Eindhoven is meer dan techniek alleen: stad wil culturele groei laten zien
Eindhoven barst binnenkort uit zijn voegen, maar dan niet alleen met tech en innovatie. Komend weekend trapt de stad namelijk het culturele seizoen af met De Opening. Die landelijke start vindt dit jaar in Eindhoven plaats, met maar liefst 150 activiteiten verspreid over veertig locaties. De boodschap is duidelijk: Eindhoven wil laten zien dat het veel meer is dan ASML en snelle chips.
Jack Pisters, directeur van het Muziekgebouw Eindhoven, kijkt er enorm naar uit. “Het is geweldig dat culturele instellingen kunnen laten zien wat we allemaal aan het bouwen zijn in de stad.” Bezoekers krijgen komend weekend een voorproefje van het nieuwe culturele seizoen. Het Muziekgebouw opent haar deuren en laat mensen een kijkje achter de schermen nemen. “Ze mogen zelf op het podium staan of in de kleedkamers van de artiesten kijken.”
Een inhaalslag op cultuurgebied
Pisters is nog maar een jaar directeur van het Muziekgebouw, maar ziet genoeg potentie in de stad. “We hebben gewoon heel veel podia, van theaters tot het muziekpodium in het Muziekgebouw.” Toch hoorde hij het afgelopen jaar ook kritiek. “Eindhoven heeft heel erg een profiel van innovatie en techniek. Vaak gaat het over ASML. Het gaat goed met Eindhoven. De stad bruist van de energie. Het aantal inwoners groeit. Kritische stemmen zeggen dat cultuur niet op hetzelfde niveau is meegegroeid.”
En ondertussen blijft de stad maar groeien. Expats weten de weg naar Eindhoven steeds beter te vinden en chipmachinefabrikant ASML wil fors uitbreiden, met in de toekomst nog eens 20.000 banen. “Er zijn heel veel uitdagingen. Tegelijkertijd is dat geen moment om cultuur in te perken. We hebben natuurlijk ook de uitdaging dat er van zoveel landen technisch personeel komt. Die werken hier en hebben ook ontspanning nodig.”
Een eigen Rijksmuseum op komst
Eind vorig jaar werd bekend dat Eindhoven een eigen Rijksmuseum krijgt, een museum van internationale allure, mede betaald door ASML. Volgens Pisters is dat een enorme boost voor de stad. “Ik heb het gevoel dat we met een inhaalslag bezig zijn. Ik denk dat het goed is dat er straks een Rijksmuseum komt.”
Zelf is Pisters geen onbekende in de artiestenwereld. Hij stond als gitarist ooit met Anouk op Pinkpop en trad afgelopen seizoen op met Berget Lewis. Voor zijn aanstelling in Eindhoven was hij verbonden aan het Conservatorium in Amsterdam, waar hij de Uitmarkt vaak meemaakte. Die formule was 45 jaar de start van het culturele seizoen, maar is volgens Pisters toe aan vernieuwing. “Een formule kan te gek zijn, maar kan op een gegeven moment ook uitgewerkt zijn.”
Een rondreizend cultureel feestje
Voortaan is elk jaar een andere stad aan de beurt om De Opening te organiseren. Eindhoven is de tweede gaststad. “Ik denk dat die rondreizende formule wel fijn is om een stad echt in het zonnetje te zetten. Het is natuurlijk heel mooi dat mensen hier kunnen binnenlopen zonder dat er een drempel is.”
Dus pak je kans en ontdek komend weekend wat Eindhoven cultureel te bieden heeft. Wie weet sta je zelf nog wel op het podium van het Muziekgebouw.
Onderwerp van artikel
Surinaamse justitie deelt signalement van gezochte man in de verdwijningszaak van een Nederlandse filmmaker.
Het Surinaamse OM deelt het signalement van een verdachte in de verdwijningszaak van filmproducent Rodney Leysner
Het Openbaar Ministerie in Suriname heeft een opsporingsbericht de wereld in gestuurd voor een man die ze verdenken van betrokkenheid bij de verdwijning van Rodney Leysner. Die verdachte is Ryan T., een kerel van 42 jaar uit Paramaribo. Volgens de autoriteiten is hij gewapend en gevaarlijk en probeert hij waarschijnlijk het land te ontvluchten. Het OM verdenkt hem van een flinke waslijst aan zaken, zoals moord, doodslag, zware mishandeling en het meedraaien in een criminele club. Door zijn signalement te verspreiden, hopen ze dat mensen met informatie komen waardoor ze hem kunnen oppakken.
De 52-jarige Leysner was op zaterdag 15 augustus voor het laatst gezien. Hij vertrok toen van huis voor een meeting in het district Saramacca, ten westen van Paramaribo. Daarna hoorde zijn familie niks meer van hem. Zijn auto is later helemaal uitgebrand teruggevonden in een moerasgebied. De politie heeft nog geen lichaam gevonden, zo meldt Starnieuws. Na zijn verdwijning kwamen er vier mensen in beeld als mogelijke verdachten. Drie daarvan zitten al vast: een Cubaans stel en een Surinamer. Het is nu duidelijk dat die vierde persoon, Ryan T., de man is die nog op vrije voeten is. Hij is na de verdwijning wel verhoord, maar toen was hij nog geen verdachte.
Leysner was directeur bij Rudisa, een groot internationaal bedrijf in Suriname dat handelt in eten, verzekeringen, maar ook een krant uitgeeft en een radio- en TV-zender bezit. Dit bedrijf nam een tijd geleden ook voetbalclub SV Transvaal over. Interessant detail: Ryan T. is sinds begin dit jaar de voorzitter van diezelfde voetbalclub. Hij was vroeger ook getrouwd met Warsha Sardjoe, de huidige directeur van Rudisa en de dochter van de oprichter, Dilip Sardjoe. Voordat hij bij Rudisa in Suriname aan de slag ging, maakte Leysner films zoals “Heksen bestaan niet” (2014), “Fashion Chicks” (2015) en “Suriname” (2020). De eerste twee films trokken meer dan honderdduizend bezoekers naar de bioscoop en werden daarmee een zogenaamde Gouden Film.
De Kleine Kunst Tempel van Frans: Een Thuis Vol Verwondering
Wie door de Papaverstraat in Odiliapeel loopt, ziet al snel dat er één huis écht opvalt. De voorgevel, de schutting en zelfs de voortuin van Frans Geenen zijn versierd met kleurrijke schilderijen. Zijn huis, dat hij liefdevol ‘De Kleine Kunst Tempel’ noemt, is niet zomaar een woning. Het is een plek waar hij zijn ziel blootlegt. “Hier achter me zie je mijn kleine kunsttempel”, zegt de bijna 70-jarige kunstenaar trots, terwijl hij rustig een sigaretje draait. “Ik noem het altijd het walhalla.”
Frans schildert al jarenlang en heeft door de tijd heen een heel eigen stijl ontwikkeld: Pro Mirari Art. “Dat betekent dat ik schilder vanuit verwondering en reflectie”, legt hij uit. “Ik vroeg me altijd af waarom we doen zoals we doen, denken zoals we denken en voelen zoals we voelen. Ik wilde naar de essentie.”
Een Onrustige Jeugd
Die zoektocht naar ‘de pure mens’ begon niet ver van waar hij nu woont. “Ik ben een stukje verderop geboren”, herinnert hij zich. Frans groeide op in een groot katholiek gezin van twaalf kinderen, maar zijn jeugd was niet makkelijk. “Op school voelde ik me niet thuis. Het was een dwangbuis. Ik zocht altijd naar een kier of spleet om naar buiten te ontsnappen. Ik liep vaak weg, maar kwam altijd weer thuis. Mijn moeder wist dat ook.”
Later vertrok hij naar verschillende omliggende plaatsen, maar uiteindelijk keerde hij terug naar Odiliapeel. Nu woont hij op de plek waar vroeger het schoolplein was. “Ik ben weer thuis. Het moest zo zijn.”
Schilderen als Redding
Ongeveer veertig jaar geleden pakte Frans voor het eerst het penseel op. “Door persoonlijke omstandigheden raakte ik uit het reguliere arbeidsproces. Schilderen werd mijn manier om me uit te drukken en dichter bij de essentie van mijn wezen te komen.” Het hielp hem om zichzelf en ‘de pure mens’ beter te begrijpen. “We hebben geen leven. We zijn leven”, zegt hij bij zijn schildersezel midden in de woonkamer. “Hier ontstaan de dingen gewoon. Ik weet lang niet altijd wat ik ga schilderen. Ik laat het proces gebeuren zoals het gaat. Wat je ziet in mijn werk is wat er op dat moment van binnen speelt.”
Zijn werk is kleurrijk, abstract en vol symboliek. Er staan honderden schilderijen in huis, maar de meeste liggen op zolder. “Daar liggen er nog zo’n 300 tot 400. Je moet er als een boek doorheen bladeren. En het is nog maar een deel, want ik heb wel meer dan duizend schilderijen gemaakt.” Met een tevreden lach voegt hij toe: “Er ligt hier een heel oeuvre.”
De Toekomst? Die Is Nu
Zich zorgen maken over morgen doet Frans niet. “Er is geen tijd. Tijd is een illusie. Alles is in het hier en nu.” De echte vraag is wat een levensbeschouwelijk kunstenaar dan nu gaat doen. Frans grinnikt. “Een bekske koffie drinken. Lekker.”
Omvang ramp Nepal nog onduidelijk, dodental loopt verder op
Met het ontwaken van Nepal is het aantal bevestigde doden van de ramp van gisteren opgelopen tot 162. Aan Chinese zijde zijn tot nu toe drie doden geteld. De hele nacht is doorgezocht naar overlevenden. Toch blijft het onduidelijk wat precies de omvang is van de natuurramp is die daar gisterenochtend (lokale tijd) plaatsvond.
Het Nepalese leger zegt met veel troepen op de grond te zoeken en het heeft helikopters ingezet voor reddingsoperaties en het uitdelen van hulpgoederen. Het Chinese leger heeft drones beschikbaar om de schade in het gebied te inventariseren en is in de getroffen regio Gyirong in Tibet bezig om wegen vrij te maken voor hulpverlening. Ondertussen stuurt India hulpgoederen en medicijnen naar Nepal. Ook medewerkers van het Rode Kruis zijn met helikopters onderweg naar het getroffen gebied om medische hulp te verlenen en noodgoederen te brengen. De gevonden slachtoffers worden, zo goed als dat gaat, naar ziekenhuizen vervoerd.
Steeds meer video’s duiken op die tonen hoe enorme hoeveelheden water, modder en gesteente zich met verwoestende kracht een weg door het gebied gebaand hebben. Gebouwen en infrastructuur zijn weggevaagd, nietsvermoedende omstanders leken geen schijn van kans te hebben. Een drukke grensovergang bij de plaats Rasuwagadi werd binnen enkele seconden opgeslokt. Op satellietbeelden is te zien dat de Bhote Koshi-rivier ver buiten zijn oevers getreden is.
Het aantal mensen dat wordt vermist loopt in de vele honderden, hoewel Nepal daar niet helemaal duidelijk over is. Volgens de Nepalese regering zijn zeker 44 leden van de veiligheidsdiensten en 41 politiemedewerkers vermist. Het aantal vermiste toeristen in Nepal is gestegen naar 579, onder wie 466 buitenlanders. Zij zijn volgens de politie afkomstig uit 28 verschillende landen. De regio wordt veel bezocht door bergbeklimmers en pelgrims, maar ook door toeristen die groepsreizen maken. Of er onder de vermisten ook een Nederlander is, zoals eerder door het nationale toeristenbureau gemeld werd, blijft ook onduidelijk.
In het door China streng gecontroleerde Tibet gaat het vooralsnog om 265 vermisten, aldus de Chinese staatsomroep. President Xi Jinping zei eerder op de dag dat er een grootschalige zoektocht naar hen komt.
Woensdag trok een allesverwoestende vloedgolf door het hooggebergte van Tibet en Nepal. Dat zag er zo uit: Specialisten in Nepal, China en daarbuiten proberen te achterhalen wat de oorzaak van de stortvloed geweest is. In eerste instantie werd gesproken over een aardbeving in het gebied die een aardverschuiving op gang had gebracht. Later kwamen onderzoekers van het Amerikaanse geologische centrum USGS daarvan terug: de geregistreerde trillingen werden waarschijnlijk veroorzaakt door de aardverschuiving zelf. Hoe die aardverschuiving begonnen is, moet worden onderzocht.
Volgens experts die met The New York Times spraken zou deze veroorzaakt kunnen zijn door een ijslawine hoog in het Himalayagebergte, nadat een deel van een gletsjer was gesmolten en afgebroken. Ook extreme regenval zou een oorzaak kunnen zijn. Op het moment van de ramp was het droog in lager gelegen gebieden, maar het regenseizoen is gaande. In de bergen was het zwaarbewolkt. Dat maakt het lastiger om op satellietbeelden te beoordelen waar en hoe de aardverschuiving is ontstaan, zeggen wetenschappers. De verwachting is dat het nog weken kan duren voordat er duidelijkheid komt.
Buitenland
Deel artikel: Advertentie via Ster.nl
Gasvoorraden nog niet eens halfvol: energierekening omhoog bij strenge winter
Op dit moment is de voorraad voor bijna 45 procent gevuld, verspreid over vier bergingen. We gaan het vuldoel dan ook niet halen, waarschuwde Gasunie gisteren. Om op dat scenario voorbereid te zijn, is volgens Gasunie – verantwoordelijk voor de infrastructuur – 115 TeraWattuur (TWh) aan gasvoorraad nodig. Dat komt neer op ongeveer de helft van het totale Nederlandse gasverbruik. Een TWh staat gelijk aan het jaarverbruik van 55.000 huishoudens.
Er is ook een Europees vuldoel. Dit om een herhaling van de energiecrisis na de Russische invasie van Oekraïne te voorkomen. Dit doel ligt hoger, omdat EU-landen die opslagcapaciteit hebben ook gas in reserve moeten houden voor landen zonder. Dit doel ligt op 90 procent (127,8 TWh in Nederland) van de totale opslagcapaciteit bij het begin van de winter.
Hier is wel enige flexibiliteit: het doel moet ergens in oktober of november bereikt worden. Bij problemen bij het vullen, is er bovendien een marge van 10 en eventueel zelfs 15 procent om van het doel af te wijken. Voor Nederland zou dit betekenen dat de voorraden met ten minste 106,5 TWh gevuld moeten zijn, oftewel 75 procent.
En dan is er nog het streven van Energiebeheer Nederland (EBN), het staatsbedrijf dat belast is met het vullen van een deel van de opslagen. Zij mikken op een voorraad van 115 TWh, waarvan 85 procent door EBN zelf, en nog eens 30 TWh door de markt. Dat komt neer op 81 procent. Dat ligt dus ver af van de huidige vulgraad.
Waarom gaat het vullen zo moeizaam?
De zomer is normaal gesproken een goed moment om gas in te kopen om later voor een hogere prijs te verkopen. Die vlieger gaat nu alleen niet op. De gasprijs staat op het hoogste niveau in ruim twee jaar. Dat komt door de verstoring van de aanvoer van LNG (vloeibaar aardgas) vanwege de afgesloten Straat van Hormuz.
Daarnaast speelt de hitte een rol, vertelt Lucia van Geuns, energie-expert van de Haagse denktank HCSS. Er is zoveel vraag naar elektriciteit – bijvoorbeeld voor airco’s – dat ook elektriciteitscentrales op gas worden gebruikt. “Er is dus geen incentive om nu gas in te kopen voor later”, legt Florence Schmit uit. Zij houdt de energiemarkt in de gaten voor Rabobank.
De enige manier om de bergingen wel te vullen, is met subsidie. “Om dit in plaats van de markt te doen”, legt Schmit uit. Net als Gasunie heeft zij er een hard hoofd in dat het vullen nog gaat lukken. “Het vulseizoen duurt nog maar kort”, zegt zij.
Wat betekent dit voor jou?
De consequentie van matig gevulde bergingen is vooral dat Nederland minder flexibel is bij een hoge vraag in de winter, vertelt Schmit. “Dan zijn we meer afhankelijk van LNG en daarmee kwetsbaarder voor hoge prijzen.”
Een spagaat voor beleidsmakers. Het vullen van de bergingen brengt namelijk ook een risico met zich mee. “Het wordt nu voor een hoge prijs ingekocht en als je het in de winter voor een lager bedrag moet verkopen, dan verlies je er geld op.” Maar als je het niet doet, betaal je alsnog de hoofdprijs in een koude winter, schetst Schmit het dilemma.
Dat laatste risico durven marktpartijen momenteel nog wel te nemen, blijkt uit het feit dat EBN als enige bezig is de voorraden te vullen. De afweging is simpel: het opslaan van gas kost ook geld. Wie dat zoals EBN doet, moet dus niet alleen het dure gas dat nu wordt ingekocht met winst in de winter weten te verkopen, maar uit die winst ook nog de opslagkosten kunnen betalen.
Het draait allemaal om de spread: het verschil tussen waarvoor je nu inkoopt en tegen welke prijs je het weet te verkopen. De gasmarkt werkt met termijncontracten, waarbij wordt gewerkt met afspraken over leveringen op een later moment. Het kan dus zo zijn dat EBN al afspraken heeft voor de aankoop van gas, dat pas later wordt geleverd. Sterker nog: er kan zelfs al een deal zijn met een andere partij over de koop van datzelfde gas op een later moment.
Dit spel vereist voortdurend schakelen op de markt, vertelde Nicolien Vrisou van Eck, directeur gastransitie bij EBN, al eerder. Voor EBN helpt het daarbij dat ze niet alleen 1 miljard euro subsidie kregen om wat extra’s te kunnen bieden. Het bedrijf heeft ook een garantstelling van 20 miljard euro van de staat op zak voor het geval ze een contract afsluiten waarvan de prijs ineens hard daalt. Zo’n zogeheten margin call komt regelmatig voor op de energiemarkt.
“Het is extra moeilijk omdat de oorlog in Iran een soort van black box creëert”, zegt Schmit. Het is moeilijk te voorspellen wanneer er weer LNG uit Qatar komt, wat een prijsdrukkend effect zou hebben. Hoe langer dit niet gebeurt, hoe meer vraag uit andere delen van de wereld naar gas dat normaal gesproken naar Europa zou gaan. “Wat weer zorgt voor extra hoge prijzen. En dat maakt het dit jaar nog moeilijker om in te schatten hoeveel er nodig is.”
De rekening komt bij jou terecht
Het inkopen van gas voor de bergingen zelf heeft ook een prijsopdrijvend effect, vertelt Schmit. “Dat voelen consumenten nu al, via de gasprijs zelf. Maar ook in de stroomprijs.”
Het risico dat EBN neemt om de bergingen te vullen tegen een te hoge prijs, komt overigens ook deels bij consumenten terecht. De kosten die het staatsbedrijf maakt, zullen worden doorberekend aan verbruikers, bovenop de transportkosten, schreef Sophie Hermans als minister van Klimaat en Groene Groei ongeveer een jaar geleden aan de Tweede Kamer.
Het belang van de bergingen begrijpt Schmit wel. “Het is altijd handig om flexibiliteit te hebben op de gasmarkt. Als er dan ineens extra vraag is, kun je daaraan voldoen”, legt zij uit. “Het is zaak om ze tot halverwege de winter goed gevuld te houden, daarna wordt dat risico op prijsschommelingen wat kleiner.”
Wat kunnen we verwachten?
“Het is belangrijk dat bij een koude winter of nog meer geopolitieke calamiteiten die gasopslagen goed gevuld zijn”, zegt ook Van Geuns. Want pieken en dalen in de prijs zorgen voor onrust en daarmee vaak nog hogere prijzen. “Als consument voel je de volatiliteit niet direct, maar dit wordt wel snel doorgerekend”, aldus Schmit.
Bij Rabobank verwacht men dat de gasprijzen de komende drie tot vier maanden nog wel hoog blijven. “Pas begin 2027 gaan ze dalen”, zegt Schmit. “Puur omdat de Straat van Hormuz nog niet volledig opengaat.” De oorlog in Oekraïne kan ook nog voor extra onrust en dus hogere prijzen zorgen, vult ze aan.
Ook energiebedrijf Engie verwacht dat de prijzen nog wel verder zullen stijgen. De huidige situatie is daar een ‘goede voedingsbodem voor’. “Ook omdat een vlotte heropening van de Straat van Hormuz nog niet dichtbij lijkt”, meldt het bedrijf.
Afhankelijk van je energiecontract ga je dus mogelijk meer betalen voor je gas. Zonder kom je in ieder geval niet te zitten. Bedrijven hebben een leveringsplicht, benadrukt minister Stientje van Veldhoven (D66). “We zorgen ervoor dat we voor een normale winter gewoon genoeg gas in Nederland hebben.” En ook bij EBN maken ze zich weinig zorgen. “Het vullen vordert gestaag en gaat goed”, laat een woordvoerder weten in reactie op de waarschuwing van Gasunie.
AI-chips worden peperduur, en dieven gaan er met hele vrachtwagens vandoor
De techwereld is in de ban van kunstmatige intelligentie. Bedrijven gooien bakken met geld over de balk om maar zo snel mogelijk nieuwe datacenters te bouwen. Die datacenters zijn enorm in trek, maar dat heeft een flinke keerzijde: de apparatuur die erin moet, wordt alsmaar duurder. En waar veel geld te halen valt, duiken ook criminelen op. En die gaan er niet subtiel mee om, zo blijkt.
Afgelopen week kregen klanten van chipgigant Nvidia te horen dat de servers met hun nieuwste generatie chips volgend jaar zeker vijftien procent meer gaan kosten. De vraag is groter dan het aanbod, en dat drijft de prijzen flink op. Die dure elektronica is natuurlijk een waar feestmaal voor dieven.
In de Verenigde Staten zijn er dit jaar al twee volledige vrachtwagens vol met AI-servers verdwenen, zo meldt techsite Wired. In beide gevallen was de truck onderweg van Silicon Valley naar het zuiden van Californië. Zulke transporten worden stiekem beveiligd, vaak door een onopvallende auto die de vrachtwagen volgt. Maar die beveiligers werden gewoon uitgeschakeld: de ene auto werd van achteren geramd, de andere zelfs letterlijk van de weg gedrukt. De vrachtwagen reed gewoon door, maar kwam nooit aan op de bestemming.
Het wordt nog gekker. De criminelen doen zich vaak voor als officiële transportbedrijven om zo ladingen van techbedrijven in de wacht te slepen. Soms hacken ze zelfs de echte vervoerders en nemen ze hun e-mailadressen over om zich als hen voor te doen. Zo proberen ze de beveiliging te omzeilen.
En waar blijft die buit? Vermoedelijk gaat een groot deel naar het buitenland, bijvoorbeeld naar China. Daarmee proberen landen de exportbeperkingen te ontwijken die de Amerikaanse overheid heeft ingesteld op geavanceerde AI-chips.
Af en toe loopt het goed af. Zo kreeg de politie een tip van iemand die een héél voordelige partij servers aangeboden kreeg. Die tip leidde naar een opslagplaats waar maar liefst twee miljoen dollar aan gestolen spullen lag – afkomstig van drie verschillende diefstallen. Tussen de buit zat ook voor ruim een half miljoen aan apparatuur die speciaal gemaakt was voor Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram. En dat terwijl dat bedrijf juist de kassière is van de hele AI-hype. Zie de video hieronder maar eens:
