Noorwegen zet streep door AI op de basisschool
Noorwegen heeft als eerste Europese land besloten om kunstmatige intelligentie te weren uit het basisonderwijs. De nieuwe regels gelden voor kinderen van groep 1 tot en met 7, dus voor leerlingen tussen de 6 en 12 jaar oud. Zij worden ‘afgeschermd van het gebruik van AI in hun schoolwerk’. Pas daarna mogen kinderen mondjesmaat kennismaken met AI, maar alleen als de docent er ‘voldoende competentie’ voor heeft. De bedoeling is dat ze in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs leren om AI op een ‘gepaste manier’ te gebruiken.
Het besluit is genomen na onderzoek van de Noorse overheid naar de schoolresultaten en vaardigheden van hun leerlingen. Die blijken namelijk te dalen. In een persbericht staat dat onderzoek laat zien dat ‘onkritisch gebruik van generatieve AI op scholen het risico vergroot dat belangrijke leerfasen worden overgeslagen’. En terwijl één op de vier Noorse leerlingen een ondermaats leesniveau heeft, neemt het gebruik van AI in het onderwijs juist toe. “We moeten prioriteit geven aan de belangrijkste zaken”, schrijft de Noorse overheid. “Leerlingen moeten leren lezen, schrijven en rekenen voordat ze AI gebruiken.”
Noorwegen is niet alleen koploper op het gebied van AI-regels in Europa, ze willen ook al een socialmediaverbod voor kinderen onder de 16 jaar. Daarmee sluiten zij zich aan bij het besluit van enkele andere Europese landen. Australië, Griekenland, Canada, Frankrijk en Oostenrijk hebben al een socialemediaverbod, of werken eraan. Ook het Verenigd Koninkrijk komt nu met plannen voor een verbod.
Expert noemt het een ‘moedig besluit’
Expert op het gebied van AI in het onderwijs, Tom Naberink, noemt het een ‘moedig besluit’ van Noorwegen. “Dit hebben we nog niet bij andere landen gezien. Er is ook nog niet genoeg bewijs of we op een goede manier met AI kunnen omgaan in het onderwijs, dus ik vind dit helemaal geen vreemde of domme keuze.”
Volgens Naberink zit er ook een keerzijde aan het compleet weren van AI voor basisschoolleerlingen. “We weten nog niet goed of AI ook juist veel kan opleveren, als je het slim inzet. Op die manier gaat Noorwegen wel veel kansen weren.” Dat de regels alleen voor de basisschool gelden, is volgens de expert een verstandige zet. “Dit moet je echt niet in het vervolgonderwijs doen. Mbo, hbo of wo leidt mensen op voor beroepen. Je komt daarna in een samenleving terecht waar AI een heel groot onderdeel gaat zijn.”
Maar of Nederland klaar is voor een stap als deze? Naberink denkt voorlopig van niet. “In Nederland zijn nog zoveel verschillende meningen, en zoveel onwetendheid. Daardoor kunnen nog geen keuzes worden gemaakt.” Volgens Naberink is de eerste stap van Noorwegen wel een uitnodiging voor andere landen om regels te gaan maken.
Wegen in Brabant ’s nachts dicht: hier moet je rekening mee houden
Ben je de komende nachten de weg op in of rond Brabant? Houd dan rekening met flink wat werkzaamheden. Rijkswaterstaat is namelijk bezig met onderhoud op de A50, A67 en A58. Dat betekent dat er delen van deze snelwegen ’s nachts helemaal dicht gaan. Weggebruikers kunnen hierdoor vijf tot twintig minuten extra reistijd verwachten.
Wat is er aan de hand op de A50?
Van maandag tot en met donderdag wordt er gewerkt op de A50 tussen Wijchen en Oss. Elke nacht gaat een stuk van de snelweg dicht. Ook de op- en afritten binnen die trajecten zijn dan niet te gebruiken. De planning ziet er als volgt uit:
- Maandagavond 21.00 uur tot dinsdagochtend 05.00 uur: de A50 is dicht tussen Veghel en knooppunt Paalgraven bij Oss, richting Nijmegen. Oprit 11b bij Veghel sluit al om 20.30 uur.
- Dinsdagavond tot woensdagochtend: afsluiting tussen knooppunt Paalgraven bij Oss en Veghel, richting Eindhoven. De oprit bij Oss-Oost sluit een half uur eerder.
- Woensdagavond tot donderdagochtend: de weg is dicht tussen knooppunt Paalgraven bij Oss en knooppunt Bankhoef bij Wijchen, richting Nijmegen. Oprit bij Ravenstein gaat om 20.30 uur dicht.
- Donderdagavond tot vrijdagochtend: afsluiting tussen knooppunten Paalgraven en Bankhoef, richting Nijmegen. De verbindingsweg van de A326 naar de A50 is al vanaf 20.30 uur afgesloten.
Ook de A67 is ’s nachts dicht
Deze week wordt er vier nachten gewerkt op de A67, tussen Panningen en de Duitse grens. Ook hier kunnen automobilisten zo’n twintig minuten extra reistijd verwachten. Dit zijn de nachten dat je om moet rijden:
- Maandagavond tot dinsdagochtend: afsluiting tussen Venlo en Panningen, richting Eindhoven.
- Dinsdagavond tot woensdagochtend: dicht tussen Venlo en Panningen, richting Venlo.
- Woensdagavond tot donderdagochtend: afsluiting tussen de Duitse grens en Venlo, richting Eindhoven.
- Donderdagavond tot vrijdagochtend: dicht tussen de Duitse grens en Venlo, richting Duitsland.
En de A58 bij Bergen op Zoom
De A58 tussen Bergen op Zoom en Roosendaal gaat twee nachten op rij helemaal dicht. In de nacht van maandag op dinsdag is de snelweg afgesloten richting Roosendaal. Een nacht later, van dinsdag op woensdag, gaat de weg dicht richting Bergen op Zoom. Houd rekening met een extra reistijd van maximaal 26 minuten.
Transferzomer van PSV: Geruchten, zekerheden en de eerste recorddeal
Het WK voetbal is nog in volle gang en de eerste mega-transfer is al een feit. Ismail Saibari verkast van PSV naar Bayern München voor een recordbedrag van 55 miljoen euro. Het is de voorbode van een hete transferzomer in Eindhoven. Wie komt er? En wie gaat er? Vanaf nu kun je het elke werkdag volgen in de nieuwe podcast ‘Transferzomer van PSV’.
Veerman, Mauro, Pepi, het zijn zomaar wat spelers waarvan het vermoeden groot is dat ze komende weken hun vertrek aankondigen. “Ook al is het zomer, het zijn spannende weken in voetballand”, zegt Mark Versteden. Hij maakt de komende transferperiode samen met Yannick Eling de podcast. Zij zijn beide journalist en volgen PSV al jaren als trouwe fans. “We zijn echt heel benieuwd wie er overblijven én wie er bij gaan komen.”
Beluister hieronder de nieuwste aflevering of zoek hem op in je favoriete podcast-app. Vergeet je niet te abonneren zodat je geen aflevering mist. De heren houden alle geruchtenmachines nauwlettend in de gaten. Tijdens zo’n transferzomer doen soms de wildste namen de ronde. Mark: “We proberen dat zoveel mogelijk te checken natuurlijk. Daarnaast maken we ook wel een analyse van zo’n speler op basis van bijvoorbeeld de data. Stel nu dat hij komt, is het dan een aanwinst?”
In deze beginweek nemen de heren alle linies onder de loep, vandaag te beginnen met de keepers. Dreigt er een keepersprobleem? Derde keeper Niek Schiks is al verhuurd, maar wat doet tweede keeper Nick Olij? Blijft hij? En wat als eerste keeper Matěj Kovář een heel goed WK speelt? Is hij dan nog te behouden?
Twee peuters in Frankrijk dood aangetroffen in oververhitte auto
De kinderen zaten volgens de Franse krant La Provence in de auto van hun 33-jarige moeder. Het voertuig stond geparkeerd in een garage bij een woning. Er werd nog een poging gedaan ze te reanimeren, maar het mocht niet meer baten. Het is niet bekend hoe de kinderen vast waren komen te zitten in de auto of hoe lang zij daar hebben gezeten. Volgens de eerste verklaringen zou hun moeder niet hebben geweten dat ze de auto in waren gestapt.
In de Zuid-Franse regio waar het gebeurde, is het vanmiddag 39 graden. Heel Frankrijk is op dit moment het epicentrum van de hittegolf in Europa, met verwachte temperaturen tot 42 graden. Daardoor is het levensgevaarlijk om vast te zitten in een auto: al na 10 minuten kan het meer dan 10 graden heter zijn dan daarbuiten. Verslaggever Laura Veneman liet in deze video in 2022 zien hoe snel de temperatuur in haar auto stijgt als het warm is.
Keir Starmer stapt op als Britse premier
De Britse premier Keir Starmer heeft aangekondigd dat hij aftreedt. Dat deed hij voor zijn ambtswoning aan 10 Downing Street. De beslissing komt niet helemaal uit de lucht vallen: de Britse krant The Observer meldde zaterdag al dat hij had ingezien dat zijn positie onhoudbaar was.
Starmer heeft vanochtend telefonisch zijn ontslag ingediend bij koning Charles. In een korte toespraak zei hij dat hij premier en partijleider van Labour blijft totdat er een opvolger is gekozen. Kandidaten kunnen zich vanaf 9 juli melden. Starmer beloofde dat het VK in september een nieuwe premier heeft.
“Ik ben niet de persoon om de partij naar de volgende overwinning te leiden”, zei Starmer. Dit nadat partijgenoten zich hadden afgevraagd of hij de beste man was om de volgende algemene verkiezingen in te gaan. Hij zegt dat hij het antwoord van zijn partij op die vraag heeft gehoord en daarom nu opstapt. “Omdat ik het land waar ik van hou, op de eerste plek zet.”
De 63-jarige premier zegt dat hij zich nu gaat richten op wat volgens hem de belangrijkste baan is die hij altijd al had: zijn rol als echtgenoot en vader. Geëmotioneerd omhelsde hij zijn vrouw voordat hij terug naar binnen liep.
Starmer stond al langer onder druk om te vertrekken. Dat kwam onder andere door een zware nederlaag bij de regionale en lokale verkiezingen vorige maand. Ook in de peilingen onder het publiek scoorde hij historisch laag. Lange tijd wilde hij niet wijken, maar vandaag dus wel.
Als zesde premier van het VK in tien jaar tijd laat Starmer een onrustig politiek landschap achter. Hij was zelf iets minder dan twee jaar premier. In 2024 won hij met een ruime meerderheid de verkiezingen voor Labour, nadat de Conservatieve Partij 14 jaar aan de macht was geweest.
De premier raakte ook verwikkeld in het schandaal rond de door hem benoemde ambassadeur Peter Mandelson. Die bleek nauwe banden te hebben gehad met zedenmisdadiger Epstein. Daarnaast dreigden er leiderschapsverkiezingen binnen Labour, nadat de populaire Andy Burnham vorige week in het parlement werd verkozen. Hij heeft laten weten Starmer te willen opvolgen.
VS en Iran optimistisch na top in Genève, maar Libanon blijft een obstakel
De eerste onderhandelingsronde tussen de VS en Iran zit erop. De partijen spraken sinds gisterochtend met elkaar in een luxehotel in Zwitserland, onder leiding van bemiddelaars uit Qatar en Pakistan. Die zeggen dat de gesprekken in een “positieve en constructieve sfeer” zijn gevoerd en dat er “bemoedigende vooruitgang” is geboekt. Het doel is nog steeds om binnen zestig dagen een definitief akkoord te bereiken. Daarvoor is een stappenplan gemaakt, staat in de verklaring van Qatar en Pakistan.
De Amerikaanse delegatie stond onder leiding van vicepresident Vance, die van Iran door parlementsvoorzitter Ghalibaf en minister van Buitenlandse Zaken Araghchi. Lagere onderhandelaars blijven nog de hele week in Zwitserland om verder te praten en de eerste gemaakte afspraken uit te werken. Zo is er een communicatiekanaal opgezet tussen de VS en Iran om incidenten en miscommunicatie rond scheepvaart in de Straat van Hormuz te voorkomen.
Ook gaan beide landen er met Libanon op toezien dat de militaire acties in dat land stoppen. Dat is afgesproken in het basisakkoord dat de VS en Iran vorige week tekenden. Israël, dat in Libanon oorlog voert tegen Irans bondgenoot Hezbollah, was daar niet bij betrokken en zit ook niet in het ‘deëscalatiemechanisme’ dat wordt opgezet. Van een terugtrekking van Israël uit Zuid-Libanon is vooralsnog geen sprake. Netanyahu herhaalde gisteren nogmaals dat Israëlische troepen in Zuid-Libanon zullen blijven “zolang dat nodig is om de inwoners van het noorden en alle burgers van Israël te beschermen”.
Ook Hezbollah heeft geweigerd de aanvallen stop te zetten zolang Israël dat niet doet. Hezbollah-leider Qassem noemde in een televisietoespraak Israël een agressor die moet vertrekken en wees erop dat Hezbollah samenwerkt met het Libanese nationale leger. “Het is onmogelijk dat Israëlische troepen op Libanese bodem blijven”, zei hij.
De Iraanse minister Araghchi zegt dat er wat hem betreft grote vooruitgang is geboekt bij het beëindigen van de oorlog in Libanon. Op X noemt hij het overlegorgaan dat daarop moet toezien “de eerste echte test”. Araghchi zegt verder dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens is opgeheven en dat een deel van de bevroren Iraanse tegoeden is vrijgegeven. Door de VS is nog niets gezegd over de voortgang van de onderhandelingen.
Gisteren stond de oorlog in Libanon bovenaan de agenda van de onderhandelaars. Iran was kwaad dat de gevechten daar doorgingen. De start van de onderhandelingen, die gepland stond voor vrijdag, werd daarom uitgesteld en de Straat van Hormuz ging opnieuw dicht. President Trump dreigde vanuit de VS met aanvallen op Iran als dat land niet “de rijkelijk betaalde marionetten in Libanon” in bedwang zou houden. Daarmee doelde hij op Hezbollah. Een Iraans persbureau schreef dat Iraanse onderhandelaars zich uit protest terugtrokken en bezonnen op een reactie, maar volgens andere bronnen werd er gewoon verder gepraat.
De olieprijzen zakten als reactie op de gesprekken vanochtend. Vorige week was er ook een flinke daling, na het ondertekenen van een voorlopig akkoord tussen de twee landen.
