Duizenden bij begrafenis Mladic in Belgrado
In de Servische hoofdstad Belgrado zijn vandaag duizenden mensen op de been voor de uitvaart van Ratko Mladic. De voormalige Bosnisch-Servische legerleider, die veroordeeld was als oorlogsmisdadiger, overleed vorige maand op 84-jarige leeftijd in een cel in Scheveningen. Vanmiddag vond zijn begrafenis plaats.
Bij de ceremonie waren onder andere zijn familie, oud-militairen en enkele functionarissen aanwezig. Ook de Servische minister van Justitie, Nenad Vujic, liet zich zien. Het was officieel geen staatsbegrafenis; dat wilde de Europese Unie per se voorkomen. Daarom ontbrak president Aleksandar Vucic, ook al had hij eerder gezegd dat hij vele tienduizenden bezoekers verwachtte.
Mladic kreeg in 2017 levenslang van het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag. Hij werd schuldig bevonden aan genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Zijn naam is vooral verbonden aan de massamoord op meer dan achtduizend Bosnische mannen en jongens in Srebrenica in 1995. In totaal zat hij vijftien jaar vast. Voor die tijd was hij zestien jaar op de vlucht, tot hij in 2011 in Servië werd opgepakt.
Zijn lichaam arriveerde deze week in Belgrado. Gisteren was er al een herdenking in het militaire culturele centrum. Vanmorgen lag Mladic opgebaard in de orthodoxe Sint-Lucaskerk, waar mensen kaarsjes kwamen aansteken. In Servië is veel aandacht voor de begrafenis. Een deel van de bevolking ziet de nationalistische Mladic namelijk als een held, en zijn wandaden in de jaren negentig worden nogal eens gebagatelliseerd. Op straat zie je dan ook T-shirts en vlaggen met zijn beeltenis.
Waarom de AfD-zege in Duitsland zo gevoelig ligt
De verkiezingsuitslag in Saksen-Anhalt is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Het is namelijk de allereerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat een radicaal-rechtse partij een deelstaatverkiezing in Duitsland wint. Maar wat wil de AfD nu eigenlijk precies, en kunnen ze ook echt gaan regeren? We lichten vier vragen toe.
Migratie is voor de AfD één van de grootste onderwerpen. De partij wil fors minder migranten naar Duitsland en wil harder optreden tegen mensen zonder geldige verblijfsvergunning. In Saksen-Anhalt denken ze bijvoorbeeld aan meer uitzettingen en strengere asielregels. Volgens historica Marja Verburg van het Duitsland Instituut in Amsterdam draait het AfD-programma vooral om nationalisme en een compleet andere inrichting van de Duitse maatschappij. “Het is een uitgesproken nationalistisch en antidemocratisch radicaal plan. Het bijzondere is dat een partij met zulke ideeën zoveel stemmen weet te trekken.”
De partij heeft het ook over ‘remigratie’, een term die in Duitsland heel gevoelig ligt. Verburg legt uit dat dit niet alleen gaat om het terugsturen van mensen zonder verblijfsstatus. Binnen de AfD en de bredere rechtse beweging bedoelen ze hiermee ook dat mensen met een migratieachtergrond, en soms zelfs Duitsers met een migratieachtergrond, het land zouden moeten verlaten.
Een deel van de plannen in Saksen-Anhalt is volgens Verburg juridisch gewoon niet haalbaar. “Toch staan ze in het partijprogramma. Het is dus niet alleen de vraag wat de AfD wil, maar ook wat ze daadwerkelijk kunnen doen als ze aan de macht komen.”
Ook het onderwijs moet anders van de AfD. In Saksen-Anhalt willen ze bijvoorbeeld dat de schoolplicht verandert in een onderwijsplicht. “Kinderen hoeven dan niet per se naar een gewone school”, zegt Verburg. “Verder willen ze het geschiedenisonderwijs nationalistischer maken, met minder nadruk op de nazitijd en meer ruimte voor periodes die zij positief vinden voor Duitsland.” Daarnaast wil de AfD het klimaatbeleid afbouwen, minder investeren in groene energie en zich vooral richten op traditionele gezinnen en de Duitse nationale trots. Op Europees vlak zijn ze erg kritisch op de EU en willen ze uiteindelijk dat Duitsland uit de eurozone stapt.
De AfD lijkt op sommige Nederlandse partijen die streng zijn voor immigranten. Beide willen minder immigratie, zijn kritisch op de islam en willen meer macht van Brussel terug naar het nationale niveau. Maar ze gaan nog een stap verder. “Ze zeggen letterlijk dat ze het mensen uit wat zij ‘vreemde culturen’ noemen, moeilijk willen maken zodat ze uiteindelijk weggaan.”
Toch is de Duitse situatie anders. Door het nazi-verleden heeft Duitsland een extra gevoelige relatie met extreemrechts. En ook nu is er nog altijd veel rechts-extremistisch geweld in het land. Veel AfD-kiezers zijn volgens Verburg zelf niet extreemrechts of antidemocratisch. “Ze stemmen vooral uit onvrede of het gevoel achtergesteld te zijn. Ze zien het extreme gedachtegoed niet altijd als een probleem om toch op de partij te stemmen.” Tegelijk ziet een deel van de rechtsextremistische organisaties de AfD als een belangrijke partner. Daardoor kan de partij bijdragen aan het normaliseren van extreemrechtse ideeën.
De AfD wordt door Duitse inlichtingendiensten en experts als radicaal-rechts en extreemrechts bestempeld. “De AfD-afdeling in Saksen-Anhalt staat officieel als ‘extreemrechts’ te boek bij de regionale veiligheidsdienst”, zegt Verburg. De partij zelf ontkent dat uiteraard.
De belangrijkste man bij de AfD in Saksen-Anhalt is Ulrich Siegmund. Hij verkocht vroeger parfum, maar werd bekend door zijn TikTok-filmpjes over wat hij ‘coronawaanzin’ noemde. Nu is hij lijsttrekker en wil hij minister-president worden. Volgens Verburg slaat hij goed aan bij veel kiezers. “Mensen zien hem als iemand die hun wensen en ideeën echt uitdraagt.” Hij zoekt ook nadrukkelijk contact met zijn publiek: “Hij staat vaak tussen de mensen en maakt foto’s met ze.”
Landelijk wordt de AfD geleid door Alice Weidel en Tino Chrupalla. In Saksen-Anhalt haalde de partij 43,8 procent van de stemmen, maar dat is net niet genoeg voor een absolute meerderheid. De meeste andere partijen hebben samenwerking met de AfD al uitgesloten. Het wordt dus lastig voor Siegmund om een regering te vormen. Die uitslag zet de zogenoemde ‘Brandmauer’ (brandmuur) onder druk. Dat is de afspraak van gevestigde partijen om niet met de AfD of andere radicaal-rechtse partijen samen te werken. “Het idee is dat je zulke partijen klein houdt en buiten de macht. Maar nu is de AfD juist groot geworden. Werkt die strategie nog wel?”, vraagt Verburg zich af. “En als niemand met de AfD wil, maar er ook geen ander alternatief is voor een regering, wordt het heel ingewikkeld. De discussie over die Brandmauer gaat de komende weken ongetwijfeld flink losbarsten in Duitsland.”
Premier Rob Jetten (D66) noemt de winst van de AfD een wake-up call voor de Duitse politiek. Hij vindt het zorgwekkend dat een extreme partij met pro-Russische standpunten zoveel aanhang heeft gekregen.
FC Utrecht pakt eerste raddraaiers aan na chaos tegen Go Ahead Eagles
FC Utrecht heeft de balen er goed van in. Na het schandalige vuurwerkincident van afgelopen zaterdag in de wedstrijd tegen Go Ahead Eagles, heeft de club nu de eerste verdachten te pakken. Dat laat FC Utrecht weten op de clubsite. Wat een hoop gedoe opleverde, want die wedstrijd werd maar liefst twee keer stilgelegd omdat supporters van de thuisploeg vuurwerk en bekers het veld op gooiden. Uiteindelijk was de maat vol en werd de wedstrijd definitief gestaakt. Op dat moment stond het 3-1 voor de bezoekers uit Deventer.
De resterende 26 minuten worden dinsdag om 14.00 uur uitgespeeld, maar dan zonder fans van beide clubs. FC Utrecht zegt alvast de eerste lokale stadionverboden te hebben uitgedeeld, maar wil niet zeggen om hoeveel mensen het gaat. Ook heeft de club de hulp ingeroepen van een speciale taskforce van de KNVB. Die heeft sinds een aantal jaar een speciaal team dat clubs kan bijstaan na dit soort incidenten, bijvoorbeeld met het bekijken van camerabeelden.
FC Utrecht gaat daarnaast alle verzamelde bewijzen delen met de KNVB, die ook nog een landelijk stadionverbod kan opleggen aan de schuldigen. De club is duidelijk: “We laten er geen misverstand over bestaan dat het aanpakken van de verantwoordelijken op dit moment de hoogste prioriteit heeft. Zodra we nieuwe mensen hebben geïdentificeerd, treden we ook tegen hen op.”
Felicitaties en bezorgde reacties op monsterzege AfD in Saksen-Anhalt
De grote verkiezingswinst van het rechts-radicale AfD in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt zorgt voor uiteenlopende reacties. In het buitenland én in Duitsland zelf zijn er feestende partijen, maar ook grote zorgen.
Politieke tegenstellingen in Duitsland
Uiteraard zijn er complimenten vanuit rechtse hoek. De landelijke leider van Die Grünen, Banaszak, is daarentegen niet blij en roept op tot zelfreflectie. Hij zegt dat alle democratische partijen de diepe vertrouwenscrisis in de democratie serieus moeten nemen. De verwachting is dat bondskanselier Merz vanmiddag reageert; hij heeft een persconferentie aangekondigd. Die komt op een spannend moment, want de druk op hem neemt toe. Kiezers roepen om zijn aftreden en ook binnen zijn eigen partij is er onvrede.
Merz wordt bij die persconferentie vergezeld door zijn partijgenoot Schulze, de minister-president van Saksen-Anhalt. Schulze is sinds januari van dit jaar de baas van de deelstaat, nadat zijn voorganger eerder was opgestapt. Het is opvallend dat sinds 2002 de CDU altijd de minister-president heeft geleverd. Schulze liet gisteren al weten een nederlaag te hebben geleden, maar wees ook op de hoge opkomst. “Dit is democratie,” zei hij.
Internationale stemmen
Ook buiten Duitsland wordt er flink gereageerd op de verkiezingsuitslag. Zo feliciteert de Spaanse radicaal-rechtse partij Vox de AfD met “dit spectaculaire resultaat, dat grote hoop biedt voor Duitsland en Europa”. Ook PVV-leider Wilders reageerde positief. “Gratuliere,” schrijft hij op X.
Aan de andere kant is er veel bezorgdheid. De Franse minister van Financiën Lescure zegt erg ongerust te zijn en ziet een wereldwijde populistische golf waar we ons tegen moeten verzetten. Hij heeft recent nog gesproken met Duitse zakenlieden die dezelfde zorgen hebben. De Poolse premier Tusk schreef gisteravond op X dat alleen “idioten” en “verraders” in Polen blij zijn met deze uitslag. Ook de Poolse minister van Buitenlandse Zaken noemt het een “zorgwekkend teken” dat de AfD bijna een absolute meerderheid heeft.
Reacties van Trump, Musk en herdenkingsstichtingen
De Amerikaanse president Trump deelde op zijn platform Truth Social een screenshot van de verwachte uitslag, zonder verdere uitleg. Tech-miljardair Elon Musk reageerde kort en krachtig. “Gut gemacht,” zei hij. AfD-lijsttrekker Siegmund bedankte Musk daarop voor zijn “heldere en uiterst belangrijke visie op de politieke ontwikkelingen van onze tijd.”
De Stichting Herdenkingscentra Buchenwald en Mittelbau-Dora, twee voormalige concentratiekampen, waarschuwt voor een “historische breuk”. De stichting vreest voor het geschiedenisonderwijs in de deelstaat als de AfD aan de macht komt. Zij stellen dat voor het eerst sinds 1945 een extreemrechtse partij regeringsverantwoordelijkheid zou krijgen. Een partij die de verwerking van nazimisdaden in diskrediet brengt en het herschrijven van de geschiedenis aankondigt, zou dan over staatsmiddelen beschikken om dat door te voeren.
Lees ook
- Aftellen naar exitpoll Saksen-Anhalt, heel Duitsland kijkt gespannen mee
- Stoelendans in Duitse regering na opstappen CDU-kopstuk om draagmoederschap
- Charismatische parfumverkoper leidt AfD in Saksen-Anhalt mogelijk naar absolute meerderheid
- Leraren, agenten en ambtenaren in Hamburg voortaan gecheckt op extremisme
Man neemt bureau mee in de trein naar Tilburg: mag dat?
Treinreizigers keken dit weekend waarschijnlijk hun ogen uit. Een man uit Tilburg reisde met een complete bureau in de trein. Hij heeft bewust geen auto en is daarom voor zijn vervoer afhankelijk van het openbaar vervoer. Dat levert een interessante vraag op: is het eigenlijk wel toegestaan om zoiets groots mee te nemen?
Wat zegt de NS over bagage?
De NS heeft geen uitgebreide lijst waarin staat welke spullen precies wel of niet mogen. Wel heeft de vervoerder duidelijke basisregels opgesteld. Zo zijn ‘gevaarlijke voorwerpen’ zoals vuurwapens, vuurwerk, explosieven en gasflessen verboden. Hetzelfde geldt voor illegale middelen zoals drugs.
Huisdieren zijn wél toegestaan in de trein. Kleine honden en katten mogen mee in een reistas of op schoot. Voor een grote hond moet je een apart kaartje kopen. Die hond mag overigens niet op een stoel zitten.
De regels voor bagage
Er zijn richtlijnen voor wat je aan bagage mee kunt nemen. Een koffer of tas mag maximaal 85 centimeter per zijde zijn. Je moet dit zelf kunnen tillen en je spullen moeten in het bagagerek of onder je stoel passen. Het is belangrijk dat het gangpad en de deuren vrij blijven.
Eigenlijk draait het vooral om de kern: geen overlast voor andere reizigers, geen gevaar en het gezond verstand gebruiken. Dat bleek eerder ook al toen iemand in de trein met een airfryer kaassoufflés stond te bakken. Dat vond de NS geen goed idee, vanwege de mogelijke overlast.
En nu het echte bureau van Tilburg
De vraag blijft natuurlijk: mag dat bureau nou wel of niet? Het bureau is namelijk groter dan de toegestane 85 centimeter per zijde. Een woordvoerder van de NS geeft aan dat het niet echt de bedoeling is, maar dat conducteurs soms best een oogje dichtknijpen. Zolang het bureau geen deuren blokkeert of in de weg staat, is het in principe veilig.
De conducteur is uiteindelijk de baas in de trein en die heeft in dit geval waarschijnlijk gedacht: vooruit dan maar. Op de beelden is te zien dat de man het bureau niet in het gangpad had geplaatst. Daarom is het in dit geval waarschijnlijk gewoon toegestaan.
Steekpartij in Gemert: minderjarige jongen gewond, 15-jarig meisje opgepakt
Een flinke schrik voor omwonenden en wandelaars maandagmiddag in het Kinderbos in Gemert. Daar raakte een minderjarige jongen gewond bij een steekpartij. De politie heeft inmiddels een 15-jarig meisje uit Mierlo aangehouden, maar houdt er rekening mee dat er meer aanhoudingen volgen.
Het was rond half twee ’s middags dat het misging in het bos, vlakbij de Dribbelei. Wat er precies aan voorafging is nog onduidelijk, maar er ontstond een ruzie tussen meerdere jongeren. Die liep dusdanig uit de hand dat er messen aan te pas kwamen. Een jongen raakte hierbij gewond en is meteen voor behandeling naar het ziekenhuis gebracht.
In de chaos renden drie tieners weg. De politie startte daarop een zoektocht in de omliggende wijk. Uiteindelijk is alleen het meisje aangehouden; de andere twee zijn nog steeds spoorloos.
Opvallend detail: op een pad in het bos lag een fiets, afgezet met politielint. Volgens de agenten is die fiets mogelijk van het slachtoffer.
Het onderzoek naar de toedracht is nog in volle gang. De politie doet een dringende oproep aan getuigen die iets hebben gezien of gehoord om zich te melden.
