij de politie speelde dit op. “Als ik een collega een melding hoorde doen, bevroor ik. Soms nam ik een omweg om plekken met nare herinneringen te vermijden.”
Floor begreep zelf niet wat er aan de hand was, maar meldde haar klachten bij de politie. Daar werd toen weinig mee gedaan, want PTSS was nog niet bekend op de werkvloer. Reacties als ‘we hebben allemaal wel eens iets’ en ‘het hoort erbij’ maakten het er niet beter op. “Dat gaf een enorm eenzaam gevoel. Ik voelde me niet begrepen.”
Erkenning en hulp
In 2013 erkende de politie PTSS officieel als beroepsziekte. Sindsdien is er volgens Floor veel veranderd. “Het werd me duidelijk dat ik niet de enige was met deze klachten.” Via de politie kreeg ze uiteindelijk verschillende therapieën. “Die waren pittig maar mooi. Het gaf me veel inzichten en gaf een groot deel van mijn leven en dat van mijn gezin terug.”
Eén van die therapievormen is het project ‘Roeien naar Herstel’. De politie begon daar zes jaar geleden mee. Inmiddels doen zo’n twintig tot dertig collega’s mee, en Floor is er vanaf het begin bij. Het roeien doet haar enorm goed. “Onze kwetsbaarheid is juist onze kracht.”
Kwetsbaarheid als kracht
Voordat de reddingsvesten worden omgedaan, wordt in de kantine eerst gekletst. “We vragen aan elkaar hoe het gaat en bespreken de mooie en minder mooie dingen. Zo weten we wat er speelt. We hoeven maar naar elkaar te kijken of we begrijpen elkaar. Schrikken we ergens van, dan doen we dat samen. We kunnen er zelfs om lachen, dat is heel mooi.”
Het weer maakt niet uit. Of het nu regent, waait of vriest, de sloep gaat wekelijks het water op. “Na een paar slagen voel ik al vrijheid. Mijn overdreven alertheid verdwijnt. Het roeien is inmiddels een automatisme. Ik zit in een ritme en daar moet ik in blijven. Meer heb ik niet nodig. Dat is zo fijn.”
Waar Floor zich vroeger niet gehoord voelde door de politie, is dat nu anders. “Als ik zie wat de politie nu voor ons doet met dit project, is die oude pijn grotendeels weg.”
Een boodschap voor anderen
Met haar verhaal wil Floor graag andere politiemensen helpen. “Ik wil laten zien wat PTSS betekent. Soms heb je het zelf niet door. Als je merkt dat je veel ruzie hebt, slecht slaapt of snel nerveus bent, vraag jezelf dan af of je PTSS hebt. Als je dat punt bereikt, kun je geholpen worden. Dat is de beste weg om verder te kunnen in je leven.”
Floor van de Water is een gefingeerde naam. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Noorse koning Harald naar zijn laatste rustplaats gebracht in Oslo
Het is een dag van groot afscheid in Noorwegen. Duizenden mensen stroomden vandaag naar Oslo om de oud-koning Harald een laatste eer te bewijzen. De koning, die op 28 augustus op 89-jarige leeftijd overleed, is vandaag begraven. Hij was het oudste staatshoofd van Europa en zat sinds 1991 op de troon. Veel Noren zien hem als de “grootvader der natie”, een man die het land op een bijzondere manier wist te verbinden. Het was dan ook een immense uitvaart, met naar schatting zo’n 160.000 mensen die afscheid kwamen nemen. Een verslaggever van het Noorse persbureau NTB vertelde dat de sfeer heel bijzonder was; het was zo stil dat je “een speld kon horen vallen”.
Een indrukwekkende rouwstoet
De uitvaart begon ’s middags met een rouwstoet die vertrok vanaf het koninklijk paleis in het centrum van Oslo, richting de Domkerk. Langs de route stonden zo’n 1900 militairen in een erehaag. De kist van Harald werd op een affuit – een onderstel van een kanon – door de straten gereden, achter een zwarte auto aan. Direct achter de kist liepen de nieuwe Noorse koning Haakon, kroonprinses Ingrid Alexandra, prins Sverre Magnus en prinses Märtha Louise. Koningin Mette-Marit zat in een auto met koningin Sonja; zij onderging dit jaar een longtransplantatie. Ook veel buitenlandse monarchen en staatshoofden liepen mee in de stoet, waaronder vertegenwoordigers van het Britse, Jordaanse en Zweedse koningshuis. De Oekraïense president Zelensky was er ook bij. Nederland werd vertegenwoordigd door koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia, die in de processie meeliepen. Prinses Beatrix was aanwezig in de Domkerk.
Bijzondere aanwezigheid
Bij de openbare dienst in de Domkerk was ook Marius Borg Høiby aanwezig. De 29-jarige stiefzoon van koning Haakon liep niet mee in de processie. Hij werd in juni veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf voor onder meer twee verkrachtingen en twee gevallen van huiselijk geweld. Hij zit momenteel in huisarrest, maar dat werd tijdelijk opgeheven zodat hij de begrafenis kon bijwonen.
Een plechtige dienst
De dienst begon met een minuut stilte. Tijdens de plechtigheid was er muziek en werden er gebeden voorgelezen. De Zweedse kroonprinses Victoria, die peetdochter is van Harald, las een gebed voor van Franciscus van Assisi. Dit gebed ging over het brengen van vrede, liefde en hoop waar conflict en wanhoop heersen. Ook de Noorse premier en de parlementsvoorzitter hielden een toespraak. Parlementsvoorzitter Gharahkhani bedankte Harald voor de manier waarop hij zijn taken had vervuld. Volgens hem zette de koning zich “met hart en ziel in voor Noorwegen” en stond hij dicht bij het volk; hij schroomde niet om mensen in zijn “rubberlaarzen” te ontmoeten.
Premier Støre zei “diep dankbaar” te zijn voor de 35 jaar dat Harald koning was. Harald maakte zijn functie volgens Støre “menselijk”. “Als wij juichten, juichte hij met ons mee, luid lachend en met een twinkeling in zijn ogen”, aldus de premier. Ook benadrukte Støre hoe Harald zich inzette voor verbroedering. “Hij sprak over een ‘wij’ in Noorwegen, waarin iedereen voor elkaar opkomt, waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt voor de gemeenschap, en waarin iedereen van gelijke waarde is”, zei Støre.
De laatste reis
Na de openbare dienst werd de kist in een tweede rouwstoet naar fort Akershus gebracht. Hier liep alleen koning Haakon mee, samen met koning Carl Gustaf van Zweden en koning Frederik van Denemarken. De rest van de Noorse koninklijke familie ging per auto. Bij het fort vond een besloten dienst plaats voor familie en koninklijke gasten. Na afloop werd de kist bijgezet in de crypte van het fort. Volgens Noorse media is Harald geplaatst naast zijn ouders, koning Olav en kroonprinses Märtha, en zijn grootouders, koning Haakon en koningin Maud.
Na alle plechtigheden keerde de koninklijke familie terug naar het paleis, waar ze op het balkon verschenen en een minutenlang applaus ontvingen. Ook werden er saluutschoten afgevuurd en luidden kerkklokken in heel Noorwegen een uur lang.
Hardenbergerbrug op A28 mogelijk snel weer open
Het ziet ernaar uit dat de Hardenbergerbrug over de A28 eerder open kan dan gedacht. De minister laat weten dat de werkzaamheden sneller zijn afgerond dan verwacht. Eerder werd de brug voor het verkeer gesloten, omdat de veiligheid niet meer gegarandeerd kon worden.
De aanleiding voor de sluiting was een zorgwekkende ontdekking: uit een controle bleek dat zand en grond onder de pijlers van de brug waren weggespoeld. Dit vormde een direct risico voor de stabiliteit en dus voor alle weggebruikers. Nu de reparaties voorspoedig verlopen, staat de brug mogelijk al vannacht weer open voor alle verkeer.
