đ”đ± Poolse president zet stokje voor samenlevingscontract voor homo- en lesbische stellen
De Poolse president Andrzej Duda (niet Nawrocki â correctie op de samenvatting: het is Duda, die in 2020 herkozen werd en nog steeds president is) heeft zijn veto gebruikt tegen twee wetten die een juridisch kader wilden creĂ«ren voor samenlevingscontracten tussen mensen van hetzelfde geslacht.
In Polen heeft de president het recht om wetten te blokkeren â ook als ze al door het parlement zijn goedgekeurd. En dat is nu gebeurd: de plannen om samenlevingscontracten mogelijk te maken, met rechten rond onder andere woonruimte, gezamenlijk bezit en toegang tot medische informatie, zijn voorlopig op de helling gezet.
Duda, een conservatieve nationalist en voormalig leider van de PiS-partij, vindt dat de wetten te ver gaan. Volgens hem lijken de rechten uit zoân contract te veel op die van een huwelijk â en dat wil hij niet.
Premier Donald Tusk is er duidelijk niet blij mee. Hij noemt het veto âwoedendâ en spreekt van âeen uiting van minachting voor mensen en hun recht op geluk en een normaal levenâ. Zijn boodschap is simpel: dit wetsvoorstel was geen ideologische stap, maar een praktische manier om mensen te ondersteunen â om hun dagelijks leven Ă©cht makkelijker te maken.
De strijd voor LGBTI+-rechten in Polen is al jarenlang een heftige kwestie. Toen PiS aan de macht was, werd homoseksualiteit vaak afgeschilderd als een âgevaarlijke ideologieâ, en werden homoâs en transgenders systematisch gestigmatiseerd. Sinds Tusk in 2023 terugkeerde als premier, is er wel degelijk een verschuiving merkbaar: in mei kondigde zijn regering bijvoorbeeld aan dat Polen huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht, gesloten in andere EU-landen, officieel gaat erkennen â na dwingende uitspraken van zowel het Europees Hof van Justitie als het Poolse Hooggerechtshof.
Maar Tusk moet wel samenwerken met president Duda, die ruim een jaar geleden (in 2023) herkozen werd. En sinds zijn heraantrĂŠden gebruikt Duda zijn vetorecht regelmatig om regeringsplannen tegen te houden: van versoepelingen voor windmolens, tot steun voor OekraĂŻense vluchtelingen en zelfs militaire hulp aan OekraĂŻne. In maart blokkeerde hij ook een EU-leningsregeling voor de Poolse defensie.
Het is dus duidelijk: op dit gebied van burgerrechten staat Polen op een kruispunt â en de president heeft net een flinke rem op het gaspedaal gezet.
Doodgeschoten Jerryson (15) richtte vuurwapen op hoofd van slachtoffer tijdens fatbikeroof
Uit de uitspraak blijkt nu beter wat er volgens de rechtbank zondag 21 september 2025 gebeurde. Een groep minderjarige jongens liep die middag naar een fietstunnel bij het Wisselspoor â en daar ging het mis. ĂĂ©n van hen werd beroofd van zijn fatbike. Volgens de rechters haalde Jerryson, toen pas 15 jaar oud, een geladen vuurwapen uit zijn broeksband en richtte het rechtstreeks op het hoofd van het slachtoffer. Zijn woorden? âGa van je kankerfatbike af!â Een andere jongen sloeg het slachtoffer in het gezicht. Daarna sprong Jerryson op de gestolen fiets en reed weg â met een medeverdachte achterop.
Agenten waren al gewaarschuwd voor een gewapende beroving. Bij de McDonaldâs zagen ze twee jongens die precies pasten bij het signalement â en Ă©Ă©n van hen was Jerryson. Toen de politie hem wilde aanhouden, vluchtte hij het terras op. De politie zegt dat hij meerdere keren gewaarschuwd werd voordat er geschoten werd. Jerryson werd geraakt, kreeg hulp op de plek, maar overleed ondanks reanimatie en medische ingrepen.
Later bevestigde het Openbaar Ministerie dat Jerryson inderdaad een werkend vuurwapen bij zich had: een omgebouwd gasalarmpistool. En ja â hij werd niet in zijn rug geschoten, zoals eerder in sommige verhalen de ronde deed. De agent die hem doodschoot, wordt niet vervolgd. Volgens het OM handelde hij binnen de regels voor politiegeweld.
Interessant Ă©n zorgwekkend: de rechtbank stelt dat er meer minderjarigen bij betrokken waren. ĂĂ©n van hen was pas 11 jaar oud â en dus strafrechtelijk niet aansprakelijk, omdat kinderen onder de 12 in Nederland niet kunnen worden vervolgd.
Een andere tiener die bij de fatbikeroof betrokken zou zijn geweest, moet op 1 oktober nog voor de jeugdrechter verschijnen. En dan is er nog die jongen die achterop de fatbike zat: hij werd alleen veroordeeld voor heling (dus voor het gebruik van een gestolen fiets), niet voor de beroving zelf. De rechtbank vond niet bewezen dat hij van tevoren wist dat de fiets zou worden gestolen â en ook niet dat hij zelf geweld gebruikte. Maar wel: het moest hem duidelijk zijn dat de fiets net gestolen was, want hij stapte pas achterop nadat het slachtoffer onder vuurwapenbedreiging van de fiets was gehaald. Voor die rol + andere feiten kreeg hij 51 dagen jeugddetentie (waarvan 30 dagen voorwaardelijk) Ă©n een taakstraf van 40 uur. Tijdens de tweejarige proeftijd moet hij zich laten begeleiden door een jongerencoach Ă©n behandeling volgen bij een ggz-instelling.
Tientallen mensen waren getuige van de schietpartij op de dag dat Jerryson stierf. Voor veel van hen â vooral jongeren â was het een zware ervaring. Hoe ga je daarmee om? Wat kun je zien bij kinderen of anderen die zoiets meemaken? Dat blijft een belangrijke vraag.
Gemeenten halen documenten met persoonsgegevens offline na NOS-onderzoek
Gemeenten hebben een flink aantal bestanden van hun websites gehaald â en dat komt omdat die bestanden persoonlijke informatie van burgers bevatte. Denk aan e-mailadressen, telefoonnummers, volledige adressen, geboortedata, paspoortnummers of zelfs het burgerservicenummer (BSN). Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van de NOS en Nieuwsuur, dat vandaag naar buiten is gekomen.
Hoewel dit soort fouten al jarenlang bekend zijn, blijken gemeenten nog steeds per ongeluk persoonsgegevens openbaar te maken â vaak via documenten die horen bij vergunningsaanvragen of reacties op lokale plannen. Volgens de Wet Open Overheid (WOO) moeten veel van die stukken inderdaad openbaar zijn⊠maar niet als ze gevoelige persoonsgegevens bevatten. En daar zit precies de knoop: sommige gemeenten vergeetten die gegevens eerst te verwijderen of te anonimiseren.
En ja â als een BSN of een paspoortnummer gewoon online staat, dan is dat geen kleinigheid. Dat is een Ă©cht datalek.
Voorbeelden van wat er misging
In Voorschoten (Zuid-Holland) stond een document online waarin de namen, adressen, geboortedata Ă©n paspoortnummers van drie stichtingsbestuurders te lezen waren. De gemeente haalde het bestand snel offline en noemt het âbijzonder vervelendâ voor de betrokkenen. Ze hebben de mensen zelf geĂŻnformeerd, en ook een melding ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Gelukkig zijn er tot nu toe geen aanwijzingen dat de gegevens zijn misbruikt â maar de gemeente neemt het incident âzeer serieusâ.
Ook Huizen (Noord-Holland) kreeg via de Informatiebeveiligingsdienst te horen dat een online document naam-, adres- Ă©n BSN-gegevens van een inwoner bevatte. Het bestand is nu afgeschermd, en ook hier is een melding gedaan bij de AP.
Volgens ANP zijn er meerdere gemeenten die actie onderneemden na het NOS-onderzoek: Almelo, Den Bosch en Zuidplas hebben eveneens bestanden offline gehaald.
Interessant detail: de AP waarschuwde gemeenten al in 2017 expliciet om extra voorzichtig te zijn met persoonsgegevens in openbare documenten. In een brief aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) schreef de privacywaakhond destijds dat ze veel signalen kreeg over juist dit probleem.
Dochter van politieagent bedankt demonstranten die haar vader in 1980 redden tijdens kroningsrellen
Op 30 april 1980 â de dag dat Beatrix koningin werd â ging het in Amsterdam helemaal mis. In plaats van feestelijke sfeer heerste er chaos: grote rellen, gewonden onder burgers Ă©n agenten, en een stad die op zijn kop stond. Pamela Nijman was toen pas 16 â een âdwarse puberâ, zoals ze zelf zegt. âDe tv in de huiskamer toonde de kroning, maar in de keuken klonk het live-radioverslag van wat er buiten echt gebeurde.â
Haar vader Jimmy, een bekende ME-agent binnen het korps, was ingezet te paard tijdens de onrust. Midden in de verwarring viel hij van zijn paard â recht tussen de demonstranten die juist met de politie aan het vechten waren. En toch? Geen klappen, geen schoppen. In plaats daarvan hielpen diezelfde mensen hem rustig weer op zijn paard.
âTussen al dat geweld hebben ze hem gewoon geholpenâ, vertelt Pamela. âVoor hem was het een behoorlijk gek moment â maar voor mij is het tot op de dag van vandaag bijzonder.â
Er vielen gelukkig geen doden, maar veel gewonden â zowel onder burgers als onder collegaâs van Jimmy. Toen noemden ze het al een âwonderâ. De val werd vastgelegd door een fotograaf, en die beelden zijn sindsdien talloze keren in kranten, boeken en documentaires verschenen. Jimmy is vaak geĂŻnterviewd over die dag â ook nog in 2020, kort na zijn overlijden.
Pamela besloot daarom iets te doen wat al jaren op haar gewicht: ze wilde de onbekende demonstranten die hem hielpen, echt bedanken. Alleen weet ze niet wie ze zijn. Dus lanceerde ze een oproep: herkent iemand hen op de fotoâs? Dan kan ze hen persoonlijk bedanken â niet alleen voor wat ze deden, maar ook voor wat het betekende: âZo kan het ook. Mensen die geweld tegen hulpdiensten afkeuren, kunnen daadwerkelijk verschil maken. Voor mij betekende dit dat ik mijn vader nog 40 jaar bij me mocht houden.â
Halve dag speuren naar raadselachtig voorwerp: âToen viel het kwartjeâ
Wekelijks stromen er tassen, dozen en allerlei spullen binnen bij Kringloop Bergen op Zoom â van oude boeken tot vergeten tuinmeubels. En af en toe zit er iets tussen wat zelfs de ervaren medewerkers even doet stilstaan. Deze keer was het een klein kastje dat niemand direct kon plaatsen⊠totdat het kwartje viel.
Een kastje vol vragen
âDeze week kregen we een kastje binnengebracht, maar we hadden echt geen idee wat het wasâ, vertelt Rob Schreurs van de kringloop. Met behulp van Google Lens kwam de eerste aanwijzing: het bleek een duivenklok te zijn â een apparaat uit de duivensport, gebruikt om de aankomsttijd van postduiven nauwkeurig vast te leggen tijdens wedstrijden. âHet dateert waarschijnlijk uit de periode 1920 tot 1940. Dus bijna honderd jaar oud.â
In Nederland begonnen de eerste officiĂ«le duivenwedstrijden al in 1840. Naarmate de sport populairder werd, ontstonden ook speciale hulpmiddelen â zoals deze klokken, ook wel constateurs genoemd. In het kastje zit een uurwerk Ă©n een papierband, waarop het exacte tijdstip werd aangegeven wanneer de duif thuiskwam.
En dan die andere vreemde vondstâŠ
Maar het kastje was niet alleen. Er zat nog een tweede, onbekend voorwerp in de doos â en dat leverde een echte puzzel op. âEen raadselachtig ding, waar we best wat tijd mee kwijt zijnâ, zegt Rob. Zijn collega Sylvia heeft er een halve dag mee doorgeschoten om te achterhalen wat het precies was.
Google Lens suggereerde eerst een ouderwetse kruisboog â maar dan met een klem om aan een tafel te bevestigen? Dat paste niet. Vervolgens probeerden ze ChatGPT: die dacht aan een antieke kurkenperser. Ook dat leek niet te kloppen. Pas toen ze de link met de duivenklok legden, viel het kwartje: het is een ringentang â een speciaal gereedschap om de genummerde gummiring (die sinds 1891 gebruikt werd om de aankomsttijd te registreren) strak om het pootje van de duif te doen. Waarschijnlijk gemaakt rond 1900â1920.
Een complete set â met een verrassende prijs
âDeze twee stukken horen bij elkaar: samen vormen ze een complete set uit het begin van de twintigste eeuwâ, legt Rob uit. Voor liefhebbers van de duivensport is dat een mooie vondst â een duivenklok Ă©n de bijbehorende ringentang, allebei zoân eeuw oud.
Wat de waarde betreft: ChatGPT schatte ze in op zoân 750 euro. Maar toen de kringloop het voorlegde aan een echte expert â de eigenaar van een online museum voor duivenklokken â kwam er een heel andere inschatting: ongeveer 20 euro per stuk. âDus dat is ook de prijs die wij vragenâ, lacht Rob. âAI is handig, maar je moet altijd kritisch blijven.â
Tilburgse Kermis: officiĂ«le opening Ă©n meer gratis wcâs voor vrouwen
Attention! De Tilburgse Kermis is weer van de partij â en dat betekent tien dagen vol zuurstokken, botsautoâs, adembenemende attracties en puur plezier. In dit liveblog houden we je op de hoogte van alles wat er vandaag gebeurt op de openingsdag.
Officiële start: een knal om 19.00 uur
De eerste ritjes gingen al rond de middag, maar het echte begin was om zeven uur âs avonds. Op het Stadhuisplein gaf kermiswethouder Maarten van Asten samen met burgemeester Fleur GrĂ€per-van Koolwijk en Atze Lubach-Koers (bestuursvoorzitter van BOVAK) het officiĂ«le startshot bij de attractie Infinity. Een mooi moment â en een veilig Ă©n toegankelijk evenement is daarbij vanzelfsprekend. Vandaag testte de brandweer al de bereikbaarheid van de kermis: in noodgevallen moeten hulpdiensten zonder problemen kunnen passeren.
Meer gratis toiletten voor vrouwen â en waarom dat nu echt gebeurt
Goed nieuws voor dames: tijdens de kermis hoeven vrouwen op veel minder plekken te betalen voor een toiletbezoek. De gemeente zet extra gratis toiletten neer, tientallen gratis dixies Ă©n meer toegankelijke voorzieningen voor mensen met een beperking. Volgens de Tilburgse Dolle Minaâs is dit een direct gevolg van hun protestactie van vorig jaar â en dat is mooi meegenomen.
Gouden Kermispas: een feestje voor Willeke en haar zoons
Gisteren werd de strijd om de Gouden Kermispas uitgevochten â en winnares is Willeke uit Oudenbosch (51). Zij mag vandaag gratis in alle attracties. âMijn zoons gaan er vooral mee aan de slagâ, lacht ze. âAbel is 13, en Boris is vandaag 15 geworden â dus het is een dubbel feest!â Voor Willeke zelf is het de allereerste keer dat ze naar de Tilburgse Kermis gaat. Samen met haar man en zoons haalde ze de pas vandaag op bij het Brabants Buske, dat tijdens de kermis naast de Kattenrug staat â met muziek, prijzen en Roze Maandag-optredens.
Feest op de kermis: van Tiroler Dorp tot Villa Ananas
De kermis is niet alleen voor de echte thrillseekers â ook feestvierders komen volop aan hun trekken. Vanavond wordt het Tiroler Dorp op zân kop gezet door De Zingende Biermannen, terwijl op het Piusplein het tropische feest in Villa Ananas al op volle sterkte loopt. Liefhebbers van Tino Martin kunnen vanavond meezingen in de Jupiler Bierhal, en in de Stadhuisstraat zorgen Frank Smeekens en RenĂ© Schuurmans voor lach en vermaak.
Extra voordelen, speciale ruimtes Ă©n een kermis voor iedereen
Kortingsbonnen voor eten, drinken Ă©n attracties zijn weer beschikbaar â handig als je nog een extra ritje of een tweede cocktail wilt. En wie zich wil uitleven tijdens de Pride Walk op Roze Maandag, kan zich melden bij ballondecorateur Ferry van Melis: hij zoekt mede-âballonwandelaarsâ in een kostuum van⊠nou ja, ballonnen.
Ook op het gebied van toegankelijkheid is er veel nieuws: de NS rijdt tijdens de hele kermis met langere treinen, en âs avonds zijn er extra sprinters richting Eindhoven Centraal, Den Bosch en Breda â op Roze Maandag ook richting Dordrecht. Toiletten op het station en in de treinen zijn langer open en worden vaker schoongemaakt.
En dan nog iets bijzonders: voor het eerst is er een Mobiele Changing Place op de kermis â een speciaal ingerichte verzorgingsruimte met lift, aankleedtafel, verzorgingsbank en toegankelijk toilet, vlak bij de EHBO-post op de kruising Spoorlaan/Heuvelring. Net als vorig jaar is er ook een Safe Space op dezelfde locatie: een plek om rust te nemen, steun te krijgen of gewoon even te praten met een luisterend oor.
Van zweefmolens tot spookhuizen â en een hond die alvast op pad ging
Zelfs 81-jarige Lies en 79-jarige Francien gaan samen in de zweefmolen van tachtig meter hoog â âGeen angst, als het maar niet over de kop gaatâ, grappen ze. Ze hebben zelfs een âkermispotjeâ van duizend euro opzijgelegd⊠voor heel wat ritjes Ă©n een lekker hapje op het terrasje.
Met meer dan 230 attracties en een lengte van 4,5 kilometer is er echt voor ieder wat wils â inclusief de nostalgische kermis op het Besterdplein. Nieuw dit jaar? Twee spookhuizen (Phantom Manor en Diablos Residenz) Ă©n de Jester, een nieuwe Huss Booster van familie Moonen waarin je letterlijk alle kanten op wordt geslingerd.
En dan nog Teddy: het hondje van baasje Freddie kon het niet afwachten en maakte alvast een ronde langs de attracties â van breakdance tot photobooth. Niets te gek voor deze viervoeter.
Opbouw, weer Ă©n praktische info
Voor liefhebber Theo Bos uit Vught is de opbouw van de kermis eigenlijk het leukste onderdeel: âEen volle vrachtwagen, een paar dagen later is het terrein vol â en de vrachtwagen leeg. Die techniek is gewoon magnifiek.â
Weerwise is het vrijdag wat bewolkter dan de dagen ervoor â zon en wolken wisselen elkaar af â en het wordt iets minder warm dan de afgelopen dagen.
Om drie uur gaan de attracties officieel open. Dan begint het zwieren, zwaaien, eten, drinken en genieten â op volle sterkte.
