Oliedollarbonnanza: pomp die winst terug naar de tank!
De benzineprijzen zweven op recordhoogte en ondertussen tikken oliebedrijven de ene na de andere miljardenwinst binnen. Kan de overheid die onverwachte oliedollars niet gebruiken om de accijns omlaag te gooien? Een heleboel politici en economen denken van wel – alleen zijn de details net even ingewikkelder.
Cijferballonnen op het hoofdkantoor
Shell, BP, TotalEnergies: noef, ze boeken allemaal winstcijfers die bijna verdubbelen. Een vergrootglas op de boekhouding leert dat een flink deel van die meevaller komt door de spanningen rond de Straat van Hormuz. Terwijl jij met een zucht 100 euro aftikt voor een volle tank, vloeitt er bijna een miljard euro extra winst richting Shell-kantoor. Beetje gevoelsmatig onebillijk, vindt menig in Den Haag.
Extra belasting? “Terugwerkend lastig”
Shell ziet een speciale ‘oorlogswinstbelasting’ allerminst zitten. “Met terugwerkende kracht belasting heffen schaad het investeringsklimaat en maakt Nederland af
van import afhankelijk”, klinkt het in een korte reactie. Econoom Mathijs Bouman knikt: juridisch is zo’n eenmalige belasting voor én bepaalde sector “een lastig verhaal”. Morally misschien te verteren, wettelijk een stuk last minder.
Brussel en het spook van 2022
Herinner je de energiecrisis van 2022 nog? Vijf EU-landen pleiten nu voor een herhaling van de solidariteitsbijdrage die toen olie- en gasbazen trof. Nederland tekende destijds niet bij, en de Europese Commissije blijft in de coulissen: “Belasting op overwinsten is een nationale bevoegdheid.” Kortom, doe het lekker zelf, krijgen we te horen.
Links roept, rechts twijfelt
Jesse Klaver (GL-PvdA) en Jan Paternotte (D66) willen die Europese afspraak juist wél. “Mensen betalen nu de rekening van het conflict”, aldus Klaver. Paternotte: “Liever een rechtszaak dan onrecht doen.” Aan de andere kant van tafel schudden CDA en VVD het hoofd. Wanneer is winst gewone winst en wanneer overwinst? En hoe leg je dat eerlijk uit bij internationaal opererende bedrijven? “Eigenlijk ben je boos op de hele oliemarkt”, zegt CDA-leider Bontenbal.
Miljarden binnen, maar terugbetalij?
Bij de vorige solidariteitsbijdrage haalde Nederland binnen krap 3 miljard binnen. Alleen: bedrijven stapten naar de rechter en mogelijk de staat een flink deel moeten terugboeten. Juridische onzekerheid dus, terwyl de pompglorie gewoon doorzongo.
Praktische dilemma’s
- Internationale bedrijven: Hoe pak je Nederlands belasting als de winst elders wordt gemaakt?
- Definiëring: Wat is ‘overmatige winst’ en vanaf welk percentage grijpt de fiscus in?
- Investeringsklimaat: Vreengt eenmalige heffing bedrijven weg – en daarmee werkplekken?
Pro’s en contra’s op een rijtje
| Voor- | Nadelen |
|————————————|————————————–|
| Lachgas voor de staatskas | Rechtsonzekerheid / claims |
| Direct verlichting aan de pomp | Moeilijk juridisch af te kaderen |
| Gevoelsmatig eerlijk | Bedrijf kunnen vertrekken/verplaatsen|
Kortom
De rekensom is simpel: oliebedrijven cashen, consumenten bloeden. De uitvoering is dat allerminst. Den Haag zoekt balans tussen moral outrage en praktische hawerk, terwyl Europa voorlopig toekijkt. Voor je tankbonnetje verandert, verandert waarschijnlijk eerst het jurid discours – of niet.
De grote gas-schoonmaak: hoe GasTerra de NAM-opslagen bijna nul liniete
Let op: onderstaande percentages, data en uitspraken komen rechtstreeks uit het oorspronkelijke onderzoek van RTL Nieuws.
0,00% – dat is niet een typfoutje
Wie eind maart de app van Gasbericht opent, ziet voor de opslagen Norg en Grijpskerk een ronde nul staan. Niks meer in de tanks, terwijl die twee samen goed zijn voor zo’n 60% van álle Nederlandse gas-opslagruimte. Handig als Qatar z’n kraan dichtt zou gaan door een crisis in de Straat van Hormuz? Nou, helaas: tóén was het al te laat.
Waarom zo leeg?
Het antwoord heet GasTerra. Het bedrijfje – 50% van ons allen (lees: de staat) en 50% Shell-plus-Exxon – pompte de laatste seizoenen systematisch alles leeg. “We leveren deze bergingen op 1 april 2026 leeg op”, schreef CEO Annie Krist in het jaarverslag. Waarom het gas níét aan Den Haag verkocht werd? Geen commentaar. Wat het ople leverde? Ook geen woord.
Vorig jaar gebeurde het níét
Voor de duidelijkheid: normaal gesproken wordt er in de zomer weer bijgevuld. In 2024 was dat andag gedeELIJK niet nodig, want er stond nog voldoende. Dit jaar voelde GasTerra daar niks voor: als het concern toch ophoudt te bestaan, waarom dan moeite doen voor een volgende winter?
Gasunie krijgt de kriebels
Staatsbedrijf Gasunie – verantwoordelijk voor transport én een werkkärt gasmarkt – zag de bui al hangen. Hun zomerplanning 2025 stond bomvol bezwaarschriften van GasTerra. “Verplicht vullen is marktverstorend”, klonaren ze. Het gevolg: het idee van een strategische voorraad (zoals wij die voor olie hebben) verdween helemaal uit het stuk. En de voun gewenste vulgraad van 82% (omgerekend 115 TWh) haalde het ook niet.
Dalende winterpremie
Waarom zo koppig? Cijfers liegen er niet: zachte winters = miniem prijsverschil tussen zomer- en wintergas. Wie nu dus zomer-gas in de berg kouwen en soldaat in de koude maanden wil lossen, maakt gewoon verlies. “De markt zet de waarde op nul”, zegt oud-Gasunie-man Martien Visser. Resultaat: geen enkele partij wil GasTerra’s rol overnemen.
Geen prikkel voor NAM
De NAM zélf –100% Shell/Exxon– plukt geen traan. Die wil de opslagen best “te gelde maken”, vermoedt Visser. En dus bleef het gas lekker wegstromen terwijl de kalender naar 2026 tikte.
ACM grijpt in
Oktober 2025: toezichthouder ACM concludeert dat er een “reëel risico” bestaat dat Norg en Grijpskerk onbruikbaar blijven. Dwingende gedragslijn erop: open die kluis ook voor derde partijen. NAM steiert (“te duur, te ingewikkeld”), maar moet uiteindelijk toegeven. Elke dag telt, vindt de ACM, “we moeten voorkomen dat we pas op 1 augustus wakker schrikken”.
EBN moet het nu doen
Met GasTerra op sterven na lag er één optie: staatsbedrijf EBN krijgt een miljardenleen van minister Heinen om het gat te dichten. Al voelt Visser volgende winter alweer “het probleem aankomen”.
Bonusfrustratie: vechtscheiding Shell/Exxon vs. Nederland
Daaronder loen de miljoenenclaims nog lopen over wie welke schade betaalt. “Decennialang trokken ze gebroederlijk op”, zegt RTL-klimaatspecialist Heleen Ekker, “maar die vriendschap is definitief voorbij.” Dat de ruzie nu zelfs de leveringszekerheid in de weg zit, noemt zij “ongekend ver”.
Kortom
- GasTerra ging voor de quick win en liet de tanks leeglopen
- NAM protesteerde maar profiteerde mee
- Gasunie en ACM mochten de rommel oprellen
- De rekening? Die betaalt de burger, via EBN én mogere winters
Niet-beige nonnen, maar wel vol bedrijvigheid: dit Brabantse klooster douwt mensen we vooruit
Kasteelklooster Bronckhorst bruist – zonder habit
In Velp ligt een middeleeuws klooster waar geen monnik vogeltje meer zingt. Geen pater, geen non, wel wel geitenkaasgeur én een hoop volk dat met z’n neuzen in dezelf zit. Elke week klussen er zenhonderd mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt er rond. Geloof is er nog steeds belangrijk, maar dan vooral in talenten en mogelijkheden. „We kijken vooral naar wat iemand wél kán”, zegt evenementencoördinator Ferry van Melis.
Marco: van burn-out tot blije tuinman
In de oude kloostertuin harkt Marco zich suf. „Onkruid weghalen, beetje bij beetje. Heerlijk buiten zijn en daarna ziet het er weer netjes uit – wij vermaken ons hier prima.” Marco is volledig afgekeurd; druk van een ‘normale’ baan werd hem te veel. „Het moet, het moet, het moet… ik kon er niet tegen. anderhalf jaar in Huize Padua gezeten, da.” Na een zware periode – zelfs een poging tot zelfmoord – krabbelde hij langzaam op. „Veel bier dronk ik, want er zrat iets dw dwars. Mijn gein sleepte me hierdoorheen.” Via zorgaanbieder Carrousel Groen belandde hij hier. Inmiddels tikt zijn klooster-klok tien dienstjaren aan.
„Hier mag ik in mijn eigen tempo werde’, zegt hij. „Rondje lopen of rustig sigaretje doen als het even te veel word – daardoor werk ik mezelf terug de maatschappij in. En we kletsen natuurlijk ook gezellig.”
Een klooster vol mini-bedrijfjes: bakkerij, mode-atelier én kapel-horeca
Volgens Ferry is dat precies de bedoeling van Carrousel Groen (onderdeel van Brabant Zorg). Werk dat bij je past en waarop je trots kunt zijn. „Binnen de muren vind je van alles: bakkerij, groenploeg, mode-atelier, horeca… allemaal beschutte werkplekken.” Alles vloeit in elkaar over. „Pakjes voor 50-jarige echtparen? De een maakt chocolade, de ander verpakt het, en bij de houthut timmeren ze er een tapasplank bij.”
Mark in de kapel: kok, maar géEN pater
Ferry struint trots door de eeuwenoude gangen. „Kijk maar naar Mark – die zou het liefst zeven dagen per week hierdoor crossen.” Mark vind je in de kapel, waar het horeca-gedeelte zit. „Ik werk hier heel graag, want het is erg leuk”, vertelt hij terwijl hij door de pannen roert. Vijf jaar al draait hij mee. „Maar ik ben GEEN pater, alsjeblieft niet!” Hij proest trouw elke hap. „Als je iets maakt, moet je het proeven. Anders niet te veel, anders wordt ik te dik.”
Mega-cocaïnezaak: persconferentie over Nederlands bettrokken schip én de vgeheimzinnige rol van ‘Bolle Jos’
Vanaf 11.00 uur kun je via de app, de site van RTL Nieuws én RTL Z live meekijken met een persconferentie die zijn weergalaat vindt: in één klap werd op de Atlantische Oceaan de grootste coke-vangst ooit in Europa binnengehaald. De Spaanse Guarda Civil spreekt met geen woorden eromheen: “Dit is een historische klap voor de wereldwijde drugshandel.”
Waarde van de lading? Een slordige 812 miljoen euro – volgens de Spaanse rechtbank. De operatie was een gezamenlijke act van de Spanjaarden, Amerikanen én Nederlandse opsporingsdiensten. Vandaag lichten de Guarda Civil, Europol, de Spaanse politie én minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska de internationale pers volledig in.
ONTSCHET SCHIP, BOMENNING & BIZARRE ACHTERGROND
Het schip dat in het middelpunt van de storm staat heet de Arconian. Het werd geboard toen het ten zuiden van de Canarische Eilanden voer. Op 22 april was het vertrokken uit Freetown – hoofdstad van Sierra Leone. En ja, precies dát land is al jaren het schuiladres van de van huis weg opgezochte Nederlandse topcrimineel Jos “Bolle Jos” Leijdekkers. Volgens ingewijden zit hij daar danig in de (complot)banketbak bij president Julius Maada Bio.
De vraag blijft: had Bolle Jos, opgezocht voor een verstekvonnis in Nederland, zijn vingers ook in dit miljardentransport? De Spanjaarden houden de kaarten nog steeds tegen de borst – zijn exacte rol is (nog) niet onthuld.
23 ARRESTATEN, ZWARTE BENZINE & EEN RAMKOLOTEN
Wat we wel zeker weten: er zijn 23 mensen ingesloten. Naast een handjevol Nederlanders zitten er 17 bemanningsleden uit de Filippijnen plus een of meerdere Surinamers vast. De hele werd onder zwaar bewaking van de antiterreureenheid van de Guarda Civil in colonne afgevoerd naar de rechtbank in Madrid. Buurvrouw (84) tegen onze correspondent: “We zijn hier wat gewend, maar zo’n circus heb ik in m’n hele leven nog niet gezien.”
Over de vondst zelf: naast de mega-cokepartij trof de politie ook 43.000 liter benzine aan boord – waarschijnlijk bestemd als “pitstop”-brandstof voor klein bootjes die de lading daarna verder Moesten verslepen via de Middellandse Zee.
Kortom: wie denkt dat dit ‘m weer zo’n middle-of-the-road drugsvangstje is, heeft het grondig mis. De cijfers, de internationale mix van verdachten én de komst van Bolle Jos maken deze zaaa tot een dossier dat we nog lang niet uitgeledigd hebben.
Busharrafels om middernacht: was het bestand nou op of niet?
Gisteravond laat gingen de forten over en weer: eerst zeggen de VS dat Iraanse raketten en drones op hun torpedobootjagers afkwamen, daarna zinspeelt Teheran dat Amerika juist twee Iraanse schepen (met olietanker erbij) onder vuur nam. Volgens Trump geen krasje aan zijn schepen, wel “een paar kleine Iraanse bootjes uit de lucht geblazen”. Zijn boodschap op sociale media is duidelijk: “Teken die deal SNEL, anders wordt het nog veel harder!” Daarna knalden Amerikaanse bommen op Iraanse grond – havenstadjes en het eiland Qeshm trilden van de explosies. Iran spreekt over burgerdo; hoeveel schade en of er slachtoffers zijn, is nog onduidelijk. Officieel rust er er sinds een maand een staakt-het-vuren, en volgens Trump blijft dat gewoon staan. We houden het in de gaten.
