Sterke toename van privacyklachten bij de Autoriteit Persoonsgegevens
Het aantal klachten en tips over mogelijke schendingen van de privacywet is vorig jaar flink omhooggeschoten. Bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kwamen er in 2025 maar liefst 13.500 meldingen binnen — een stijging van 75 procent vergeleken met het jaar daarvoor. Dat blijkt uit de Klachtenrapportage 2025 van de AP.
Waarover klagen mensen het meest?
De meeste klachten draaiden om gebrek aan transparantie: organisaties legden niet duidelijk uit welke persoonsgegevens ze verzamelden of waar ze die voor gebruikten. Daarnaast klaagden veel burgers over het feit dat organisaties weigerden hun gegevens te verwijderen, ook al hadden ze daar expliciet om gevraagd. Een ander veelvoorkomend punt: zakelijke én overheidsinstanties die zonder duidelijke reden persoonlijke informatie eisten. De AP noemt dit “extra zorgelijk” wanneer het de overheid betreft — want in tegenstelling tot bij een winkel of app kun je als burger niet zomaar kiezen om geen gebruik te maken van overheidsdiensten, terwijl die vaak met heel gevoelige gegevens werken.
Een groot datalek zorgde voor honderden klachten
Vierhonderd van de klachten in 2025 hadden betrekking op het grote datalek bij Clinical Diagnostics. Juli vorig jaar werd bij dit medisch laboratorium op grote schaal gevoelige informatie gestolen — vooral van vrouwen die hadden deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In totaal waren de gegevens van zo’n 850.000 mensen betrokken.
Meer bewustzijn, maar ook meer frustratie
Volgens voorzitter Aleid Wolfsen komt de stijging onder andere door een groeiend bewustzijn bij burgers over het belang van privacy. “Tegelijkertijd zien we dat veel organisaties in eerste instantie verkeerd reageren als mensen hun privacyrechten willen uitoefenen — bijvoorbeeld door niet of te laat te reageren op verzoeken om gegevens in te zien of te verwijderen. En dat is zorgelijk.”
Ook camera’s op het oog
Klachten over deurbel- en beveiligingscamera’s van particulieren namen ook toe: van 370 in 2024 naar 550 in 2025.
Geluidskunstenaar Tijn laat films tot leven komen: ‘Extra knisperend’
Voetstappen op sneeuw, paarden die over een vlakte galopperen, en Spongebob die plotseling zo vlot Nederlands spreekt alsof hij in Utrecht is opgegroeid — dat soort magie zit bijna altijd achter de schermen, in een klein studiootje in Diemen. Daar werkt geluidskunstenaar Tijn van Weteringen uit Sint Oedenrode elke dag aan het geluid van grote films.
“Zeg maar een film — en ik wed dat we er hier wel iets mee gedaan hebben”, lacht hij.
De gang van zijn geluidsstudio is een soort filmmuur: vol met posters van Hollywood-animatiehits zoals Tom en Jerry, Garfield en de Verschrikkelijke Ikke-films. Allemaal projecten waar Tijn en zijn team aan meewerkten. “We zijn constant bezig, vooral met films die nu in de bioscoop draaien”, vertelt hij trots.
Veel van hun werk is nasynchronisatie: Engelse of Spaanse films waarbij de muziek en geluidseffecten al kant-en-klaar zijn, maar waarbij alle dialogen opnieuw moeten worden ingesproken in het Nederlands. Maar soms is het nog veel uitdagender: dan moet alle geluid vanaf nul worden bedacht en gemaakt. “Dan moet je echt over alles nadenken: wat klinkt er als iemand over een stenen brug loopt? Wat hoort er bij een windvlaag door een lege hal? En hoe klinkt een sneeuwbui op een dak van golfplaten?”
Ook live-actionfilms zoals Wicked of de nieuwe Avatar: The Last Airbender-serie krijgen vaak een compleet nieuw geluidslaagje — niet alleen voor de stemmen, maar ook voor de omgeving. “Op de set is iedereen gericht op de dialoog. Voetstappen? Die worden bijna nooit goed opgenomen”, legt Tijn uit. “Bij de meeste beeldopnames moet dus letterlijk alles later nog worden aangemaakt.”
Zijn geluidswalhalla? Een piepkleine studio in een kantoorpand in Diemen — niet groter dan een studentenkamer, met een laaghangende microfoon en een vloer die veel meer verbergt dan je denkt.
Als hij de deur opent, toont hij trots zijn domein. Dan bukt hij zich, trekt de vuurrode vloerbedekking opzij — en daar verschijnen drie luiken, elk een kleine geluidswereld op zich.
Onder het eerste luik: een bak met grind en zand.
Onder het tweede: een stuk grasmat.
En onder het derde: straatstenen, kiezels, takjes… en zelfs een paar oude tegels.
“Dit zijn onze verschillende ondergronden”, zegt hij. “Hier maken we bijvoorbeeld straatgeluid.”
Hij stapt op de tegels, pakt een handvol zand en strooit het eroverheen — alsof hij een steak kruidt. “Een beetje zand erop geeft dat mooie, extra knisperende klank.”
Oude trucs? Die horen erbij. In één van de bakken ligt een wirwar van oude tapes, aan elkaar geplakt en verstrengeld. “Een heel oude truc”, zegt hij, terwijl hij het trosje tape oppakt en erop gaat staan. Een paar flinke stampbewegingen — en opeens klinkt het alsof iemand over een zacht grasveld loopt.
Zijn attributenkast is een schatkist van geluid: een kokosnoot (voor paardenhoeven), oude laarzen en slippers (voor allerlei wandelgeluiden), een tomaat (om in te knijpen bij bloederige scènes) en een sok gevuld met maïzena (om sneeuw te imiteren).
“Soms sta ik gewoon in een kring van spullen te testen op geluid. Mensen kijken raar — maar dat boeit me geen fluit”, grinnikt hij.
Achter een grote witte deur in de gang zit nog een studio — waar op dit moment hard wordt gestampt, geklapt en tape wordt gehusseld voor het geluidsontwerp van een volgende film. Welke film dat is? Dat blijft even een geheim. Tijn houdt zijn lippen stijf op elkaar — ook al weet je na deze tour wel één ding zeker: waar hij aan werkt, klinkt het altijd net iets beter. En vaak… net iets knisperender.
A15 bezaaid met takken na fikse bui: weg tijdelijk afgesloten richting Rotterdam
De A15 zit momenteel vol met takken na een flinke bui — en dat heeft gevolgen voor het verkeer. Rijkswaterstaat heeft daarom de snelweg in de richting van Rotterdam tijdelijk afgesloten. De hulpdiensten zijn nu bezig om alle takken van de rijbanen te halen, zodat de weg zo snel mogelijk weer veilig en begaanbaar is.
Ook zijn er al meerdere auto’s tegen takken aangereden. Volgens Rijkswaterstaat hebben sommige voertuigen hier schade door opgelopen en zullen ze met een bergingswagen worden weggehaald.
Kabinet wil ‘momfluencer’-video’s met kinderen strafbaar maken
Het kabinet wil dat het inzetten van kinderen tot en met 15 jaar in commerciële online filmpjes – denk aan die populaire vlogs van ‘momfluencers’ of ‘dadfluencers’ – officieel wordt aangemerkt als kinderarbeid. Dat betekent: vanaf dan kan het strafbaar zijn.
Minister Aartsen (VVD) van Werk en Participatie legt uit dat kinderen die regelmatig in video’s verschijnen vaak veel kwetsbaarder zijn dan we denken. Eerdere onderzoeken – onder andere door wetenschappers én de Arbeidsinspectie – tonen aan dat het plotseling online onder de aandacht komen grote gevolgen kan hebben voor hun zelfbeeld, ontwikkeling en mentale gezondheid. Soms zelfs zo ernstig dat er sprake is van langdurige schade.
Daarom wil het kabinet nu duidelijke regels opstellen. Het idee is om commercieel vloggen met kinderen onder het bestaande verbod op arbeid voor jongeren tot 15 jaar te laten vallen. Als dat lukt, kunnen overtreders ook daadwerkelijk worden beboet. Dat is nu vaak lastig, omdat het juridisch moeilijk is om aan te tonen dat ouders een soort ‘werkgever-werknemerrelatie’ hebben met de bedrijven die hun vlogs sponsoren.
Wat precies strafbaar wordt, moet nog worden uitgewerkt. Denk aan vragen als: hoe vaak mag een kind in beeld zijn? Hoeveel invloed heeft het kind op de inhoud? En wanneer wordt het ‘bedrijfsmatig’ – dus niet meer gewoon een leuke hobby, maar echt een winstgerichte activiteit? Ook kijken ze naar de rol van platforms zoals YouTube, Instagram en TikTok, en gaan ze in gesprek met adverteerders over hoe kinderen in reclames beter beschermd en begeleid kunnen worden.
De plannen stonden al in het coalitieakkoord, en de minister wil de details rond hebben in het najaar.
De bizarre beursgang van SpaceX en wat het voor jou betekent
Als we zeggen dat deze beursgang écht uniek is, dan doen we geen overdrijving. Slechts zo’n 5 procent van de aandelen wordt überhaupt aangeboden — maar voor een totaalbedrag van rond de 75 miljard dollar. Dat is bijna drie keer zoveel als de grootste beursgang ooit: Saudi Aramco in 2019. Daarmee komt de totale waarde van SpaceX op bijna 1,8 biljoen dollar (ja, dat is 1.800 miljard). En omdat Elon Musk ongeveer de helft van die aandelen in handen heeft — plus ruim 270 miljard aan Tesla-aandelen — zou zijn persoonlijke vermogen straks op papier oplopen tot wel 1,1 biljoen dollar. Dat is meer dan ooit iemand eerder op zijn naam had. Het is bijna zinloos om dat in perspectief te zetten… maar laten we toch even proberen: Musk zou op papier alle verhandelbare aandelen van alle AEX-bedrijven in één klap kunnen kopen.
Het enthousiasme voor de beursgang is gigantisch. Volgens bronnen van Reuters is er al voor het dubbele bedrag van de hele uitgifte ingeschreven door beleggers. Dat betekent: de helft van de geïnteresseerden krijgt gewoon niets. En dan is er nog iets bijzonders: zo’n 30 procent van de eerste aandelen moet naar particuliere beleggers — veel meer dan normaal. In Nederland kun je je bijvoorbeeld inschrijven via ING, maar ook platforms als Robinhood mogen mee doen. Klinkt toegankelijk? Ja. Maar risicoloos? Absoluut niet.
Beleggingsstrateeg Erik Schmahl van Rabobank legt het helder uit:
“Stel dat jij als particuliere belegger wél kunt inschrijven. Als de beursgang een klaterend succes wordt, is de kans groot dat je géén aandelen toegewezen krijgt. Maar als het misgaat — grote beleggers trekken zich terug, de vraag blijft uit — dan krijg je wél een volledige toewijzing.”
Kort samengevat: als het goed gaat, vis je achter het net. Als het slecht gaat, zit jij met de gebakken peren.
En dan is er nog de vraag: waarom is SpaceX eigenlijk zo duur gewaardeerd? Omdat het bedrijf belooft dat het de toekomst van ruimtevaart, internet en zelfs AI gaat vormgeven. Maar op dit moment is het vooral een grote verliesmachine. De ruimtedivisie — die raketten lanceert — maakt nog steeds geen winst. De AI-tak (xAI) verbrandt geld met een snelheid die zeldzaam is: vorig jaar meer dan 6 miljard dollar. Alleen Starlink — het satellietinternet — draait wel winst: 4,4 miljard dollar in 2025. Totaal verloor SpaceX in 2025 dus 4,9 miljard dollar, en in de eerste drie maanden van dit jaar alweer 4,3 miljard dollar.
Analisten van marktonderzoeker Morningstar zijn daarom allesbehalve onder de indruk van die astronomische waardering. Zij schatten de echte waarde van SpaceX op slechts 780 miljard dollar — bijna 1.000 miljard dollar minder dan de waarde die tijdens de beursgang wordt gehanteerd. Als zij gelijk hebben, worden de aandelen veel te duur verkocht. En dat betekent: op termijn kan blijken dat het een slechte investering was.
De komende maanden zal moeten blijken hoe de waarde van SpaceX zich daadwerkelijk ontwikkelt. En als je nu geen aandelen kunt kopen bij de inschrijving? Dan heeft Rabobank nog een flinke waarschuwing: de eerste handelsdag is de gevaarlijkste. Dan kan de koers plotseling omhoogschieten — waardoor je duur inkoopt — maar zodra de eerste hype afneemt, kan de koers net zo snel weer instorten.
Over ambitie gesproken: SpaceX denkt over een kolonie op Mars met een miljoen mensen. Maar anders dan bij andere beursgangen, krijgt het bedrijf al heel snel na de introductie gegarandeerde vraag. De Nasdaq heeft namelijk de regels recent aangepast: om in de Nasdaq-100-index te komen, hoef je nu maar 15 handelsdagen genoteerd te staan — dus drie weken. En zodra een bedrijf in zo’n index zit, kopen indexfondsen automatisch mee. Dat betekent meer vraag, en vaak ook een stijgende koers. SpaceX profiteert direct van die nieuwe regel.
De S&P500 doet dat niet. Daar moet een bedrijf — kort gezegd — minstens een jaar lang winstgevend zijn voordat het in de index mag. En dat geldt ook voor twee andere reusachtige beursgangen die binnenkort aankomen: Anthropic en OpenAI.
Aangifte tegen kinderboerderij in Best: dierenverwaarlozing én wethouder onder vuur
Dierenwelzijnsorganisaties en buurtbewoners gaan officieel aangifte doen tegen de kinderboerderij Wilhelminapark in Best — én tegen wethouder Rik Dijkhoff. De reden? Ernstige zorgen over de manier waarop de dieren daar worden behandeld: van verwaarlozing tot mishandeling, volgens de aanklagers.
De klokken begonnen al vorig najaar te luiden. Toen kwamen er meerdere meldingen binnen over slechte verzorging op de boerderij. Een inspectie door een dierenarts én de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) bevestigde dat het niet goed ging: sommige dieren waren te dik, en een aantal verblijven voldeden gewoon niet meer aan de wettelijke eisen. Maar het was erger dan dat. Omwonenden vertelden aan Studio040 dat er zelfs sprake zou zijn van illegale fokkerij — en dat duiven onthoofd zouden zijn. Op beelden was te zien hoe konijnen in piepkleine kooien zaten, en hoe een wallaby dood op het gras lag.
De gemeente wist het — maar deed (eerst) niets
Let op: de gemeente Best is eigenaar van deze kinderboerderij. Organisaties hadden al eerder bij de gemeente aangeklopt met hun zorgen. Wethouder Dijkhoff reageerde toen nog vrij afwijzend: volgens hem was er geen sprake van ‘onjuist handelen’ door de beheerder. Later keerde hij daar wel op terug — en liet de gemeente daadwerkelijk ingrijpen: dieren werden overgeplaatst, verblijven aangepast, en dierenartsen én de LID bleven de situatie in de gaten houden. Volgens de gemeente was de toestand daarna ‘een stuk beter’.
“Het beheer is nog steeds hetzelfde — en dieronvriendelijk”
Maar ruim een half jaar later zeggen Comité Dierennoodhulp, Stichting House of Animals én buurtbewoners: het is lang niet genoeg. Woordvoerder Sandra van de Werd benadrukt: “Het beheer is nog steeds hetzelfde. En dat beheer is dieronvriendelijk.” Ze noemt als voorbeeld dat te dikke dieren vaak langdurig worden opgesloten — terwijl ze juist beweging nodig hebben. En dat bezoekers de schuld krijgen van het overgewicht, omdat ze ‘zouden voeren’. Volgens haar klopt dat helemaal niet.
Interne stukken waren de doorslaggevende druppel
Wat uiteindelijk de doorslag gaf, was een Woo-verzoek: een officieel verzoek om interne documenten van de gemeente openbaar te maken. Wat daarin stond, trof de organisaties hard. Van de Werd: “Je leest dat er van alles wordt gedaan om het imago van de boerderij én de gemeente op te poetsen — maar bijna niets over het dierenwelzijn.” Zo staat er bijvoorbeeld dat kreupele en zieke dieren ‘meteen worden opgehaald om elders te revalideren’. Volgens haar: “Uit het zicht van de mensen. Bizar. Zieke dieren moet je juist in hun vertrouwde omgeving laten herstellen.”
Comité Dierennoodhulp doet daarom nu aangifte — niet alleen tegen de beheerders van de kinderboerderij, maar ook tegen wethouder Dijkhoff persoonlijk.
