Natuurnieuws: boswachter Frans beantwoordt jullie vragen over de natuur
Boswachter Frans Kapteijns is weer terug met zijn wekelijkse rubriek waarin hij jullie vragen over de natuur beantwoordt. Heb je zelf ook iets vreemds of moois gezien? Stuur je vraag dan vooral naar [email protected]. Deze keer heeft Frans het onder andere over een opvallende tuinvogel, een mysterieuze vergroeiing in een boom en een trieste vondst in de berm. Het tweede deel van deze Stuifmail verschijnt zondagochtend.
Trieste vondst: een dood jong dier langs de weg
Jos Snijders vond in de berm een dood jong dier en vroeg zich af of het een reekalfje was. Volgens Frans klopt dat vermoeden. Reegeiten krijgen normaal gesproken hun kalfjes pas rond eind mei of begin juni. Hoe kan dit kalfje er dan nu al liggen? De boswachter legt uit dat dit waarschijnlijk komt door een verstoring. Loslopende honden zijn hier vaak de oorzaak van, maar ook veel menselijke activiteit, verkeer of een tekort aan voedsel kunnen een reegeit zo van streek maken dat ze te vroeg bevalt. Zijn dringende advies: houd je hond altijd aan de lijn in natuurgebieden, zeker van december tot en met juli. Dat is veel fijner voor alle andere zoogdieren.
Wie is die knappe vogel in de tuin?
Jet van Asten had een onbekende, maar heel mooie vogel in haar tuin. Frans weet raad: het was een spreeuw in zijn prachtige zomerkleed. Van een afstand lijkt hij zwart, maar van dichtbij (bijvoorbeeld door een verrekijker) zie je een schitterende glans in groen, paars en blauw. Spreeuwen zijn echte graslandvogels en zoeken hun voedsel – insecten en larven – door met hun snavel in de grond te ‘peuren’. Meestal zie je ze in grote, golvende zwermen, maar tijdens de broedtijd gaan ze als paartje alleen op pad.
Een eenzame spreeuw, kan dat?
Francis Meijer zag maar één spreeuw in haar tuin en vond dat vreemd, want ze zijn toch groepsdieren? Dat klopt, zegt Frans, maar niet als ze een nest gaan bouwen. Het mannetje zoekt dan een geschikte plek (een holte, nestkast of ruimte onder de dakpannen) en begint met bouwen. Vervolgens probeert hij met zijn gezang een vrouwtje te lokken. Samen maken ze het nest af, waarbij het mannetje het vaak versiert met verse groene blaadjes. Misschien was de spreeuw in Francis’ tuin dus wel een vrijgezel op zoek naar een woning.
Wat is dat rare ding in die dennenboom?
André van Drunen zag iets vreemds in een grove den: het leek op een nest, een maretak of een mini-boompje. Frans heeft het antwoord: het is een heksenbezem. Die kennen de meeste mensen van berken, maar ze komen ook voor in dennen. Het is een soort vergroeiing die ontstaat als een schimmel of bacterie een groeipunt in de boom infecteert. Hierdoor gaan heel veel slapende knoppen tegelijk uitlopen, wat een dicht kluwen van takjes oplevert. In een naaldboom ziet dat eruit als een donkere bol.
Wie steekt er stokjes tussen de tegels?
Bep van Doorn vraagt zich af wie er steeds stokjes en blaadjes rechtop tussen haar tuintegels duwt. Volgens Frans zijn dat regenwormen, zoals de grote blauwkopworm. Vooral na een regenbui zijn ze actief. ’s Nachts komen ze omhoog om bladeren en takjes te verzamelen, die ze vervolgens rechtop naar hun ondergrondse gangen trekken om op te eten. Soms staan die takjes ’s ochtends nog overeind. Ook de hoopjes zand tussen de tegels zijn het werk van deze nuttige opruimers. Bestrijd ze vooral niet, want ze zorgen voor een gezonde bodem!
Is dit een pad of een bruine kikker?
Peter van Tooren schrok zich een hoedje toen er een oranjegekleurd amfibie wegspring tijdens het tuinieren. Meestal ziet hij bruine kikkers, maar deze kleur was nieuw. Is het soms een pad? Nee, zegt Frans, het is gewoon een bruine kikker. Die soort kent namelijk verschillende kleurvarianten. Herkenbaar zijn de twee bruine wangvlekken en de stompe snuit. De onderkant kan wit, geel of – zoals in dit geval – oranjerood zijn. Tijdens de paartijd krijgen de mannetjes een blauwachtige gloed en de vrouwtjes vaak een rode onderzijde.
Bijna honderd jaar smikkelen van deze iconische dropjes
Winegums, munten, menthol groentjes, gomballen, toversleutels, zoute en zoete varianten, fruitdrop en natuurlijk de onvolprezen, good old topdrop. En laten we mijn persoonlijke favoriet niet vergeten: stophoest. Iedere Nederlander heeft er ongetwijfeld wel eens op lopen zuigen: een dropje van Red Band. Al bijna een eeuw rollen deze snoepjes uit de fabriek in Roosendaal.
Het verhaal van Red Band begint eigenlijk in Breda. Daar werkt in de jaren twintig van de vorige eeuw een zekere Teunis Overwater uit Rotterdam, bij snoepfabriek De Faam. Daar maakt men al sinds 1839 suikerwaren. Teunis krijgt de smaak te pakken en richt in 1928 zijn eigen Red Band fabriek op in Roosendaal. Al snel rollen de eerste zuurtjes, pepermunt en drop van de band. Het snoepgoed geldt al snel als een echte lekkernij en het bedrijf groeit snel.
De locatie vlak bij het spoor loopt tijdens de Tweede Wereldoorlog minder goed af. Britse bommenwerpers leggen in september 1944 het spoorwegemplacement in puin en ook Red Band wordt hard geraakt. Bijna de hele fabriek ligt plat. Teunis ziet de verwoesting echter als een kans en bouwt in no-time een nieuwe fabriek, met een trotse tekst op de gevel: “Red Band – De band die bindt”.
Na de oorlog gaat het weer voor de wind. In 1957 nemen zonen Cees en Coen Overwater het roer over en bouwen het bedrijf verder uit. In 1977 verrijst een nieuw hoofdkantoor in Etten-Leur. Het succes trekt de aandacht van grote spelers. In 1986 neemt de Centrale Suiker Maatschappij (CSM) het over en voegt het eigen merk Venco toe. Veertien jaar later komen de dropproducenten in handen van Leaf Holland, bekend van Sportlife kauwgom. De laatste grote fusie volgt in 2012, wanneer Leaf samengaat met het Zweedse Cloetta.
Er waren plannen voor een gloednieuwe fabriek in Roosendaal, maar die werden vorig jaar afgeblazen. Dat betekent dat de iconische fabriek aan de Spoorstraat gewoon door blijft draaien en over twee jaar een enorme mijlpaal viert: het honderdjarig bestaan.
Golficoon Tiger Woods op borgtocht vrij na auto-ongeluk, weigerde urinetest
Het overkwam Tiger Woods weer: een flinke auto-ongeluk. Het gebeurde gisteren rond 14.00 uur lokale tijd. Een pick-uptruck draaide een oprit op, en Woods kwam er met zijn Land Rover met hoge snelheid aanrijden. Hij kon niet meer uitwijken en belandde na de klap met zijn auto op zijn kant.
Gelukkig geen gewonden
Het goede nieuws is dat er bij het ongeluk niemand gewond raakte. De politie pakte Woods echter wel op, omdat ze vermoedden dat hij onder invloed reed. Volgens de agenten gedroeg hij zich “traag en versuft”.
Test geweigerd
De golflegende deed wel een blaastest, en daaruit bleek dat hij geen alcohol op had. Maar toen het op een urinetest aankwam om drugsgebruik te controleren, weigerde hij. Na zo’n acht uur in de cel te hebben gezeten, lieten ze hem vannacht op borgtocht vrij. Hoe hoog die borgsom was, is niet bekend. Het onderzoek naar de crash loopt nog.
Niet zijn eerste ongeluk
Helaas is dit niet de eerste keer dat Woods in het nieuws komt door een ongeluk. In 2009 veroorzaakte hij wereldnieuws met een dubbele aanrijding op zijn eigen landgoed, waarbij hij snijwonden in zijn gezicht opliep. In 2017 sloeg hij weer schade, toen hij achter het stuur in slaap viel en bleek te hebben gereden onder invloed van medicijnen. En in februari 2021 raakte hij zwaargewond bij een ernstig ongeluk bij Los Angeles, waarbij zijn benen zo erg beschadigd raakten dat hij lange tijd niet kon golfen.
Acht dolfijnen uit Harderwijk blijven in Nederland: verhuizing naar China gaat niet door
Het Dolfinarium in Harderwijk wilde acht dolfijnen verkopen aan een pretpark in China, Hainan Ocean Paradise. Dat plan lag al een tijdje op tafel, maar stuitte meteen op flinke weerstand. Dierenbeschermers sloegen alarm: ze vreesden dat de dieren in China niet de juiste zorg zouden krijgen. Ook waren ze niet blij met het idee dat de dolfijnen daar waarschijnlijk in shows zouden moeten optreden, iets wat in Nederland steeds meer ter discussie staat.
De politiek mengde zich ook in het debat. Kamerleden en verschillende dierenwelzijnsorganisaties spraken zich uit tegen de verkoop. Hun grootste bezwaar? De dolfijnen zouden in China vooral ingezet worden voor vermaak, en het park zou niet goed genoeg zijn om ze te huisvesten. De minister van Landbouw van toen, Carola Schouten, gaf aan dat het Dolfinarium zelf moest checken of het Chinese park voldeed aan de Nederlandse regels. Twijfelde het park, dan kon er een extra onderzoek komen. Alleen als de voorwaarden niet werden gehaald, zou de vergunning worden geweigerd.
Voor het Dolfinarium was de verkoop belangrijk. De opbrengst was hard nodig om hun eigen verblijven te verbeteren en aan de dierenwelzijnseisen te laten voldoen. Een commissie had namelijk eerder vastgesteld dat er nog veel moest gebeuren. Ook moesten de shows worden aangepast, zodat de dieren natuurlijker gedrag kunnen laten zien. Deze afspraken staan in hun vergunning.
Uiteindelijk kantte een meerderheid van de Tweede Kamer zich tegen de verhuizing. Ook sleepten er rechtszaken aan, waardoor de gesprekken met het Chinese park vertraagden. En nu blijkt dat het Dolfinarium de laatste tijd bijna niets meer heeft gehoord van Hainan Ocean Paradise. Het plan lijkt daarmee van de baan, en de acht dolfijnen blijven voorlopig gewoon in Harderwijk.
Duitsland een paradijs voor online seksueel misbruik? Deepfake-schandaal tv-ster ontketent landelijk protest
Is Duitsland een veilige haven voor daders van online seksueel geweld? Die vraag ligt sinds kort gloeiend heet op tafel, nadat tv-presentator Collien Fernandes haar ex-man, ook een bekende tv-persoonlijkheid, heeft beschuldigd. Ze zegt dat hij jarenlang nepaccounts gebruikte om deepfakes van haar te verspreiden. Deze zaak heeft een golf van demonstraties door heel Duitsland veroorzaakt. Tienduizenden mensen liepen de straat op in Berlijn, Hamburg en Hannover om actie te eisen tegen online seksueel misbruik. Dit weekend staan er nog meer protesten gepland in steden als Keulen, Kiel en Neurenberg.
Uitdagende selfies, naaktfoto’s en porno: er circuleren al jaren talloze gemanipuleerde beelden van Fernandes online. Ook werd er uit haar naam gechat en telefoonseks aangeboden aan tientallen mannen. In een spraakmakende documentaire van dit jaar chatte ze zelf met iemand die zich als haar voordeed. Waarschijnlijk was dat haar toenmalige partner, Christian Ulmen. Aan Der Spiegel vertelt Fernandes dat hij heeft opgebiecht achter die nepaccounts te zitten, om controle over haar te houden. Ze omschrijft het als een virtuele verkrachting: “Ik was seksueel beschikbaar voor iedereen.” Ulmen zelf heeft niet gereageerd; zijn advocaten spreken van een eenzijdig verhaal vol onwaarheden.
Vervolging in Duitsland bleek eerst onmogelijk, omdat het maken van nepporno daar niet strafbaar is. Daarom deed Fernandes aangifte in Spanje, waar ze een huis heeft en deepfake-wetten wel bestaan. Na de publicatie in Der Spiegel is het Duitse Openbaar Ministerie toch een onderzoek begonnen, maar alleen voor stalking. Fernandes vindt dat Duitsland daders beschermt: “Het feit dat de dader een lange brief schrijft dat dit een zaak is voor een Duitse rechter, bewijst dat.”
De Duitse minister van Justitie kwam deze week met plannen om digitaal seksueel misbruik aan te pakken. Het maken en delen van deepfakes zou een celstraf van twee jaar kunnen opleveren. Ook het filmen van geklede lichaamsdelen met seksuele bedoeling (bijvoorbeeld tijdens het sporten) moet strafbaar worden. Over dat laatste punt zijn juristen kritisch; ze vinden het te ver gaan. Een voorstel om online accounts verplicht aan je echte naam te koppelen, waar bondskanselier Merz voorstander van is, wees de minister af. Ze vindt anonimiteit online belangrijk, ook voor vrouwen die slachtoffer zijn van geweld.
In een debat over geweld tegen vrouwen verbreedde Merz de kwestie. Hij sprak over een zorgwekkende “geweldsexplosie” in Duitsland en zei dat een aanzienlijk deel van het geweld door migranten wordt gepleegd. Die uitspraak kreeg veel kritiek. Die Linke vindt dat hij uit reflex naar immigratie wijst, wat structureel geweld bagatelliseert. De opmerking werd ook als ongepast gezien, omdat Fernandes zelf de dochter is van migranten en in deze zaak het slachtoffer is. Hoewel migrantengroepen vaker voorkomen in criminaliteitscijfers, spelen daar meer factoren bij, zoals inkomen. Geweld tegen vrouwen is in Duitsland bovendien geen nieuw probleem; online misbruik komt daar nu bovenop als een relatief nieuw fenomeen.
Onderzoekers schatten dat alleen al in Duitsland honderdduizenden mensen slachtoffer zijn van deepfakes. De federale recherche denkt dat één op de vijf vrouwen en één op de zeven mannen te maken krijgt met digitaal seksueel geweld, van nep-datingaccounts tot afpersing met wraakporno. Exacte cijfers zijn er niet, omdat er bijna geen aangifte wordt gedaan. Het verhaal van Fernandes heeft daarom bij veel Duitsers een snaar geraakt.
Tijdens protesten in Duitse steden uiten zowel vrouwen als mannen hun frustratie over de straffeloosheid. Op borden staat: “De schaamte moet van kant wisselen” en “We moeten van Spanje leren”. Fernandes bleef aanvankelijk weg van een solidariteitsprotest in Hamburg afgelopen donderdag vanwege doodsbedreigingen. Online en in extreemrechtse media wordt haar verhaal in twijfel getrokken. Uiteindelijk kwam ze toch. Geëmotioneerd zei ze: “Ik sta hier met een kogelwerend vest en onder politiebewaking, omdat mannen mij willen vermoorden. Het is geen wonder dat zoveel vrouwen niet de moed hebben om te vertellen wat hen is aangedaan. We moeten de muur van het zwijgen afbreken!”
Bank of America schikt voor miljoenen in zaak rond Jeffrey Epstein
Bank of America gaat 72,5 miljoen dollar (zo’n 63 miljoen euro) betalen om een rechtszaak te schikken die was aangespannen door een groep slachtoffers van Jeffrey Epstein. De vrouwen beschuldigden de bank ervan dat zij de sekshandel van de overleden zedendelinquent jarenlang mogelijk heeft gemaakt. Volgens hen negeerde de bank een stroom van verdachte geldtransacties rond Epstein en zijn netwerk, terwijl er meer dan genoeg signalen waren van zijn misdaden. Het gaat om betalingen van en naar mensen in zijn kring, zoals medeplichtigen, contacten en slachtoffers zelf.
Met de schikking geeft Bank of America overigens geen schuld toe. Een rechter moet de overeenkomst nog goedkeuren en zal zich daar komende week over buigen. Een woordvoerder van de bank zei tegen Reuters: “We blijven achter onze eerdere standpunten staan, inclusief dat we geen rol hebben gespeeld in sekshandel, maar met deze regeling kunnen we de zaak afsluiten en de eisers verder helpen bij hun verwerking.”
Bank of America is niet de eerste bank die een flink bedrag neerlegt in verband met Epstein. Eerder al schikten Deutsche Bank voor 75 miljoen dollar en JPMorgan voor maar liefst 290 miljoen dollar met slachtoffers.
