Opnieuw een gynaecoloog ontdekt die kinderen verwekte met zijn eigen zaad
Een oude, donkere zaak uit de jaren 70 en 80 is weer boven water gekomen — en het is zwaar. Een Haagse gynaecoloog, Ed Goormans, voerde in zijn vruchtbaarheidskliniek in het toenmalige Leyenburgziekenhuis (nu het HagaZiekenhuis) inseminaties uit — maar gebruikte daarbij niet het zaad van toegestane donors, zoals beloofd… maar zijn eigen zaad.
Dat klonk al jaren als een gerucht, maar pas recent werd het bewezen: via DNA-onderzoek bleek dat twee mensen biologisch zijn kinderen. En ja — het is dezelfde arts die in 1986 ontslagen werd wegens ‘inseminatiefraude’. Toen was er geen bewijs, dus bleef het bij verdenking. Pas veel later, nadat soortgelijke zaken van andere ‘zaaddokters’ naar buiten kwamen (zoals Jan Karbaat en Jan Wildschut), besloot het HagaZiekenhuis om opnieuw te kijken.
Goormans gaf in 2015 — negen jaar geleden — met zijn toestemming zijn DNA af, onder een pseudoniem, bij het Fiom (het centrum voor donorkinderen en donors). Dat was destijds de enige manier om zijn DNA veilig te bewaren — want dwingen kan niet, alles moet vrijwillig. Hij maakte afspraken over wat er mocht gebeuren bij een match: zijn identiteit moest verborgen blijven.
In 2022 kwamen er twee DNA-matches. Maar vanwege die afspraak kregen de betrokkenen toen nog niets te horen. Pas nadat Peter van der Meer vorig jaar aantrad als bestuursvoorzitter van het HagaZiekenhuis, werd het dossier serieus opgepakt. “Ik heb er te lang mee gewacht”, erkent hij nu openlijk. Goormans was inmiddels overleden, maar het ziekenhuis sprak wel met zijn nabestaanden — die akkoord gingen met het informeren van de kinderen. Enkele weken geleden gebeurde het dan eindelijk: de twee donorkinderen kregen het nieuws.
Eén van hen vertelt anoniem tegen Omroep West: “Ik werd gebeld door het Fiom. Het was een heel lange discrete inleiding en ik zei alleen maar: ‘kan het sneller?’ Toen zeiden ze dat ik officieel gematcht was met Goormans. Mijn reactie was: ‘dit was voor mij al heel overduidelijk.’” Ze had al jaren het vermoeden dat hij haar biologische vader was — en toch was het belangrijk om het zeker te weten. “De cirkel is nu rond maar zal nooit sluiten. Ik ben de bestuursvoorzitter erg dankbaar dat hij zijn best heeft gedaan om te zeggen: nu is het klaar. De rechten van de donorkinderen staan hoger dan het recht op anonimiteit.”
Het HagaZiekenhuis heeft nu een onafhankelijk onderzoek laten starten onder leiding van emeritus-hoogleraar Didi Braat — dezelfde expert die eerder onderzoek deed naar de zaken Wildschut (Zwolle) en Beek (Leiderdorp). Dat onderzoek duurt minstens zes maanden en richt zich op hoeveel kinderen Goormans mogelijk heeft verwekt, hoe de kliniek werkte, en of er meer slachtoffers zijn.
Ook is er nu een speciaal telefoonteam klaarstaan voor iedereen die denkt betrokken te zijn — of vragen heeft, of gewoon wil praten. “We weten niet wat we kunnen verwachten, maar willen dat de telefoon altijd wordt opgenomen als mensen bellen”, zegt de bestuursvoorzitter. En ja — hij biedt ook excuses aan, namens het ziekenhuis, voor wat Goormans destijds deed.
Oekraïense drones raken Rusland waar het pijn doet: brandstoftekort slaat nu ook toe in Moskou
Wessel de Jong, verslaggever
Steeds meer Russische regio’s zitten met lege pompen — en dat komt niet door een plotselinge staking van tankwagens of een administratieve fout. Nee, het is de directe gevolge van de aanhoudende Oekraïense drone-aanvallen op olieraffinaderijen. Wat eerst vooral een probleem was voor provinciesteden en gebieden zoals de Krim, is nu ook in volle gang in de Russische hoofdstad. En ja: mensen staan écht in de rij — kilometerslang, urenlang, soms voor niets.
“Dit is Moskou, niet de Krim”
Afgelopen weekend begonnen de eerste lange wachtrijen te verschijnen bij benzinestations in Moskou. Op sociale media explodeerden de filmpjes: een man die langs een kilometerlange file rijdt op de Avenue van de Vrede, terwijl iedereen staat te wachten bij een Lukoil-pomp die gewoon leeg is. Een andere gebruiker filmt met een knorrig gezicht: “Kijk eens wat er in Moskou aan de hand is — we staan al 40 minuten, ik had nooit gedacht dat deze ramp ons zou bereiken.”
En dan die bekende uitspraak op X (vroeger Twitter): “Dit is Moskou, niet de Krim.” Een scherpe opmerking — want op de Krim, het door Rusland bezette Oekraïense schiereiland, is de benzinecrisis al maandenlang een dagelijkse realiteit. Daar is zelfs een noodtoestand uitgeroepen.
Wachten, huilen, juichen, ruziën
Er zijn beelden van automobilisten die in tranen hun verhaal doen: “Ik sta al twee uur in de rij.” Een vrouw kijkt recht in haar telefooncamera en roept: “Moskou, schande. Ik richt me tot de regering.” Maar er is ook triomf: iemand die eindelijk een werkende pomp vindt, juicht luidkeels. En dan zijn er de ruzies — twee chauffeurs die elkaar uitschelden, waarschijnlijk omdat één van hen probeerde te voordringen.
En dan die glimlachende vrouw die trots vertelt dat ze van haar vader heeft geleerd hoe je benzine uit een tank kunt aftappen. Ja, daar wordt nu blijkbaar ook mee gewerkt.
Taxi’s blijven thuis, vrachtwagens staan stil
De gevolgen reiken verder dan alleen personenauto’s. Volgens de Russische zakenkrant Kommersant rijden er minder taxi’s — tussen de 5 en 20 procent van de chauffeurs zou zijn gestopt. En de supermarkt? Ook daar is het merkbaar: leveranciers waarschuwen voor vertragingen, omdat vrachtwagens geen diesel kunnen vinden. Chauffeurs staan net zo lang in de rij als automobilisten — en fruit in de winkels is al duurder dan normaal.
Luchtvaart: vluchten vallen als kaartenhuisjes
In de toeristensector is de situatie al kritiek. “Vluchten worden niet alleen geannuleerd — ze worden massaal geannuleerd door het gebrek aan brandstof”, zegt Aleksan Mkrtsjan van de Russische Associatie van Toeristische Agentschappen. Leveranciers hebben de verkoop van luchtvaartbrandstof afgedankt — sommigen met 20 procent, anderen met 30 procent. Geen enkele luchtvaartmaatschappij krijgt wat ze wil. En volgens Natalja Anstal van reisbureau Go Travel is het vooral de prijs die de doorslag geeft: “Luchtvaartmaatschappijen zien het economische nut niet meer om bepaalde vluchten uit te voeren.”
Centraal-Azië: meegezogen in de crisis
Het probleem spuit niet alleen over binnen Rusland — het treft ook landen die sterk afhankelijk zijn van Russische brandstof. Denk aan Tadzjikistan: ruim 80 procent van alle brandstof komt uit Rusland. Prijzen daar zijn flink omhooggeschoten. Oezbekistan heeft zelfs vluchten naar Rusland geannuleerd — uit angst dat passagiers op hun bestemming geen benzine meer kunnen vinden. Experts adviseren nu om gesprekken aan te gaan met andere olieproducerende landen, zoals Iran, Azerbeidzjan en Kazachstan.
Wat doet de regering?
Moskou probeert het acute tekort te dempen door de kwaliteitseisen voor benzine te versoepelen — dus meer ‘goedkope’ benzine type 92 op de markt. Maar veel moderne auto’s houden daar niet van. En dan is er nog de 60.000 ton benzine die vanuit India onderweg is, volgens Reuters. Voorzitter Valentina Matvijenko van de Federatieraad (de Russische senaat) zegt simpelweg: “Russen moeten niet zeuren.”
Excuses voor gedwongen afstand van kinderen: ‘Dit had nooit mogen gebeuren’
Na decennia van stilzwijgen en onbegrepen pijn heeft de Nederlandse overheid eindelijk officieel excuses aangeboden aan vrouwen die onder dwang hun kinderen moesten afstaan. Dat gebeurde donderdag in Den Haag, waar staatssecretaris Claudia van Bruggen (Rechtsbescherming) namens het hele kabinet sprak tegenover zo’n driehonderd mensen die hierdoor diep zijn getroffen.
Onder hen zaten ook Erik, José en Eugénie — drie levens die allemaal verstrengeld zijn met Moederheil in Breda. Tot ver in de jaren tachtig werden daar en in Huize De Bocht in Goirle jonge, ongehuwde vrouwen onder enorme druk gezet om hun pasgeboren kinderen af te staan. Het idee was dat ze ‘niet geschikt’ waren als moeder — en dat een zwangerschap buiten het huwelijk een schande was. Onder stress, zonder goede begeleiding of juridisch advies, tekenden veel vrouwen afstandsverklaringen die later bleken niet eens geldig te zijn. Kinderbescherming haalde de kinderen weg, contact met de vaders werd doorgaans verboden, en zelfs psychiaters en rechters speelden mee bij wat nu wordt herkend als gedwongen adoptie.
In haar toespraak benadrukte Van Bruggen het enorme leed dat dit veroorzaakte — niet alleen bij de moeders, maar ook bij de kinderen en hun families. Ze sprak over dertigduizend mensen in Nederland die hierdoor zijn getroffen. En ze zei het hard en duidelijk:
“Ik schaam me ervoor dat jullie dit is overkomen. Het was goed geweest als de overheid meer had gedaan, meer naar jullie had omgekeken, maar in plaats daarvan heeft zij steken laten vallen. Daar bied ik namens het hele kabinet nadrukkelijk excuses voor aan.”
Voor Eugénie van Waesberghe, die in 2020 het boek Zwartboek adoptie schreef over deze donkere periode — en zelf in Moederheil werd geboren en direct daarna ter adoptie afgestaan — waren die woorden zwaar op de weegschaal. Ze vond het belangrijk dat de excuses zorgvuldig en serieus werden overgebracht. “Ik vond het vooral heel belangrijk dat het zo zorgvuldig werd verteld dat ik het echt in ontvangst kon nemen.” En toen de staatssecretaris zei: “Dit had nooit mogen gebeuren”, voelde Eugénie dat als een eerlijke, oprecht gemeende erkenning. Voor haar is dat een essentiële stap in het verwerkingsproces — en ze nam de excuses ook in ontvangst namens haar vier ouders, die er niet meer bij konden zijn.
José de Vos-Redering was ook aanwezig — met een knoop in haar buik, maar ook met hoop. Zij moest in de jaren zestig haar zoon Erik na zes maanden achterlaten in Moederheil. Hij werd ter adoptie afgestaan. Vijftien jaar geleden vonden moeder en zoon elkaar weer. Samen namen ze donderdag de excuses in ontvangst. “Het raakte mij zeer. Ik vind het fijn dat er excuses zijn aangeboden.”
Erik vond de toespreekstijl van de staatssecretaris wat zakelijk — “een koud feitenrelaas”, noemde hij het. Toch herkende hij het verhaal. Hij waardeerde dat zij ook de afgestane kinderen noemde. Maar volgens hem miste ze één groep: de broertjes en zusjes die later geboren werden. Kinderen die opgroeiden in gezinnen die nog altijd door die eerste, gedwongen scheiding waren beïnvloed. José kreeg na Erik nog een dochter met haar huidige man — en die rol, die impact, wordt zelden gezien of besproken. “Daar wordt nooit aandacht aan besteed, er wordt nooit naar gevraagd”, zegt ze.
Van Bruggen beloofde dat deze excuses het begin zijn van concreet herstel: denk aan betere toegang tot dossiers en andere maatregelen voor erkenning. Binnen een week stuurt ze daarover een brief naar de Tweede Kamer.
Europa vult Amerikaanse NAVO-steun in recordtempo op — maar is het wel écht genoeg?
Vorige maand trok de VS met klem en meteen mankracht én materieel uit Europa terug die het eerder had beloofd klaar te houden voor noodgevallen — denk aan een plotselinge oorlogssituatie. Het gaat niet om wat extra spullen, maar om zware wapensystemen: gevechts-, verkennings- en tankvliegtuigen, torpedobootjagers, een vliegdekschip, een onderzeeër én verkenningsdrones.
“Het idee was dat dit alles morgen al ingezet kan worden als Rusland aanvalt”, legt politiek verslaggever Roel Schreinemachers uit. En ja — het is veel. Heel veel. Volgens NAVO-bronnen die Reuters spraken, zijn er flinke gaten ontstaan in het NAVO-troepenmodel door deze terugtrekking. Daarom riep Generaal Alexus Grynkewich — de hoogste NAVO-commandant in Europa — Europese landen op om snel in te springen. En dat deden ze. Bijna ongelofelijk snel.
“Binnen slechts enkele weken hebben de Europese bondgenoten de gaten die de Amerikaanse bezuinigingen veroorzaakten grotendeels opgevuld”, meldt Grynkewich vandaag. Op de NAVO-top volgende week in Ankara wordt dit verder op tafel gelegd. Nederland zou bijvoorbeeld verkenningsdrones hebben toegezegd — een concreet voorbeeld van de nieuwe inzet. “Als dat klopt, is dat hoopvol”, zegt Anna van Zoest, NAVO-expert en directeur van de Atlantische Commissie, tegen RTL Nieuws. “Het laat zien dat Europese landen echt aan het doorslaan zijn.”
Maar: veel van wat nu wordt aangekondigd, bestaat al. Het zijn geen nieuwe troepen of wapens die uit de grond worden gestampt — het zijn bestaande eenheden en systemen die nu op papier worden heringedeeld. En daar ligt de knoop: “Landen moeten ervoor zorgen dat wat ze beloven ook écht beschikbaar is”, benadrukt Schreinemachers. “Als Nederland een fregat vrijmaakt voor NAVO-dienst, dan kan dat schip niet tegelijkertijd opereren in de Straat van Hormuz.” Dus: de toezeggingen zijn concreet — maar hun daadwerkelijke inzetbaarheid hangt af van andere missies, budgetten en planning.
Dat Europa meer verantwoordelijkheid neemt, past in een bredere trend. Gisteren bevestigde Duitse bondskanselier Merz dat nog eens duidelijk: “De NAVO moet meer Europees worden om trans-Atlantisch te blijven.” Tijdens een overleg met NAVO-chef Mark Rutte en het Duitse defensiekabinet voegde hij eraan toe: “We hebben jarenlang te weinig gedaan voor onze eigen veiligheid. Nu halen we dat in.”
Toch is het geen eenvoudige overgang. “Soms lijkt het alsof de VS veel sneller wil dan Europa kan bijhouden”, zegt Van Zoest. En dan is er nog de onvoorspelbaarheid van de Amerikaanse kant: “De besluitvorming daar blijft wispelturig”, waarschuwt ze. “En dat kan heel plotseling druk zetten op het hele bondgenootschap.”
Groots afscheid voor juf Paula na 47 jaar voor de klas: ‘Veel betekend’
Donderdag was het zover: juf Paula Kailuhu liep voor de laatste keer met haar groep 8-klas van de sporthal naar basisschool Sint Bavo in Rijsbergen. Niet zomaar een wandeling — maar een bijzondere, emotionele afsluiting na 47 jaar ononderbroken lesgeven op dezelfde school.
Langs de hele route stonden Rijsbergenaren van alle leeftijden te wachten: kinderen, ouders, grootouders, collega’s, buren… Sommigen hadden ballonnen en bloemen bij zich, anderen hadden zelfs spandoeken voor Paula gemaakt. “Dat heeft ze wel verdiend na al die jaren”, zegt collega Mireille Cardon. En dat klinkt niet overdreven: veel generaties leerlingen zijn door haar klas geweest — en nu staan daar ook ouders en grootouders die ooit zelf bij Paula op de bank zaten.
“Wij gunnen haar een mooi afscheid, we zijn trots op haar”, klinkt het vanuit de menigte. Een stukje verderop staat Jan de Koning, die Paula al kent sinds haar allereerste jaar op Sint Bavo — haar vrouw nam haar in 1978 aan als leerkracht. “Ze heeft veel betekend voor Rijsbergen”, vindt hij.
En dan is er Paula zelf: verrast, ontroerd, bijna sprakeloos. “Och, het hele dorp is uitgelopen, ze zijn allemaal gek geworden”, roept ze lachend terwijl ze knuffels, bloemen en tranen ontvangt. “Het is een grote verrassing — ik wilde het eigenlijk klein houden.”
Ze moet even goed kijken wie er allemaal staan: veel van haar oud-leerlingen zijn nu volwassen — sommigen zelfs al ouderwetse ouders of grootouders. “Mensen hebben wel eens voor mij uitgerekend hoeveel kinderen ik les heb gegeven. Dat moesten er zeker meer dan duizend zijn, zeiden ze. Of dat klopt weet ik niet.”
Twee van die vele leerlingen, Iris en Mirthe (uit het schooljaar 2014/2015), staan met een klassenfoto in de hand. “Het was een superleuke juf”, vinden ze. “Ze was er echt voor de leerlingen. En je kon altijd met haar lachen.”
Ook haar collega’s van vroeger — Lianne van Oisterwijk en Annemiek Koppen — staan langs de weg met spandoeken. Ze werkten samen bij de kleuters, 47 jaar geleden. “Paula is een heel bijzondere juf. Soms streng, maar altijd goed voor de kinderen. Ze was heel begaan met ze.”
Schooldirecteur Wouter Starink vindt het volkomen logisch dat er zo’n groot afscheid wordt gevierd. “Wie werkt er nou nog 47 jaar op dezelfde school? Dit is een heel bijzonder moment. Ze was echt een kindermens, een hele warme lerares met een groot hart. We gaan haar enorm missen.”
Hoe dichter Paula en haar klas bij de school komen, hoe harder het geklap en gejuich klinkt. De hele school staat in een erehaag klaar — kinderen én leerkrachten zingen in koor: “Juf Paula, juf Paula, juf Paula!”
Aan het einde van die erehaag wachten haar eigen kinderen en kleinkinderen. Één van haar kleindochters vliegt haar meteen om de nek. “Wauw”, is het enige wat de geëmotioneerde Paula nog kan zeggen.
Sony stopt met fysieke PlayStation-spellen — en gamers zijn niet blij
Gisteren liet Sony weten dat het vanaf 2028 helemaal stopt met de productie van fysieke gamediscs voor PlayStation. Vanaf dan komen alle nieuwe games uitsluitend digitaal — via de PlayStation Store of (zoals het bedrijf zegt) bij retailers. Dat betekent: geen schijfjes meer in de console, geen doosje op het schap, geen fysieke kopie om te kopen of door te verkopen. Alles moet worden gedownload. Volgens Sony is het een logische stap, afgestemd op ‘hoe het merendeel van onze community tegenwoordig games wil aanschaffen en spelen’. Maar de reacties op sociale media spreken een andere taal: disc-emoji’s regenen neer, mensen spreken van verraad, en één fan schrijft zelfs dat hij na 25 jaar geen fan meer is.
“Het voelt als een keuze die je niet hebt”
Gamejournalist Ron Vorstermans noemt het tegen RTL Z een pittige ontwikkeling. Hoewel veel spelers al lang digitaal kopen, ziet hij wel degelijk risico’s: de stap maakt gamers afhankelijker van Sony zelf. Als er geen fysieke versie meer bestaat, verdwijnt ook de mogelijkheid om games bij andere webshops of lokale winkels te kopen — tenzij die alleen nog een doosje met een downloadcode verkopen. En daarmee verdwijnt ook de prijsconcurrentie. “Dit is misschien wel het definitieve einde van de gamewinkel”, zegt Vorstermans.
Waarom doet Sony dit eigenlijk?
Collega-journalist Len Maessen ziet wel de logica achter de beslissing: minder kosten voor productie van discs, minder logistiek, minder ruimte nodig. En ja — de game-industrie zit momenteel onder druk, na de coronagolf van extra veel gamen. Zoeken naar efficiëntere modellen en nieuwe inkomstenstromen is dus begrijpelijk. Toch is het een impopulaire stap. Want fysieke spellen geven niet alleen prijsvoordelen, maar ook vrijheid: je kunt ze lenen, ruilen, verkopen. Digitale games? Die blijven op je account — en daar houdt Sony controle over. “Je koopt als het ware een licentie, geen spel”, legt Maessen uit. En dat roept vragen op over eigendom, toegankelijkheid en duurzaamheid: wat als een spel ooit uit de store verdwijnt? Of onspeelbaar wordt door technische wijzigingen?
Is dit nu echt het einde van de disc?
Niet per se — maar wel het begin van een duidelijke verschuiving. GTA VI, die eind dit jaar uitkomt, komt bijvoorbeeld ook alleen digitaal. Geen keus, geen alternatief. Voor veel gamers is dat al lang realiteit — maar voor anderen voelt het als een dwangmaatregel. Maessen noemt het opvallend dat Sony zich vroeger juist profileerde op de vrijheid die fysieke spellen bieden, terwijl concurrent Xbox al eerder op digitale distributie zette. En toch: “Fysieke games worden de nieuwe elpees — niche-producten voor de echte liefhebber”, concludeert Vorstermans. Een sentiment dat op sociale media hard wordt meegevoerd… maar waarbij het ook blijft hangen: wie hier echt tegen protesteert, is misschien al lang in de minderheid — ook al klinkt die minderheid nu heel luid.
