Russische drone slaat in op Roemeense flat, twee gewonden
De Roemeense autoriteiten hebben gemeld dat een Russische drone met een explosieve lading is neergestort op een flatgebouw in de stad Galati, vlakbij de grens met Oekraïne. Twee mensen raakten daarbij lichtgewond. Zij konden ter plekke worden behandeld door medische hulpverleners.
De drone, die een spanwijdte van ongeveer 3 meter zou hebben gehad, veroorzaakte een flinke explosie en brand in een appartement op de tiende verdieping. Gelukkig konden hulpdiensten de brand snel onder controle krijgen.
Eind april gebeurde er al wat vergelijkbaars in dezelfde plaats in het zuidoosten van Roemenië. Toen vielen er brokstukken van Russische drones naar beneden, die vermoedelijk door Oekraïne waren neergehaald. Dat was de eerste keer dat neergehaalde drones in Roemenië schade veroorzaakten, maar toen vielen er geen gewonden. Het is nog onduidelijk of deze drone ook door Oekraïne is neergehaald.
Daarnaast is er ook in het noordwesten van Roemenië, ook in het grensgebied, een drone gevonden. Die had echter geen explosieve lading aan boord.
Overlast van afvalbedrijven in Breda: bewoners stappen naar de rechter
“Als ik buiten wil zitten, moet ik eerst mijn tuinmeubels afstoffen.” Bewoner Ed Graman (68) uit Breda is er klaar mee. Volgens hem zorgen afval- en puinverwerkende bedrijven langs de Mark bij de wijk Haagse Beemden al jaren voor herrie, stof en zorgen over de gezondheid. Omdat bewoners zich niet gehoord voelen door gemeente en provincie, stapt Actiegroep lucht- en geluid nu naar de rechter.
“Wij willen dat eindelijk onafhankelijk wordt onderzocht wat hier allemaal voor stoffen vrijkomen en hoeveel overlast er nu echt is”, zegt kartrekker Ed Graman van de actiegroep. “Nu moeten wij als bewoners zelf maar bewijzen dat het schadelijk is. Dat lijkt mij niet de juiste weg.”
De actiegroep strijdt al acht jaar tegen de overlast van vier bedrijven op het industrieterrein aan de overkant van het water. Tijdens een wandeling over het dijkje wijst pensionado Graman op schepen die worden gelost en bergen puin die worden verwerkt. “Hier wordt van alles verwerkt: bouwpuin, sloophout, plastics en ander afval. Dat wordt fijngemalen en opnieuw gebruikt. Bijvoorbeeld voor het pad waar we nu op lopen.”
Volgens hem levert vooral het breken van het puin veel lawaai op. “Met zuidoostenwind kun je soms in de tuin geen normaal gesprek meer voeren door het geluid van de puinbrekers.” De bewoners zeggen dat geluidsmetingen tot nu toe weinig hebben opgeleverd. Volgens Graman vallen de gedane metingen steeds nét binnen de norm. “Maar een gemiddelde zegt niet alles. Op piekmomenten is het lawaai gewoon heel heftig.”
Ook over stof maken bewoners zich zorgen. De actiegroep vreest dat bij het verwerken van bouw- en sloopafval schadelijke stoffen kunnen vrijkomen, zoals fijnstof, kwartsstof of resten asbest. Maar hard bewijs daarvoor hebben ze niet. “Dat is juist het probleem”, zegt Ed Graman. “Wij hebben de middelen niet om dat zelf te onderzoeken. Ze zeggen dat ze de boel goed nat houden, maar je ziet nu zelf toch dat er stof vanaf komt.”
Volgens hem verwijzen gemeente en provincie vooral naar vergunningen en bestaande regels. “Dan krijgen we te horen dat bedrijven zich aan de vergunning houden en dat er dus geen reden is om in te grijpen.” Dat zorgt voor frustratie bij bewoners. Sterker nog, het lijkt erop dat ze van de regen in de drup geraken. Vorige week was er bijvoorbeeld bij de gemeente Breda een hoorzitting over de verruiming van de vergunning voor het bedrijf Sando Puinrecycling. De geluidsbeperkende maatregelen in de vorm van geluidsschermen willen ze weghalen. “Die vinden dat nu niet meer zo noodzakelijk”, zegt Graman. “Hoe kan de gemeente daar nou toestemming voor geven als we al zo’n last hebben van het geluid? Ja, dat is heel zuur. Als je ziet hoeveel tijd je eraan besteedt om in gesprek te komen en je ziet dan al die omtrekkende bewegingen, dan vraag ik me af wat voor de gemeente prioriteit heeft. Niet de gezondheid van de burgers!”
De gemeente Breda reageert formeel: “In algemene zin geldt dat bedrijven moeten voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. Als dat niet het geval is, nemen wij signalen van overlast serieus en behandelen we deze volgens de geldende procedures.” De stap naar de rechter lijkt daarom voor de actiegroep de laatste strohalm. Bewoners hopen daar alsnog strengere controles en meer onafhankelijk onderzoek af te dwingen. “Wij willen gewoon weten of het veilig is”, zegt Graman. “Dat is toch niet zoveel gevraagd.”
Enorme vuurbal door ontploffing Blue Origin-raket: ‘Hele zware dag’
Het ging vannacht mis tijdens een zogenaamde hot-fire-test, een soort generale repetitie waarbij alle systemen worden doorlopen terwijl de raket verankerd is. Te zien is hoe vlammen die ontstaan aan de voet van de New Glenn-raket snel hoger worden, waarna de raket ontploft. Het bedrijf laat weten dat al het personeel van Blue Origin in veiligheid is.
Blue Origin heeft miljarden dollars en ongeveer tien jaar gestoken in de ontwikkeling van de New Glenn. De raket heeft een herbruikbare booster, in een poging te concurreren met de Falcon en Starship van SpaceX. In een bericht op X spreekt miljardair Jeff Bezos van ‘een hele zware dag’. Het is volgens de Amazon-oprichter nog te vroeg om vast te stellen wat er precies mis is gegaan. Bezos gaf aan dat zijn bedrijf ‘opnieuw zal bouwen wat er herbouwd moet worden’.
Elon Musk, de baas van concurrent SpaceX, deelde op X beelden van de explosie. Hij noemde die ‘ongelukkig’ en schreef: “Raketten zijn moeilijk.” Onder een bericht van Blue Origin reageerde hij met de woorden: “Naar om dit te zien, ik hoop dat jullie snel herstellen.” SpaceX voerde afgelopen weekend een grotendeels succesvolle test met Starship uit, een raket die nog hoger is dan New Glenn.
Virusjagers aan de tand gevoeld bij corona-onderzoek
Koopmans is de eerste die onder ede wordt ondervraagd. Deze professor in de virologie adviseert de Wereldgezondheidsorganisatie over het aanpakken van nieuwe ziektes en zat tijdens de pandemie in het Outbreak Management Team van het kabinet. Internationaal kreeg ze een toppositie bij het speuren naar de oorsprong van het virus. Samen met andere wetenschappers vloog ze naar Wuhan, waar het virus eind 2019 voor het eerst opdook. Daar moest worden uitgezocht hoe het virus van dier naar mens was overgesprongen. Dat onderzoek liep stroef, omdat China uiteindelijk niet meewerkte.
De eerste gesprekken gaan over hoe Nederland reageerde op de allereerste signalen van de uitbraak. In januari 2020 dacht het RIVM nog dat het virus niet makkelijk van mens op mens zou overspringen. Maar eind februari sloeg de situatie om. Tijdens een speciale uitzending op tv kreeg toenmalig minister Bruno Bruins een briefje in handen gedrukt: de eerste coronabesmetting in Nederland was een feit. Bruins was toen minister voor Medische Zorg en de baas over de uitbraakbestrijding. Hij is vrijdag de tweede getuige voor de onderzoekscommissie.
In de weken erna volgen de gebeurtenissen zich razendsnel op. Begin maart 2020 wordt Nederlanders nog geadviseerd om geen handen meer te schudden. Op 15 maart kondigt het kabinet nog veel strengere regels aan: scholen en cafés moeten dicht om het virus te stoppen. Een paar dagen later zakt minister Bruins in elkaar tijdens een debat over corona in de Tweede Kamer. Hij is oververmoeid geraakt en stapt op als minister. Zijn coronataken werden overgenomen door minister Hugo de Jonge.
Bekijk hier de video van minister Bruins die onwel wordt tijdens een coronadebat:
De parlementaire enquête is het zwaarste onderzoekswapen van de Tweede Kamer. Getuigen zijn verplicht te komen en leggen onder ede hun verhaal uit. De commissie wil uitzoeken hoe besluiten tijdens de coronacrisis tot stand kwamen, welke signalen zijn gemist en welke lessen Nederland moet trekken voor een volgende pandemie.
IJsland spreekt zich uit over de EU: komt er een nieuw referendum?
Het parlement van IJsland heeft groen licht gegeven voor een referendum. De vraag? Of IJsland weer met de Europese Unie moet gaan praten over een mogelijk lidmaatschap. En die stemming staat gepland voor 29 augustus.
Het parlement steunt daarmee het plan van de regering, dat uit twee stappen bestaat. Eerst wordt er gestemd over het herstarten van de onderhandelingen. Als die goed verlopen en het er echt op lijkt dat IJsland lid kan worden, volgt er nóg een referendum. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het geeft twijfelende kiezers de tijd om na te denken.
IJsland heeft al eerder toenadering gezocht tot de EU, maar de gesprekken werden in 2013 stopgezet omdat er een regering kwam die niet zo enthousiast was over Europa. Nu spelen de stijgende kosten van levensonderhoud en de oorlog in Oekraïne een grote rol om toch weer naar Brussel te kijken.
Als de IJslanders in augustus voor hervatting kiezen, moeten ze in het tweede referendum de uiteindelijke voorwaarden voor lidmaatschap goedkeuren. Mocht er ‘nee’ worden gekozen, dan worden de onderhandelingen definitief niet meer opgestart. Politicoloog Olafur Thordur Hardarson van de Universiteit van IJsland denkt dat veel kiezers de tweestapsaanpak fijn vinden, omdat ze nog twijfelen.
Minister van Buitenlandse Zaken Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir liet in maart al weten dat ze hoopt dat IJsland in 2028 lid kan worden, maar dat visserij en landbouw waarschijnlijk de lastigste punten worden tijdens de onderhandelingen.
Overigens is IJsland geen vreemde van de EU: het land zit in het Schengengebied, dus er zijn geen grenscontroles tussen IJsland en de EU-landen.
Buitenland
