Kringloopvondst in Dongen: Is dit nou een lamp of… iets anders?
Wat op het eerste gezicht een opvallend intiem object lijkt, blijkt bij nader inzien een bijzonder stukje geschiedenis te zijn. In kringloopwinkel Parels & Prul in Dongen dook een metalen voorwerp op dat eerst voor een antieke vibrator werd aangezien. Maar na wat speurwerk denkt medewerker Stijn Rompa dat het waarschijnlijk om een oude inspectielamp uit de oorlogstijd gaat.
“Tot gisteren dacht ik echt dat dit een antieke vibrator was”, vertelt Stijn lachend. “Het object trok de aandacht van een collega. Hij liet me zien dat er een knopje op zat en vertelde dat zulke dingen vroeger gebruikt werden om mensen te kalmeren. Toen dacht ik: dit moet ik uit de winkel halen en beter bekijken.”
Pas toen Stijn het voorwerp opendraaide, bleek zijn eerdere aanname niet te kloppen. Binnenin bleek een klein lampje te zitten. “Op dat moment wist ik: dit verhaal klopt niet. Dit is geen vibrator.”
Discreet licht in het donker
Volgens Stijn gaat het vermoedelijk om een inspectielamp die werd gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog of in de periode daarna. Het robuuste ontwerp van metaal en de compacte vorm passen daarbij: “Vroeger was alles groter en zwaarder. Kleine zaklampjes zoals nu had je niet.”
Wat het object bijzonder maakt, is de manier waarop het licht verspreidt. In de behuizing zit een smalle opening, waardoor slechts een smalle lichtstraal naar buiten komt. “Als je bijvoorbeeld onderhoud moest uitvoeren aan een tank of een kaart wilde lezen, kon je met zo’n lampje toch zien wat je deed, zonder dat de vijand je meteen zag. Het licht bleef heel geconcentreerd.”
Mysterie blijft
Stijn kon weinig informatie over dit specifieke type lamp vinden. Dat maakt het voor hem juist interessant. “Het voorwerp is te verroest om nog te werken, dus testen zit er niet in. Ik heb nog geprobeerd er batterijen in te doen, maar er gebeurt niets meer. Daarom ben ik heel benieuwd of mensen dit herkennen. Misschien is het uniek, misschien hebben anderen er ook nog een liggen.”
Waar het object vandaan komt, blijft voorlopig een raadsel. “Dat vind ik altijd jammer. Iemand heeft dit bewust naar de winkel gebracht, maar je weet niet wie of wat het verhaal erachter is.”
Blijft in eigen collectie
Voorlopig houdt Stijn de vondst zelf. “Soms heb ik objecten waarvan ik denk: deze wil ik zelf houden.” De inspectielamp komt dus niet in de winkel te liggen en krijgt ook geen prijskaartje. “Ik ben vooral benieuwd wat er nog over bekend wordt.”
Vier jaar cel voor brandstichting Arnhem
De rechtbank heeft Koert H. (58) veroordeeld tot vier jaar cel voor de enorme brand die in maart vorig jaar een groot gat in de Arnhemse binnenstad sloeg. Twee andere verdachten zijn vrijgesproken.
Het vuur brak in de nacht van 5 op 6 maart vorig jaar uit in het historische centrum van Arnhem. Meerdere panden, waaronder monumentale gebouwen, gingen verloren en tientallen bewoners moesten hun huis halsoverkop verlaten.
Een paar dagen na de brand werden drie verdachten opgepakt. Zij zouden een rolcontainer voor een pand in het centrum in brand hebben gestoken. De rechtbank acht bewezen dat hoofdverdachte H. met een aansteker daadwerkelijk de brand heeft aangestoken.
De andere twee verdachten, Ricky N. (42) en Mark V. (31), zijn vrijgesproken, zoals het Openbaar Ministerie ook al had gevraagd. Er kan niet worden aangetoond dat zij hebben bijgedragen aan het ontstaan van de brand.
Hoofdverdachte H. ontkende eerder alle betrokkenheid bij de brand. Op camerabeelden is te horen dat hij zei: “Laten we dat ding in de fik steken”, maar dat was volgens hem een grapje. “Ik heb geen brand gesticht”, zei hij tijdens de zitting.
De rechtbank neemt het H. kwalijk dat hij geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn daden. “Het was een impulsieve en asociale actie die volledig uit de hand is gelopen”, aldus de rechter.
De straf valt lager uit dan de strafeis van het Openbaar Ministerie. Die eiste tien jaar cel tegen H. Naast de celstraf moet H. schadevergoedingen van in totaal ruim 200.000 euro betalen. Ook mag hij vijf jaar niet meer in Arnhem komen.
Accounts van lhbti-organisaties en clubs plotseling offline: ‘Je bent in één klap je bereik kwijt’
In Nederland zijn het account The Queer Agenda en de Amsterdamse nachtclub Tillatec hun accounts plotseling kwijt. Het Amerikaanse Repro Ucensored, een non-profit organisatie, kreeg sinds maart ruim honderd meldingen van Meta-accounts wereldwijd die zijn verwijderd. Het gaat met name om accounts van lhbti-personen en organisaties en voorlichters op het gebied van seksuele gezondheid.
Ook Club Church is haar account al twee weken kwijt, inclusief een eerder aangemaakt back-upaccount. Eigenaar Richard Keldoulis noemt het frustrerend: “We krijgen als reden dat we de regels overtreden, maar welke precies blijft onduidelijk. En daar kun je eigenlijk niets tegen doen.” Voor de club is Instagram juist belangrijk om bezoekers te bereiken. “Daardoor ben je heel kwetsbaar. Als je account wegvalt, ben je in één klap je bereik kwijt.”
Instagram werkt met zogenaamde ‘community guidelines’, gebruikersvoorwaarden. Daarin staat wat wel en niet toegestaan is op het platform. Een greep hieruit: een vrouwentepel op de foto mag niet. Ook huisdieren verkopen is niet toegestaan. Maar op Instagram en Meta mag je weer wel vrouwen ‘hoeren’ of ‘voorwerpen’ noemen, besloot het bedrijf vorig jaar.
Gebruikers kunnen de richtlijnen lezen, maar een uitgebreidere versie is enkel bekend bij werknemers van Meta. Volgens universitair docent recht en technologie Sarah Eskens mag Meta die regels zelf bepalen, zolang ze binnen de wet blijven. Maar in de praktijk betekent dat ook dat het bedrijf veel invloed heeft op wat online zichtbaar is. En omdat handmatige controle onmogelijk is, worden grote delen van content automatisch gescand door systemen die fouten kunnen maken.
Sinds de invoering van Europese regels twee jaar geleden, de Digital Services Act, moeten platforms uitleg geven bij verwijderingen en moet er een mogelijkheid zijn om in beroep te gaan. Toch zeggen betrokkenen dat dat in de praktijk lastig blijft. “Er is geen telefoonnummer of iemand binnen Meta waar je contact mee kan opnemen,” zegt club Church-eigenaar Keldoulis. “Je staat er eigenlijk alleen voor.”
Meta zegt bij geblokkeerde accounts vaak dat het gaat om ‘een foutje in het algoritme’, zegt Eskens. Maar er is volgens haar een duidelijk patroon te zien. “Activistische inhoud, vaak van linkse accounts, wordt de laatste tijd vaak geblokkeerd of verwijderd.” Het past bij de houding van Meta-baas Mark Zuckerberg die aanwezig was bij de inauguratie van Trump. Vlak na de inauguratie konden Instagram-gebruikers niet meer zoeken op ‘Biden’ of ‘democrat’.
Volgens haar laat het vooral zien hoeveel macht deze platforms hebben en hoe opportunistisch hun keuzes zijn. “Nu zijn het de queer accounts, maar dat is iets van de laatste tijd. Je weet niet wat het morgen is,” zegt ze. “Het kan elk moment veranderen en iedereen kan slachtoffer worden.”
Daardoor bepaalt zo’n platform in feite ook de grenzen van wat zichtbaar is, zegt Lotje Beek van Bits of Freedom, dat opkomt voor digitale burgerrechten. “Wie er wel of niet iets mag zeggen wordt zo bepaald door een bedrijf, als burgers hebben we er weinig invloed op.” Ze hoopt dat de Europese Commissie harder gaat optreden tegen Meta. Zij kan bijvoorbeeld boetes opleggen van zes procent van de wereldwijde jaaromzet. “Dat gaat in dit geval om gigantische bedragen.”
Wanneer onder andere Club Church haar accounts terugkrijgen, is onduidelijk. Meta zegt tegen verschillende media waaronder het Parool ‘de kwestie te onderzoeken’.
Meta krijgt ook veel kritiek omdat het bedrijf vanaf mei mee kan kijken met privéberichten van gebruikers:
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Schot gelost in Eindhoven: Tim (17) en vriend maken angstaanjagend moment mee
Tim (17) was dinsdagavond samen met zijn beste vriend op weg naar huis, toen ze op de Halvemaanstraat in Eindhoven werden nageroepen door een man. Ze draaiden zich om en zagen dat hij een pistool uit zijn zak haalde. Er volgde een schot in de lucht. Kort daarvoor hadden ze de man nog gevraagd of het wel goed met hem ging.
“We schrokken ons dood”, vertelt Tim. De jongens hadden de avond doorgebracht in het Urban Sportpark. “Daar zitten we dagelijks met vrienden”, vertelt Tim. “We maken niet veel geks mee. Alleen handhaving komt af en toe langs om te vragen wat we aan het doen zijn, maar dat is het dan ook.” Dat was dinsdagavond wel anders.
Als ze op hun scooter naar huis rijden, komt een man op een fiets hen bij het viaduct aan de Halvemaanstraat tegemoet. “Je kon zien dat hij zwaar onder invloed was”, zegt Tim. “Zijn ogen waren zó groot en licht, het was net alsof hij recht onze ziel in staarde. We vroegen: ‘Gaat het wel goed, meneer?’ Hij stak zijn duim op, dus wij reden verder.”
Kort daarna horen ze een harde ‘ey!’. “We keken om en zagen dat die man een klein vuurwapen uit zijn zak haalde. Hij was er wat mee aan het kloten en richtte het half op ons. We schrokken ons dood en dachten nog: dat is vast een balletjespistool. Maar toen schoot hij in de lucht.”
De twee vrienden rijden gauw door. “Alles gebeurde zo snel. Om de hoek zit een politiebureau, waar we hebben aangebeld. De politie kwam meteen naar buiten.” De man was toen al verdwenen. “Het was heel raar allemaal. We hebben echt niks geks tegen hem gezegd, we vroegen alleen of alles oké was.”
De politie deed sporenonderzoek en ging na de schietpartij op zoek naar de man van ongeveer 30 à 40 jaar oud. Hij heeft een witte huidskleur, is kaal en droeg die dinsdagavond zwarte kleding. “Vooral zijn lichte ogen vielen op”, zegt Tim. “Iedereen die hem tegenkomt, zou hem herkennen.” De politie laat vrijdagmiddag weten dat het onderzoek nog bezig is en dat er nog niemand is aangehouden. Volgens de politie lijkt het erop dat de man heeft geschoten met een alarmpistool.
“We hebben geluk gehad”, beseft Tim. “Ik weet zeker dat hij niet gericht op ons schoot. Ik durf nog wel terug naar die plek. Maar als ik in het donker een lampje zie, kijk ik voor de zekerheid extra uit.”
44 Thaise politici voor de rechter om wetswijziging
Het Thaise hooggerechtshof heeft een zaak aangespannen tegen 44 oppositieleden. Die probeerden in 2021 de strenge majesteitsschenniswet te verzachten. Als ze schuldig worden bevonden, riskeren ze een levenslang verbod op het bekleden van een openbare functie.
De wet in kwestie, artikel 112, beschermt de machtige Thaise koning Rama X en zijn familie tegen kritiek. Belediging, smaad of bedreiging is strafbaar. Oppositieleden beweren dat de wet wordt misbruikt voor politieke doeleinden en om tegenstanders het zwijgen op te leggen.
De 44 verdachten worden beschuldigd van een “ernstige schending” van de ethische code. Vanaf 30 juni staan ze terecht. Oppositieleider Ruengpanyawut zei vandaag op een persconferentie de zaak aan te vechten om de “democratische vertegenwoordiging” te verdedigen.
Op dit moment zitten 10 van de 44 vervolgden in het Thaise parlement. Ze mogen voorlopig blijven werken, maar bij een schuldigverklaring worden ze mogelijk levenslang geweerd uit een publieke functie.
De zaak is de zoveelste klap voor de People’s Party, voorheen de Move Forward Party. Die partij werd in 2024 ontbonden. Bij de laatste verkiezingen in februari van dit jaar stond de partij nog voor in de peilingen, maar eindigde uiteindelijk ruim achter de Bhumjaithai Party van de conservatieve premier Anutin Charnvirakul.
Thailand geldt als een van de strengste landen op het gebied van het verbod op majesteitsschennis. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen al langer voor de steeds verdere inperking van de vrijheid van meningsuiting. Artikel 112 is volgens hen in strijd met internationale mensenrechtenverdragen. Volgens de Thaise ngo Thai Lawyers for Human Rights zijn tussen juli 2020 en december 2025 zeker 285 mensen op basis van de omstreden wet vervolgd. Er worden geregeld langdurige gevangenisstraffen opgelegd.
Angstcultuur bij opleiding verzekeringsartsen UWV in Amsterdam
Basisartsen die in Amsterdam bij het UWV worden opgeleid tot verzekeringsarts, hebben last van een angstcultuur en een te hoge werkdruk. Dat vertellen betrokkenen aan EenVandaag en het AD. “Uit alles blijkt dat hier sprake is van een angstcultuur en intimidatie. We hebben regelmatig huilende collega’s op de werkvloer en een schreeuwende regiearts”, zegt een leidinggevende bij de uitkeringsinstantie tegen EenVandaag. “De opleiding staat onder druk en de productie gaat voor”, aldus een verzekeringsarts in opleiding. Door die productiedruk voelen de artsen zich onveilig en neemt het werkplezier af. “We moeten overleven. Het is een regime.”
EenVandaag zegt dat het met een grote groep basisartsen van het UWV heeft gesproken. Ze deden hun verhaal anoniem, omdat ze bang zijn voor represailles van de UWV-leiding. De verhalen worden bevestigd door documenten die de redactie onder ogen kreeg. De beroepsvereniging voor UWV-artsen Novag kent de geluiden ook. “Wij maken ons in het bijzonder zorgen om machtsmisbruik”, zegt Novag-vicevoorzitter Mirko Bal tegen EenVandaag. Volgens hem spelen de problemen ook bij sommige UWV’s elders in het land.
UWV-artsen beoordelen in hoeverre werknemers die langer dan twee jaar ziek zijn arbeidsongeschikt zijn en of ze een WIA-uitkering kunnen krijgen. Al enige tijd kampt de organisatie met een tekort aan artsen. Om de wachtlijsten weg te werken worden ook verzekeringsartsen in opleiding ingezet. Die doen feitelijk de helft van het werk, zegt EenVandaag. Het UWV stond al onder verscherpt toezicht van de toezichthouder voor geneeskundige vervolgopleidingen RGS. Naar aanleiding van de signalen over de angstcultuur stelt deze commissie een nieuw onderzoek in, niet alleen bij het UWV in Amsterdam maar ook bij andere UWV-vestigingen. In het uiterste geval kan de uitkomst zijn dat het UWV zijn bevoegdheid om basisartsen tot verzekeringsarts op te leiden kwijtraakt. Dat zou betekenen dat de artsen in opleiding niet meer beschikbaar zijn voor het wegwerken van de wachtlijsten.
In een reactie tegen de journalisten erkent het UWV dat de werkdruk hoog is. “Er wachten te veel mensen te lang op een beoordeling die hoort bij een WIA-uitkering. Hierdoor zitten tienduizenden mensen in onzekerheid en neemt de druk op medewerkers toe.” Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zegt de signalen over de angstcultuur en werkdruk zeer serieus te nemen. “Ik begrijp dat het UWV heeft aangekondigd dat ze dit grondig gaan onderzoeken. Dat is een goede zaak”, zegt hij tegen EenVandaag. Hij heeft de raad van bestuur opdracht geven om een plan op te stellen voor verbetering van de organisatiecultuur.
