Na ruim een eeuw: geen grenscontroles meer tussen Spanje en Gibraltar
Na meer dan honderd jaar is het eindelijk zo ver: sinds middernacht staan er geen grenspetities meer bij de landsgrens tussen Spanje en Gibraltar. Bezoekers, forenzen en dagelijkse reizigers worden niet langer gecontroleerd op hun paspoort of verblijfsstatus als ze over de grens stappen — een enorme verandering na decennia van strenge controleposten en vaak urenlange wachttijden.
Er staat nog wel een lang hek van ongeveer één kilometer — maar dat wordt deze week naar verwachting langzaam afgebroken.
Gibraltar is een klein Brits overzees gebiedsdeel (minder dan 7 km²), dat al sinds 1704 onder Britse controle staat en in 1713 formeel werd overgedragen via het Verdrag van Utrecht. Hoewel Spanje het gebied nog steeds beschouwt als illegaal bezet, is er nu toch een praktische oplossing gevonden die zowel Madrid als Londen kan accepteren.
De omslag kwam na jaren van onderhandelingen, vooral sinds het Brexit-referendum in 2016. Vorig jaar bereikten de Europese Unie, Spanje en het Verenigd Koninkrijk een akkoord: Gibraltar treedt toe tot de Schengenzone — maar onder een speciale regeling. Dat betekent vrij verkeer van personen over de landsgrens, zonder paspoortcontroles. Alleen op de luchthaven en in de haven van Gibraltar blijven die controles wel van kracht.
Voor de vele duizenden mensen die elke dag heen en weer pendelen — meer dan 15.000, vooral uit de Spaanse stad La Línea de la Concepción en omgeving — is dit een enorme opluchting. Veel van hen werken in Gibraltar, maar wonen in Spanje, waar de economie vaak zwakker is.
Acteur Cees Geel (61) overleden: een groot verlies voor het Nederlandse toneel, film en televisie
Acteur Cees Geel is op 61-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand. Zijn management maakte het verdrietige nieuws bekend. Hij laat twee kinderen na.
Geel was al jaren een vertrouwd gezicht op het scherm én op het podium. Zijn grote doorbraak kwam in 2004 met de film Simon, waarin hij de stoere, maar kwetsbare hasjdealer speelde die te horen kreeg dat hij kanker had — en slechts nog een paar maanden te leven. Die rol leverde hem een Gouden Kalf op voor Beste Acteur, en de film werd zelfs Nederlandse kandidaat voor de Oscars.
Daarna bleef hij constant zichtbaar: in films als Nieuw Zeer en Samen, maar vooral als Stan Vroon in Flikken Rotterdam — een rol die hij negen seizoenen lang vertolkte. De opnames voor het laatste seizoen zijn pas kort geleden afgerond.
Ook op het toneel en in de musical was hij een ster: in 2003 won hij een Musical Award voor zijn rol in 3 Musketiers. En wie herkent hem niet als de onmisbare vertelstem van programma’s als De Slechtste Chauffeur van Nederland?
Een veelzijdig, krachtig en onvergetelijk talent — en een grote verliezer voor de Nederlandse cultuur.
Warme dagen voor de boeg, daarna gaat het kwik omlaag
Vanochtend schijnt de zon overal en blijft het droog — een echte zomerdag in wording! Al vroeg in de ochtend is het al lekker opgewarmd: 20 graden in Zeeland, maar nog ‘slechts’ 15 graden in het noordoosten. En dan begint het pas écht te stijgen: tegen het einde van de ochtend is het al zomers warm, met minstens 25 graden — behalve op de Waddeneilanden, waar het wat frisser blijft. De wind is matig en komt uit het noordoosten (windkracht 3 of 4).
Vanmiddag blijft de zon schijnen, met hooguit wat sluierbewolking of hier en daar een paar stapelwolken in het oosten. Verder: geen druppel regen in zicht. Het wordt warm tot erg warm: 26 graden in het noorden, 29 graden in het midden, en in het zuiden en zuidoosten zelfs 30 à 31 graden. Op de Waddeneilanden blijft het rustiger bij maximaal 25 graden. De noordoostenwind neemt toe — langs de kust wordt het vrij krachtig (windkracht 3 tot 5).
Vanavond blijft het zonnig en droog, en ook ’s nachts is het vooral in het zuiden helder. In het noorden en midden trekt langzaam wat bewolking binnen, maar het blijft droog. De temperatuur daalt naar 19 graden in Zeeland, maar in het noordoosten is het frisser: 14 of 15 graden. De wind laat geleidelijk aan wat af.
Morgen blijft het overwegend droog met veel zon, vooral in het zuiden. In het noorden zien we meer bewolking en later op de dag is er zelfs een kans op een lokale bui — misschien wel met een klap onweer. De temperaturen blijven hoog: 25 graden in het noorden, rond de 30 graden in het zuidoosten, en op de Waddeneilanden maximaal 23 graden. De noordoostenwind blijft aanwezig en trekt weer wat aan — langs de kust tot windkracht 5.
Maar dan komt het verschil: de dagen daarna veranderen flink. Er komt een noordwestelijke stroming opzetten, waardoor veel koelere lucht ons land binnendringt. Dat merk je meteen aan de temperatuur — die gaat duidelijk omlaag. We krijgen een mix van zon en bewolking, en er is een kleine kans op een bui — vooral vrijdag in het noorden. Verder blijft het overwegend droog. Vrijdag liggen de maximumtemperaturen tussen 23 graden in het noorden en 27 graden in het zuidoosten. Zondag en begin volgende week wordt het nóg frisser: van 19 graden in het noordwesten tot 23 graden in het zuidoosten. Langs de kust waait dan een vrij krachtige noordwestenwind (windkracht 5).
Bossche wetenschapper moet plek innemen van Prins Bernhard
Verdwijnt de naam Prins Bernhard binnenkort uit het straatbeeld van Den Bosch? Volgens historicus Frans van Gaal en SP-raadslid Bram Roovers is dat een prima idee — en wel om ruimte te maken voor iemand die echt bij de stad past: Jacob Moleschott, de 19e-eeuwse Bossche wetenschapper, arts, filosoof en politicus.
Wie was Jacob Moleschott eigenlijk?
Moleschott werd in 1822 geboren aan de Achter ’t Wild Varken — wat tegenwoordig het Wolvenhoek heet. Hij groeide op in Den Bosch, maar maakte zijn naam vooral in Italië, waar hij hoogleraar werd, actief was in de politiek én een grote invloed uitoefende als sociaal geneeskundige en vrijdenker. Van Gaal noemt hem een “vooruitstrever” — iemand die dingen durfde zeggen en doen die destijds taboe waren, zoals pleiten voor crematie of onderzoeken naar gezondheid en voeding die nog steeds relevant zijn. En toch? In zijn geboortestad is hij nauwelijks bekend.
Waarom is hij zo onderschat?
Volgens Van Gaal heeft dat te maken met de tijd waarin Moleschott leefde: zijn ideeën stonden vaak haaks op wat de kerk en de machthebbers wilden horen. En ook Van Gaal zelf had tot in de jaren ’70 — tijdens zijn promotieonderzoek — nog nooit van hem gehoord. Pas dankzij een archiefmedewerker kwam hij erachter wie Moleschott was. Later kocht hij in Arezzo (Italië) zelfs een biografie over hem — geschreven door een medisch historicus. “Als je daar een biografie over krijgt, dan ben je wel iemand”, zegt hij schouderophalend.
Waarom Moleschott én niet Prins Bernhard?
Van Gaal vond eerst dat de Frederik Hendrikstraat beter zou passen — omdat Frederik Hendrik Den Bosch in 1629 veroverde, en dus een onderdrukker was. Maar Roovers koos voor een andere optie: de Prins Bernhardstraat. Niet alleen ligt die straat vlak bij Moleschotts geboortehuis, maar volgens Roovers verdient Prins Bernhard géén straatnaam: “Hij was lid van de NSDAP. Dat is geen reden om iemand te eren.” Van Gaal is het daarmee eens: “Dit is een hele mooie oplossing. Je wil de ene naam kwijt, de andere naam wil je juist in het zonnetje zetten.”
Wat maakt Moleschott zo bijzonder voor Den Bosch?
Hij was geen ‘buitenlander’ die even langs kwam — hij bleef zijn hele leven positief over zijn geboortestad, onderhield contacten en stond voor democratie, vooruitgang en sociale zorg. Roovers vindt het bovendien opvallend dat Den Bosch zoveel straten heeft naar koninklijke figuren, terwijl eigen talenten vaak in de schaduw blijven. “Als stad moeten we onze eigen mensen in het zonnetje zetten”, zegt hij. En Moleschott past daar perfect bij: hij is — net als Erasmus, die kort in Den Bosch woonde — een wereldfiguur met sterke banden met de stad. Alleen is Moleschott, in tegenstelling tot Erasmus, altijd loyaal gebleven aan zijn roots.
Wat gebeurt er nu?
De SP bereidt een motie voor voor de volgende raadsvergadering, met als doel de naamswijziging door te voeren. Roovers verwacht dat het goed gaat: “Ik kan me niet voorstellen dat iemand het gaat opnemen voor Prins Bernhard.” En Van Gaal denkt dat Moleschott eindelijk de erkenning verdient die hij al decennia lang mist: “Hij is te lang miskend. Den Bosch heeft weinig grotere geesten voortgebracht dan hij.”
Trump dreigt met vernietiging van Iraanse energiecentrales – “Dan zijn de bruggen aan de beurt”
“Volgende week wordt het echt ernstig voor ze, want dan zijn de elektriciteitscentrales aan de beurt. Daarna komen de bruggen.” Dat zei Trump in een interview met Fox News – en hij meende het blijkbaar. Volgens hem wil hij alle Iraanse elektriciteitscentrales uitschakelen, alle bruggen opblazen… tenzij Iran direct aan tafel komt om te onderhandelen.
En ja, hij benadrukte nog eens: “De enige manier om met de Iraanse regering te praten, is vanuit een positie van kracht. En die kracht? Dat is militaire kracht. Precies wat we nu doen.”
Dat klinkt niet als een lege bedreiging. De afgelopen dagen heeft de VS al meerdere aanvallen uitgevoerd op Iran. Maandagavond begon het Amerikaanse Midden-Oosten-commando (CENTCOM) zelfs met de derde opeenvolgende nacht van luchtaanvallen. Als reactie vuurde Iran terug – met raketaanvallen op twee tankers in de Straat van Hormuz.
Ook diplomatieke druk neemt toe: deze week werd bekend dat de VS de eerder opgeschorte blokkade van Iraanse havens weer opstart. Dat betekent dat Iraanse schepen worden tegengehouden – terwijl alle andere landen volgens Trump gewoon door mogen varen in de Straat van Hormuz.
En het hele conflict is nog eens extra opgevoerd sinds Trump vorige week tijdens de NAVO-top in Ankara verklaarde dat de oude akkoorden met Iran voor hem voorbij zijn. Die deal moest eigenlijk de weg vrijmaken voor een blijvende vredesovereenkomst. In plaats daarvan escaleert alles steeds verder.
