Kritiek op de politie na de dood van Hajar: waarom werd haar vermissing niet meteen als urgent bestempeld?

In veel vermissingszaken blijkt uiteindelijk niets aan de hand te zijn — mensen komen vaak al binnen een dag weer thuis. Dat is ook logisch, want jaarlijks gaan in Nederland zo’n 40.000 mensen vermist. Alleen al in Amsterdam zijn dat er ongeveer 2800 per jaar. En bij 70 procent van die gevallen is de persoon binnen 24 uur weer terecht, zegt de politie zelf.

Dat maakt het beslissen over hoe urgent een zaak is ook zo lastig. Criminoloog Jasper van der Kemp van de Vrije Universiteit Amsterdam legt uit: “De politie kan niet alle vermissingen meteen met volle kracht oppakken. Ze moeten kiezen. De kernvraag is: loopt de vermiste persoon echt gevaar?”

Of dat zo is, hangt af van specifieke omstandigheden — zoals of het om een kind gaat, een ouder iemand die verdwaald kan raken, iemand die levensnoodzakelijke medicatie gebruikt, of wanneer er sprake lijkt van een misdrijf.

Hajar werd vorige week vrijdag dood gevonden in een koffer aan de Amsteldijk in Amsterdam. Uit het politieonderzoek bleek later dat ze al op 4 oktober — de eerste dag van haar vermissing — in de middag om het leven is gebracht. De politie concludeerde dat haar dood het gevolg was van een misdrijf.

Terugkijken met de kennis van nu is echter ingewikkeld, zegt oud-politieman Schaepman. “Ons brein vindt het heel makkelijk om achteraf een oorzaak-gevolg-verband te zien. Je denkt dan snel: ‘Zie je wel, ze hadden op die appjes moeten reageren.’ Maar alleen met wat we nu weten, is dat een veel te eenvoudige manier van redeneren.”

Volgens De Telegraaf had Hajar in de ochtend van 4 oktober een bericht gestuurd naar een familielid: “Help me. Now. He is killing me.” Pas in de avond daarna besloot de familie om naar de politie te stappen — nadat ze Hajar nergens meer konden bereiken. En wat was de conclusie van de politie die avond? Dat haar vermissing niet als urgent werd ingeschat.

Dat veroorzaakte grote onvrede bij de familie, meldde de krant. Nu is er veel discussie over wat de politie wel of niet heeft gedaan. Van der Kemp benadrukt: “Maar nu, met onze beperkte informatie, is het moeilijk om te zeggen of hun beslissing toen terecht was. De politie had veel meer feiten en context dan wij nu kennen.” Welke informatie dat precies was, hebben ze tot nu toe niet openbaar gemaakt.

Er is wel bekend dat Hajar eerder ook al eens langere tijd wegbleef — maar ze kwam altijd weer terug. Schaepman wijst erop dat volwassenen het recht hebben om te verdwijnen. “Soms willen mensen juist niet gevonden worden. En het gebeurt regelmatig dat familieleden, zodra de politie voor de deur staat, helemaal geen behoefte hebben aan contact met hun naasten.”

Pas op 5 oktober — de dag nadat Hajar officieel als vermist was opgegeven — besloot de politie alsnog dat de zaak wel urgent was. Reden: er was nog steeds niets vernomen van haar, terwijl de ongerustheid bij de familie steeds groter werd.

Schaepman vindt dat een bericht als “Help me. Now. He is killing me” absoluut serieus genomen had moeten worden. “Dat is nu niet gebeurd. Er is een keuze gemaakt — en daar mag je natuurlijk kritiek op hebben. De politie zal die keuze zeker zelf onder de loep nemen.”

Van der Kemp voegt eraan toe dat de politie die berichten pas negen uur later ontving — nadat familieleden ze pas zo laat hadden doorgestuurd. “Dat roept de vraag op: hoe ernstig vonden zij de situatie op dat moment eigenlijk zelf? Voor de politie was dat waarschijnlijk één van de vele stukjes informatie die mee speelden bij de afweging.”

Schaepman waarschuwt ook tegen te snel een wijzende vinger naar de politie. “De onderliggende suggestie dat haar dood had kunnen worden voorkomen, is onrealistisch. Als iemand aangiftedat iemand vermist is, stelt de politie altijd vragen zoals: ‘Hoe lang is diegene al weg?’ En: ‘Is dit eerder gebeurd?’ Want gedrag uit het verleden zegt veel over wat nu waarschijnlijk is.”

En dan is er nog de praktijk: zoeken kost tijd, mankracht én toegang tot allerlei informatiebronnen — zoals camerabeelden, telefoonlocaties of betaaltransacties. “Je moet al die stukjes bij elkaar brengen. Dat is gewoon veel werk. En je hebt veel tijd nodig om het goed te doen,” zegt Van der Kemp.

Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws

Bekijk origineel artikel

Schutters vallen kerk aan in Jordanië: zeven doden, 34 gewonden

Onbekende gewapende mannen hebben tijdens een begrafenis in een Grieks-orthodoxe kerk in Karak (ongeveer 180 km ten zuiden van Amman) het vuur geopend op kerkgangers. Volgens de Jordaanse autoriteiten zijn er nu zeven doden en 34 gewonden — eerder hadden ze nog gesproken over zes doden en 28 gewonden. De schutters zijn nog altijd voortvluchtig.

Op het moment van de aanslag waren er naar schatting tussen de 150 en 200 mensen aanwezig — zowel binnen als buiten de kerk. Een ooggetuige vertelde aan de Jordaanse zender Al-Mamlaka dat de schietpartij onafgebroken vijf minuten duurde. Op een beveiligingsvideo die Al-Mamlaka deelde, zijn drie schutters te zien: twee met pistolen, één met een geweer. Ze schieten terwijl ze zich schuilhouden achter bomen en een muur, om daarna richting de ingang van de kerk te rennen. De meeste slachtoffers zouden tussen de 50 en 70 jaar oud zijn.

Koning Abdullah II van Jordanië noemt de aanslag ‘terroristisch’ en belooft dat de daders met een “ijzeren vuist” worden gestraft. In zijn verklaring benadrukt hij: “De terroristische aanslag in Karak zal met de zwaarst mogelijke vergelding worden beantwoord. Degenen die zichzelf wijsmaken dat zij Jordaniërs met hun kogels kunnen verdelen, maken geen schijn van kans tegenover onze eenheid.”

Aanvallen op religieuze plaatsen zijn in Jordanië uiterst zeldzaam. Christenen vormen een kleine minderheid in het land, maar Jordanië is wel een belangrijke bestemming voor christelijke pelgrims — onder andere vanwege de vele Bijbelse locaties.

Voor context: in 2016 werd Karak ook al eens getroffen door een gewelddadige aanslag, toen gewapende mannen politieagenten aanvielen bij het beroemde kruisvaarderskasteel. Daarbij vielen tien doden, waaronder zeven agenten, en raakten tientallen mensen gewond. Na een langdurige belegering werden de daders gedood. Die aanslag werd later opgeëist door IS.

Bekijk origineel artikel

Omstreden vaccinproef op baby’s in Afrika stopgezet: ‘Als proefkonijnen ingezet’

Een gepland onderzoek waarbij pasgeborenen in Guinee-Bissau zouden worden gebruikt om een hepatitis B-vaccin te testen, is abrupt stilgelegd — nadat de regering van het land de vaccins in beslag nam. De reden? Veelvuldige ethische bezwaren, en de opvatting dat de studie vooral uitbuiting is van kwetsbare groepen in een arm land.

Het vaccin is al lang bekend als veilig — dus waarom dan toch?

Het betreffende hepatitis B-vaccin is al jarenlang in gebruik wereldwijd. Onderzoek heeft duidelijk aangetoond dat het veilig is en dat de bijwerkingen meestal licht zijn — denk aan een beetje koorts of pijn op de prikplek. Toch wilden Deense wetenschappers het opnieuw testen, maar dan specifiek bij pasgeborenen in Guinee-Bissau. Volgens medisch ethicus Rieke van der Graaf van het UMC Utrecht is dat wetenschappelijk zeer twijfelachtig. “Veel collega’s vragen zich af of dit onderzoek echt nieuwe, waardevolle kennis oplevert — of dat de risico’s voor de baby’s wel opwegen tegen wat er uiteindelijk uit komt.”

Hoe zou het onderzoek eigenlijk verlopen?

Er waren plannen om zo’n 14.500 pasgeborenen te betrekken. Ze zouden worden verdeeld in twee groepen: de ene kreeg het hepatitis B-vaccin direct na de geboorte, de andere pas na zes weken. Dat klinkt misschien logisch, maar hier zit juist de grote knoop: in Guinee-Bissau is vaccinatie tegen hepatitis B nog niet standaard bij de geboorte. Het land wil dat pas vanaf 2028 invoeren. De Deense onderzoekers zagen die situatie als een ‘unieke kans’ — een opmerking die bij de lokale overheid niet in goede aarde viel.

“Ze gebruiken baby’s als proefkonijnen”

De regering van Guinee-Bissau reageerde fel en greep in: de vaccins die voor het onderzoek waren bestemd, werden in beslag genomen. Van der Graaf benadrukt dat het onderzoek op meerdere vlakken ethisch problematisch is. “Met deze opzet lopen de baby’s die pas na zes weken gevaccineerd worden het risico om hepatitis B op te lopen tijdens die wachttijd — vooral omdat besmetting bij geboorte vaak chronisch wordt.” En daar zit nog een bittere kant aan: critici wijzen erop dat het onderzoek wordt gefinancierd met Amerikaanse gelden, terwijl de potentiële voordelen (zoals patenten of wetenschappelijke erkenning) vooral naar de Verenigde Staten gaan. “Zo worden baby’s gebruikt als proefkonijnen”, zegt Van der Graaf. En ze voegt eraan toe: “Het argument van de onderzoekers is: beter de helft gevaccineerd dan geen van beiden. Maar dat is misbruik maken van een situatie waarin de overheid simpelweg nog geen middelen heeft om alle baby’s direct na de geboorte te beschermen.”

Interessant detail: eerder werd het onderzoek nog positief genoemd door Robert F. Kennedy Jr., de Amerikaanse minister van Volksgezondheid — een figuur die bekendstaat om zijn kritische houding ten opzichte van vaccinatie.

En intussen… ebola in Afrika

Terwijl deze controverse woedt, is er in Afrika ook een ebola-uitbraak gaande — met de Bundibugyo-variant, waarvoor nog geen werkend vaccin bestaat. In Wageningen proberen Nederlandse onderzoekers daar nu juist iets aan te doen.

Bekijk origineel artikel

Van Frankrijk naar kringloop in Schijndel: een antiek juwelenkistje met verhaal duikt op

Bij kringloopwinkel Het Goed in Schijndel komen regelmatig sieradenkistjes binnen — maar dit exemplaar trok meteen de aandacht. Na wat grondig onderzoek bleek het geen gewoon doosje te zijn, maar een stukje Franse geschiedenis uit de 19e eeuw.

Een kistje met klasse (en een beetje charme)

“Dit is een echt antiek Frans juwelenkistje”, legt bedrijfsleider Hans van den Born uit. “Het dateert uit de tijd van Napoleon III en was vooral populair tijdens en net na zijn bewind.” Het kistje heeft een fijn, sierlijk frame van gedetailleerd gietwerk — vaak verguld met messing in die periode. Tussen het frame zit dikgeslepen glas, wat het geheel wat zwaarder en luxueuzer doet ogen. Binnenin ligt nog het originele stoffen kussentje, waarschijnlijk van zijde of fluweel. “Daarop werden kleine waardevolle spullen bewaard: ringen, een zakhorloge… en gezien de knoopjes aan de zijkant, was dit hoogstwaarschijnlijk een bruidsdoosje — om de huwelijksringen op een chique manier te presenteren.”

La Belle Epoque: het mooie tijdperk

Dit soort kistjes werd massaal verkocht in Parijs tussen de jaren ’60 van de 19e eeuw en kort na de eeuwwisseling. Die periode heette in Frankrijk La Belle Epoque — oftewel ‘het mooie tijdperk’. Een tijd van enorme economische groei, kunstenaarsbloei en een opkomende welvaart, aangewakkerd door de langdurige gevolgen van de Industriële Revolutie. “Mensen hadden meer geld over, genoten van luxe en hielden van mooie dingen”, zegt Hans. “Een kistje als dit past daar perfect bij.”

Hoe kwam het van Parijs naar Schijndel?

Dat weet niemand precies. “Waarschijnlijk zat het gewoon in een doos vol oude spullen van iemand die niet wist wat hij of zij eigenlijk had”, vermoedt Hans. Bij Het Goed worden spullen afgegeven en pas later door medewerkers uitgepakt — soms dagen of weken later. De winkel draait op een mooie mix van vaste medewerkers, vrijwilligers, mensen met een taakstraf én — de grootste groep — mensen die op weg zijn terug naar de arbeidsmarkt.

Wat is het waard? En hoe wordt dat bepaald?

De prijs hangt af van de staat en of het originele kussentje er nog in zit. Dit kistje is een beetje krom — maar juist dat geeft het wat extra karakter. Het kussentje zit er nog, maar het slotje is verdwenen. Online zou het tussen de €80 en €150 liggen. Maar bij Het Goed werkt men anders: met het concept Bod in de Pot. Klanten kunnen een maand lang bieden op items die in een vitrine staan. Het hoogste bod wint. Soms wordt zo een schat voor een spotprijs meegevoerd — maar bij bijzondere stukken kan de prijs ook flink omhoog gaan. Wie weet staat dit kleine kistje binnenkort weer op een kaptafel, klaar voor een nieuw paar ringen — en een nieuw hoofdstuk in haar lange geschiedenis.

Bekijk origineel artikel

Boek onthult: MIVD keek mee op Kushner’s telefoon – en ontdekte een geheime geldstroom naar Dubai

Je leest het goed: volgens een nieuw boek van Amerikaanse onderzoeksjournalist Matthew Cole zou de Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) vanaf 2018 hebben meegekeken in de iPhone van Jared Kushner — schoonzoon van Donald Trump én een van zijn belangrijkste buitenlandse onderhandelaars, onder andere voor Oekraïne, Gaza en Iran.

En ja, het klinkt als een thriller — maar het is serieus nieuws. Het fragment uit Cole’s boek verscheen eerder in Vanity Fair. Hoe de MIVD eraan kwam? Volgens het boek via een Russische hacker die eerder voor de GRU (de Russische militaire inlichtingendienst) had gewerkt. Hoelang de MIVD precies meekeek, blijft onduidelijk.

Wat vonden ze op Kushner’s telefoon?

Tijdens die toegang ontdekten Nederlandse militaire spionnen iets verrassends: Kushner zou via een bankrekening met banden naar Azerbeidzjan honderden miljoenen dollars naar Dubai hebben overgemaakt. Die rekening zou eigendom zijn van een liefdadigheidsorganisatie in de Verenigde Arabische Emiraten — en volgens Cole gebruikt worden om geld ‘door te sluizen’.

Op die rekening stond volgens het boek 750 miljoen dollar, afkomstig van de koninklijke families van Saudi-Arabië én de VAE. Het geld zou bedoeld zijn om politieke en diplomatieke doelen in het Midden-Oosten te ondersteunen. En Kushner zou niet alleen betrokken zijn geweest — ook de Emiratische president Mohammed bin Zayed Al Nahyan (MBZ) zou mede verantwoordelijk zijn geweest voor het beheer van die rekening.

Eén bron bij Cole legt het zo uit: “Jared was op zoek naar een omweg om zijn diplomatieke doelen te bereiken.” Hij zou MBZ hebben beloofd dat hij hun belangen bij Trump zou behartigen — mits zij meededen aan een fonds. De belofte? Kushner zou zich inzetten voor normalisering van de betrekkingen tussen de VAE en Israël, zodat handel en investeringen konden bloeien.

De achterliggende gedachte: een doorbraak in het Israëlisch-Palestijnse conflict zou de VAE en Saudi-Arabië helpen om hun betrekkingen met Israël te verbeteren — zonder gezichtsverlies. En Kushner zou zelfs hebben toegezegd om de plannen van de Saudi’s rechtstreeks bij zijn schoonvader op tafel te leggen.

Was dit wettelijk toegestaan?

Daar is grote vraagtekens bij. Als Kushner als medewerker van het Witte Huis die rekening niet heeft aangemeld bij de Amerikaanse autoriteiten, dan zou hij mogelijk tegen wetgeving rond omkoping hebben gezondigd.

Kushner zelf noemt alle beschuldigingen “volkomen krankzinnig” — en dat doet hij op X (vroeger Twitter). Hij wijst erop dat er geen bankafschriften, rekeningnummers, transactiedata of andere bewijsstukken zijn gepubliceerd om de aantijgingen te ondersteunen.

Waarom is Kushner zo belangrijk?

Tijdens Trumps eerste ambtstermijn speelde Kushner een centrale rol in het Amerikaanse buitenlandbeleid in het Midden-Oosten. Hij maakte deel uit van het team dat uiteindelijk leidde tot de Abraham-akkoorden in 2020 — waarbij onder meer de VAE en Israël hun betrekkingen normaliseerden. En nu, tijdens Trumps mogelijke tweede termijn, blijft hij een sleutelfiguur als onderhandelaar.

Deel artikel: Advertentie via Ster.nl

Bekijk origineel artikel

Kat-en-muisspel om macht en miljoenen: zo verloopt de jacht op Bolle Jos

Luxe feesten, dikke banden met de allerhoogste ambtenaren en een maandelijks inkomen dat makkelijk oploopt tot 150 miljoen dollar. Ja, we praten over ‘Bolle’ Jos Leijdekkers — een naam die in Nederland al jaren als synoniem staat voor ongekende criminele macht… en ongelooflijke ongrijpbaarheid. Terwijl hij hier wordt gezocht als Europa’s meest gezochte drugsbaron, leeft hij in grote stijl in Freetown, de hoofdstad van Sierra Leone. En nee, dat is geen willekeurige keuze: het is precies de plek waar hij zijn imperium de afgelopen jaren heeft uitgebouwd tot iets wat bijna onvoorstelbaar groot is.

De afstand tussen zijn jeugdplek Prinsenbeek en Freetown? 5068 kilometer. Maar de kloof tussen zijn oorsprong en zijn huidige leven is nog veel groter. Er wordt zelfs gespeculeerd dat de premier van Sierra Leone zijn schoonvader zou zijn — een detail dat zowel schokkend als onthullend is over de mate van invloed die hij daar heeft.

En terwijl hij daar in weelde zit, probeert Nederland alles wat mogelijk is om hem te pakken te krijgen. Alleen: het is een echte kat-en-muisspel. Sommige arrestatiemissies werden halverwege afgeblazen. Andere keren lukte het wel om gigantische hoeveelheden cocaïne te onderscheppen — maar nooit hem. Ook op politiek vlak wordt er steeds harder gedrukt: ontwikkelingshulp aan Sierra Leone wordt geleidelijk ingeperkt, alsof men hoopt dat de druk op de regering uiteindelijk ook op Leijdekkers zelf zal neerdalen.

Maar vraag je je af: brengt dat écht de dag dichterbij dat hij ooit achter de tralies van de EBI in Vught belandt? Of is zijn greep op West-Afrika inmiddels zo diep geworteld dat het beeld van een veroordeling gewoon een mooie illusie is?

Alles over deze spannende, complexe en vaak frustrerende jacht vind je in de nieuwe aflevering van Misdaad Uitgelegd.

Bekijk origineel artikel