Kunstmestprijzen exploderen: straks geen frietje meer bij de snackbar?
Kunstmest is voor boeren wat koffie is voor kantoorwerkers: zonder gaat het ergens wel, maar echt productief wordt het niet. Alleen is die “koffie” nu plotseling een stuk duurder geworden. Waarom? Olie en gas zijn schreeuwend duur en zonder die brandstoffen geen kunstmest. Bovendien zit er letterlijk gas ín het spul (voor stikstof) en is ureum – nog zo’n ingrediënt – ook in prijs verdubbeld. Alsof dat nog niet genoeg is, ligt een flukse hap van de wereldvoorraad aan kunstmest vast in het Midden-Oosten. Door de onrust rond de Straat van Hormuz komt die nauwelijks het land uit. Kortom: goedkope mest is even 2023, niet 2024.
Nederland zit nog niet metaas
Goed nieuws, we hoeven nog niet meteen onze biefstuk in te ruilen voor boekenwekenbonnen. Volgens Reinier Gerrits van brancheclub Meststoffen Nederland hebben we nog “voldoende kun” ingekocht en draaien Europese fabrieken op volle toeren. Ons landakkertje heeft nog een extra trovkaart: dank van koe, kip en varken. Die dierlijke mest vult een deel van het gat al op. “We zijn minder afhankelijk dan landen die alleen kunstmest kennen,” zegt hij. Akker- en glastuinbouw zijn wél kwetsbaarder: zij kunnen niet zomaar overschakelen op een emmertje kippenstront.
Boer, burger en de prijs van een puntje ka
Toch komt de rekening ooit. Veevoer wordt gemaakt van gewassen die kunstmest nodig hadden. Hogere mestkosten = du voer = duurdere melk, vlees en frikandellen. Het verschil: bij veehouderij tikelt het trager door. De Ahold-prijs loopt dachtelangzaam, niet in één week omhoog.
De mens met de smallest Grocery budget
Een paar euro meer voor een krat bier wippen veel Nederlanders makkelijk op. Wie nu al naar de voedselbank stapt, heeft daar lak aan. Onderzoeker Bart de Steenhuijsen Piters (WUR) waarschuwt dat herhaald crisissen deze kloof groter maken. “Voedsel is historisch vaker de vonk van ongenoegen geweest.” Hij vindt dat Den Haag dringend een plan nodig heeft voor als de rek er echt uit is, want foodbanks zijn gequote;initiatieven van particuliere; – geen rampenplan.
Buiten de dijken: van boer tot bord in Afrika en Azië
In ontwikkelingslanden gloeit het vuurtje al sneller. Afrikanske akkers zonder kunstmest leveren minder op, terwijl die landen nu juist vaak voedsel importeren. Stoppen met importeren en de eigen landbouw een zetje geven? Moo prikkelbaar voor consumentenprijzen. “Een duivels dilemma,” aldus De Steenhuijsen Piters. Tel daar corona, Oekraïne, Midden-Oosten en klimaatverandering bij op en je krijgt systeem-overload.
Kunstmest 2.0: van wc-pot naar koolraap
Gelukkig zijn er alternatieven – nog niet op wercademienschaal, maar wélbaar. Kimo van Dijk (WUR) ziet ons om urine, rioolwater en fabrieksslijk te strippen tot nieuwe meststoffen. “We flusheren waardevolle voedingstoffen letterlijk door de plee,” vindt hij. Groot voordeel: je is lokaal EN maakt ons mind gevoelig voor het volgende geopolitische vlammetje.
Conclusie
Voorlopih blijft ons boodschje bestaan, maar de prijskanjer ligt al klaar. Langer termijn? Kunstmes-blijvers kunnen zich warmen aan composthoop én de kans dat hun patatje oorlog strens duurder wordt. De Noorse kuismestreus Yara profiteert intussen volop van de gestegen prijzen. Voor boer, burger en beleid is het dus billenknijpen én nadenken: hoe michten we ons voedselsysteem schokbestlachtelijk maken?
Busexplosie in Colombia: 13 doden, geweld in zuidwesten loopt verder op
Een explosief dat tijdens een rit afging in een interlokale bus heeft gister-avond in het zuidwesten van Colombia dertien mensen het leven gekost. De bus reed over de Pan-Amerikaanse snelweg in de gemeente Cajibío toen het gebeurde. Nog eens zeventien inzittende raakten gewond, meldt de gouverneur van het departement Cauca.
“Terroristische daad” legt schuld bij twee splintergroepen
Volgens generaal López, de hoogste militair ter plaatse, was er geen twijfel: dit was een “terroristische daad”. Op een korte persconferentie wees hij met de vinger naar twee splinters van de vroegere guerrillabeweging FARC die zich níet aan het vredesakkoord van 2016 houden. President Petro laat er in een reactie geen misverstand over bestaan: de daders zijn volgens hem “terroristen, fascisten en drugshandelaren”.
Drie explosieve drones en 26 andere incidenten in twee dagen
De busaanslag is geen op zichzelf staand incident. De autoriteiten sommen op dat de afgelopen twee dagen minstens 26 andere criminele voorvallen plaatsvonden in het zuidwesten, waaronder een beschieting op een politiebureau en een aanval op een radarpost van het vliegveld in El Tambo. Daar schakelden defensie-drones zaterdag drie met explosieven beladen toestelletjes uit. “Vooral burgers zijn de dupe”, stelt generaal Lóppel.
Spoedoverleg al bezig toen de bus ontplofte
Kort na de ravage in Cajibío zaten hooggereopte functionarissen, waaronder minister van Defensie Sánchez, regionale gouverneurs en burgemeesters al vergaderd over de escalerende onveiligheid. Terwijl het over nog liep, barstte de bom. De aanwezige politici eisen nu “daadkrachtig ingrijpen” vanuit Bogotá wil het geweld in hun gebied stoppen.
Klap in Eindhovens carnaval: wie is deze vechter die jongen knock-out sloeg?
De politie zoekt een kerel die tijdens carnaval een 20-jarige jongen zonder waarschuwing een dreun verkocht bij café ’t Lempke in Eindhoven. Het voorval gebeurde op 17 februari rond 03:30 uur. Volgens de politie liep het slachtoffer rustig over straat toen: bam, hij lag op de keien.
Op beelden is te zien dat een vrouw haar vriend nog even probeerde tegen te houden, maar daar had hij geen boodog voor. Ze trok nog aan zijn arm, maar hij gaf de klap gewoon. Daarna lopen ze samen weg, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Ze gingen richting café Tante Toos, zonder zich om de bewusteloze jongen te bekommeren.
De politie denkt dat de dader thuishoort in een kickboks- of mma-school; zijn techniek zat er veel te beheerst uit. De jongen bleef met een gekloofde lip achter en kan zich niets meer herinneren van het incident.
Vreemd draadje aan keep: is-ie toch gespietd?
Boswachter Frans Kapteijns krijgt weer een rits natuurvragen binnen. Deze week onder meer: een keep met een raar draadje onder z’n vleugel, een dode havik in het bos en een microscopisch diertje op de kliko. Plus een natuurtip voor wie wil weten waarom som gap er roestkleurig uitspringt.
Keep lijkt gezenderd te zijn geweest
Harry Verbek fotografeerde een keep en zag later een haardo draadje onder de vleugel hangen. Zender kwijt, of gewoon een stukje elastiek dat blijft plakken? Frans denkt het laatste: als kepen worden uitgezonden, krijgen ze een pieukleuteltje op de rug vastgemaakt met een elastisch bandje. Misschien is het bandje gescheurd en zit het draadje nu stilzwijgend aan de vogel vast. In Nederland gebeurt het zenden van kepen op kleine schaal om het trékpatroon beter te begrijpen, maar wie we kan nader licht werpen?
Bruine zuringsnuitkever schittert met stueufmeel-look
Theo Zeland bez een plaatje van een beeste dat lijkt alsof het net uit de bloemenzak komt: bruine zuringsnuitkever. Het beessie lijkt bestrooid met geelo poeder en heeft een superlange snuit—bij mannetjes donker, bij vrouwtjes zwart. Volwassen dieren knabbelen het liefst op velzurings bladeren; hun larven graven gangetjes in de steng. In september duiken de nieuwe kever de grond in voor winterslaap.
Dode roofvogel blijkt havik
Judith Ploojer vond een morsdode roofvogel bij het Moleneind en vermeden een buizerd. Het isechter een havik, waarsochijnlijk een mannetje. Waaraan stierf-ie? Mogelijk een ruitje tegen versus een raam, kabel of auto, maar ook vergiftigde prooid (denk aan gifde duiven) of bestrijdsmiddelen kunnen de boosdoener zijn. Jongere haviken lopen daarnaast risico op bosuilen of oehoes. En ja illegalen jagen helaas nog steeds voor.
Beestje op de kliko is nimf van de klimopkevercicade
Anja Thomson spotte een bijzonder mini-be north op haar kliko en dacht: “Wat is dit nou weer?” Frans herkent meteen de nimf van de klimopkevercicade, zeven millimetertjes groot. De volwassen versie zie je vaker, maar een nimf is bonus. Het diertje hoort bij de famil cicaden en draagt netvleugels, maar kan niet vliegen—wel fenomenaal springen. Je komt ze tegen op vochtige én droge plekken, waar ze zich te goed doken aan bastappen van onderandere klimop, eik en linde.
Natuurtip: ontdek de mysteries van de wijst
Zin om uit te vogelen waarom sloot hier een roestbruine gloed heeft en de hoger gelegen stukken natter zijn dan de laagtes? Op zondag 3 mei wandelen natuurgidsen je tussen 10.00 en 12.00 uur vanaf de parkeerplaats tussen Schansweg 10 en 12 in Uden. Gratis deelname, aanmelden niet nodig. Trek stevige schoenen aan en check jezelf daarna op teken!
Schoten tijdens persdiner: Trump veilig weggebracht, niemand gewond
Tijdens het Witte Huis-correspondents’ dinner klonk er gisteravond een harde knal. Meerdere gasten z, direct daarna kudde agenten van de Secret Service de zaal, terwijl een deel van de menigte onder de tafels dook of richting uitgangen rende. De Amerikaanse president Donald Trump werd onmiddellijk uit de zaal gehaald; ook vicepresident Vance en first lady Melania werden in veiligheid gebracht.
Wat gebeurde er precies?
Volgens getuigen werd het schot afgevuurd in een andere ruim van het Washingtonse hotel waar het diner plaatsvond. De verdachte probeerde volgens de FBI met een geweer de beveiliging van het evenement te omzeilen en op een agent te schieten. Die kogel tref zijn kogelvrije vest; met hem gaat het naar omstanden. De man is aangehouden; over zijn toestand is verder niets bekendgemaakt.
Het diner opnieuw ingepland
Organisatoren besloten het diner meteen af te laten blazen, tot ongenoegen van de president. “Ze wilden dat het vanavond nog doorging, maar de veiligheidsdiensten zijn hier niet in meege,” zegt een woordvoerder. Het gezelschap probeert het diner binnen dertig dagen opnieuw te organiseren.
Reactie Trump
Op Truth Social bedonk Trump de Secret Service en de politie. “Ze handelden snel en moedig. De schutter is opgepakt,” schreef hij. Ondanks de schrik lopen er geond door: van de onales van zo’n 2600 gasten ra niemand gewond.
Vijftien doden door busbom in Colombia: geweld raast verder
Korte samenvatting
In het zuidwesten van Colombia is een bus op de Pan-Amerikaanse snelweg opgeblazen. Dertien mensen kwamen om het leven, zeventien anderen raakten gewond. Het leger wijst meteen naar twee gewapende splintergroepen die ooit bij FARC hoorden, maar zich niks aantrekken van het vredesakkoord van 2016. Volgens lokale autoriteiten is dit al de 26ste aanval in amper twee dagen tijd – burgers zijn de grote verdachte. Een spoedberaad van ministers, gouverneurs en burgemeesters werd zaterdag zelfs onderbroken door de explosie. De regering belooft nu “tandenknarsend hard” in te grijpen.
Wat er precies gebeurde
– De bus reed door Cajibío toen het explosief afging.
– Generaal López spreekt meteen van een terroristische aanslag.
– Volgens hem zijn twee dissidente FARC-facties verantwoordelijk.
– President Petro noemt de daders “terroristen, fascisten én drugsdealers”.
Nóg meer geweld in de regio
Alleen al de twee dagen ervoor telde het zuidwesten 26 criminele incidenten: een beschietting op een politiebureau, een aanval op een vliegveldradar én drie drones vol explosieven die boven El Tambo uit de lucht werden gehaald. Burgers merken het meest van de escalerende strijd tussen drugsgerelateerde milities.
Wat nu?
Na de busaanslag gingen alarmbellen overal af. Minister van Defensie Sánchez, regionale gouverneurs en tientallen burgemeesters kwamen crisisberaad over betere militaire dekking en versterking van het Sta en Just-repressieapparaat. De bood: snelle, zichtbare actie, of het geweld loopt verder uit de hand.
