Onderwerp van artikel
Hij was ooit een wereldster, nu is hij bijna vergeten: het bijzondere verhaal van Lou Tellegen
Een eeuw geleden was zijn naam wereldwijd bekend. Lou Tellegen uit Sint-Oedenrode speelde met de grootste sterren van het witte doek, veroverde Hollywood en liet vrouwen massaal in katzwijm vallen. De acteur hoorde bij de absolute top van de internationale filmwereld. Maar de roem bleek vergankelijk: uiteindelijk verloor hij vrijwel alles wat hij had opgebouwd.
Lou Tellegen wordt in 1883 geboren in Sint-Oedenrode als buitenechtelijk kind van een voormalig legerofficier en diens geliefde. Al vroeg blijkt dat hij niet gemaakt is voor een rustig bestaan in het dorp op het Brabantse platteland. Het avontuur lonkt. Volgens zijn eigen memoires slaat hij als tiener op de vlucht met de paar jaar oudere Russische minnares van zijn vader, met wie hij uiteindelijk zelf een relatie krijgt. De reis voert hem uiteindelijk naar Sint-Petersburg. Daar komt de liefde tussen Lou en zijn Russische vriendin ten einde. Berooid blijft hij achter.
Na vele omzwervingen door Europa belandt Tellegen in Parijs. Daar verandert alles. De knappe Brabander komt terecht in artistieke kringen en ontmoet de beroemdste toneelactrice van dat moment: de 37 jaar oudere Sarah Bernhardt. Zij valt voor zijn charisma en maakt hem haar vaste tegenspeler. Samen vormt het liefdeskoppel een sensationeel duo op het toneel en later ook op het witte doek. Hun film Queen Elizabeth uit 1912 slaat internationaal aan en opent voor Tellegen de deuren naar Amerika.
In New York en later in Hollywood groeit hij uit tot een ster van wereldformaat. Vrouwen lopen met hem weg. Producenten staan in de rij. En Tellegen wordt een van de grootste namen van de stomme film, films waarin niet gesproken wordt.
Een glamourkoppel avant la lettre
Nadat zijn relatie met Bernhardt op de klippen loopt, vindt Tellegen opnieuw de liefde. Nu bij operaster Geraldine Farrar. Hun huwelijk maakt hem nóg beroemder. Het stel is hét glamourkoppel van de jaren tien en twintig van de vorige eeuw, vergelijkbaar met de celebritykoppels van nu. Een soort Beyoncé en Jay-Z avant la lettre.
Maar achter de schermen brokkelt alles langzaam maar zeker af. Naar verluidt heeft Tellegen er grote moeite mee dat zijn vrouw vaker close-up gefilmd wordt dan hij. Het huwelijk strandt en er volgen nieuwe liefdes en nieuwe huwelijken. Met actrice Nina Romano krijgt de ‘Rooise Casanova’ een zoon. En samen laten zij een luxe villa, Villa Romano, bouwen in de heuvels van Hollywood.
De komst van de geluidsfilm
Dan verandert de filmwereld. De stomme film maakt plaats voor de geluidsfilm. Plotseling zijn uiterlijk en uitstraling alleen niet meer voldoende. Acteurs moeten ook goed en vooral Amerikaans klinken. Veel sterren van de oude generatie verdwijnen van het toneel, onder wie Tellegen.
Rollen blijven uit, inkomsten verdampen en zijn fortuin smelt weg. Tellegen raakt vrijwel alles kwijt. Hij moet zijn villa verkopen en gaat wonen bij een van zijn vrouwelijke fans. Iedere dag mag hij één uur op de trap voor de villa zitten, mijmerend uitkijkend over de stad. Zijn laatste hoop op succes, een boek over zijn leven (met de titel Women have been kind), wordt een flop.
Een tragisch leven
Op 29 oktober 1934 komt er een dramatisch einde aan zijn bewogen leven. Lou Tellegen spreidt alle lovende recensies die hij in zijn carrière mocht ontvangen uit over de vloer van zijn huis en steekt zichzelf meermaals met een gouden schaar in de borst. Hij overlijdt op 50-jarige leeftijd.
Dichter en schrijver Toon Tellegen is een nazaat van de Hollywood-ster. Hij schreef ooit dat geen Tellegen een spannender leven had dan Lou, “maar ook niet zo’n tragisch leven”.
Historische dag voor België: na bijna 160 jaar nieuw strafboek
Morgen is het zover: in België treedt een gloednieuw strafwetboek in werking. Het is de allereerste complete herziening sinds de tijd van Napoleon! Vanaf 1 september geldt het nieuwe wetboek voor alle misdrijven die dan gepleegd worden. Let op: voor oudere zaken blijft het oude wetboek nog even van kracht, dus rechters en advocaten moeten voorlopig met twee systemen leren werken.
Grote veranderingen: één begrip, acht niveaus
De meest opvallende wijziging? Weg met de ingewikkelde indeling in misdaden, wanbedrijven en overtredingen. Er is nu één overkoepelende term: misdrijf. Deze misdrijven worden ingedeeld in maar liefst acht strafniveaus. Niveau 1 is voor lichte vergrijpen zoals smaad of kleine vandalisme – hier staat geen celstraf op. Aan de andere kant staat niveau 8, met levenslang voor zware misdrijven als moord of genocide.
Oude en nieuwe wetten
Sommige oude regeltjes zijn compleet verdwenen. Zo kun je vanaf morgen niet meer vervolgd worden voor het onterecht toekennen van een adellijke titel. Leuk detail, maar wel verouderd. Daar tegenover staan nieuwe misdrijven, zoals ecocide: het opzettelijk of ernstig beschadigen van de natuur. Dit kan je op een celstraf van 15 tot 20 jaar komen te staan.
Ook zijn sommige straffen versoepeld of geschrapt. Zo krijg je geen celstraf meer voor majesteitsschennis, en is sekswerk volledig uit het strafrecht gehaald.
Extra aandacht voor geweld binnen het gezin
Het nieuwe wetboek besteedt veel meer aandacht aan gendergerelateerd geweld, huiselijk geweld en partnerdoding. Doodslag valt nu onder niveau 7, met 20 tot 30 jaar cel. Als het om iemand uit je eigen familie gaat, wordt de straf verzwaard naar niveau 8 – en dat betekent levenslang.
Ook seksueel geweld wordt strenger aangepakt. Het idee van toestemming staat nu centraal in het vernieuwde seksuele strafrecht.
Nieuwe soorten straffen
Naast de bekende straffen zoals werkstraf, boete of celstraf, zijn er ook nieuwe opties bijgekomen. Denk aan een beroepsverbod of het verliezen van je kiesrecht.
Een lange weg met vijftig jaar voorbereiding
Dit nieuwe wetboek is niet zomaar even in elkaar gezet. Het schrijven duurde maar liefst vijftig jaar! Er is intensief overlegd met rechters, officieren van justitie, advocaten en academici. Het werd op 8 april 2024 gepubliceerd. Eigenlijk zou het al eerder ingaan, maar die datum werd uitgesteld.
Het oude Belgische wetboek dateert uit 1867 en was grotendeels gebaseerd op de Franse Code pénal van Napoleon uit 1810. Het is al die tijd honderden keren aangepast, maar nu dus voor het eerst volledig herschreven.
En hoe zit het in Nederland?
Ons eigen wetboek is een stuk jonger: dat werd ingevoerd in 1886. Het is niet afgeleid van de Franse Code pénal, maar haalde inspiratie uit het Duitse strafrecht. Sindsdien is het ook talloze keren gewijzigd, maar nog nooit compleet herzien zoals nu bij onze buren gebeurt. De laatste aanpassing trad afgelopen juli in werking.
Dus terwijl België een historische stap zet, wacht Nederland nog op een volledige modernisering. Een interessant verschil tussen de twee landen!
Bredase Studenten Ziek op Introkamp: Buikgriep of Iets Anders?
Een groot aantal Bredase studenten is vorige week tijdens een introkamp in België flink ziek geworden. In totaal voelden zo’n 175 studenten en begeleiders zich beroerd. Uit de eerste resultaten van de GGD blijkt dat het waarschijnlijk om een uitbraak van buikgriep gaat, en dan specifiek het norovirus. Dat is een ontzettend besmettelijk beestje dat je maag en darmen flink van streek kan maken.
De GGD West-Brabant heeft bij een paar zieke deelnemers de ontlasting onderzocht en daar is het norovirus gevonden. “Dit kan goed de oorzaak van de klachten en de grote uitbraak zijn”, aldus de GGD. Het is nog niet helemaal zeker of dit virus de enige boosdoener is, maar het is wel een hele sterke verdachte.
Wat is er precies gebeurd?
Vanaf donderdagavond waren er zo’n 800 studenten en begeleiders van de Breda University of Applied Sciences (BUas) op een camping in Poppel, net over de grens in België. In de nacht van donderdag op vrijdag sloeg het noodlot toe en werden er opeens 175 mensen misselijk en ziek. Een paar studenten moesten zelfs naar het ziekenhuis omdat ze uitgedroogd waren geraakt.
De school dacht eerst aan een voedselvergiftiging, vooral omdat er recentelijk in België meerdere mensen ziek werden na het eten van eieren met salmonella. Maar nu lijkt het dus meer op het norovirus.
Hoe heeft het zich verspreid?
De GGD weet nog niet precies hoe het virus zich zo snel heeft kunnen verspreiden. Het kan via besmet eten zijn gegaan, maar ook via braaksel, vieze toiletten, of door besmette handen en oppervlakken aan te raken. Die dingen zijn allemaal mogelijk.
Gelukkig is het goede nieuws dat alle zieke studenten en begeleiders inmiddels weer opgeknapt zijn of aan de beterende hand zijn. De BUas laat weten dat het weer goed gaat met iedereen.
Kledingreus Shein gaat naar de beurs, maar de waarde is keihard ingestort
Shein staat op het punt om vannacht naar de beurs te gaan in Hongkong. Het bedrijf hoopt zo’n 13,6 miljard Hongkongse dollar op te halen, wat neerkomt op ongeveer 1,5 miljard euro. Daarvoor geven ze 280 miljoen aandelen uit voor een prijs van 48,56 Hongkongse dollar per stuk. Uiteindelijk zou dat het bedrijf een totale waardering moeten geven van bijna 23 miljard euro (ruim 26 miljard dollar). Daarmee zou Shein in één klap een van de grootste kledingreuzen ter wereld worden, vlak achter het Zweedse H&M.
Volgens RTL Z-beurscommentator Durk Veenstra zal dit ‘ongetwijfeld’ als een succes gepresenteerd worden. “Want er zijn aandelen verkocht tegen een redelijke prijs.” Maar eerlijk is eerlijk: Shein was ooit veel meer waard dan de bedrijven achter H&M en Zara samen. Toen ze in 2022 naar de Amerikaanse beurs wilden, werd hun waarde nog geschat op maar liefst 100 miljard dollar. Na jaren van wachten op toestemming van de autoriteiten en twee mislukte pogingen om een notering te krijgen in New York en Londen, is daar nu nog maar een kwart van over.
Het vermogen van oprichter Sky Xu krimpt ook flink. Met zijn belang van 30 procent en de huidige introductiekoers, zakt zijn vermogen terug naar zo’n 8 miljard dollar. Eerder was dat nog ongeveer 23 miljard dollar. Die flinke klap komt vooral door toenemende concurrentie van onder andere Amazon en Temu. Daarnaast loopt Shein vast op Amerikaanse importheffingen en strengere Europese regels. Sinds deze zomer moeten Europeanen namelijk invoerheffing betalen voor pakketjes van buiten de EU, en dat lijkt zijn vruchten af te werpen.
“De richting van de markt verandert, en niet in het voordeel van Shein”, zegt hoogleraar mode Sheng Lu tegen het persbureau. Die verandering zie je ook terug in de cijfers. Tijdens en net na de pandemie groeide de omzet nog met percentages in de ‘driedubbele cijfers’. Over het eerste kwartaal van dit jaar was daar nog maar een klein procentje van over. “En de winst is omgeslagen in verlies”, aldus Veenstra.
Sommige kenners vinden de timing voor de beursgang dan ook slecht en dat drukt de waarde verder. Waar retailreuzen vroeger konden rekenen op grote interesse van beleggers, is die aandacht nu opgeëist door veelbelovende AI-bedrijven zoals SpaceX, Anthropic en OpenAI. Het eerste bedrijf ging deze zomer al naar de beurs, de andere twee bereiden zich er nog op voor. “E-commerce is voor investeerders nu een minder aantrekkelijk verhaal dan kunstmatige intelligentie”, zegt analist Sam Wyatt.
Toch zal de beursgang voor Shein zelf een opluchting zijn. Veenstra noemt het hele proces een lijdensweg. Het bedrijf probeerde eerder op twee andere plekken een notering te krijgen, zonder succes. In New York werd een poging geblokkeerd door de Amerikaanse toezichthouder SEC, mede vanwege de slechte reputatie van het bedrijf. Shein staat bekend om goedkope en snel wisselende kleding, maar krijgt ook kritiek vanwege slechte arbeidsomstandigheden en milieuvervuiling. Ook in Londen lukte het niet, omdat de Chinese toezichthouder uiteindelijk geen toestemming gaf. Nu moet het in Hongkong dus wel lukken. Volgens Veenstra laat dat vooral zien dat Shein, ondanks alle internationale ambities, niet zonder de goedkeuring van China kan opereren.
Spanje wijst naar Russische en Israëlische desinformatie rondom Ceuta-crisis
De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft beschuldigingen geuit richting Rusland en Israël. Volgens hem verspreidden zij desinformatie over de migratiecrisis in de Noord-Afrikaanse exclave Ceuta. Die crisis speelde zich ongeveer een maand geleden af.
Chaos aan de grens
In Ceuta ontstond toen een grote chaos. Tienduizenden migranten probeerden de exclave binnen te komen. Ceuta ligt in Noord-Afrika, maar valt onder Spaans grondgebied. Bij de gebeurtenissen verloren 72 mensen het leven. De crisis zorgde ook voor spanning tussen Spanje en enkele andere EU-lidstaten.
Verdachtmakingen
De premier verklaarde tegenover de radiozender Cadena SER dat geruchten en nepnieuws na 30 en 31 juli zijn verspreid via sociale media. Die netwerken zouden gelinkt zijn aan Rusland en Israël. Daarnaast noemde hij ook extreemrechtse groepen als bron van de desinformatie.
Sánchez zegt zich te baseren op onderzoek van de Europese Dienst voor Extern Optreden (EEAS). Dat is de diplomatieke tak van de Europese Unie. De dienst heeft de resultaten echter nog niet officieel bevestigd.
Verdeeldheid zaaien
Volgens de Spaanse premier gebruiken Rusland en Israël de migratiediscussie om Europa te verdelen. Hij stelt dat het duidelijk is dat beide landen de crisis hebben aangegrepen om kritiek te leveren op de Spaanse regering. Dat zou komen omdat Spanje kritisch staat tegenover de oorlogen in Oekraïne en Gaza.
Israël reageerde verontwaardigd op de beschuldigingen. Ook Rusland ontkent elke betrokkenheid, zo meldde het Kremlin.
Rol van Marokko
In eerste instantie werd er ook naar Marokko gewezen. Dat land zou mensen hebben aangemoedigd om naar Ceuta te vertrekken. Maar volgens Sánchez zijn daar geen bewijzen voor. Hij ontkende die betrokkenheid ten stelligste.
Het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken wees eerder al op de rol van desinformatie op sociale media. Ook zou een verkeerde interpretatie van een Spaanse rechterlijke uitspraak een rol hebben gespeeld. Mensensmokkelgroepen beweerden bijvoorbeeld dat iemand die zwemmend Ceuta binnenkwam, niet meer teruggestuurd kon worden naar Marokko.
Onderzoek naar accounts
Spaanse en Marokkaanse veiligheidsanalisten concludeerden in augustus dat honderden accounts misinformatie verspreidden over kansrijke asielprocedures. Het ging vooral om profielen uit Marokko, Frankrijk, Tunesië en de Verenigde Staten. De meeste accounts kwamen echter uit Algerije. Wie er precies achter de accounts zaten, werd uit dat onderzoek niet duidelijk.
De Spaanse autoriteiten zeggen dat het grootste deel van de ongeveer 70.000 mensen die Ceuta binnenkwamen, inmiddels is teruggestuurd naar Marokko. Onder een deel van de lokale bevolking in Ceuta heerst onrust. Zij willen dat de migranten, die in tenten op het strand slapen, vertrekken.
50 Jaar Omroep Brabant: Het Gevoel van Hier Moet Blijven!
Wist je dat het allemaal begon met een klein experiment? Op woensdag 1 september 1976 om half één ’s middags sprak omroepster Els van Essen de allereerste woorden: ‘Dit is Omroep Brabant vanuit Eindhoven.’ Toen was de zender alleen te horen in Eindhoven, Helmond en de Kempen, een gebied met ongeveer 600.000 inwoners. Een echte regionale omroep die niet vanuit Hilversum naar de provincie keek, maar juist vanuit Brabant zelf vertelde wat er speelde. Dat was best revolutionair!
Die durf om te experimenteren hebben ze altijd vastgehouden. Zo lanceerde Omroep Brabant in 2011 een nieuwsapp, en dat was best vroeg hoor! Na NU.nl, maar nog vóór de NOS. Dat underdoggevoel is precies waarom hoofdredacteur Renzo Veenstra in 2018 kwam solliciteren: “Het was de trots om bij die éne club te mogen horen. Ze waren gewoon zo ontzettend goed.”
Het was alleen niet altijd vanzelfsprekend dat ze er zouden zijn. Drie jaar na de start dreigde de stekker eruit te worden getrokken. De financiering zou stoppen! Maar toen kwamen de luisteraars massaal in actie onder het motto ‘Houdt Omroep Brabant in de lucht’. Uiteindelijk werden er maar liefst 165.000 handtekeningen aangeboden in Den Haag. Die band met het publiek is er nog steeds, zegt directeur Hanneke Koppers. “In het vakgebied wordt er naar ons gekeken, maar voor de lezer zijn we een icoon.” Het mooiste compliment? “Veel mensen zeiden in een onderzoek dat er geen Brabant is zonder Omroep Brabant.”
Altijd dichtbij bij groot nieuws
Denk maar aan die heftige dag op 15 juli 1996, toen er op Vliegbasis Eindhoven een Hercules-transportvliegtuig neerstortte. 34 mensen kwamen om het leven. Onze verslaggevers stonden overal: bij de brandweer, bij het ziekenhuis en in het perscentrum. Wat wij wisten, hoorde de luisteraar vrijwel meteen. En tijdens de Graafsewijkrellen in Den Bosch in 2000 stonden we ook vooraan. “Bij groot nieuws zoeken mensen het dichtbij”, zegt Koppers. “Het bindt mensen met de verhalen.”
Tijdens corona werd die kracht nog eens extra zichtbaar. Toen het eerste Nederlandse geval in Tilburg werd ontdekt, haastten redacteuren zich met mondkapjes op naar de redactie en trokken verslaggevers de provincie in. “Het werd opgeslúrpt door het publiek, we braken record na record”, vertelt Veenstra. En ja, soms zitten we al midden in dingen waarvan de rest van Nederland denkt: geen idee waar je het over hebt. “Ons publiek wel, daar gaat het om.”
Meer dan alleen nieuws: herkenning
Naast het nieuws is er natuurlijk ook 3 Uurkes Vurraf, zijn er barbecues met radiodj’s en worden er worstenbroodjes uitgedeeld op de verjaardag van de omroep. Waarom? Omdat Brabanders zichzelf, hun omgeving en hun taal herkennen. “Het gevoel van hier”, straalt Koppers, “dat is toch de beste slogan die bedacht had kunnen worden?” Ideeën komen vaak van medewerkers zelf. Zo bedachten zij de Dag van de Zachte G en maakten die groot. “Omdat er energie op zit. Omdat we weten hoe fijn het is om ergens bij te horen en wíllen verbinden.”
De moeilijke kant: dichtbij én kritisch
Maar dicht bij je publiek staan is soms best lastig. Wordt een verslaggever tijdens een PSV-kampioenschap op handen gedragen, een kritisch verhaal over dezelfde club levert vaak bergen kritiek op. Hetzelfde zie je bij boerenacties. Gaat een verslaggever mee op de trekker naar Den Haag, dan zijn we de held. Schrijven we kritisch over stikstof, dan zijn we opeens de boeman. “Dicht op je publiek zitten is mooi én moeilijk”, zegt Veenstra. “We zijn geen ‘verbind-Brabant-stichting’, maar een journalistieke nieuwsorganisatie. Nieuws staat op één, verbinden op twee.”
De toekomst: het gevoel van hier houden
De volgende grote verandering komt met sociale media. Video’s van Omroep Brabant worden tegenwoordig soms tot in Groningen gedeeld! Na vijftig jaar is de vraag daarom niet meer óf een regionale omroep radio, televisie en online kan maken. De echte vraag is: hoe blijft het publiek onze verhalen vinden in een medialandschap dat steeds meer versnippert? “De manier waarop mensen ons gaan vinden wordt heel spannend”, zegt Veenstra. “Ik hoop dat als de tijd komt dat het fenomeen omroep niet meer bestaat, we snappen wat we moeten doen.”
Het antwoord ligt volgens Koppers in authenticiteit. “We moeten meegaan met verandering zonder onszelf te verliezen. Onze kracht zit in onze mensen: durf te experimenteren.” De vorm verandert, maar het gevoel van hier moet blijven. “Wij kunnen dat Brabanderschap uitstralen”, besluit Veenstra. “Daar moeten we heel zuinig op zijn.”
