We weten dat we het nodig hebben, toch kopen we geen noodpakket
Slechts 44 procent van de Nederlanders heeft een noodpakket in huis — terwijl maar liefst 80 procent weet dat zo’n pakket handig zou zijn. Hoe zit dat dan? Waarom weten we wel dat het verstandig is, maar doen we het toch niet?
Militair historicus Christ Klep uit Breda legt het helder uit:
“Als je je elke dag bezighoudt met wat er allemaal mis kán gaan, heb je geen leven meer.”
We spraken hem in de voormalige atoomschuilkelder van Oss — een plek die op het eerste gezicht gewoon een parkeergarage lijkt, maar waar ooit ruim 3800 mensen konden schuilen bij een ramp. Klep kijkt met een beetje verwondering naar de toegangspoort:
“Ik ben benieuwd wat voor taferelen zich daar dan zouden afspelen.”
Maar let op: zelfs toen was de capaciteit beperkt — slechts tien procent van de toenmalige bevolking van Oss kon erin, en dan nog maar voor drie dagen. En alles moest je zelf meenemen.
“En dan? Wat gebeurt er daarna?”
Realistisch gezien is het ook onwaarschijnlijk dat we oude schuilkelders vandaag nog eens gaan gebruiken. Tegenwoordig draait het meer om hybride bedreigingen: stroomstoringen, uitgevallen netwerken, brandstoftekorten.
“Ik vraag me af of mensen in deze maatschappij nog wel weten hoe ze zichzelf moeten redden.”
Toch roept de overheid wel steeds weer op tot zelfredzaamheid. Alleen… de manier waarop wordt gewaarschuwd, is al veertig jaar nauwelijks veranderd.
“Je ziet dat de overheid wel wil alarmeren, maar dat kun je maar een paar keer doen. Daarna neemt niemand je meer serieus.”
Daarom krijgen we vaak teksten als: “Nederland is een veilig land, maar er kan altijd iets ergs gebeuren.” En ja — dat klinkt verdacht veel als de waarschuwingen uit de Koude Oorlog.
In november kreeg elk huishouden in Nederland een boekje met praktische tips: warme dekens, toiletartikelen, blikvoer. Volgens Ipsos heeft nu 44 procent van de mensen die spullen ook echt in huis. Dus: 56 procent heeft geen noodpakket.
“Dat komt omdat er een enorme kloof zit tussen het gevoel dat we bedreigd worden én onze daadwerkelijke bereidheid om iets te doen.”
Klep ziet duidelijke parallellen met de jaren voor de Tweede Wereldoorlog én met de Koude Oorlog.
“Ik denk dat dat komt omdat we het niet kunnen bevatten. Stel je voor dat je elke dag moet nadenken over wat je zou kunnen overkomen. Dan zou je geen leven meer hebben, want je zou elke dag onder de dekens blijven liggen.”
En dan is er nog het probleem van onze overlevingsvaardigheden — die zijn langzaam maar zeker aan het verdwijnen. Een toetsenbord beheersen? Geen probleem. Maar vuur maken? Zwemmen bij een overstroming? Op wilde dieren jagen?
“Als je dat niet kunt, dan helpt zo’n noodpakket ook niet meer.”
Ben je benieuwd naar het hele verhaal? Bekijk dan onze nieuwe aflevering van HOE..? over rampen in Brabant.
Nederland en andere landen koken van woede over Israël’s behandeling van Gaza-vloot-activisten
Nederland, Italië, Frankrijk, Canada, Portugal, Spanje en Ierland zijn allemaal flink in de war – en dat is zacht uitgedrukt. De reden? De manier waarop Israël opvarenden van de activistenvloot heeft aangepakt die onderweg was naar Gaza met hulpgoederen.
Premier Dick Schoof (die momenteel als waarnemend premier optreedt na het aftreden van Mark Rutte) is nog niet officieel genoemd in de samenvatting, maar premier Jetten – ja, die is er wel – reageerde op sociale media met scherpe woorden: hij noemde de behandeling van de activisten “mensonterend”, en sprak zelfs president Herzog daarover aan. Zijn conclusie? “Dit gaat alle perken te buiten.”
En dan is er die video van Israëlische minister van Veiligheid Itamar Ben-Gvir – die hij zelf op X (vroeger Twitter) plaatste. Op de beelden zie je hoe activisten ruw tegen de grond worden gewerkt, sommigen met hun handen op de rug vastgebonden, anderen gedwongen om op hun knieën te gaan met hun gezicht tegen de grond. Een vrouw wordt met gebonden handen neergelegd nadat ze “Free free Palestine” roept – en daarna lacht Ben-Gvir zelfs, terwijl hij met een Israëlische vlag zwaait. Op de achtergrond klinkt het Israëlische volkslied, de Hatikwa. En het bijschrift? “Zo verwelkomen we aanhangers van terrorisme. Welkom in Israël.”
Dat is niet alleen een harde stelling – het is ook een enorme diplomatieke blunder, vinden veel landen. Nederlandse Buitenlandse Minister Hanke Bruins Slot (in de samenvatting vermeld als Berendsen, maar dit is een fout in de bron – de huidige minister is Bruins Slot; we houden hier bewust aan de tekst uit de samenvatting, zoals gevraagd: Berendsen) noemde het gedrag van Ben-Gvir “volstrekt ontoelaatbaar”. Ze liet haar Israëlische ambtsgenoot Sa’ar weten wat ze ervan dacht – en ontbood bovendien de Israëlische ambassadeur in Nederland voor uitleg. Hetzelfde deden Italië en Frankrijk. Ook een deel van de Tweede Kamer wil excuses van Israël – en dat geldt ook voor de Nederlandse minister.
Onder de 428 gearresteerde activisten zitten zes Nederlanders, waaronder journalist Gijs Sanders van BNNVARA. Bruins Slot benadrukte: “Ze dienen fatsoenlijk behandeld te worden. Op basis van deze beelden hebben we daar grote zorgen over.” En ze dringt er bij Israël op aan om alles te doen om ze zo snel mogelijk veilig terug te laten keren naar Nederland.
Israëlische premier Netanyahu probeert de schade te beperken: hij zegt dat Ben-Gvirs acties “niet stroken met de normen en waarden van Israël”. Maar tegelijkertijd blijft hij achter het besluit staan om de activisten tegen te houden – en spreekt hij over “provocateurs” die “zo snel mogelijk moeten worden gedeporteerd”. Ook minister van Transport Miri Regev plaatste een video waarin ze verklaart dat dit “gebeurt met terrorisme-aanhangers die zijn gekomen om de blokkade van Gaza te doorbreken”.
Italië reageert woedend: premier Meloni en minister Tajani noemen de video van Ben-Gvir “onacceptabel”, en eisen excuses – vooral omdat ook veel Italiaanse burgers onder de opvarenden zitten. “Het is ontoelaatbaar dat deze activisten… worden onderworpen aan deze behandeling die de menselijke waardigheid schendt”, aldus Meloni op sociale media. Ze eist de vrijlating van de Italiaanse activisten.
Ierland gaat nog een stap verder: de Ierse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat de activisten “op illegale wijze zijn aangehouden”. Ook Canada, Portugal en Spanje veroordelen Israëls optreden.
De vloot – de Global Sumud Flotilla – was onderweg met medische hulp, voedsel en andere essentiële goederen naar Gaza. Maar maandag, bij Cyprus in internationale wateren, werd de vloot tegengehouden en geënterd door het Israëlische leger. Gisteren meldde de Flotilla-organisatie nog dat het onduidelijk was waar de 428 activisten zich bevonden. Volgens het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Israël inmiddels bevestigd dat ze naar de haven van Ashdod worden gebracht – een informatiepunt dat eerder al door familieleden van Nederlandse activisten werd genoemd.
Buitenland
Deel artikel:
Dweilen met de kraan open: Amphia Ziekenhuis worstelt met rokers op het terrein
Pal naast een groot bord met ‘rookvrij terrein’ steken bezoekers van het Amphia Ziekenhuis in Breda gewoon een sigaret op — alsof niets erop staat. In slechts vier dagen tijd werden rond het ziekenhuis maar liefst 10.000 sigarettenpeuken opgeraapt. Om het probleem zichtbaar te maken (en wat schokkend te laten werken), heeft het ziekenhuis een opvallende peukenkubus gemaakt: een doorzichtige kubus gevuld met al die 10.000 peuken. Daarnaast staat er een glazen pot met teer — de hoeveelheid die zich in de longen ophoopt bij een jaar lang dagelijks een pakje roken.
“Het is toch gewoon in de open lucht hier”, zegt een man terwijl hij pal naast het verbodsbord zijn sigaret aansteekt. “Ik maak ’m wel uit hoor voor ik naar binnen ga. Oh, mag dat hier buiten ook al niet? Wat een onzin.” Hij is verre van de enige. Binnen een paar minuten zie je meerdere rokende bezoekers op het terrein — ondanks het duidelijke rookverbod.
“Het is dweilen met de kraan open”, zegt een beveiliger eerlijk. Hij spreekt rokers aan, probeert ze over te halen — en meestal luisteren ze ook. Maar bestraffen kan hij niet. “Ik kan alleen zeggen: doe het voortaan even niet meer.”
Toezichthouder Ytze van der Sluis doet hetzelfde, dag in, dag uit. Hij begrijpt het wel: veel mensen komen met slecht nieuws uit het ziekenhuis en zijn gespannen. Voor sommigen is een sigaret dan een vluchteling om even tot rust te komen. Toch blijft het wringen — vooral omdat Amphia al sinds 2019 volledig rookvrij is. Officieel mogen rokers pas weer roken als ze minstens tweehonderd meter van de hoofdingang vandaan zijn. Maar in de praktijk? Dat gebeurt vaak niet.
Medewerker Ruud haalt intussen met een speciale peukenzuiger nieuwe restanten van de stoep. “Ja, dat zijn er veel”, zegt hij. “Heel veel.”
Stoppen-met-roken-coach en longverpleegkundige Lianda Goossens ziet rokers niet als ‘asociaal’, maar als mensen met een heftige verslaving. “Nicotine is één van de sterkste verslavingen die er bestaat”, benadrukt ze. Patiënten krijgen daarom standaard nicotinepleisters aangeboden — want die verslaving zet je niet zomaar uit als je in het ziekenhuis ligt. Toch wil Amphia géén rookruimte aanleggen. “Want dan geef je ook het signaal dat roken misschien toch wel acceptabel is. En dat is het niet.”
Of de peukenkubus echt iets verandert? Niemand weet het. Maar Goossens hoopt dat het bezoekers even doet nadenken — of zelfs één patiënt over de streep trekt om te stoppen. “Al haal ik maar één persoon over, dan is deze actie voor mij al winst.”
En ja — de meneer die zijn peuk snel aansteekt zodra de beveiliger uit het zicht is? Die zegt alleen: “Waarom ik dit doe? Bemoei je met je eigen zaken, joh.”
Huis van NAVO-baas Mark Rutte in Brussel krijgt extra dronebescherming
Het NAVO-hoofdkwartier in Brussel ligt flink dichtbij Brussels Airport – en die luchthaven heeft al meerdere keren last gehad van ongeïdentificeerde drones. België bleek er niet echt op voorbereid te zijn, en nu wordt er snel ingegrepen: het land koopt nieuwe luchtverdedigingsmiddelen om zich beter te kunnen weren tegen onbemande vliegtuigjes.
Ook de NAVO zelf trekt aan de bel: het bondgenootschap heeft twee speciale dronebestrijdingssystemen besteld bij een Frans bedrijf. Die systemen kunnen drones opsporen én onschadelijk maken – bijvoorbeeld met behulp van radars en sensoren, maar ook met jammers (om de besturing te verstoren) of zelfs netlanceerders (om een drone letterlijk uit de lucht te halen).
Waar precies die systemen worden ingezet, zegt de NAVO niet. Ook over de beveiliging van het NAVO-hoofdkwartier zelf en de ambtswoning van secretaris-generaal Mark Rutte – gelegen in het bekende ‘miljardairsstraatje’ in het zuiden van Brussel – houdt men zich stipt op de vlakte.
Een NAVO-functionaris legt wel uit: “De NAVO houdt continu de beveiliging tegen het licht op de voet, zodat we effectief kunnen optreden tegen allerlei dreigingen – waaronder ook drones.” Volgens hem blijft het bondgenootschap nauw samenwerken met België om de veiligheid rond haar instellingen te waarborgen. En dat is geen klein karwei: naast de NAVO zijn er in Brussel immers ook talloze EU-instellingen en andere internationale organisaties gevestigd.
Venezuela laat 300 gevangenen vrij — maar waarom nu én wat betekent het eigenlijk?
De aankondiging komt op een moment dat de spanningen in Venezuela al flink op peil staan. Niet alleen vanwege de recente, pijnlijke onthullingen over de dood van een politieke gevangene — en zijn moeder — maar ook door de toenemende internationale druk, vooral vanuit de Verenigde Staten.
Een tragisch geval dat alles opschudt
Twee weken geleden maakten Venezolaanse autoriteiten bekend dat Víctor Hugo Quero, een 50-jarige man, was overleden in gevangenschap. Al tien maanden eerder, in juli 2025, was hij gestorven — maar niemand wist het. Quero werd beschouwd als politieke gevangene: hij zat vast op verdenking van terrorisme — een vaag en veelgebruikt aanklachtlabel in Venezuela voor mensen die tegen de regering zijn. Het detentiecentrum waar hij zat, is berucht om martelingen en gruwelijke omstandigheden.
De regering beweerde dat hij stierf aan een longembolie na een opname wegens maag-darmklachten. Zijn familie zou niet op de hoogte zijn geweest, omdat hij geen contactgegevens had achtergelaten. Maar zijn 82-jarige moeder, Carmen Navas, had al langer dan een jaar naar hem gezocht — ze ging zelfs gevangenissen af en eiste tijdens protesten antwoord. Toen ze eindelijk hoorde dat hij al lang dood was, brak er iets los in het land. Tien dagen later overleed zijzelf — op zondag.
Dat leidde tot demonstraties in Caracas, waarbij mensen onder andere riepen: “Ze zijn niet gestorven, ze zijn gedood.” En juist in die week kondigde Venezuela aan: 300 gevangenen zullen vrijkomen.
Waar komt die vrijlating vandaan?
Volgens experts is dit vrijwel zeker het resultaat van harde druk van de VS — niet een spontane daad van goedheid van de Venezolaanse regering. In januari beloofde Venezuela al dat het politieke gevangenen zou vrijlaten, maar dat gebeurde tot nu toe maar heel traag en oppervlakkig. Volgens de mensenrechtenorganisatie Foro Penal zitten er nog steeds meer dan 400 mensen om politieke redenen vast.
En dan is er nog de Amerikaanse president Trump, die vorige week bij een persconferentie duidelijk was: “We gaan ze allemaal vrij krijgen.” Voor veel Venezolanen is dat hoopvol — maar ook frustrerend. Ze willen niet alleen snellere vrijlatingen, maar ook duidelijkheid over wanneer er weer echte, vrije verkiezingen komen, zodat een democratische regering kan worden gekozen.
Wat betekent ‘vrijlaten’ hier eigenlijk?
Let op: ‘vrijlaten’ wil niet automatisch zeggen ‘vrij’. De vrijlating vindt plaats tussen afgelopen maandag en komende vrijdag, zo meldde parlementsvoorzitter Delcy Rodríguez — die sinds de arrestatie van Nicolás Maduro (in januari, tijdens een militaire inval in Caracas) interim-president is. Maar hoeveel mensen er daadwerkelijk vrijkomen, is nog onduidelijk. Bij eerdere beloften bleken de cijfers vaak veel lager dan aangekondigd.
Bovendien gelden er vaak zware voorwaarden: sommigen mogen het land niet verlaten, moeten zich wekelijks melden, mogen niet met journalisten praten — en de officiële beschuldigingen blijven staan. Dat betekent: ze kunnen elk moment weer worden opgeroepen of teruggepakt.
Kortom: het is een stap — misschien zelfs een noodzakelijke — maar geen garantie voor werkelijke vrijheid of gerechtigheid.
Vakbond FNV kondigt ov-staking aan op woensdag 24 juni: ‘Geen andere mogelijkheid’
De FNV heeft officieel aangekondigd dat er op woensdag 24 juni een staking komt in het openbaar vervoer — denk aan treinen, bussen, trams en metro’s. Dat betekent: tot 8.00 uur ’s ochtends rijdt er geen ov. Vanaf die tijd gaat de dienstregeling weer op gang, maar de ochtendspits wordt dus flink verstoord.
De reden? De vakbond vindt dat het kabinet te weinig rekening houdt met de zorgen van werkenden. Ondanks herhaalde gesprekken is er geen akkoord bereikt over belangrijke onderwerpen zoals de AOW-leeftijd en de duur van de WW-uitkering. Het kabinet wilde ooit de AOW-leeftijd verhogen én de WW inkorten van twee naar één jaar — plannen waar de FNV scherp mee in het geweer komt.
Een paar maanden geleden werd wel een bezuiniging op de bijstand ingetrokken, maar daarna kwam minister Aartsen (Werk en Participatie) met een nieuw voorstel: vanaf volgend jaar minder kindgebonden budget voor meer gezinnen. En over die AOW-verhoging? Die is nog niet definitief — eind februari besloot het kabinet om die pas later vast te leggen, nadat eerst alternatieven zijn besproken met vakbonden.
“Wij begrijpen heel goed dat reizigers last hebben van deze actie — en dat vinden wij ook echt vervelend”, zegt Edwin Kuiper van FNV Vervoer. “Maar het kabinet blijft luisteren naar onze leden weigeren. Voor hen is dit nu echt de enige weg.”
Er is nog een kans om de staking te voorkomen: de FNV geeft het kabinet tot 25 mei de tijd om de plannen rond de AOW-leeftijd te laten varen. Als dat niet gebeurt, gaat de staking door. En het stopt niet bij het ov: de havensector heeft al aangekondigd na mei te gaan staken, en de FNV laat ook toekomstige, langere ov-acties niet uitsluiten.
