Vliegtuigstraftaks, fabriekssluitingen en een economische bazooka: dit is hoe Europa terugschiet op Trump

“Chantage”, “totaal verkeerd” en “onacceptabel” – dat typeerde vrijdag het officieel-beleefde woordgebruik van Europese kopstukken over Trumps nieuwste stunt. Hij wil vanaf 1 februari 10 % btw-heffing (handelstarief dus) op onze spullen, en dat loopt op tot 25 % per 1 juni. Waarom? Omdat Denemarken en wij meewerken aan een expedition naar Groenland. Volgens Trump blijft Europa onder druk staan “tot Amerika Groenland helemaal en definitief koopt”. Kleine kans dat zo’n koopdeal er komt, maar tarieven dreigen dus wél. Tijd om naast traantjes ook een actieplan te rollen.

Stap 1: stevige europrijsplakkers

Den Haag brijd door: Boeing-toestellen, Amerikaanse auto’s en een lading Jack-&-Coke kunnen straks even fors duurder worden voor Europese kopers. Een EU-tal is al klaar: 93 miljard euro extra heffing ligt in de la. Vorig jaar deed Europa nog een stap terug, maar nu wordt de knipperlicht weer op groen gezet.
Jouw chocoladereep of Tesla hoeft nog niet te exploderen qua prijs, maar voorlopige scenario’s lopen via in Brussel, Straatsburg en Washington.

Stap 2: slash die obligaties?

De EU spaart niet met “friendship bracelets”, maar met Amerikaanse staatsobligaties: miljarden aan Amerikaanse leningen. In theorie verkoopt Europa ze gewoon, wat op de US-rentemarkt een stevige ruk kan geven. Maar zo eenvoudig is het niet: pensioenfondsen, bedrijven en kleine beursbeleggers hebben die papieren. Of Den Haag of Berlijn kan beleggers verplichten om af te schreven is nog de vraag.

Stap 3: bazooka uit de kluis

De zwaarste club in de ruimte is het anti-dwanginstrument — de zogeheten “economische bazooka”. Iedere prikkelige maatregel (hogere techbelasting, volledige marktblo­ckade) kan tevoorschijn komen zonder dat straks duidelijk is wat eerst valt. President Macron ziet de Trump-oekaze als de perfecte reden om de bazooka te activeren, en de Duitsers staan daar nu pal achter. Maar economen wijzen op het olifanten-effect: hoe harder de knop wordt ingedrukt, hoe meer blijft staan — en hoe meer eigen bedrijven de klap krijgen. Zo langzamerhand lijkt anti-escalatie toch de jackpot.

Stap 4: stoppen met militair behaagziek doen

Als Amerika Groenland echt bezet, overwegen Europese regeringskantoren om de militaire schoen te wringen:
– Geen SS200-fregatten naar Caraïbische wateren.
– Geen inlichtingen via AWACS-vliegtuigen.
– Eventueel: even niet meer schuilen onder Ramstein of andere Amerikaanse bases in Europa.

Maar dat spel is delicate dans: schopt Amerika zich uit de Navo, profiteren Poetin en andere avonturiers. Dus vanaf nu schakelt men terug naar koude realpolitik.

Diplomatie als stappath

Volgende week komt Davos weer als Zwitsers dekmantelnetwerk boven tafel. Trump landt zelf met een stoere delegatie, Denemarken boycot, maar Nederland, Rutte en andere EU-bazen proberen de Amerikaanse leider toch nog om andere gedachten te brengen. De agenda: handelstarieven de-escaleren én de Groenland-obsessie wegsmaken. Wie weet lukt het half, wie weet helemaal niks — maar Europa’s complete gereedschapskist blijft in elk geval opengeschroefd.

Bekijk origineel artikel

Cindy verloor haar broer aan zelfdoding: ‘Het blijft een open wond’

Elke maand sterft er in Nederland een heel klasje aan zelfdoding. Reken maar mee: gemiddeld 26 jongeren per maand. Eén van hen was Leroy. Hij was amper achttien toen hij ophield met leven. Z’n zus Cindy van Hamond (44) uit Tilburg wil dat we daar echt wakker van worden. Haar boodschap: “We kunnen echt een verschil maken. Misschien lijkt het maar een klein gebaar, maar voor de ander kan het enorm veel betekenen.”

Die ene gil

Het is 2007. Cindy schrikt wakker van een gil. Een schrille roep van haar moeder: “Leroy!” De avond daarvoor had ze nog gezellig met hem zitten praten. Ze was net weer thuis komen wonen na een uit-de-relatie-periode en zat vol met verdriet. Hij stond bij de deur, grinnikte en zei: “Laat die jongens maar zitten, verdiep je in je carrière en zorg dat jij het goed krijgt.” Toen ging hij naar bed. Die gil van haar moeder snijdt nog steeds door haar ziel. “Ik kreeg het ijskoud, ik wist meteen: dit is heel erg mis.”

De brief

Leroy liet een brief achter, voor hun moeder en voor haar. Hij zag het leven niet meer zitten omdat hij met de verkeerde mensen was opgescheept. “Die groep zette hem onder druk, hij was doodsbang dat hun iets zou gebeuren. Daarom schreef hij dat ze absoluut niet op zijn uitvaard mochten komen.”

Geruchten vs. waarheid

Terwijl het gein in rouw was, gingen er steeds wildere verhalen rond. Cindy kiest er meteen voor om open kaart te spelen. “Al dat giswerk helpt niemand. Wij hebben ons altijd vastgehouden aan wat hij zelf opschreef.”

Levensbocht

Vanaf de dag dat Leroy verdween, klapte haar hele toekomstplan in elkaar. Carrière, status, geld – opeens leek het waardeloos. “Rijkdom zit niet in je bankrekening, het zit in de kleine dingen die je samen thuis beleeft.” Sindsdien is ‘mentale gezondheid’ haar missie. Ze werkt op een mbo-school, geeft daar les en sleept subsidies binnen voor gastlessen over dit onderwerp, met als klap op de vuurpijl een festival rondom mentale gezondheid. “De druk op de geestelijke gezondheidszorg is enorm, daar kunnen we niet op blijven wachten.”

Kleine moeite, groot effect

Cindy’s tip: stel écht de vraag ‘Hoe is ’t nou?’ en blijf dan even hangen. “Neem de tijd, oordeel niet meteen. Vaak zit er dus meer achter dat onverwachte driftbui.”

De landelijke campagne van 113 Suicide Prevention is maandag van start gegaan. Voor Cindy een moment waarop die open wond van 2007 opnieuw bloedt. “Je leert ermee leven, maar verdriet en gemis verdwijnen nooit.” Haar missie blijft simpel, maar krachtig: “We kunnen echt een verschil maken, hoe klein het lijkt. Voor de ander kan het heel groot zijn.”

Bekijk origineel artikel

Van ramen poetsen tot safe space: zo maken Brabantse kroegen carnaval veilig(er)

Komende weken barsten de cafés weer vol, dus grijpen horecaondernemers de tijd om hun zaak niet alleen schoon maar ook veilig te krijgen. Brandbeveiliging, agressie én gevoelige onderwerpen als grensoverschrijdend gedrag: ze pakken het allemaal aan, zodat iedereen straks onbezorgd kan losgaan.

Nog even die brandblusser checken

Voor Loek de Graauw (mede-eigenaar café De Smidse én KHN-ambassadeur Den Bosch) is de tragische vuurzee in het Zwitserse Crans-Montana nog vers in het geheugen. Net zoals de Volendam-ramp van bijna 25 jaar geleden, schudde het hem wakker. Daarom krijgen veel Oeteldonkse kastelen straks hun jaarlijkse veiligheidsbeurt: brandblussers, nooduitgangen, geïmpregneerde slingers – alles wordt nog eens nagelopen. En ja, ook de Bossche brandweer geeft op tijd een voorlichtingsmiddag zodat niemand met de handen in het haar staat.

Boetevrij preventief meekijken

In Eindhoven (lees: Lampegat) werken de gemeente en het stapperspanel samen om voor carnaval preventieve rondes te lopen. Geen bekeuringen, puur meedenken. Ruud Bakker, voorzitter van KHN Eindhoven, zegt het simpel: de drukste week van het jaar vraagt nu eenmaal dat alles spik en span is. Merel Reijers (regiomanager KHN Tilburg) ziet dat ook in Kruikenstad: tijdelijke bouwwerken op extra pleinen worden streng, maar vriendelijk gecontroleerd, zodat iedereen welkom én veilig is.

“Drugsgebruik is niet normaal, om hulp vragen wel”

Naast brand is er ook steeds meer aandacht voor agressie en drugs. Tilburg hield afgelopen jaar al een scherpe campagne – met bovenstaande leus – en Eindhoven voegt zich nu bij het landelijke rijtje steden met een collectieve horecaontzegging. Wie zich misdraagt, wordt meteen uit álle zaken geweerd: hard maar effectief tegen de verharding van de samenleving, aldus Bakker.

Veilig naar huis, ook op de fiets

Aan het einde van de maand krijgt Eindhoven niet alleen ontzeggingen, maar ook een Safe Space op Stratumseind: even bijkomen of een melding doen kan daar straks gewoon. In Den Bosch duikt het succesvolle fietsplan van 11-11 opnieuw op: bij een centraal punt verzamelen feestgangers zich om daarna met een groep veilig naar huis te trappen – dorp of wijk maakt niet uit.

Bekijk origineel artikel

💔 Schok bij Naturalis: directeur Marjolein van Breemen (50) plotseling weg

Museum Naturalis in Leiden moest gisteren z’n diepste droefheid delen: directeur Marjolein van Breemen is dit weekend op 50-jarige leeftijd onverwachts overleden.
Geen overdrijving: het hele museumteam staat op z’n kop.
“Wij zijn verslagen en verdrietig en kunnen het nieuws nog maar moeilijk bevatten” – schrijft Naturalis op de website.
Hoe of waarom? De doodsoorzaak is (voorlopig) niet bekendgemaakt.

Een sprankelende kraker met hart voor natuur

Wie Marjolein ooit ontmoette, wist meteen waarom ze zo geliefd was.
Altijd vol energie en ideeën, een schat aan kennis én spontaan babbeltje tegelijk.
Collega’s omschrijven haar als “sprankelend, empathisch en gezellig”.
Ze droeg Naturalis jarenlang op haar schouders – niet alleen hard aan de slag in haar eigen huis, maar ook breeduit in de hele museum- en science-centre wereld.
Daarvoor werd vandaag de vlag halfstok gehangen.

Van NEMO-sciencekid tot Naturalis-boegbeeld

Marjolein stapte in 2023 de directeurstoel van Naturalis in.
Daarvoor leefde ze bijna 17 jaar tussen de zon, maan en sterren van NEMO Science Museum in Amsterdam, waar ze de laatste vijf jaar in de directie zat en het complete inhoudelijke programma onder haar vleugels had.
Vorig jaar zag ze met glinsterende ogen dat Naturalis ruim 541.000 bezoekers binnenhaalde – een record.
De reden? Geen magisch formule, maar een top-dosis leuke tentoonstellingen en levendige publieksprogramma’s.
Bijvoorbeeld de meute-triceratopsen die een hele kudde nieuwsgierigen lokten.
“Dat was ook echt een unieke kudde,” vertelde Marjolein nog in een recent interview met Centraal+.
En wat blij? Het publiek waardeerde Naturalis met een dikke 8,5.
Voor Marjolein was dat het ultieme compliment: “We hopen dat we heel veel harten hebben kunnen openen, zodat mensen van de natuur zijn gaan houden.”
En dat is precies wat zij – vol vuur en liefde – deed.

Bekijk origineel artikel

Wanneer ouders door het lint gaan: hoe scholen omgaan met scheldende, duwende en vechtende mama’s en papa’s

Stel je voor: je legt een leerling even naast zich neer vanwege een incident en even later barst de hele school los. Een broer bonst op de deur van de directeur, twee ouders vechten op het plein en je collega durft de volgende ochtend amper naar binnen. Klinkt als een soap? Voor honderden basisscholen is het gewoon werkelijkheid. Leraren krijgen steeds vaker te maken met ouders die flink door het lint gaan – schreeuwen, duwen of zelfs richting de rechter stappen om een plek in een combinatiegroep te voorkomen. Het gevolg: docenten komen zenuwachtig op school en wisselen steeds vaker van beroep.

“Ik moet ouders opvoeden in plaats van lesgeven”

In een rondgang langs scholen schatten directeuren dat 95% te maken heeft met scheldpartijen en dreigementen. Vooral verbale intimidatie schiet erin: ouders staan schreeuwend met een vinger voor de bril in een volle klas of sturen appjes met doodsbedreigingen. Fysieke intimidatie staat op 17%, discriminatie op 13% en in het uiterste geval ‑ gelukkig slechts 4% ‑ gaat het écht mis met slaan en duwen. De impact van dat ene procentje geweld is echter zo groot dat leraren er letterlijk ziek van worden. Een schooldirecteur vertelt hoe ze werd opgesloten in haar eigen kantoortje door een boze broer: “Die vulkaan vulde de hele deurpost en ik kon nergens naartoe. Voelde me compleet machteloos.”

Gewoon even koffie drinken? Vergeet het maar

Door alle emotie vergeten ouders soms dat de juf of meester het beste met hun kind voorheeft. Ze worden mondiger, halen sneller een juridische stok achter de deur en daalt de ruimte voor een ons-kent-ons-gesprek naar nul. “Ik hoef maar twee keer per week vergaderen met advocaten in plaats van ouders,” zegt de ene directeur droogjes. Geen wonder dat een heleboel collega’s met pijn in de buik naar school komen of uiteindelijk de shift maken naar een ander vak.

Niet meer alleen in het brandpunt

Scholen pakken nu daadkrachtig in. Nooit meer een gesprek met ouders alleen doen is rule nummer 1; zelfs voor een “korte vraag” zoekt de docent meteen een back-up. Achter de schermen rollen scholenkoepels nieuwe protocollen uit. Bijvoorbeeld koepel Quadraten die dertig basisscholen beheert: die heeft als een van de weinigen speciaal regels opgesteld voor gedrag van ouders. Eerst analyseer je de situatie met de directeur plus schriftelijke waarschuwing, daarna kan er een pleinverbod volgen en in uiterste uitzondering wordt het kind zelfs van de school verwijderd. En nee, dat gebeurt niet zomaar, benadrukt bestuurder Patrick Tuil. Maar docenten voelen zich “eindelijk serieus genomen” wanneer de schoolleiding écht bereid is om te zeggen: ‘Zo gaan we niet met elkaar om.’

Het geheim in de voorkamer

Natuurlijk blijft het grootste deel van de ouders hartstikke lief, benadrukken alle betrokkenen. ‘Investeer in een goede relatie vanaf de eerste schooldag’ is dan ook het advies van stichting School & Veiligheid. Want wie weet de leraar én de ouders elkaar snel, is er minder ruis én minder kans op uitbarstingen. En mocht het dan toch misgaan, is het zaak om meteen een dikke streep te trekken: dit is de rem, verder mag het niet. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om het kind, maar ook om degene die elke ochtend klaar staat om dat kind mee te nemen in de wereld van letters, cijfers en respect.

Bekijk origineel artikel

Trump’s “vredeskliek”: wie zegt ja, wie zegt nee en wie twijfelt nog?

De Amerikaanse president gooit met uitnodigingen alsof het confetti is. Inmiddels liggen er zo’n zestig enveloppen op de mat van regeringsleiders, van Australië tot Kazachstan. De bedoeling? Een gloednieuw gezelschap dat zichzelf – u raadt het al – de ‘Board of Peace’ gaat noemen, met Trump zelf als eeuwig voorzitter. Sommige landen juichen, anderen kijken liever een andere kant op. En een enkeling zegt meteen: “Nee, bedankt.”

Enthousiaste vroege vogels

Hongarije en Vietnam hoeven er niet over na te denken: ze zijn in. Kazachstan en Oezbekistan laten via hun woordvoerders weten ook mee te doen. Wit-Rusland heeft de uitnodiging “verwelkomd”, al is dat makkelijker gezegd dan gedaan terwijl het land nog onder westelijke sancties ligt. En Oekraïne? Die krijgt vooralsnog géén zitje aangeboden; het Kremlin krijgt er wél eentje en laat weten het voorstel “te bestuderen”.

Frankrijk en het VK: eerste remmende veren

Parijs heeft alvast de hand op de rem gelegd. Volgens een anonieme bron bij Reuters is Frankrijk van plan de uitnodiging af te wenden: het idee zou de rol van de Verenigde Naties ondermijnen, vinden de Fransen. Londen is nog in overleg-modus; premier Starmer wil het eerst met bondgenoten doorpraten.

Geen Israël, wel Qatar en wat Erdogan?

Opvallend ontbrekend aan het lijstje: Israël. Premier Netanyahu krijgt voorlopig geen stoel aangeboden, terwijl landen als Qatar, Turkije en Jordanië wél al een seintje hebben. Oud-VN-gezant Sigrid Kaag schuift aan in de ‘Gaza Executive Board’, een soepel ondersteunend gremium dat de wederopbouw van de Gazastrook moet gaan coördineren.

Miljardenprijsje voor eeuwig lidmaatschap

Wie drie jaar mee wil doen, is van harte welkom. Wie voor het leven aan tafel wil blijven zitten, moet 1 miljard dollar overmaken. Trump bepaalt vervolgens of je er nog een ronde bij mag.

Handvest zonder woord over Gaza

Het concept-handvest dat The New York Times in handen kreeg, rept met geen letter over Gaza – vreemd, omdat het verwoeste gebied toch het “eerste aandachtspunt” zou zijn. De Amerikaanse president zelf spreekt op sociale media over “de grootste en meest prestigieuze raad die ooit is samengesteld”.

Bekijk origineel artikel