Lekker afkoelen in de supermarkt: ‘Gratis water en een extra rondje boodschappen’
De beste plek om even af te koelen is misschien wel de supermarkt. Terwijl het buiten 38 graden is, is het in de Jumbo in Schijndel 22 graden. De supermarktmanager ziet dat mensen meerdere keren per dag langskomen om even af te koelen. En iedereen krijgt een gratis drankje. “Het is belangrijk om goed te hydrateren.” Bij de ingang staat een tafel met een aantal watertaps, hier kunnen bezoekers een bekertje water pakken. In de supermarkt loopt een medewerker met een karretje met ‘luxe’ water rond. Klanten worden aangesproken en krijgen water met citroen, limoen of munt.
Afkoelmoment ‘Keurig’, ‘nou heerlijk’, ‘Dit vind ik wel luxe’ en ‘fijn dat ze hier op de medemens letten’, zijn enkele reacties van de klanten die een watertje aangeboden krijgen. De lokale supermarkt wordt gebruikt als afkoelplek tijdens de extreme hitte van gisteren en eergisteren. “Je ziet klanten echt puffen als ze binnenkomen”, zegt Michel de Hart, supermarktmanager. “Wij nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid met het aanbieden van een gratis drankje, het is namelijk belangrijk om goed te hydrateren.” “Hier zou ik nu wel willen wonen”, zegt een vrouw met een lach. In de supermarkt is het namelijk 22 graden. Een jong stel geniet ook van een afkoelmoment: “Het wel even lekker hier. Ik ga zeker weten een extra rondje doen, honderd procent. Zo lang mogelijk hier zijn. En dan krijg je er ook nog een lekker drankje bij, top!”
Meerdere keren per dag in supermarkt
Bij de Jumbo in Schijndel zien ze dat mensen bewust de koelte even komen opzoeken. “Ik zie ook klanten meerdere keren per dag langskomen nu. En omdat bij ouderen de dorstprikkel minder goed werkt, willen wij ze stimuleren wat te drinken.” Volgens De Hart werkt het afkoelpunt ook verbindend. “Ze gaan even in gesprek met elkaar over bijvoorbeeld de hitte.” Een vrouw die in het centrum van Schijndel woont, komt nu meerdere keren per dag bij de supermarkt. “Thuis is het binnen meer dan dertig graden, hier is het lekker koel en kan ik even tot mezelf komen.” Maar voor de meeste klanten was boodschappen doen “een noodzaak. De koelte is mooi meegenomen. En ik blijf wel wat langer hangen denk ik, even wat extra boodschappen meenemen.” En wat vliegt de winkel uit met deze hitte? “Water, ijs, fruit en verse salades lopen hard”, weet De Hart te vertellen. Naast een barbecue wordt er deze dagen amper warm gekookt.
Vandaag opnieuw extreem heet en benauwd, kans op zware onweersbuien
Vanmorgen scheen de zon volop, maar in het zuidwesten en westen dreef er meer bewolking over. Direct aan de kust was een lokale regen- of onweersbui niet helemaal uitgesloten. We startten de dag met temperaturen tussen de 20 en 23 graden. De wind bleef rustig: langs de kust waaide een zwakke tot matige westenwind.
Vanmiddag is er flink wat zon, maar in het zuiden en midden van het land is er een kleine kans op een lokale onweersbui. Het wordt opnieuw extreem heet: langs de kust 30 graden, in het midden van het land 34 graden en in Limburg zelfs 38 graden. Door de hoge luchtvochtigheid voelt het benauwd aan. De wind is nauwelijks aanwezig; langs de kust is die zwak tot matig uit het noorden. Bekijk hier hoe warm het nu bij jou is.
Vanavond eerst zonnige perioden en vrijwel droog. Later op de avond en vannacht trekken vanuit het zuiden zware onweersbuien over het land. Die kunnen gepaard gaan met veel neerslag en wateroverlast, grote hagelstenen en zeer zware windstoten. De minimumtemperatuur zakt daarbij niet ver onder de 20 graden.
Morgen is er veel zon en blijft het vrijwel overal droog. In de loop van de middag is er vooral in het oosten van het land kans op een stevige onweersbui. De laatste berekening geeft de grensstreek de grootste kans. Dat kan een zware bui worden met zware windstoten, flink wat neerslag en hagel. In de rest van het land blijft het droog. Het wordt minder warm, maar het blijft benauwd aanvoelen. ’s Middags wordt het 25 tot 27 graden langs de westkust tot 32 graden in het oosten. De westenwind neemt toe tot matig, en langs de zuidwestkust wordt die vrij krachtig.
De dagen daarna schakelen we over naar een meer Hollands zomerweerbeeld met aangenamere temperaturen. Er zijn zonnige perioden met soms een bui, maar het droge weer houdt de overhand. Maandag zien we nog maximumtemperaturen tussen 22 en 27 graden, daarna worden het temperaturen tussen 22 en 25 graden. Bekijk hier het late weerbericht van gisteravond.
Edwin (56) mist HandbikeBattle na hartinfarct vlak voor vertrek
Terwijl honderden armen zich donderdag tot het uiterste aanspannen op de flanken van de Oostenrijkse Kaunertaler Gletsjer, staat Edwin Claassen uit Bergeijk aan de kant. Niet op zijn handbike, zoals de bedoeling was, maar als supporter van zijn teamgenoten van De Libra Bikers. Dat hij überhaupt in Oostenrijk is, mag een klein wonder heten. Vlak voor vertrek werd de 56-jarige Edwin, die een dwarslaesie heeft, getroffen door een hartinfarct. Meedoen aan de HandbikeBattle, daar trok het lot een wrede streep door. Toch besloot hij mee te reizen met zijn team om hen te steunen.
De HandbikeBattle geldt als een van de zwaarste uitdagingen voor mensen met een lichamelijke beperking. Op armkracht werken de deelnemers zich twintig kilometer omhoog richting de Kaunertaler Gletsjer, een klim van 867 hoogtemeters. Voor Edwin was die berg meer dan een sportieve uitdaging. “Het was een stip op de horizon na een periode vol tegenslagen”, vertelt hij vanuit Oostenrijk.
Even terug in de tijd. Twee jaar geleden, op een warme zomeravond zoals nu, struikelde Edwin over een scheve stoeptegel nadat hij van een feestje naar huis wandelde. De val had enorme gevolgen: hij brak zijn nek en liep een dwarslaesie op. Sindsdien knokte Edwin zich door een tijd van herstel en acceptatie. Dat hij nooit meer de oude zou worden, dat besef kwam hard binnen. Met de steun van zijn vriendin werkte hij zich door een zwaar revalidatieproces heen. “Ik zat ruim vijf maanden in de Sint Maartenskliniek in Nijmegen, waar langzaam de beweging terugkeerde in sommige delen van m’n lijf.”
“Die biketocht in Oostenrijk staat symbool voor alles wat ik heb moeten overwinnen. Het laat zien dat een beperking geen eindstation is, maar gewoon een andere route. Soms wat steiler, soms met tegenwind, maar zeker niet zonder uitzicht.”
Na maandenlang trainen was zijn reis naar het Tiroler Oberland geboekt en lag de berg in zicht. Tot drie weken geleden. “Het was ’s morgens vroeg, we hadden net ontbeten”, vertelt Edwin. “Opeens voelde ik wat druk op de borst en mijn onderkaak begon heel erg pijn te doen. Toen hebben we de dokter gebeld en die adviseerde meteen 112 te bellen. De ambulance was er snel, ze maakten een hartfilmpje en voordat ik het wist, lag ik in het ziekenhuis en werd ik gedotterd.”
Edwin had een hartinfarct gehad, het gevolg van een verstopte ader. En dat bleek een enorme impact te hebben op de rest van zijn lijf. “Ik had een flinke opdonder gekregen, mijn conditie was zo’n beetje helemaal weg”, zegt hij. Hij overlegde met de cardioloog of de biketocht nog haalbaar was. “Die vertelde me dat mijn hartslag absoluut niet boven de 100 mocht komen. Tja, toen was het wel duidelijk, want daar zit je zo aan.”
Ondanks dat zijn lichaam hem opnieuw in de steek liet, bleef Edwin er rustig onder. “Nou, dit kan er ook nog wel bij, dacht ik. Weet je, ik ben pas 56 en ik vond een hartinfarct meer iets voor oudere mensen. Maar blijkbaar kan het iedereen overkomen.”
Donderdag gingen de overige vier Libra Bikers alsnog de steile bergwedstrijd aan. Edwin keek toe vanaf de zijlijn en schreeuwde zijn keel schor voor zijn ploeggenoten. “Het was best emotioneel om ze keihard te zien knokken. Ik heb flink gejankt, hoor”, geeft hij toe. “Vooral toen ze ’s morgens vanaf het hotel vertrokken naar de start en ik alleen achterbleef, dat was een zwaar moment.”
Misschien haalde Edwin de finish niet op eigen armkracht. Maar wie zijn verhaal kent, weet dat hij allang een andere overwinning heeft behaald: telkens weer opstaan wanneer het leven hem onderuit haalt.
Opnieuw code rood in deel van het land, vanavond mogelijk zwaar onweer
Het is weer zover: een deel van het land krijgt opnieuw te maken met code rood. Dit keer vanwege de dreiging van zwaar onweer vanavond. De weerdiensten waarschuwen dat het flink kan spoken, dus wees voorbereid. Houd de komende uren de lucht in de gaten, want de kans op flinke buien, hagel en windstoten is groot. Blijf binnen als het kan en vermijd onnodige reizen.
Nederland wil plastic kauwgom verbieden in Europa
Merel Stikkelorum redacteur Binnenland
Nederland wil dat er geen kauwgom meer verkocht mag worden met plastic erin. Dat heeft de regering laten weten aan de Europese Commissie, die de regels voor wegwerpplastics aan het herzien is. Kauwgomfabrikanten vinden een verbod “veel te ver gaan”.
“Kauwgom bevat vaak plastics en eindigt heel vaak op straat”, zegt staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat. “Als kauwgom met plastic op straat ligt, komen er microplastics in het milieu. Door plastic in kauwgom te verbieden, voorkomen we dat.” Daarom wil het kabinet dat alleen kauwgom met natuurlijke ingrediënten mag worden verkocht. Op de vraag of gezondheid ook meespeelt bij het verbod, antwoordt de staatssecretaris dat het “vooral om het milieu gaat”.
Elk jaar kauwen we in Nederland ongeveer 3,5 miljoen kilo aan kauwgom. En als we het uitspugen, belandt dat bolletje vaak op straat. Na sigarettenfilters is kauwgom het meest gevonden zwerfafval. Volgens Rijkswaterstaat is 13 procent van al het zwerfafval kauwgom.
Nederlandse gemeenten pleitten ook al voor zo’n verbod. “Gemeenten kunnen blijven schoonmaken en campagnes voeren, maar dat is dweilen met de kraan open”, zegt een woordvoerder van de NVRD, de belangenbehartiger van gemeenten op het gebied van afvalinzameling. “Kauwgom lijkt een klein probleem, maar is juist een hardnekkige vorm van zwerfafval voor gemeenten. Een uitgespuugd kauwgompje wordt platgetrapt en blijft jarenlang liggen.” Dat gebeurt vooral op drukke plekken zoals winkelcentra, bij bushaltes, treinstations en voor cafés en restaurants.
De afgedankte kauwgom ziet er niet alleen vies uit, het is ook vervuilend door de microplastics die in het milieu komen. ‘Normale’ kauwgom, gemaakt van plastics, breekt pas af na twintig tot wel honderd jaar. ‘Natuurlijke kauwgom’ van natuurlijke ingrediënten breekt sneller af, van een paar weken tot tien jaar. Daarom wil het kabinet dat alleen dit type kauwgom nog mag worden verkocht.
Het verwijderen van het plakkerige spul kost veel tijd. Dit gebeurt met een speciale stoomreiniger met een middel dat de kauwgom oplost. Soms worden ook nog ouderwetse plamuurmessen gebruikt, zoals op de Rotterdamse Lijnbaan, waar de kauwgomvervuiling groot is. Veel gemeenten beginnen er niet eens aan. Andere doen alleen de ‘hotspots’. In Den Haag wordt bijvoorbeeld alleen de drukke Grote Marktstraat elke werkdag van kauwgom ontdaan. Op stations en grote winkelcentra gebeurt dat minder vaak.
“Mensen blijven het op straat gooien”, zegt teamcoördinator van de Haagse reinigingsdienst Leen Pronk. “Na twee weken ligt alles weer vol.” Dat kost veel geld. “Alleen voor de Grote Marktstraat kost het verwijderen 150.000 euro per jaar”, zegt de Haagse milieuwethouder Arjen Kapteijns. Daarom is hij blij dat Nederland zich hardmaakt voor een Europees verbod op plastic kauwgom. “We zien dat campagnes om het gedrag te veranderen niet genoeg werken.”
In kauwgom zit meestal synthetische gom op basis van synthetische polymeren, oftewel plastic, gemaakt van aardolie. Andere ingrediënten zijn onder meer suiker, smaakstoffen, harsen, weekmakers, vulmiddelen zoals talk of krijt, emulgatoren en andere hulpstoffen. Bij het kauwen komen microplastics vrij. Die microplastics komen ook in het milieu als de kauwgom op straat belandt.
‘Natuurlijke kauwgom’, waar ‘plastic-vrij’ op staat, wordt gemaakt van natuurlijke gom. Toch zijn in recent onderzoek ook in dit type kauwgom microplastics aangetroffen. Hoe dat kan, is nog niet duidelijk.
Gemeenten zijn optimistisch over de politieke haalbaarheid van een verbod. “Bij andere producten zoals wattenstaafjes, rietjes en roerstokjes is het ook gelukt. Daar zit nu geen plastic meer in”, zegt de NVRD-woordvoerder.
De Nederlandse en Europese brancheverenigingen voor snoep- en kauwgomproducenten VBZ en Europese ICGA-Europe zijn minder enthousiast. Een kauwgomverbod is volgens hen “veel te ver gaan” en “slaat de plank mis”. Volgens de VBZ is het een “ongekende maatregel met gevolgen voor consumenten, producenten en de Nederlandse zoetwarenbranche”. De lobbyclubs zeggen dat de regels voor wegwerpplastics vooral bedoeld zijn voor verpakkingen en vapes, en niet voor voedingsproducten zoals kauwgom.
Mocht een Europees verbod niet lukken, dan moeten kauwgomfabrikanten in ieder geval de opruimkosten gaan betalen, vindt het kabinet. “Dan kunnen we de hoge kosten die we nu maken tenminste vergoed krijgen”, reageert de Haagse wethouder Kapteijns.
Over een jaar is de evaluatie van de regels voor wegwerpplastics afgerond. Een eventueel verbod kan op zijn vroegst in 2030 ingaan. De Europese regels voor wegwerpplastics worden op dit moment herzien. Daarvoor hebben Europese landen, bedrijven, organisaties en burgers een bijdrage mogen leveren. Behalve een verbod op kauwgom met plastic, maakt Nederland zich ook hard voor een verbod op sigarettenfilters, plastic wegwerpvapes, het plastic om sigaretten- en sigarendoosjes, plastic ijs- en lolliestokjes, plastic wegwerpdeksels voor bekers, plastic verpakkingen voor rietjes, plastic broodclips, kunstsneeuw en plastic confetti. Ook moet het gebruik van plastic wegwerphandschoenen bij benzinepompen en plastic verpakkingen van tijdschriften worden verminderd.
Binnenland
