Grootste beursgang ooit van start: het imperium van Elon Musk
Vanmiddag staat er een historisch moment op de planning: de grootste beursgang ooit. Het oude record van Saudi Aramco, dat in 2019 zo’n 25,6 miljard dollar ophaalde, wordt hiermee ruimschoots overtroffen. Maar let op: dat enorme bedrag is niet de totale waarde van het bedrijf. Er wordt namelijk maar een klein deel van de aandelen verkocht, ongeveer 5 procent. Die stukken worden voor 135 dollar per stuk aangeboden, wat in totaal 75 miljard dollar oplevert. De beurswaarde van het hele bedrijf komt daarmee op zo’n 1,75 biljoen dollar (dat is 1,75 duizend miljard).
Vanmiddag wordt duidelijk hoe de koers zich gedraagt als de aandelen vrij verhandeld worden. Het bedrijf in kwestie is eigenlijk een combinatie van drie onderdelen:
– xAI: een serieuze concurrent voor AI-bedrijven zoals OpenAI (ChatGPT) en Anthropic (Claude).
– SpaceX: het ruimtevaartbedrijf dat satellieten lanceert en de mens naar Mars wil brengen.
– Starlink: een dienst die via satellieten internet en communicatie aanbiedt.
Maar is het bedrijf wel winstgevend? Nee, absoluut niet. Van de drie takken maakt alleen Starlink winst. SpaceX balanceert rond het break-even punt, en xAI verbrandt geld alsof het niets is. Momenteel verliest het bedrijf ongeveer een miljard dollar per maand. De hoge waardering komt dus niet door de winst die nu wordt gemaakt, maar door de verwachting – of misschien de hoop – dat het ooit heel veel winst kan gaan genereren.
De Nasdaq, de techbeurs in New York, opent om 15.30 uur Nederlandse tijd. Maar wees niet verbaasd als het uren duurt voordat er een openingskoers is. Bij een eerste handelsdag kan het namelijk lang duren voordat vraag en aanbod elkaar vinden. Als er veel kopers zijn en weinig verkopers, kan de prijs flink stijgen. Andersom kan het aandeel juist dalen als handelaren het te duur vinden.
Spacex wil met 1 miljoen mensen naar Mars. Gaat dat lukken?
Explosie en vlammenzee in Amsterdamse flat: minstens zeven gewonden
In Amsterdam Nieuw-West heeft een enorme explosie een flatgebouw doen schudden, waarna een felle brand uitbrak. Er zijn zeker zeven mensen gewond geraakt. De eerste meldingen kwamen binnen rond half een ’s nachts. De klap was in een groot deel van de stad te horen, meldt lokale zender AT5.
De ontploffing gebeurde in een bijgebouw onder de flat, waarin een sportschool zit. Dat gedeelte is deels ingestort en er ontstond brand. De brandweer was tot ver na vier uur ’s nachts nog bezig met blussen, en er kwam flink wat rook vrij.
Het flatgebouw aan de Osdorper Ban werd ontruimd. Bewoners worden opgevangen in het stadsloket op het Osdorpplein. Het GVB had bussen klaarstaan om hen daarheen te brengen.
De brandweer heeft een speciaal team ingeschakeld om te controleren of er nog instortingsgevaar is. Ook zoeken ze naar mogelijke extra slachtoffers. Omdat de oorzaak van de explosie nog niet duidelijk is, gebeurt dat heel voorzichtig. De zoektocht kan daardoor flink wat tijd in beslag nemen.
Het gas in het getroffen pand is afgesloten. De Explosieven Opruimingsdienst is ook opgeroepen om onderzoek te komen doen. Omwonenden krijgen het advies om ramen en deuren dicht te houden en ventilatie uit te zetten.
Europees Agentschap: PFAS-soort die veel in water zit blijkt gevaarlijker dan gedacht
Trifluorazijnzuur (TFA) onder vuur: nieuwe inzichten over schadelijkheid
Trifluorazijnzuur, een type PFAS dat onder andere in airco’s en bestrijdingsmiddelen zit, blijkt mogelijk gevaarlijker dan eerder werd aangenomen. Het Europese Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) heeft in een nieuw advies gewaarschuwd dat deze stof schadelijk kan zijn voor ongeboren kinderen en een negatief effect kan hebben op de voortplanting. ECHA noemt TFA “persistent, mobiel en giftig” en zegt dat het voor langdurige en wijdverspreide vervuiling van water kan zorgen.
TFA is een variant van PFAS en komt via pesticiden in het drinkwater terecht. Milieuorganisaties en deskundigen uitten al langer hun zorgen, vooral na een onderzoek in 2025 waaruit bleek dat er “alarmerend hoge concentraties” TFA in Europese wijnen zitten. Lange tijd werd echter gedacht dat TFA niet of nauwelijks schadelijk was, in tegenstelling tot veel andere PFAS-soorten.
Toxicoloog Jacob de Boer vindt het opvallend dat ECHA nu tot deze conclusie komt. “Dit inzicht is wel nieuw. Er waren al studies die in deze richting wezen, maar ECHA heeft uitgebreid onderzoek gedaan”, zegt hij. Wel benadrukt hij dat er nog veel onduidelijk is over de schadelijkheid van TFA, maar dat de signalen zorgwekkend zijn.
Wat is PFAS precies?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden niet-afbreekbare, giftige chemicaliën. Bekende voorbeelden zijn GenX, PFOA en PFOS. Deze stoffen stapelen zich op in de voedselketen, tasten het immuunsysteem aan en kunnen bij langdurige blootstelling kankerverwekkend zijn. Uit recent RIVM-onderzoek blijkt dat bijna iedereen in Nederland te veel PFAS in het bloed heeft. De stoffen worden al sinds de jaren vijftig gebruikt in antiaanbaklagen, waterdichte kleding, verpakkingen en bestrijdingsmiddelen.
Reactie van RIVM en gevolgen voor Nederland
Het RIVM laat weten dat het al op de hoogte was van de risico’s die ECHA nu benoemt. In Nederland heeft TFA al de classificatie ‘Zeer Zorgwekkende Stof’ (ZZS). Het kabinet probeert stoffen met deze status met voorrang uit de samenleving te weren. Het RIVM zegt daarom geen strengere normen te adviseren, maar noemt de internationale erkenning wel een “belangrijke stap”. Een woordvoerder: “Er is nu internationale overeenstemming. Dat heeft gevolgen voor wat in de toekomst wel en niet mag met TFA.”
Toxicoloog De Boer wijst ook op het voorstel, mede ingediend door Nederland, om PFAS volledig te verbieden. “Daar wordt al vier jaar over gepraat. Dit advies kan invloed hebben op een besluit over zo’n verbod.” Er wordt al jaren fel gelobbyd door de chemische industrie tegen een dergelijk verbod.
Productie en gebruik van TFA
TFA wordt net als veel andere PFAS geproduceerd door Chemours in Dordrecht. De stof wordt gebruikt als vervanger van CFK in airco’s (CFK was verantwoordelijk voor het gat in de ozonlaag) en in bestrijdingsmiddelen. TFA heeft een korte keten van atomen, waardoor het iets sneller afbreekt dan andere PFAS. Maar juist daardoor lost het makkelijker op in water, waardoor het sneller in het drinkwater terechtkomt.
Brand bij gevel in Breda, brandweer grijpt op tijd in
Donderdagnacht is er brand uitgebroken bij de gevel van een woning aan de Wilgenbroek in Breda. De brandweer was snel ter plaatse en kon voorkomen dat het vuur oversloeg naar de rest van het huis. Ook de politie kwam met meerdere eenheden naar de Wilgenbroek om de situatie te onderzoeken.
Buurtbewoners hebben gemeld dat ze voor de brand een harde knal hoorden. Wat de exacte oorzaak van de brand is, wordt nog onderzocht.
Bouchra D. heeft spijt van moorddocumentaire: ‘Veel negatieve berichten’
Bouchra D. (26) vindt het jammer dat ze meedeed aan een documentaire over de moord op haar zus Anouk. Dat vertelde ze in de rechtbank in Den Bosch, waar werd gepraat over het verlengen van haar tbs met voorwaarden. Ze kreeg namelijk heel veel nare reacties, waardoor ze er nu spijt van heeft dat ze haar verhaal deed. Haar bedoeling was om mensen met een psychische aandoening een stem te geven, maar de negatieve berichten waren overweldigend.
Veel mensen snappen niet dat Bouchra D. niet in de cel zit of tbs met dwangverpleging heeft, na de gruwelijke steekpartij op 23 november 2021 die live op Instagram werd gestreamd. Toen stak ze haar zus Anouk (20) 88 keer en doodde ook het hondje van de buren. De rechtbank en het gerechtshof legden haar tbs met voorwaarden op, de mildere variant. Deskundigen zeiden tijdens het hoger beroep dat Bouchra dankzij medicijnen snel weer stabiel was en dat haar behandeling goed verloopt. Dat was ook te zien tijdens de zitting van donderdag.
Elke twee jaar wordt bekeken of tbs met voorwaarden moet worden verlengd. Omdat Bouchra D. in juni 2022 is veroordeeld, was ze nu aan de beurt voor een mogelijke tweede verlenging. Die verlenging komt er. De rechtbank doet op 25 juni uitspraak, maar alle partijen zijn het erover eens dat verlenging goed is. Bouchra zelf ook. Ze vindt dat ze nog een paar stappen moet zetten en zegt: “Een verlenging van de tbs met voorwaarden is een goede stok achter de deur.”
Deskundigen zijn het daarmee eens. Het gaat nu erg goed en het risico dat Bouchra terugvalt is klein. Maar als de tbs wegvalt, verdwijnen ook de beschermende factoren. Het plan is om de komende twee jaar te kijken of Bouchra de grotere vrijheid aankan, nu ze zelfstandig woont op het terrein van Reinier van Arkel in Vught. Ook wordt gekeken of ze trouw haar medicatie blijft nemen en stappen maakt, zoals het vinden van een baan. Ze begrijpt nu beter hoe haar schizofrenie werkt en dat ze te allen tijde van drugs weg moet blijven om niet opnieuw in een psychose te raken.
Het zoeken naar een baan is lastig, vertelt Bouchra. Ze heeft elke twee weken contact met het vakteam en de reclassering en dagelijks met haar begeleiders. Maar omdat ze bekend is door de moordzaak, zijn bedrijven niet happig om haar aan te nemen. Haar team hoopt dat het binnenkort lukt om bijvoorbeeld een baantje bij een manege te regelen. De komende twee jaar zijn bedoeld om te testen of Bouchra de balans kan vinden. Over twee jaar wordt dan beoordeeld of ze op eigen benen kan staan of dat de tbs opnieuw moet worden verlengd.
De overeenstemming tussen alle partijen werd verstoord toen de vader van Anouk (niet de vader van Bouchra) extra eisen stelde. Hij wilde altijd een zware celstraf voor Bouchra en vroeg nu om een locatieverbod voor Den Bosch-Oost, waar zijn andere dochter woont. Ook eiste hij dat Bouchra op maandag, woensdag, vrijdag en zondag niet bij het graf van Anouk mag komen. Hij legde uit dat dit hem rust zou geven om de dood van zijn dochter te verwerken.
Er ontstond ruzie in de rechtszaal tussen de vader en moeder van Anouk. De parketpolitie moest de rust herstellen. Er werd openlijk gevraagd of de zogenaamde halfzus van Anouk wel een wettelijke dochter was. De rechter stopte de ruzie. Bouchra bleef rustig tijdens de zitting en maande haar moeder tot kalmte. Ze heeft genoeg spanning gehad, niet alleen door de negatieve reacties, maar ook door het hoger beroep van het Openbaar Ministerie, dat haar in de cel wil zien. Ze vond het voorstel van de vader eigenlijk wel goed: “Dan kan ik op dinsdag, donderdag of zaterdag het graf bezoeken. Dat deed ik nu niet uit respect voor haar vader.”
De uitspraak over de tbs-verlenging en de nieuwe voorwaarden is op 25 juni.
Thaise prinses op 47-jarige leeftijd overleden, lag al jaren in coma
Het nieuws dat de Thaise prinses Bajrakitiyabha op 47-jarige leeftijd is overleden, slaat in als een bom. De prinses, die al jaren in coma lag, was de oudste en meest vooraanstaande dochter van de huidige koning van Thailand.
De Thaise premier heeft vanochtend direct een speciale kabinetsvergadering ingelast om de uitvaart en bijbehorende ceremonies voor te bereiden. Alle kabinetsleden moeten voor het overleg zwarte rouwkleding dragen. Dit overlijden komt in een periode dat Thailand al in nationale rouw is. Afgelopen oktober overleed de voormalige koningin Sirikit op 93-jarige leeftijd. Toen kondigde Thailand een jaar van nationale rouw af en riep het land mensen op om 90 dagen lang zwarte kleding te dragen. Het is nog onduidelijk of dezelfde plechtigheden nu ook weer zullen gelden.
Het is nog onduidelijk wat er met de troonopvolging gaat gebeuren. De huidige koning Vajiralongkorn is 73 jaar oud en heeft nog geen opvolger benoemd. Analisten tipten prinses Bajrakitiyabha als iemand die een grote rol zou hebben in de opvolging. Ze rondde meerdere studies af, was ambassadeur en had bovenal het vertrouwen van haar vader. Ze had de allereerste koningin van Thailand kunnen worden. De huidige koning heeft nog zes kinderen, maar daarvan hebben er maar twee een koninklijke titel.
Thai zullen deze dagen ongetwijfeld flink speculeren over wat er nu gaat gebeuren, maar die discussies worden vooral binnenskamers gevoerd. Het is een erg gevoelig onderwerp. Zo zijn er strenge wetten tegen majesteitsschennis. Kritiek op de monarchie kan leiden tot een gevangenisstraf van 15 jaar cel.
Daarnaast heeft Thailand veel last van de oorlog in het Midden-Oosten.
