Meer ruimte voor groene stroom in Brabant
Goed nieuws voor bedrijven die duurzame energie willen opwekken in Brabant! Het stroomnet heeft op veel plekken ineens extra capaciteit vrijgemaakt. Dit komt door een combinatie van geplande uitbreidingen van energiestations en het feit dat bestaande groene energieprojecten minder hard groeien dan gedacht. Hierdoor kunnen wachtlijsten in grote delen van de provincie zelfs helemaal verdwijnen. Let op: dit gaat specifiek over het leveren van stroom aan het net. Voor bedrijven die juist stroom willen afnemen, gelden nog steeds wachtlijsten.
Niet overal feest: Noordoost-Brabant moet nog even geduld hebben
De nieuwe ruimte is vooral beschikbaar in West-Brabant en rondom Eindhoven en Tilburg. Voor deze regio’s is het een enorme opsteker. Helaas geldt dit niet voor heel Brabant. In Noordoost-Brabant en het gebied rond Hapert blijft de situatie krap. De verwachting is dat het daar nog ongeveer zeven jaar duurt voordat er weer nieuwe capaciteit op het net komt voor verse stroom.
Waar komt al die extra netruimte vandaan?
Je vraagt je misschien af: hoe kan dit opeens? Het komt door twee dingen:
1. Directe vrijval: Bestaande duurzame energieproducenten gebruiken minder netcapaciteit dan voorzien, waardoor er per direct 264 megawatt (MW) vrijkomt.
2. Toekomstige uitbreiding: Eind 2026 wordt het hoogspanningsstation in Geertruidenberg groter, goed voor nog eens zo’n 632 MW extra ruimte.
Bij elkaar opgeteld gaat het om bijna 900 MW. Om je een idee te geven: een groot windmolenpark op zee levert ongeveer 750 MW.
Waarom is er geen extra ruimte voor stroomafname?
Een logische vraag. Als er ruimte vrijkomt, waarom kunnen bedrijven die stroom nodig hebben er dan niet van profiteren? TenneT geeft aan dat dit komt door tijd en plaats. De momenten waarop zonne- of windenergie wordt geproduceerd, vallen vaak niet samen met de momenten van grote vraag (bijvoorbeeld ’s avonds). Ook wordt groene stroom vaak opgewekt op andere plekken dan waar de grote verbruikers zitten. Daarom is de vrijgekomen capaciteit nu alleen bedoeld voor aanbieders, niet voor afnemers.
Drie mannen voor de rechter om gestolen Roemeens goud
De rechtbank in Assen buigt zich vanaf vandaag over de spectaculaire kunstroof van vorig jaar januari. Toen werden een iconische gouden helm en gouden armbanden gestolen uit het Drents Museum. De daders bliezen met een zware vuurwerkbom een deur op om binnen te komen. Hoewel de helm en twee armbanden inmiddels – na een deal met twee verdachten – weer veilig zijn, staan er vandaag drie mannen terecht: Douglas W., Bernhard Z. en Jan B. De zaak tegen een vierde verdachte, die verdacht wordt van het stelen van de kentekenplaten voor de vluchtauto, begint later dit jaar.
De diefstal sloeg in als een bom, zeker in Roemenië. Daar heeft de gouden helm van Cotofenesti, gemaakt van bijna puur goud, een iconische status. De toenmalige premier noemde de gestolen stukken “van onschatbare waarde” en vertrouwde erop dat Nederland de daders snel zou pakken. De directeur van het museum in Boekarest dat de stukken in bruikleen had gaf, kreeg zelfs na een paar dagen al ontslag omdat hij het erfgoed niet goed genoeg zou hebben beschermd.
Begin dit jaar kwam het verlossende nieuws: de helm en twee armbanden waren teruggevonden. Dat kwam door een deal met twee van de verdachten. Die hadden lang gezwegen, terwijl politie en justitie een enorme klopjacht hielden. Vorig jaar klaagden de verdachten tijdens een zitting nog over de opsporingsmethoden. Hun advocaten zeiden dat hun cliënten het gevoel hadden afgeluisterd te worden door veiligheidsdiensten.
Vandaag in de rechtbank staan de feiten en de persoonlijke omstandigheden van de drie mannen centraal. Het Openbaar Ministerie zal waarschijnlijk ook vertellen welke afspraken er precies zijn gemaakt met Douglas W. en Jan B. – misschien krijgen zij een lagere straf geëist. Met Bernhard Z. is geen deal gesloten; zijn advocaat zegt dat hij zijn betrokkenheid bij de diefstal ontkent. Eerder werd al bekend dat Jan B. twee dagen voor de roof een moker en voorhamer kocht. In het museum lag een breekijzer met zijn DNA.
Meloni keert zich tegen Trump na kritiek op paus
De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft zich aangesloten bij de groeiende groep critici die reageert op de uitlatingen van de Amerikaanse president Donald Trump over paus Leo. Ze vindt Trumps woorden onacceptabel en benadrukt dat het volkomen terecht en normaal is dat de paus oproept tot vrede en elke vorm van oorlog afkeurt.
Dat Meloni zo duidelijk afstand neemt van de Amerikaanse president is opvallend te noemen. Ze staat bekend als een van de Europese leiders die het dichtst bij Trump staat en was bijvoorbeeld als enige aanwezig bij zijn inauguratie in januari 2025. Trump had dit weekend gezegd dat de paus “zwak is op het gebied van misdaad en heel slecht in buitenlandpolitiek”. Hij gaf aan geen paus te willen “die het oké vindt dat Iran een atoombom heeft”. Ook suggereerde hij dat de paus alleen zijn positie heeft dankzij Trumps presidentschap.
Paus Leo had tijdens een gebedsdienst opgeroepen tot een snel einde aan het conflict in het Midden-Oosten. Na Trumps aanval liet de paus weten niet onder de indruk te zijn en door te gaan met zijn boodschap, al had hij geen behoefte aan een debat met de president.
Meloni, zelf katholiek, hield aanvankelijk een low profile over de precieze woordkeuze van Trump. In een eerste verklaring, voorafgaand aan een bezoek van de paus aan Afrika, sprak ze alleen haar steun voor de paus uit. Dat leverde haar kritiek op van de oppositie, die vond dat ze de moed niet had om Trump rechtstreeks te bekritiseren. Daarop volgde een tweede, scherpere verklaring waarin ze Trumps uitspraken wél expliciet veroordeelde.
Gisteren moest Trump overigens zelf ook een stap terug doen. Hij verwijderde een post op sociale media met een AI-gegenereerde afbeelding waarop hij als een Jezus-achtige figuur een patiënt genas. Zowel christelijke leiders, politieke tegenstanders als mensen uit zijn eigen kamp uitten felle kritiek op deze post.
Meer en zwaardere bevingen door Groninger gasveld dan door kleinere velden
Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) maakt een duidelijk onderscheid: alleen de aardbevingen door het Groninger gasveld vormen een echt veiligheidsrisico. Dat komt omdat de zwaarst mogelijke beving daar veel heftiger is dan bij de kleine gasvelden in Nederland.
Afgelopen jaar waren er in totaal 31 bevingen door het grote Groningenveld. Zes daarvan hadden een kracht van 1,5 of meer. Het SodM benadrukt daarom hoe belangrijk het is dat de versterkingsoperatie van huizen doorgaat, ook al is de gaswinning daar nu gestopt.
Kleine velden veroorzaken nauwelijks bevingen
Bij de meeste kleine gasvelden zijn helemaal geen bevingen. Ze liggen verspreid over Nederland, vooral in het noorden. Het KNMI telde vorig jaar maar drie bevingen bij deze kleine velden. De sterkste (1,5) was in Assen. Ook waren er lichte bevingen in Den Andel en Marum, allebei ook in Groningen.
Er was nog een beving bij Warffum (kracht 2,1), maar die kan door het kleine Warffum-veld of door het grote Groningenveld komen. Daarom is die niet meegeteld in de vergelijking.
Waarom het Groningenveld meer bodemdaling geeft
Er is nog een groot verschil: bodemdaling. Die is bij het Groningenveld veel groter. Dat heeft simpelweg met de omvang te maken. Hoe groter het gebied waar gas wordt weggehaald, hoe meer de bodem kan zakken.
Een woordvoerder van het SodM legt het uit met een voorbeeld: “Een plank die steunt op twee staanders die tien meter uit elkaar staan, zakt meer door dan eentje waarbij de staanders twee meter uit elkaar staan.” De ‘kom’ van bodemdaling boven het Groningenveld is dus breder en dieper.
Discussie over openhouden putten
De laatste weken gaat de discussie over of sommige gasputten in Groningen open gehouden moeten worden. Het kabinet wil hier echter niets van weten. De aardbevingsproblematiek heeft tot tienduizenden schademeldingen geleid.
Uit een parlementaire enquête vorig jaar bleek dat de belangen van Groningers decennialang ondergeschikt waren aan de gasopbrengsten. De staat en de gaswinners kenden de risico’s, maar stelden geld en leverzekerheid voorop. De commissie sprak van een “ereschuld” aan de Groningers. Vorige week werd hier opnieuw flink over gedebatteerd in de Tweede Kamer.
Koninklijk diner met Trump: Willem-Alexander benadrukt waarde van bondgenootschap
Koning Willem-Alexander, koningin Máxima en premier Jetten zijn op bezoek in het Witte Huis voor een besloten etentje met de Amerikaanse president Trump. Het koningspaar blijft er zelfs logeren. Dit bezoek komt er nadat Trump zelf vorig jaar tijdens een NAVO-top in Nederland te gast was in paleis Huis ten Bosch.
Voor het diner sprak de koning al tijdens een netwerkbijeenkomst bij de Kamer van Koophandel. Hij hamerde op het enorme belang van goede partners. Nederland is, volgens hem, “zo’n sterke en betrouwbare partner” en zulke partners zijn “goud waard in een onvoorspelbare wereld waarin op het scherpst van de snede wordt gestreden om macht en invloed”.
NAVO en meningsverschillen
Willem-Alexander had het ook over de NAVO, het militaire bondgenootschap dat de laatste tijd flink onder vuur ligt bij Trump. De president dreigde eerder zelfs om uit de NAVO te stappen, omdat hij vond dat de bondgenoten hem niet genoeg steunden in het conflict met Iran. De koning gaf aan: “Als NAVO-bondgenoten beschermen we onze vrije samenlevingen tegen gewetenloze agressors als Rusland. Al meer dan 75 jaar.” Hij vindt dat democratische landen vrijheid koesteren en elkaar scherp houden. Ook benadrukte hij dat vrienden “respectvol met elkaar van mening” mogen verschillen.
Start van werkbezoek in Philadelphia
Het diner is onderdeel van een driedaags werkbezoek van het koninklijk paar aan de VS. Ze begonnen vandaag in Philadelphia, in de staat Pennsylvania. Daar werden ze ontvangen door de Democratische gouverneur Josh Shapiro en zijn vrouw, op de historische plek waar ooit de Amerikaanse grondwet werd opgesteld. In Independence Hall, waar de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring werd getekend, sprak Willem-Alexander over de lange en historische band tussen Nederland en de Verenigde Staten. Die band krijgt volgend jaar extra aandacht als de VS zijn 250-jarige bestaan viert op 4 juli.
Gesprek over lastige onderwerpen
Het etentje met Trump vindt plaats op een gevoelig moment, nu de spanningen tussen de VS en Iran hoog oplopen. Trump, die niet bekendstaat om zijn voorzichtige woorden, dreigde Iran met “beschaving te vernietigen”, wat hem veel kritiek opleverde. Ons kabinet vond de timing van dit bezoek eerst wat ongemakkelijk, maar ziet het nu vooral als een kans om met de Amerikaanse president in gesprek te gaan. Premier Jetten wil het onder meer hebben over de oorlog met Iran, de situatie in Oekraïne en over de plannen van het Amerikaanse Congres om chipmachinefabrikant ASML nog strengere exportregels op te leggen.
Na het bezoek aan Washington reist het gezelschap verder naar Florida. Daar sluiten ook minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en minister Karremans van Infrastructuur aan.
