Kunstmaan van megaspiegels: creatief plan of nachtmerrie voor natuur én sterrenhemel?
Stel je voor: het is middernacht, je slaapt onder een open hemel en zie je plots een soort kunst-maan opduiken die het landschap badt in felle, zilverwitte gloed. Science-fiction? Niet als Amerikaanse startup Reflect Orbital zijn zin krijgt. Het bedrijf wil vijftigduizend kolossale spiegels de ruimte in schieten, die ’s avonds – tegen betaling – zonlicht naar de aarde kaatsen. Voor 5.000 dollar per uur kies je met een simpele app waar die lichtbalk neerdaalt. Klinkt handig voor een nachtelijke reddingsactie of een sfeervolle barbeque, maar vogels, vleermuizen en sterrenkijkers zijn er alvast niet blij mee.
Een spiegelzee van 20 tot 50 meter doorsnee
De spiegels krijgen afmetingen van minstens 20 meter – de grootsten zelfs 50 meter – en vliegen zo’n 600 kilometer boven ons hoofd. Eenmaal uitgeklapt vormen ze een soort koord rond de aarde dat nóg helderder schijnt dan een volle maan. Reflect Orbital claimt dat boeren, zonneparken én leger er garen bij spinnen. In praktijk zou dat betekenen dat appartementen-complexes of wijngaarden snel even “extra daglicht” kunnen bestellen. Oprichter Ben Nowack beweert op een ruimte-conferentie dat hij in no-time “één druk op de knop” genoeg vindt om zonlicht te leveren.
Astronomen woedend: “Onze sterrenhemel verdwijnt”
Een brievenbus vol protestbrieven laat intussen geen twijfel bestaan: sterrenwachten vrezen dat de lichtvervuiling ongekende proporties aanneemt. De sterrenhemel is al steeds vaker onzichtbaar door straatverlichting; zelfs de Melkweg is in veel gebieden niet meer te zien. Voeg daar een willekeurige lichtflits boven je tuin aan toe en verder kijken dan je neus lang is wordt onmogelijk. Als deze stroom lichtspots blijft groeien, raken traditionele sterrenkunde en astrofotografie onbetaalbaar veel moeilijker.
Ecologen houden hun hart vast: dag-nachtritme in de war
Biologen schieten nog harder in de lucht. Kamiel Spoelstra van het Nederlands Instituut voor Ecologie wees er fijntjes op dat dieren het donker hard nodig hebben om te kunnen jagen, schuilen of migreren. Vleermuizen vertrouwen op het stikdonker, trekvogels navigeren op sterren en de maan. “Zomaar een lichtkogel uit de ruimte kan ervoor zorgen dat vogels volledig de verkeerde route nemen,” waarschuwt Spoelstra. Hij ziet natuurorganisaties al in de startblokken staan om juridische stappen te zetten, onder meer onder de Europese Habitatrichtlijn: kwetsbare diersoorten moeten beschermd blijven, punt.
Betaalt iemand eigenlijk 5.000 dollar voor een uurtje ruimtelicht?
Financieel is het plan ook nog in zwaar weer. Reflect Orbital hoopt dat overheden en bedrijven elk jaar minstens 1.000 uur willen afnemen. Maar zelfs dan blijft de prijs fors: denk aan 5 miljoen dollar voor een doorsnee zonnepark dat 24/7 elektriciteit wil opwekken. Australische wetenschappers berekenen dat tachtigduizend satellieten nachtelijk zonlicht maar voor amper 20 % van de overdag-productie opleveren. Holland Solar zegt stellig dat geen enkel Nederlands zonnepark zich heeft aangemeld. Volgens directeur Nold Jaeger lossen gewone batterijen ‘s nachts al veel op en een stuk goedkoper.
Icoontje op je telefoon of illusie?
Of het plan ooit echt off the ground komt, hangt nu van één Amerikaanse keuringsdienst af. Die beslist – naar verluidt binnen enkele weken – of de eerst test-satelliet deze zomer mag lanceren. Mocht die groene light komen, dan tikt Reflect Orbital al 25 miljoen euro aan investeringen op zak. Dan luidt voor ecoloog Spoelstra het startsein voor mogelijk een rechtszaak of Europese klacht. Zijn conclusie is duidelijk: “Doe het niet. Bescherm de duisternis, dat is waar planten, dieren én mensen afhankelijk van zijn.”
“Jij geeft haar rust en vertrouwen”: rijinstructeur Batu wordt overspoeld met complimentjes na zijn razendknappe optreden
Batu Vurgun (23) barst z’n telefoon uit met lieve appjes, hartjes en duimpjes. Afgelopen vrijdag kwam hij met een leerling in een heftig situatie op de snelweg terecht en sinds hij dat filmpje online gooide, wil iedereen weten hoe-ie zo relaxed blijft als iemand flauwvalt achter het stuur.
Van lesje naar paniek in luttele seconden
Het gebeurde terwijl hij met Daniela over de N2 bij Eindhoven reed. Plotseling voelde zij dat het zwart werd voor haar ogen – één blik in de binnenspiegel en Batu zag dat ze wegzakte. Zonder verder na te denken nam hij heel soepel het stuur én alle pedalen over, schakelde een soort noodstand en sprak ondertussen zachtjes tegen haar: “Ik ga hier even aan de kant stilstaan. Rustig blijven, rustig blijven.”
Vijf tellen later stond de auto keurig in een parkeerhaven en was Daniela veilig. De beelden ervan werden in no-time massaal gedeeld en de comments vrommelden binnen:
- “Wat ben jij een ontzettend lieve instructeur. Zo kalm en lief!”
- “Heel netjes en respectvol; jij geeft haar vertrouwen als ze het het hardst nodig heeft.”
- “Chapeau, zo’n koppige rust kun je niet faken.”
“Ik had eigenlijk ook geen idee wat ik deed”
Batu lacht nu, maar eerst schoot hij ook even in de stress. “Nog nooit meegemaakt, echt niet. Ik dacht alleen maar: waar stop ik als ’t hier fout gaat? We rijden immers op de snelweg.” Gelukkig lag er dus een parkeerhaven pal naast hen. “Daar hebben we stilgestaan, jankend van de opluchting.”
Lesplannen aangepast
Achteraf kreeg hij de vraag: “Mag zo iemand wel lessen op de snelweg?” Zijn antwoord is simpel: niet als ze het nog niet aankunnen. “Niemand krijgt een rijbewijs cadeau. Daniela hoeft nu even niet die kant op – we bouwen rustig op van 60 naar 70, en daarna pas naar de autobaan. Duurt wat langer, oké, maar ook zij gaat straks trots dat papiertje in haar zak hebben.”
Tering: strijd om ticketje in raadszaal vanaf vandaag
Tot vandaag konden Eindhovense raadsleden en ambtenaren eenvoudig even binnenlopen om een zitting bij te wonen. Niet meer nu! Sinds vandaag moet je je van tevoren digitaal registeren en een plekje reserveren. De reden? Vanaf vandaag geldt er namelijk een maximum van 50 toeschouwers in de raadszaal. Gevolg: volle mailboxen en zenuwachtige buurtbewoners die bang zijn niet binnen te komen.
Een kleine rondvraag leert dat “vol = echt vol” is. Er zijn nog geen handhavers ingezet, maar BOA’s mogen vanaf vandaag wel mensen wegsturen die geen plekje hebben bemachtigd. Voorlopig geen groot drama, denkt de gemeente: tot eind mei zijn er sowieso alleen twee raadsvergaderingen. Eerder dacht men nog aan 75 bezoekers, maar het college koos toch voor het strengste scenario.
Gevolg voor jou: als je een brandend wijkprobleem de volgende keer persoonlijk in de raad wilt gooien, huur je straks maar een plekje via de link op eindhoven.nl. Anders kun je ook nog altijd thuis via de livestream meekijken – inclusief digitale flapuit.
Boosters weg uit Eindhoven: laatste locatie dicht vanaf dinsdag
Na bijna twee jaar laat de GGD dinsdag het doek vallen voor de laatste boosterpriklocatie in Eindhoven. De locatie aan de Hurksestraat sluit officieel om 17.00 uur. Wie dinsdagavond nog graag een extra prik wil, moet dus even de deur uit.
De teller: in de regio Brabant-Zuidoost zijn in totaal 1,5 miljoen prikken gezet, waarvan zo’n 300.000 boosters verspreid over de twee Eindhovense locaties. Morgen begint de grote opruiming. De tafels, stoelen en koelkasten worden verscheept naar opslag, een deel koerst naar andere GGD-vestigingen.
Geen booster meer in Eindhoven? Niet getreurd. GGD-medewerkers praten momenteel met huisartsen om het stokje over te nemen. Kleine afspraken voor kwetsbare groepen gaan binnenkort gewoon bij je eigen dokter. Zolang je maar belt, blijf je beschermd.
Sportclub mist al zestien jaar de verenigingskas: nu is er eindelijk rust
De rechtbank in Den Bosch legde vanochtend het slotakkoord neer in een mysterieus kasdrama. De vermiste verenigingskas van atletiekvereniging Avanti uit Dinther bleek springlevend: 52.000 euro staat inmiddels keurig op een afgesloten rekening. Nu is de vraag: wanneer krijgt de sportclub het geld definitief terug?
De rechtbank scherpte de voorwaarden bij. De laatste procedurende eiser moet volgens de uitspraak vanochtend binnen zes maanden aantonen dat hij tegoed kan bewijzen. Doet hij dat niet, dan vloeit deze spaarpot in één keer naar Avanti. Het openstaande bedrag kwam ooit van vrijwillige bijdragen en sponsorgelden – al zestien jaar de verborgen oorzaak van knarsetandende bestuursleden.
Voorzitter Anne van Vugt staat te popelen. Hij kan nu eindelijk een nieuwe atletiekbaan plannen, al zal de gemeente nog een financieel vinkje zetten. “Zestien jaar is lang genoeg”, lacht hij. “Ik wil vooral nieuwe startblokken, nu is het eindelijk mogelijk.” De rechtbank hoopt binnen een half jaar definitief te kunnen knippen.
Met de noorderzon naar Spanje: darten vanmiddag weer los in Málaga
Lekker weg, zon en pijltjes gooien – darters krijgen vrijdagmiddag hun eerste voorproefje. Vanaf 14.00 uur buigt darter Arjan van Duijnhoven zich over de eerste wedstrijd van de European Darts Open in Málaga. Vrijdag draait bij hem om warming-up: vol spanning duikt hij tegen twee onbekende tegenstanders in het Andalusische zonnetje.
De hele Nederlandse delegatie is al op z’n plek. Ze vlogen deze week al naar het zuiden, want het weerverschil met regenachtig Brabant is best prettig. Vanmiddag is er dus vooral ‘even wennen’, maar zaterdag en zondag knallen de hoofdtoernooien los. Altijd spannend: hoever schiet onze provinciegenoot?
Voor de thuisblijvers: gewoon even DAZN aanklikken vanaf vrijdagmiddag en kijken hoe de Eindhovens-gebrande pijlen door het Spaanse luchtruizen vliegen. Vamos!
Frituur-helden na 32 jaar klaar met bakken: “We zijn helemaal op”
Een traan én een patatje curry
Het is chaos bij Cafetaria De Dageraad in Den Bosch. Niet omdat de frietketel overkookt, maar omdat iedereen zijn laatste patatje bij Arthur en Helene wil scoren. Want vandaag is het zover: na 32 jaar non-stop frieten bakken leggen de twee het vet op vol.
“Ik sta nog even te bakken, maar m’n batterij is echt leeg,” grinnikt Arthur (69) terwijl één van de laatste orders uit de frituur komt.
Helene strijkt nog snel een extra dikke laag curry over een berenklauw, maar ondertussen moet ze vast een traantje wegpinken. “Een dag met een lach én een traan,” verklaart ze. Iedere klant die binnenkomt heeft eigenlijk hetzelfde openingszinnetje: ‘Waar moeten we nu heen?’
Ploffen én propellers
De agenda staat voortaan niet meer vol met bak- en braadblokken. Arthur heeft zin om eindelijk eens een goeie wedstrijd van Willem II mee te pikken (hij speelde er vroeger zelf) en dan hop, meteen daarna de hengel uitgooien.
Helene kijkt alle dagen al uit naar de jongste kleinkinderen. “Gewoon van de glijbaan bij de speeltuin en verder niks.”
Buurt ontdekt leegte
De cafetaria was natuurlijk veel meer dan een frituur: het was het gemeenschappelijke livingroom van de wijk.
De dame van twee huizen verderop laat het er niet over: “Even een bakkie aan de deur, gezellig kletsen. Straks kan dat dus niet meer.”
Een vaste klant uit Rosmalen komt speciaal langs voor een laatste “historische” frikandel speciaal. “Onvervangbaar in Den Bosch.”
Voortaan: friettent zonder friet
Na het claxonnerende afscheidsfeestje vanavond maken de sloten op de deur. Maar het pand verlaten doen Arthur en Helene niet. “We blijven hier wonen,” zegt Arthur trots. “Zes weken klussen en het wordt onze eigen serre. Best gek hoor, 32 jaar stond hier de frituurpan te borrelen, straks staat hier gewoon onze bank.”
En dus sluit een tijdperk af, terwijl de fritesvetlucht langzaam plaatsmaakt voor de geur van pas-geverfde muren. Smullen maar, Arthur en Helene. Jullie hebben ‘t dik verdiend.
De week begint guur: paraplu’s en jassen gegarandeerd nodig
Morgen start maandag fris en nat. Het regent regelmatig, soms zelfs met hagel en een klap onweer. Schrik niet als je zwerkbalwaar donkere wolken ziet opduiken, kort daarna kan de hemel weer strakblauw zijn – typisch ‘maartse-buienweer’. De wind trekt flink aan en met 8 tot 10 graden voelt het echt guur. Tijdens een bui tikt het kwik nog een paar graden verder omlaag.
Dinsdag & woensdag: regenkalmer, maar nog steeds onzeker
Dinsdag krijgen we nog steeds een spatje, al zijn het er veel minder dan maandag. Woensdag belooft de droogste dag van de week: de meeste mensen blijven waarschijnlijk natvrij. Toch is het lastig in te schatten hoe zonnig het uiteindelijk wordt. In de nacht en ochtend kan er mist ontstaan waardoor het lang grijs blijft hangen.
Tegen het paasweekend: meer wind en een vleugje beterschap
Tijdens het paasweekend gaat het harder waaien. Er schuift regelmatig meer bewolking en lichte regen over het land, maar een goudeerlijke stortbui is niet aan de orde. Temperaturen stijgen naar zo’n 10-15 graden – een stuk mindsert klammig dan maandag, maar nog altijd geen strandweer.
Daarna: voorzichtige zonhorizon ná Pasen
Zodra Pasen achter de rug is, mag er licht aan het eind van de tunnel: de modellen laten richting de 20ste april zestiens graadjes zien. Hoe betrouwbaar die belofte is, zien we de komende dagen wel.
Trump worstelt: grondtroepen naar Iran of niet?
De Amerikaanse regering hangt ergens tussen onderhandelen en vechten. Aan het begin van de week twitterde Trump nog dat hij “goede gesprekken” voerde met Teheran, maar de Iraniërs reageerden meteen: “Quatsch, wij praten helemaal nergens over.” Volgens hen lagen er alleen wat vage voorstellen in de brievenbus van een paar bondgenoten – dus echt onderhandelen is het zeker niet.
Hormuz, dat lastige stukje water
Sinds ruim een maand ligt de Straat van Hormuz op slot door Iraanse acties en dat pijn doet: zo’n 20 % van alle olie in de wereld moet hier normaal doorheen. Prijzen schieten alleen maar verder omhoog en Washington kijkt er somber bij. De nieuwe gedachte binnen het Pentagon? Een “kleine” maar fikse actie om die waterweg open te wrikken – niet door landen te bezetten, maar met bommen, speciale eenheden en een handvol mariniers rond de kuststrook.
Even geen grondtroepen…tot het toch anders werd
Die plannen botsen pal met wat Trump vorige week nog zei: “Ik ga geen troepen plaatsen. En als ik dat wel zou doen, zou ik het jullie echt níet vertellen.” Maar nu de dialoog met Teheran op niets lijkt uit te lopen, kan die belofte zo worden bijgesteld. Witte-Huiswoordvoerder Karoline Leavitt dreigde deze week openlijk met “de hel ontketenen als het moet”, hoewel ze snel toevoegde dat het plan gelukkig nog lang niet vastligt: “Het Pentagon prept scenario’s, de president heeft nog steeds alle ruimte.”
Te weinig boots on the ground
Voormalig Nederlandse topgeneraal Mart de Kruif schudt het hoofd. “Met 10 of 15 duizend man probeer je bijna tweehonderd kilometer kust in handen te krijgen én te behouden? Mooi niet. De kans van slagen is nihil.” Los van dat getal is er een tweede idee: het olie-eiland Kharg inpikken. De Kruif: “Veroveren lukt misschien, maar het blijft houden wordt lastig. Vanaf de wal vuren ze je zo onder.” Hij denkt dat de VS eerder een mega-onnodig risico nemen dan een doeltreffende oplossing bedenkt.
Extra schip, extra druppel, extra dreiging
Wie aan het Midden-Oosten kijkt, ziet hoe de Amerikaanse aanwezigheid dagelijks groter wordt. Vrijdag dobberde de USS Tripoli – met 3 500 mariniers aan boord – de regio binnen. Volgens oud-viceadmiraal Ben Bekkering geeft dit het Pentagon een extra stuk gereedschap: “Een duwtje in de rug, een snelle actie, een korte maar hakende tik – dat kan nu. Of ze het echt gaan gebruiken, dat weet nog niemand.”
Sinterklaas-lijstje van Trump: oorlog óf imago?
Amerika-correspondent Erik Mouthaan denkt vooral aan verkiezingen: “Trump wil laten zien dat hij kán ingrijpen als hij wil. Hij houdt de dreiging om te onderhandelen, niet om te schieten.” Want in de VS kijkt men met lede ogen naar de benzineprijs: deze oorlog is al duur genoeg. Afgelopen week steunde maar 12 % van de ondervraagden een grondoffensief – 62 % is er fel op tegen. En herfst 2024 staan de tussentijdse verkiezingen voor de deur. Mouthaan: “Trump beloofde in 2016 nooit meer een Irak-light: mensen zijn dat nog lang niet vergeten.”
Iran lacht dwars
In Teheran laten ze weten niet wakker te liggen van Amerikaanse plannen. Parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf waarschuwt op tv: “Laat ze maar komen, we wachten en we pakken meteen hun partners in de regio aan.”
Of Trump al dan niet die knoop doorhakt, blijft voorlopig het grote vraagteken. De troepen liggen klaar, de wereld kijkt mee, maar niemand durft te voorspellen wanneer – of zelfs of – hij op de knop drukt.
