Wat kun je allemaal doen op Bevrijdingsdag in Nederland?
Omdat op 5 mei 1945 de Duitse bezetting officieel ten einde liep, is het een dag vol betekenis — en ook écht feestelijk. Maar let op: anders dan bij Pasen of Pinksteren is 5 mei niet automatisch een vrije dag voor iedereen. Of je vrij bent, hangt af van je cao. Alleen in lustrumjaren — dus jaren die eindigen op een 0 of een 5 — is het voor bijna iedereen een officiële vrije dag, zelfs zonder regeling in je cao. Op hogescholen en universiteiten is het overigens meestal wel vrij.
De dag begint traditioneel in Wageningen, waar in 1945 de capitulatie werd ondertekend. Daar wordt ‘s nachts het bevrijdingsvuur aangestoken — en daarna draagt een estafette van zo’n 1500 lopers dat vuur naar meer dan honderd gemeenten door heel Nederland.
Hoe is het weer?
Het weer op 5 mei is wisselvallig: bewolkt, met vooral in het zuidoosten regenperiodes. De weersmodellen zijn nog niet helemaal eens over hoe ver die regen naar het noordwesten opschuift — dus er blijft wat onzekerheid. Het noordwesten houdt waarschijnlijk droog en ziet af en toe de zon. In de middag wordt het rond de 14 graden; in het zuidoosten is het wat milder (ongeveer 16 graden). De wind is matig in het oosten, maar soms vrij krachtig aan de kust.
Festivals, muziek en ambassadeurs
Er zijn dit jaar 14 officiële Bevrijdingsfestivals — allemaal gratis toegankelijk en elk jaar goed voor honderdduizenden bezoekers. De officiële aftrap vindt plaats in Utrecht: schrijver en presentator Splinter Chabot geeft de 5 mei-lezing en steekt samen met minister-president Rob Jetten het bevrijdingsvuur aan. Daarna gaan alle festivals van start.
Bevrijdingspop in Haarlem is het oudste en bekendste festival van het land — elk jaar met ruim 140.000 bezoekers. En dan zijn er nog de Ambassadeurs van de Vrijheid, die per helikopter op één dag meerdere festivals aandoen. DJ La Fuente reist naar Utrecht, Friesland en Zuid-Holland en wil zijn publiek “verbinden en vrijheid laten ervaren en vieren”. Hij benadrukt dat we het “toch wel goed hebben met z’n allen” en dat het fijn is om meer naar elkaar te kijken — en deze vier sessies krijgen daarom een speciale lading.
De andere ambassadeurs zijn dit jaar:
– De Jostiband, met optredens in Zeeland, Gelderland, Overijssel en Groningen
– Rolf Sanchez, in Drenthe, Amsterdam en Utrecht
– Karsu, in Limburg, Brabant, Haarlem en Den Haag
Daarnaast worden er ook losse festivals georganiseerd in steden als Nijmegen, Enschede, Zwolle en Amsterdam — vaak tegen een entreeprijs. Bijvoorbeeld:
– Nijmegen: 15 euro, met WIES, Milolaathetlukken en Hiigo
– Enschede: 37,74 euro, met Bilal Wahib, Boef en Roxy Dekker
– Zwolle (Dance4Liberation): 41 euro, met Lil Kleine, Roxy Dekker en Bankzitter
– Amsterdam (Het Amsterdams Verbond): al uitverkocht — met Frenna, Benny Rodrigues en FeestDJRuud
Vrijheidsmaaltijden: samen eten, samen praten
Overal in Nederland kunnen mensen terecht bij één van de 1500 Vrijheidsmaaltijden, een initiatief van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Deze vinden plaats op pleinen, in straten, buurthuizen, cultuurhuizen of parken. Vaak zijn ze gratis, vragen ze een kleine bijdrage of werken ze volgens het potluck-principe (iedereen neemt iets mee). Het doel? Mensen van allerlei leeftijden en achtergronden samen brengen om over (on)vrijheid te praten.
Een vast onderdeel is de Vrijheidssoep — ontstaan in 2020 toen samen eten door corona niet kon. Elke chef vertelt via zijn of haar recept een persoonlijk verhaal. Voor 2026 is dat chef Janny van der Heijden. Wil je weten waar er een maaltijd in jouw buurt is? Check dan Viadit.
Afsluiting: het 5 mei-concert op de Amstel
Traditiegetrouw eindigt de dag met het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam — dit jaar de 32ste editie. Presentatie door Splinter Chabot en Tineke Schouten. Op het podium staan onder anderen Acda en De Munnik, Roxeanne Hazes en Edsilia Rombley. Ook de koninklijke familie is aanwezig — en het concert is vrij toegankelijk voor iedereen.
En dan zijn er nog talloze lokale activiteiten: van optredens op dorpspleinen tot historische wandelingen en speurtochten. Denk aan een oorlogswinter-speurtocht in Hoorn — of een rondleiding in Artis over de rol van de dierentuin tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Spoedplan minder aardolie: fietsen en elektrisch rijden krijgen een flinke boost
Nederland gebruikt dit jaar ongeveer 60 miljoen vaten aardolie — vooral voor auto’s, vrachtwagens en schepen op de binnenvaart. Volgens de NVDE (de stichting die duurzame energie promoot en 1.600 bedrijven vertegenwoordigt) kan dat in 2030 met een derde zakken, mits we nu écht versnellen met elektrisch vervoer én andere slimme alternatieven.
“Eigenlijk zijn we weer een beetje in slaap gesukkeld”, zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. “Het is niet de eerste oliecrisis hier, maar wel de eerste keer dat de oplossingen zo toegankelijk én betaalbaar zijn.”
Het spoedplan is opgesteld na de Amerikaanse en Israëlische aanval op Iran en de daaropvolgende sluiting van de Straat van Hormuz — een cruciale olievaarroute. Door die spanningen is olie zowel schaarser als duurder geworden. En dus is het tijd voor actie: niet alleen de snelle maatregelen die het kabinet vorige maand aankondigde, maar ook structurele veranderingen.
Wat staat er allemaal in het plan?
- Elektrisch rijden moet echt gaan rollen — vooral in de tweedehandsmarkt. Denk aan subsidies voor elektrische auto’s én gratis accu-controles (die nu vaak geld kosten). Dat maakt tweedehands-E-auto’s aantrekkelijker en helpt de markt groeien.
- Auto’s efficiënter gebruiken: meer carpoolen, delen van auto’s, en betere ondersteuning voor fietsers én OV-gebruikers. Ook thuiswerken wordt aangemoedigd.
- Slimme kleine dingen tellen ook: bijvoorbeeld bandenspanning goed bijhouden (slappe banden verbruiken meer energie), een landelijk maximum van 100 km/u op snelwegen de hele dag (niet alleen tussen 06.00 en 19.00 uur), en autoloze zondagen.
Fietsen wordt steeds cooler op het werk
KPN is één van de bedrijven die werknemers bewust van de auto af probeert te krijgen — en op de fiets te zetten. Ze verhogen de fietsvergoeding naar 40 eurocent per kilometer. Dat is flink meer dan de 23 cent per kilometer voor autorijders. Volgens Tom van den IJssel (mobiliteitsbeleid bij KPN) werkt dat: één op de vier medewerkers fietst nu naar kantoor — en dat aandeel stijgt elk jaar. Ook het fiets-leaseplan speelt daarbij een rol.
Ja, zo’n regeling kost geld — maar volgens Van den IJssel is het een investering met rendement: gezondere werknemers = minder ziekteverzuim. “En ziekteverzuim kost alleen maar meer.”
Gwen Jansen van de Coalitie Anders Reizen (een samenwerking van 70 grote organisaties) ziet dat steeds meer werkgevers fietsers als ‘VIP’ behandelen — vooral nu brandstofprijzen omhoogschieten. Sommige medewerkers kunnen al punten sparen via een app door te fietsen en die inwisselen voor een broodje of ander klein voordeel. En die hogere kilometervergoeding? Dat is pure winst voor de werknemer — fietsen is simpelweg goedkoper dan autorijden, als je rekening houdt met brandstof, onderhoud en belasting.
Jansen erkent wel dat grote bedrijven makkelijker kunnen investeren dan kleine ondernemers. Daarom zou ze graag zien dat de werkkostenregeling (WKR) wordt verruimd — zodat ook kleinere werkgevers meer onbelast mogen geven. “Daar doen we onderzoek naar.” En nog een tip die veel werkgevers over het hoofd zien: een renteloze lening voor een fiets is mogelijk. Dat betekent: werknemers kunnen ‘gratis’ geld lenen van hun werkgever om een fiets te kopen.
Het gaat niet alleen om auto’s en fietsen
In het spoedplan staat ook iets over de binnenvaart en vrachtvervoer over de weg — ook daar moet verduurzaming sneller gaan.
RTL Z-klimaatspecialist Heleen Ekker benadrukt dat veel mensen denken dat duurzaamheid ingewikkeld en duur is. “Daarom is het zo waardevol dat de NVDE op een rijtje heeft gezet wat we écht op korte termijn kunnen doen om olie te besparen.” Want ja: Nederland importeert jaar na jaar miljarden euro aan aardolie én gas. En aardolie kun je niet hergebruiken — na één keer verbranden is het gewoon weg. Dat maakt ons land kwetsbaar.
Maar het is niet alleen goed voor het klimaat of de veiligheid van de levering: het is ook fijn voor je portemonnee. Zoals Van der Gaag het zegt: “Op dit moment is het huilen aan de pomp, maar lachen aan de laadpaal.”
Bevrijdingsvuur in Wageningen ontstoken: ‘Offers voor bevrijding nooit vergeten’
Het Bevrijdingsvuur brandde weer op de historische plek voor Hotel de Wereld in Wageningen — kort na middernacht, zoals elke keer. Op die plek werd op 5 mei 1945 het capitulatiebevel van de Duitse bezetter ondertekend, en daarom is het hier al jarenlang de officiële start van de viering van de bevrijding.
Dit jaar stonden drie bijzondere mensen samen bij het vuur: burgemeester Vermeulen van Wageningen, de 105-jarige Nederlandse oorlogsveteraan Johan Geneuglijk én de 103-jarige Britse oorlogsveteraan Robbie Hall. Geneuglijk benadrukte tijdens de ceremonie: “De bevrijding heeft een heleboel offers gevraagd en dat mogen we nooit vergeten.”
De avond draaide vooral om de levenservaringen van Klaartje de Zwarte-Walvisch, een Joodse vrouw die in 1943 in kamp Vught werd opgesloten, later gedeporteerd en uiteindelijk vermoord in vernietigingskamp Sobibor. Actrice Hanna van Vliet bracht haar verhaal tot stand aan de hand van het dagboek dat De Zwarte-Walvisch in Vught bijhield — een krachtig en persoonlijk moment binnen het programma.
Nadat het vuur was ontstoken, begon meteen de estafette: een groep lopers nam het vuur mee naar andere gemeenten in Nederland. In totaal doen zo’n 2500 lopers mee aan deze symbolische overdracht.
En ook dit jaar begint de landelijke viering van de bevrijding officieel in Utrecht. Daar wordt het Bevrijdingsvuur aangestoken op het Bevrijdingsfestival, na een lezing van schrijver en televisiemaker Splinter Chabot in de Domkerk — en in gezelschap van minister-president Jetten. Met die aansteking zijn alle veertien Bevrijdingsfestivals in Nederland van start gegaan. De start in Utrecht is vanaf 13.20 uur live te volgen bij de NOS.
🔥 Brand verwoest camper én vrachtwagen in Valkenswaard
Maandagnacht ging het in een flits mis op een parkeerplaats tussen de Dommelseweg en de Columbusstraat in Valkenswaard: een camper én een vrachtwagen stonden in lichterlaaie. Het vuur werd rond twee uur ’s nachts ontdekt — en het werd snel duidelijk dat dit geen gewone brand was.
Omdat er gasflessen in de camper zaten én de schuur ernaast ook in brand vloog, rukte de brandweer met veel manschappen en materieel uit. Niet zonder reden: de situatie was behoorlijk gevaarlijk. Enkele buurtbewoners reageerden razendsnel en reden hun auto nog net weg voordat de hitte te hevig werd. Bij één tegenoverstaande auto lukte dat helaas niet — die kreeg schade aan de voorkant door de intense warmte.
Hoe het vuur precies is ontstaan, is nog onduidelijk. Dat onderzoekt de brandweer nu samen met de politie.
Zoektocht naar nieuwe advocaat voor Taghi mislukt — proces vastgelopen
Alle Nederlandse strafrechtadvocaten zijn al eens of vaker benaderd om Ridouan Taghi te verdedigen. Maar niemand wil of kan het op dit moment doen. De zoektocht is officieel mislukt — en dat zorgt nu voor een bijzonder onduidelijke, zelfs unieke situatie in de geschiedenis van het Nederlandse strafrecht.
In maart werd de oproep om iemand te vinden die Taghi wilde bijstaan nog eens acht weken verlengd. Vandaag meldt het dekenberaad — de organisatie die toezicht houdt op de advocatuur — dat ook deze hernieuwde poging geen resultaat heeft opgeleverd. Hoe het nu verder moet? Dat is simpelweg niet duidelijk. “Als niemand opstaat, zit je in een impasse”, zegt hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff. En volgens hem is het echt onduidelijk wat er nu gebeurt.
Het dekenberaad vertelt dat er “vele gesprekken” zijn gevoerd met advocaten én hele advocatenteams. In de eindfase van die gesprekken gaven ze aan dat de impact van de zaak — samen met de omstandigheden waaronder ze hun werk zouden moeten doen — voor hen persoonlijk niet haalbaar was.
Taghi werd in 2024 veroordeeld tot levenslang voor onder meer zes moorden. Nu loopt het Marengo-proces in hoger beroep bij het gerechtshof Amsterdam. Over twee weken staat een nieuwe zitting gepland. Maar Taghi zit al ruim een jaar zonder advocaat — sinds de aanhouding van zijn voormalige raadsman Vito Shukrula. Die zou berichten van Taghi uit de gevangenis hebben doorgespeeld. Ook zijn andere oud-advocaat Inez Weski wordt ervan verdacht. De advocatenneef van Taghi, Youssef Kreegh, kreeg eerder 5,5 jaar cel. En Michael Ruperti stapte ook op, omdat hij volgens eigen zeggen zijn integriteit in twijfel zag worden.
De Raad voor Rechtsbijstand “betreurt” dat de “intensieve” zoektocht niet is geslaagd. Het Amsterdamse gerechtshof spreekt van een “unieke situatie” en zegt van plan te zijn om de stand van zaken met Taghi zelf te bespreken tijdens een openbare zitting.
Een advocaat dwingen om Taghi te verdedigen? Volgens Brinkhoff is dat geen optie. En het proces gewoon stopzetten? Ook dat niet. “Hoe het nu verder moet? Dat is een vraag die heel moeilijk te beantwoorden is. Het is een fundamenteel recht een advocaat te hebben.” Hij sluit niet uit dat het gerechtshof probeert door te gaan zonder advocaat — waarbij rechters dan bijvoorbeeld oude bezwaren van eerdere advocaten opnieuw bespreken, of zelfs (gedeeltelijk) de rol van de verdediger overnemen. Of een eventuele uitspraak daarna wel juridisch waterdicht blijft, is dan aan hogere rechters om te beoordelen.
Is er een kans dat Taghi een lagere straf krijgt omdat hij geen advocaat heeft? “Dat is misschien denkbaar, maar ik zie het niet zo snel gebeuren. Ook hiervoor geldt: het is kijken in een kristallen bol.”
De boodschap dat de zoektocht is mislukt, werd vandaag via een communicatiebureau verspreid — ingehuurd door het dekenberaad. Journalisten kregen geen kans om vragen te stellen. “Dat laat wederom zien dat de dreiging door alle partijen nog steeds zo wordt gevoeld dat ook zij op dit moment het liefst in anonimiteit zo’n bericht de wereld in slingeren. Dat is heel ernstig.”
