Iraniërs zien weinig verandering na oorlog: ‘Alles is alleen maar erger geworden’
Het Iraanse straatbeeld lijkt onveranderd. Overal waar mensen lopen, waar ze ook rijden, of telkens als ze de televisie aanzetten: de gezichten van vermoorde leiders, en die van nieuwe heersers, domineren de openbare ruimte. Het regime wil maar al te graag laten zien dat het de touwtjes nog altijd in handen heeft. Het is een beeld waarvan tegenstanders van het regime hadden gehoopt dat het zou veranderen.
In januari gingen ze massaal de straat op in de hoop zo verandering te kunnen afdwingen. De protesten werden hard neergeslagen – zo’n 53.000 demonstranten werden opgepakt. Een periode van protest werd opgevolgd door een periode van oorlog. De Amerikaanse president Trump stelde hetzelfde doel te hebben en beloofde hulp te sturen. Maar van die hulp kwam in de praktijk weinig terecht. Enkele kopstukken van het regime werden gedood, maar opvolgers – vaak met dezelfde of nog strengere idealen – stonden klaar.
Volgens experts heeft het regime nooit echt gewankeld. Want het regime heeft iedere aanval van binnen en buiten weten af te slaan. Arabist Leo Kwarten stelt dat het dan ook alle doelen in deze oorlog heeft bereikt: “Er was voor het regime één doel en dat was overleven.” Wel zit er door de dood van veel kopstukken een ander bewind aan de knoppen, maar daar lijken veel ontevreden Iraniërs zeker niet mee te zijn geholpen. Volgens Kwarten heeft de dood van veel kopstukken juist hardliners de kans gegeven de macht te grijpen: “De revolutionaire garde heeft het veel meer voor het zeggen dan voor de oorlog. Veel van hen zijn echte hardliners, die erg alert zijn op wat er binnenlands gebeurt.”
De Britse nieuwsorganisatie BBC sprak met enkele Iraniërs. Zij stellen dat het regime niet is verzwakt, maar de schroeven juist heeft aangedraaid. Op de vraag of er iets is veranderd, reageert een van hen: “Veranderd? De macht is in handen gevallen van de Revolutionaire Garde. Het land is een puinhoop.” Een ander zegt: “Het regime staat nog overeind. Wat ik me had voorgesteld, is niet uitgekomen. Alles is alleen maar erger geworden. En we zitten nu opgescheept met de Islamitische Republiek. Ik ben er kapot van dat ze deze oorlog hebben gewonnen.”
Het regime geeft de oppositie de schuld van het uitbreken van de oorlog en eist wraak. De BBC schrijft dat een recordaantal van 21 politiek betrokken mensen tijdens de oorlog werd geëxecuteerd – het hoogste aantal in zo’n korte periode in meer dan 30 jaar. Negen van de geëxecuteerden waren betrokken bij de protesten in januari, tien werden geëxecuteerd vanwege vermeend lidmaatschap van oppositiegroepen. BBC sprak met een advocaat die dit soort politieke gedetineerden bijstaat. Susan – niet haar echte naam – ziet dat de houding van het regime is verhard: “Vóór de oorlog was een harde aanpak voorbehouden aan degenen die de protesten leidden, die molotovcocktails hadden of die bewapend waren. Maar tijdens de oorlog is die hardheid aanzienlijk toegenomen.”
Susan is ervan overtuigd dat mensen zoals zij onder nog grotere druk komen te staan. En ze vreest voor het lot van de gevangenen: “Ik denk dat als de oorlog eindigt, het regime zijn woede over deze oorlog waarschijnlijk op de gevangenen zal botvieren. Ik vrees dat voor hen de dagen zijn geteld.”
De nog hardere houding van het regime doet zijn werking op de moraal van tegenstanders. Er heerst angst voor meer vergeldingsacties van een regime dat alerter lijkt dan ooit. Volgens arabist Kwarten is het dan ook logisch dat de oppositie zich niet meer durft te laten zien: “Altijd kwamen mensen de straat op op het moment dat het regime het niet verwachtte. Nu verwachten ze het wel en zijn ze voorbereid. Het regime zal elke vorm van protest keihard neerslaan.”
Gigantische cokevangst bij Canarische Eilanden: mogelijk record van 3,5 miljard euro
Wat een ongelooflijk verhaal! De Spaanse politie heeft een megavangst gedaan bij de Canarische Eilanden. Eerst dachten ze dat het om zo’n 30.000 tot 45.000 kilo cocaïne ging – dat zou al een Europees record zijn geweest. Maar nu zegt Diego Madrazo van politievakbond AUGC dat het er wel eens 50.000 kilo zou kunnen zijn. De politie is nog steeds aan het wegen, dus exacte cijfers zijn er nog niet. Om een idee te geven: in Nederland was de grootste vangst ooit op 13 juli 2023, toen 8064 kilo coke werd gevonden in een container met bananen in Rotterdam. Die partij was 600 miljoen euro waard, en deze vangst is wel vijf tot zes keer groter. De waarde? Tussen de 3 en 3,5 miljard euro. Spaanse minister Fernando Marlaska noemt het ‘een recordvangst, niet alleen voor Spanje, maar internationaal’.
Volgens Olaya Salardón van de politievakbond worden cocaïnetransporten steeds groter. “Tot het weekend was de grootste vangst in Spanje 13.000 kilo. In januari vonden we nog 10.000 kilo bij de Canarische Eilanden. En nu dit. Bendes nemen steeds meer risico.” Dat de vakbond het nieuws brengt en niet de officiële politiewoordvoerders, komt doordat het OM in Spanje geheimhouding heeft bevolen. De vakbond wil juist de aandacht vestigen op het werk van de agenten. “Dit is geen toevalstreffer,” zegt Madrazo. “De mensen achter dit transport werden al maanden in de gaten gehouden.” Salardón voegt toe dat de agenten die het schip op zee stopten hun leven waagden. “Ze wisten dat het gevaarlijk was, maar eenmaal aan boord bleek dat de politie qua wapens en middelen een achterstand heeft op de onderwereld. Gelukkig liep het goed af.”
Het onderzoek was internationaal, met politiemensen uit meerdere landen. Het schip vertrok op 22 april vanuit Freetown in Sierra Leone en zou volgens de papieren naar Benghazi in Libië gaan. Volgens Madrazo is Benghazi steeds populairder bij drugsbendes omdat ze er ongestoord hun gang kunnen gaan. Maar Salardón zegt dat de lading waarschijnlijk onderweg op zee al overgeladen zou worden op kleinere schepen.
Aan boord zijn Nederlanders aangehouden, maar wie en hoeveel, wordt niet gezegd. Wel bevestigt Madrazo dat de naam van Bolle Jos – de veroordeelde Jos Leijdekkers – in het dossier voorkomt. Hij zit ondergedoken in Sierra Leone. Spaanse misdaadjournalist Víctor Méndez zegt dat Leijdekkers ‘het brein achter dit transport’ is, maar dat meerdere bendes erbij betrokken zijn, zoals uit Marokko, Spanje, Italië en de Balkan. De gearresteerde bemanningsleden zijn naar Madrid gebracht om vandaag aan een rechter te worden voorgeleid. Normaal gebeurt dat in de dichtstbijzijnde rechtbank, maar deze zaak is groot genoeg voor Madrid. Méndez zegt: “48 uur geleden zou ik gezegd hebben dat een transport van deze omvang onmogelijk was. Wat we nu zien, is pure waanzin.”
Meisje (13) kort weg in Oss, gelukkig snel weer teruggevonden
Een 13-jarig meisje dat dinsdagavond een tijdje vermist was in Oss, is weer veilig thuis en maakt het goed. Er werd een Burgernetmelding voor haar verspreid. De melding van haar vermissing kwam rond negen uur dinsdagavond binnen. Rond half een meldde de politie dat het meisje in goede gezondheid was teruggevonden.
Tiener opent vuur op school in Brazilië, twee doden
Bij een schietpartij op een school in de Braziliaanse stad Rio Branco (in het noordwesten van het land) zijn twee medewerkers om het leven gekomen en twee anderen gewond geraakt. De vermoedelijke schutter is een 13-jarige jongen. Hij werd na zijn daad aangehouden door de politie.
Volgens de politie, die dit meldde aan de krant Folha de S.Paulo, kon de jongen makkelijk de school (het Instituto Sao José) binnenkomen omdat hij zelf leerling was. Hij zou het wapen van zijn stiefvader hebben gebruikt. Wat zijn motief was, wordt nog onderzocht.
De twee dodelijke slachtoffers zijn een vrouw van 36 en een vrouw van 52 jaar, meldt de lokale krant A Gazeta do Acre. De twee gewonden – een schoolmedewerker en een leerling – zijn naar een nabijgelegen ziekenhuis gebracht. De leerling werd waarschijnlijk in zijn been geraakt en de medewerker in zijn voet. Toen de jongen werd opgepakt, had hij nog twee geladen magazijnen bij zich. Zijn stiefvader is kort daarna ook gearresteerd.
Een leerling die in een klaslokaal boven de plek van de schoten zat, vertelt dat er niet direct alarm werd geslagen. Omdat er werkzaamheden bezig waren op school, dachten medewerkers en leerlingen dat de knallen van bouwgeluiden kwamen.
De gouverneur van de staat Acre (waar Rio Branco de hoofdstad van is) heeft haar steun betuigd aan de families van de slachtoffers. Als reactie op de aanval blijven alle staatsscholen in Acre voor drie dagen gesloten.
Schietpartijen op scholen zijn helaas vaker voorgekomen in Brazilië. Zo werden vorig jaar twee tieners doodgeschoten op een school in het noordoosten van het land (staat Ceará). In dezelfde staat opende een tiener het vuur op drie klasgenootjes, waarbij één dode viel.
Bevrijdingsdag 2026 redelijk rustig, maar wel flink druk op de feesten
De viering van 5 mei is dit jaar in de meeste plaatsen zonder noemenswaardige problemen verlopen. Toch was het op veel bevrijdingsfestivals behoorlijk druk, en in Pijnacker werd het feest zelfs helemaal afgelast.
Incident in Pijnacker
In het Emmapark in Pijnacker ging het mis toen een bezoeker onwel werd. Er kwamen meerdere hulpvoertuigen op af en de gebeurtenis maakte zo’n grote indruk dat de organisatie besloot de rest van het programma te schrappen. Hierdoor ging ook het optreden van The Amazing Stroopwafels niet door.
Afzeggingen en drukte
Chef’Special moest optredens in Assen en Utrecht laten schieten vanwege ziekte, en Van Dik Hout was in Utrecht “door omstandigheden” niet aanwezig. De Ambassadeurs van de Vrijheid – de Jostiband, DJ La Fuente, Karsu en Rolf Sanchez – werden zoals gebruikelijk met legerhelikopters van festival naar festival gebracht.
In Utrecht werd het ’s middags zo vol dat de organisatie amper nog bezoekers binnenliet. Aan het begin van de avond ging het hek helemaal dicht voor nieuw publiek, maar na 21.00 uur mochten er weer mensen naar binnen.
Drukte in Haarlem
In Haarlem werd het tijdens de show van de Bankzitters even heel krap. Kinderen dreigden in de verdrukking te komen, maar de voorzitter van het festival liet later weten dat er geen sprake was van echte verdrukking. Over het algemeen waren er minder problemen dan vorig jaar.
Vergelijking met vorig jaar
In 2025 begon Bevrijdingsdag meteen al met een incident in Wageningen, waar iemand een rookbom op het podium gooide en pro-Palestinademonstranten de speech van toenmalig minister van Defensie Brekelmans verstoorden. Sommige festivals konden de drukte toen niet aan. In Haarlem kwamen vorig jaar zo veel mensen op een optreden van Roxy Dekker af dat het terrein overvol raakte en er chaos ontstond, waardoor mensen werden verdrukt en nooduitgangen moesten worden geopend. Ook in Rotterdam ging het vorig jaar mis: toen de toegang vanwege de drukte werd afgesloten, probeerden festivalgangers op andere manieren binnen te komen.
Naar aanleiding van die problemen hebben organisaties dit jaar maatregelen genomen. In Rotterdam is de ingang verplaatst, en in Haarlem probeerde de beveiliging de bezoekersstroom beter te begeleiden.
Traditionele afsluiting in Amsterdam
Bevrijdingsdag werd traditioneel afgesloten met het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam. Daarbij waren ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig.
