Corona in Nederland: kwetsbare “zandmuur” of slimme strategie?
Milena Holdert & Renée van Hest – Nieuwsuur
Een frisse blik op de vraag: was groepsimmuniteit nou wél of niet de bedoeling? Volgens oud-premier Rutte en oud-topman Van Dissel van het RIVM was het slechts “een gevolg”. Maar een stapel overheidsstukken, plus het jongste rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), zeggen iets anders: achter de schermen werd het óók degelijk geformuleerd als doel. En toen de kritiek losbarstte, werd stiekem teruggetrokken en omgedoopt tot “wenselijk bijeffect”.
Rutte’s toespraak: “Beschermende muur” of wensdenken?
Herinner je nog die televisietoespraak in maart 2020? Rutte sprak over “gecontroleerd groepsimmuniteit opbouwen” – mensen die al besmet waren zouden zo een soort muur vormen rond de allerkwetsbaarsten. Al snel kregen experts daar hun twijfels over. Wat met long-covid? En hoe lang blijf je dan effectief immuun? Epidemioloog Alma Tostmann spreekt zelfs van een “zandmuur die steeds weer afbrokkelde”.
Interne mailtjes: “Zoveel mogelijk immuniteit opbouwen”
Uit aantekeningen die Nieuwsuur intussen bestudeerde, lees je hoe breed het idee leefde. In een verslag van het Veiligheidsberaad staat doodleuk: “gecontroleerde bewegingen over grenzen heen niet erg – goed voor immuniteit.” Ernst Kuipers, voormalig crisisbaas, zegt: “Het meesterplan werd niet naast zich neergelegd, maar opgepakt.”
Wild idee: 8 miljoen Nederlanders bewust infecteren
Op 11 april 2020 doken interne RIVM-notities op over een vrijwillig “actief infecteren”-scenario: een plan om acht miljoen gezonde burgers, met een compensatie, bewust te besmetten. Tienduizend huisartsen zouden terugkeren naar hun oude koortsthermometer en elke week twintig patiënten helpen corona op te lopen. Dat plan is er uiteraard nooit van gekomen – maar het laat wel zien hoe ver men bereid was te denken.
Geen groepsimmuniteit, wél betere bescherming
En dan nu, achteraf blijkt: ook met vaccins kwam er geen volledige groepsimmuniteit. Mensen bleven besmet en besmetten door. Alleen kwetsbaren vielen na hun prikken veel minder ziek uit. Volbloed expert Hans Zaaijer vatte het zo samen: “Wat we dachten dat onze redding zou zijn, was uiteindelijk volkomen onzin.”
Geen van de overheidsorganisaties wil nu nog inhoudelijk reageren; ze verwijzen naar de parlementaire enquête. Maar die stapel stukken blijft liggen en roept nieuwe vragen op of de “zandmuur” nu echt was wat we dachten dat het was.
Een zonnesteek komt sneller dan je denkt: wat ouders – en jij – nu moeten weten
Op sociale media waarschuwen ouders elkaar hard. “Zonnige dag, dus hier een flinke zonnesteek”, meldt een moeder. Haar zoon was de vorige dag lekker gaan zwemmen. “Laat ouderen én kids vooral liters drinken!” tipt ze. Een andere ouder post: “Mijn dochter bleef vandaag dus thuis, gisteren spuugde ze de hele tijd van een zonnesteek.”
‘We lagen er afgelopen weekend vol mee’
Volgens SEH-arts Baden stroomden afgelopen weekend tientallen mensen binnen met oververhittingsklachten. “Ouderen, peuters en ook jongeren die op festivals of sport evenementen stonden. Het is echt geen griepje: een zonnesteek kan je op de IC slepen.”
Het probleem zit vooral tussen onze oren
Niet de hitte zélf maakt het gevaarlijk, maar hoe wij ermee omgaan. Denk aan:
– Te warm aankleden
– Te weinig drinken
– Te lang bakken in de zon
Kleintjes, grootouders en mensen met een chronische dosis slepen extra risico mee, maar ook sporters en mensen die drugs gebruiken moeten opletten.
Geef je lichaam tijd om te wennen
Baden vergelijkt het met vakantie in een bloedhete bestemming. “De eerste dagen slok je drankjes als water en denk je: pffff, wat heet! Daarna went je lichaam – dat zelfde mechanisme moet thuis ook gebeuren.”
Wat gebeurt er eigenlijk bij een hitteberoerte?
Je lichaam raakt ondertussen boven de 40 °C uitgedroogd. Je cellen gaan kuren uithalen, je zoutbalans raakt in de war en je wordt warrig. Bij ernstige uitdroging wordt het levensgevaarlijk.
Check jezelf: dit zijn de waarschuwingssignalen
- Stuiterhoofdpijn
- Misselijk, kolke misselijk
- Overgeven als een fontein
- Spierkrampen die beven
- Zweten of juist opdrogen
Kom jij jezelf op deze lijst tegen? Zoek de schaduw, drink liters water en duik zo snel mogelijk onder een koele douche. Meestal knap je daarna weer snel op.
Maar bel 112 als…
- Je blijft spugen
- Je de weg kwijt raakt
- Je flauwvalt
Extra wending in zaak van schietpartij Oosterhout: hoofdverdachte tijdelijk naar Zweden
De ontknoping van de bloedige schietpartij in Oosterhout – die vorig jaar maart drie levens kostte – krijgt een Zweedse plotwending. Veronica K. (29), een van de drie hoofdverdachten, gaat volgende week opte worden uitgeleend aan haar thuisland. Ze moet daar namelijk voor de rechter verschijnen in een zaak over een steekincident uit 2022.
Cabaretje in Stockholm: vogelvlucht naar bruut 2022-incident
BN DeStem meldt dat de Zweedse rechtszaak draait om de liquidatie van een 27-jarige criminele leider, vlak bij Stockholm. De man werd neergeschoten in het criminele circuit waar Van K. mogelijk ook een rol speelde – welke rol exact is nog een groot vraagteken. De trip is dus geen vrijblijs, maar extra tijdelijk gevang: op 19 juni wordt ze teruggevlogen naar Nederland, zegt het OM.
Nederlandse kant: meer dan alleen een logistieke hulpverlener?
In ons land hebben we al langer oren naar Veronica K. Samen met haar landgenoten Sman O. (25) en Tobias J. (29) wordt ze ervan verdacht te hebben meegeholpen bij de trippelmoord in Oosterhout. Volgens justitie was K. vooral de faciliterende schakel; de andere twee zouden op 28 maart 2025 op klaarlichte dag hebben opengeschoten op twee plaatsen vlak achter elkaar. Slachtoffers: drie jonge mannen uit Oosterhout, levend weggevoerd, maar later allen bezweken.
Geen vertraging, al zal het publiek het niet zien
Hoewel K. een paar dagen achter tralies in Zweden zit, loopt de Nederlandse zaak niet in de soep, stelt het OM kordaat. Toen de zaak deze week werd doorgesproken op Schiphol – achter extra gepantserde muren – bleef de zaak dus soepel lopen. Geen van de drie verdachten verscheen; K. heeft van de vier inleidende zittingen geen één bijgewoond.
Verdachten blijven broertje houden
Tobias J. deed in maart wel een kort statement, waarin hij “onschuldig” riep – meer woorden kwamen er niet uit. Sman O. heeft tot nu toe consistent zijn mond gehouden. In juni krijgen beide heren nog een verhoor voorgeschoteld, K. geeft de politie nog een duim. Ondertussen zuigt CSI de telefoons en apparaten van alle drie leeg; tot in juli moet al het bewijsmateriaal verzameld zijn.
Straks overbelaste wegen en dichtgetimmerde bruggen? Provincies en gemeenten kraken: “Geldtekort dreigt”
Heb je de laatste tijd al geen bus of vrachtwagen die plots een omweg moet maken, of een brug die tijdelijk maar één rijbaan vrijlaat? Dat wordt straks pas echt de norm. Provincies en gemeenten steken namelijk hun hand omhoog: zonder extra centen van het Rijk dreigen flink wat bruggen, viaducten en sluizen gewoonweg op slot.
Simpel gezegd: Nederland is gebouwd op zestiger-jaren-beton, en dat beton is nu rond of net over de zestig. We hebben het over bijna vier-vijfde van alle wegen, tunnels, kademuren en gemalen. Elk jaar is ruim anderhalve miljard euro nodig om alles min of meer up-to-date te houden, blijkt uit een rapport dat Interprovinciaal Overleg, de VNG en het ministerie in februari lieten maken.
Harry van der Maas, namens de VNG, legt het nog even naast je neer: “Als we niets krijgen, moeten bruggen op een dieet: zware trucks eraf. En wegen kan het einde van de rit betekenen – letterlijk. Deel dan maar voor langere tijd een bordje ‘Gesloten’. Anders krijgen wij straks kreukels in het asfalt en onveilige situaties.”
Al die fouten hadden we denkbeeldig al in de agenda staan, vertelt hij. Alleen was de prijskaartje groter uitgevallen. Zwaarder verkeer, wensen om groener te bouwen en hogere loon- en materiaalkosten zetten de teller extra hoog.
Minister Karremans en staatssecretaris Bertram was maart al eerlijk: de begroting is krap, dus “scherpe keuzes” liggen voor het oprapen. De VNG schuift ook oplossingen aan, zoals reizijders meer spreiden of extra druk op het openbaar vervoer leggen. Maar, waarschuwt Van der Maas, dan nog blijft er een gapend gat.
“Onze paden, dijken en bruggen hebben Nederland groot gemaakt, met havens en steden die tot ver buiten Europa scoren. Als we nú de knip niet opendoen, plukken we dat straks allemaal.”
Waarom de knelpunten in sociale zekerheid echt bespreekbaar móeten worden volgens minister Heinen
De hakken in het zand over de AOW-leeftijd lijken wat zachter te worden, maar de financiële kater blijft. Door de verhoging van de AOW-grens weer terug te draaien, schiet er plotseling een flink gaatje in het budget. En terwijl heel Den Haag nog narekent hoe groot dat gat precies is, stapelen de dossiers zich alweer op: WIA, WW, noem maar op. Korten op die regelingen staat nog steeds in de planning, maar de maatregelen worden even ‘on hold’ gezet tot er met vakbonden, werkgevers én werknemers rond de tafel is gezeten.
“Begin met het probleem erkennen”
Minister Heinen hamert er keer op keer op: er métstaat een eerlijk gesprek. Niet nog een rondje partij-politiek pamphlet-lullen, maar een inhoudelijke dialoog over hoe we die stijgende rekening van de sociale zekerheid kunnen betalen zonder iedereen in de kou te zetten. Hij noemt daarbij een simpel voorbeeld: ongeveer de helft van ons budget verdwijnt nu al in sociale zaken en zorg. “Daar is nog geen cent mee naar een leraar of een nieuwe weg gegaan,” stelt hij droog. Ofwel: blijven doorschuiven werkt niet.
De cijfers die knagen
Wat Heinen vooral dwars zit: tienduizenden mensen stromen jaarlijks in de WW of een andere uitkering, terwijl het aantal openstaande vacatures nog nooit zo hoog was. Volgens hem is dat geen ‘verwijt varen’-verhaal, maar een harde realiteit die we samen moeten aanpakken. Door de vergrijzing worden de kosten sowieso hoger; de groep werkenden die het moet ophoesten, wordt intussen kleiner. Daar valt niet overheen te discussiëren, vindt hij. “Een rekening verdwijnt niet door te doen alsof-ie er niet is.”
Zoek alternatieven, maar geen catshuis-saus
Over concrete geldbronnen wil de minister nog geen voorschot nemen. Zijn boodschap: “Kom zelf met ideeën, werkgevers én werknemers. Dan kijken we samen of het hout snijdt.” Meer lenen? Liever niet. Extra snoeien op andere departementen? Alleen als het echt niet anders kan. Hoofdzaak blijft: de problemen erkennen én de dialoog starten. Voor Heinen is dat-down dat gesprek gewoon het allerbelangrijkste.
Terug in tijd: Jan & Toos poseren opnieuw op dé trouwlocatie van 1965
De kiezelsteentjes knarsten onder hun schoenen, dezelfde als zestig jaar terug. Maandag, tijdens Kastelendag in Asten, kregen Jan (85) en Toos (86) Althuizen de kans om opnieuw voor hun trouwfoto te staan. Het thema van de dag? Gewoon even ‘liefde’ centraal zetten.
Tussen pasteltinten en vergrijsde foto’s
Door de hele kasteelruïne hingen oude trouwfoto’s die paar voor paar een eigen liefdesverhaal vertelden. “Vroeger liep jij hier nog achter me aan in dat witte jurkje,” zegt Jan terwijl hij naar een oude kiek kijkt. Hij knipoogt naar Toos. “Nu krijg ik er bijna spierballen van als ik je help met die stoel op de foto.”
In een hoekje pronkt hun originele trouwfoto uit 1965. De ruïne erachter was toen een rommelig bouwvaltje vol braamstruiken, maar Jan en Toos vonden dat juist perfect. “We wilden geen piekfijne studio,” zegt Toos. “Dit was avontuur, net liefde zelf.”
Kliekjes romantiek en een nieuw klikje
Fotograaf Ingrid Paardekooper richt haar lens op het echtpaar. “Kijk me eens aan alsof ik die lekkere pannenkoek van gisteren ben,” grapt Ingrid. Jan en Toos schateren het uit. De kus die volgt gaat net iets stroever dan in hun jonge jaren – drie tellen van schaterlachen en een “Oeps, kapotte brillenglazen!” – maar de vonk is er nog steeds.
“Al die jaren later is het hartstikke gaaf om ze hier samen te zien,” zegt Ingrid. “Als de liefde al kil was geworden, hadden ze vast niet die kieskeurig opgepoetste schoenen aangetrokken.”
Ruïne schittert, wij rimpelen
Ron Hagelaar, de organisator, keek zondagavond nog reikhalzend naar de opkomst. Uiteindelijk kwamen maar liefst vijftig stellen hun oude trouwfoto inleveren, plus vijftien extra van trouwfotografen. Met z’n allen vormden ze een wand van liefdesherinneringen.
Jan wijst naar een stukje met onkruid dat nu keurig onkruidvrij is. “Vroeger groeide daar een bramenstruik omhoog. Wij hebben onze glimlach en jullie nu onze rimpels.” Toos tikt hem luchtig op zijn arm. “Rimpels zijn maar lijntjes van goede zorgen, hoor.”
