Mooie dag in het verschiet, maar vrijdag wordt een echte herfststorm
Het belooft donderdag een heerlijke dag te worden: veel zon, een frisse bries en temperaturen die flink omhoogkruipen – tot wel 21 graden! Voor deze tijd van het jaar is dat best lekker. In de nacht koelt het wat af, maar blijft het nog steeds mild met rond de vijftien graden.
Vrijdag begint ook nog even zonnig en aangenaam – ja, ook dan kan het weer prima oplopen tot zo’n twintig graden. Maar pas op: tegen de middag (denk aan rond drie of vier uur) draait het weer echt om. Vanuit het westen trekt er bewolking binnen, gevolgd door regen én flinke wind. Volgens Donny de Koning van Weerplaza is het dan echt een dag van de omslag – en dat valt niet mee, want dan begint officieel ook de herfstvakantie.
Gelukkig is het weekend niet meteen een ramp. Zaterdag wordt het wat frisser (zo’n vijftien graden), met een kans op buien. Zondag daarentegen blijft droog – een fijne afsluiting van het weekend. Voor de herfstvakantie zelf durft De Koning geen grote beloften te doen, maar één ding is zeker: de nachten worden koud. Zo koud zelfs, dat er misschien wel wat vorst op de grond komt – en ja, je autoruit krabben wordt dan weer eens nodig.
Jetten: EU doet te weinig om Oekraïne te steunen in de oorlog tegen Rusland
Jetten heeft tijdens zijn bezoek aan Brussel duidelijk gemaakt dat hij vindt dat de Europese Unie nog veel meer moet doen om Oekraïne te steunen — zowel financieel als militair, maar ook op andere manieren. “Ik roep alle Europese leiders op om een tandje bij te zetten”, zei hij tegen verslaggevers. “Oekraïne moet deze zinloze oorlog kunnen winnen — en daarvoor is sterke, consistente steun van heel Europa nodig.”
Hij nam ook geen blad voor de mond over wie verantwoordelijk is voor het voortduren van de oorlog: “Er is maar één reden waarom deze aanvalsoorlog nog steeds duurt: omdat Poetin daarvoor kiest. Hij kan er op elk moment mee stoppen door serieus te gaan onderhandelen over een rechtvaardige en duurzame vrede. Zolang hij dat niet doet, moeten de Oekraïners zich blijven verdedigen — en daarmee ook onze gemeenschappelijke waarden.”
Nederland staat ‘schouder aan schouder’ met Oekraïne
Volgens Jetten staat Nederland volledig achter Oekraïne. Sinds het begin van de invasie is Nederland een van de grootste donateurs binnen de EU — samen met landen als Duitsland en Denemarken. In juni kondigde het kabinet zelfs een nieuw militair steunpakket van 500 miljoen euro aan. En twee jaar geleden sloot Nederland al een veiligheidsovereenkomst met Kyiv. Totaal is er inmiddels ruim 12 miljard euro aan militaire steun gegeven.
Maar dat is lang niet genoeg. Volgens politiek verslaggever Roel Schreinemachers heeft Oekraïne bovenop het al toegezegde geld nog tientallen miljarden nodig om komend jaar het hoofd boven water te houden. Daarom blijft Nederland er steeds weer op hameren dat de lasten eerlijker verdeeld moeten worden. “Het is in het belang van alle Europese landen dat Oekraïne de strijd tegen Rusland kan blijven voeren”, benadrukte Jetten. “Dat betekent dat iedereen een steentje moet bijdragen.”
En dat is niet alleen een kwestie van solidariteit — het speelt ook een rol voor het draagvlak in Nederland zelf. “Mensen moeten zien dat wij niet telkens als een van de weinigen voor de rekening staan”, legde Jetten uit.
Een moeilijke top in zicht
Jetten is nu op een Europese top om samen met andere leiders een akkoord te sluiten over de nieuwe meerjarenbegroting van de EU. Een hele klus: het voorstel ligt op 1620 miljard euro — een bedrag waar niet alle lidstaten direct mee instemmen. Bovendien hebben de landen allerlei verschillende prioriteiten. Nederland wil bijvoorbeeld dat er minder geld naar landbouwsubsidies gaat, en meer naar veiligheid en steun aan Oekraïne.
Druk verkiezingsjaar legt extra druk op Europese begrotingsonderhandelingen
Vandaag zitten de leiders van de EU-landen in Brussel bij elkaar voor een belangrijke top — over de nieuwe Europese begroting, stijgende energieprijzen én extra geld voor Oekraïne. Maar het gesprek verloopt niet makkelijk. Want terwijl ze proberen tot een akkoord te komen, hangt er een enorme politieke schaduw boven de tafel: het is verkiezingsjaar — en wel een heel druk én onvoorspelbaar jaar.
In de komende twee jaar gaan vier van de vijf grootste EU-landen naar de stembus: Spanje (in 2026), en Frankrijk, Polen en Italië (allemaal in 2027). En juist de Franse presidentsverkiezingen in april kunnen een grote knuppel zijn in het wiel van de begrotingsbesprekingen — zowel voor de plannen voor 2028–2034 als voor de steun aan Oekraïne.
Op dit moment staat de radicaal-rechtse Rassemblement National van Marine Le Pen bovenaan in de peilingen. En haar boodschap is duidelijk: Frankrijk moet minder bijdragen aan de EU én geen geld meer geven aan Oekraïne. Volgens haar moet dat geld eerst naar huis — naar Frankrijk zelf, dat worstelt met een gigantische staatsschuld. Ze maakt de Europese begroting én de hulp aan Oekraïne letterlijk onderdeel van haar verkiezingscampagne.
Dat bleek gisteren al: net voor de EU-top verscheen Le Pen in een hotel in het centrum van Brussel voor een persconferentie. Haar boodschap? Over een jaar kan de EU er heel anders uitzien — met veel meer invloed voor partijen die de macht van Brussel graag flink willen inkorten. Zo hoopt ze dat haar Spaanse bondgenoot, het radicaal-rechtse Vox, in november een plek in de regering weet te bemachtigen — Vox staat nu derde in de peilingen. En Jordan Bardella, haar partijgenoot, bezocht deze week al Santiago Abascal, fractievoorzitter van Vox, om zijn steun te betuigen. De Fransen denken dat een sterke uitslag voor Vox het toneel kan zetten voor de rest van het verkiezingsjaar.
En het stopt niet bij die vier grote landen: ook Estland, Finland en Griekenland houden binnenkort verkiezingen. Door naar Brussel te komen, brengt Le Pen de Franse verkiezingen letterlijk naar de deur van de EU-top. Zelf mag ze natuurlijk niet meedoen aan de besprekingen — als presidentskandidaat is dat niet toegestaan — maar haar aanwezigheid voelen de leiders wel degelijk. Vooral wanneer het gaat om de toekomstige begroting van 2028 tot en met 2034.
De EU-leiders proberen vandaag een stap dichter bij een akkoord te komen over hoeveel geld er de komende jaren uitgegeven wordt en waarvoor. Maar de onderhandelingen lopen stroef — wat normaal is, want elke zeven jaar wil de ene groep landen (zoals Duitsland en Nederland) juist zuinig zijn, terwijl andere lidstaten juist een ruimer budget willen. Dat leidt vaak tot heftige discussies tot op het allerlaatste moment.
Alleen: dit jaar wil voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa het akkoord al in 2026 hebben — één jaar voor de nieuwe begroting van start gaat. Zijn doel? Voorkomen dat de verkiezingen komend jaar de onderhandelingen volledig lamleggen. Maar die vervroegde deadline lijkt steeds onrealistischer. Er is nog geen enkele vooruitgang, en niet alle leiders zijn enthousiast over haast. “We zullen geen akkoord tekenen dat niet gunstig is, alleen maar om de deadline te halen,” zei Italiaanse premier Meloni gisteren.
Le Pen probeert intussen de druk op president Macron op te voeren: zij vindt het een ‘democratisch schandaal’ als hij nog een akkoord sluit vlak voor de verkiezingen. Dat zet Macron voor een lastige keuze: probeer nu nog een compromis te vinden met zijn 26 collega’s — maar loop dan het risico dat tegenstanders dat gebruiken als bewijs van ‘Brusselse onderworpenheid’. Of wacht af — en neem het risico dat zijn opvolger de hele onderhandeling torpedeert.
Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
Oekraïne zegt: “De pauze is voorbij” – aanvallen op Russische energiedoelen hervat ondanks druk van Trump
Afgelopen zondag liet Trump via zijn eigen platform Truth Social weten dat Rusland én Oekraïne moesten stoppen met het bombarderen van elkaars energie-infrastructuur. Een soort onverwachte ‘energie-wapenstilstand’, zo leek het. Zelensky reageerde meteen: hij wist er niets vanaf, maar was wel bereid mee te doen – als Rusland zich ook aan de afspraak hield. Het Kremlin zweeg echter en bleef volgens de Oekraïense president gewoon doorgaan met aanvallen op energiedoelen. Oekraïne hield zich drie dagen rustig… maar die stilte is nu definitief voorbij.
“De aanvalspauze is afgelopen”, verklaarde Zelensky in een interview met de Financial Times. “Ik heb dat zojuist aan het leger doorgegeven, nadat er weer zoveel mensen omkwamen bij Russische aanvallen.” En verder: “We zijn er klaar mee.”
Maar het is niet alleen de Russische dreiging die speelt. Ook de Amerikaanse druk is de laatste tijd flink toegenomen. Volgens Zelensky kregen Oekraïense troepen de gebruikelijke waarschuwingen over komende Russische raketaanvallen plotseling niet meer – terwijl die inzichten normaal gesproken via de VS binnenkomen. Daarnaast liep het satellietsysteem Starshield, dat Oekraïne gebruikt voor militaire planning, op mysterieuze wijze vast. Zelensky gelooft niet dat dat toeval is: hij zegt dat de VS hem verteld heeft dat die inlichtingen zolang worden ingehouden als Oekraïne doorgaat met aanvallen op Russische raffinaderijen.
Die eis – stoppen met energie-aanvallen – heeft de spanning tussen Kyiv en Washington de laatste tijd flink doen stijgen. En daar zit nog een extra laag bovenop: Trump zou volgens rapportages een deal met Poetin hebben gesloten over de levering van Russische diesel naar de VS. Dat gebeurde in de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen van komende maand – een moment waarop de Republikeinen hun Congresmeerderheid op het spel zetten, onder andere door stijgende brandstofprijzen.
Terwijl die diplomatieke en politieke spanningen oplopen, wordt het leven in Kyiv steeds onvoorspelbaarder. Het luchtalarm gaat daar tegenwoordig veel vaker af dan vroeger – dag en nacht, zonder pauze. De reden? Rusland vuurt continu snelle drones af.
Staten VS vinden ChatGPT schadelijk voor kinderen en spannen rechtszaak aan
Acht Amerikaanse staten — waaronder Iowa, Kansas en Arizona — hebben een klacht ingediend tegen OpenAI, de maker van ChatGPT. Ze beschuldigen het bedrijf ervan dat het mensen, en vooral kinderen, heeft misleid over hoe veilig de chatbot eigenlijk is. Volgens de aanklagers zou ChatGPT gebruikers niet alleen onveilige of zelfs gevaarlijke adviezen geven (zoals over medische kwesties of zelfbeschadiging), maar ook mensen aanmoedigen om anderen pijn te doen of zelf een einde aan hun leven te maken.
En dat terwijl OpenAI volgens de staten juist doet alsof ChatGPT een betrouwbare, vriendelijke en veilige digitale partner is — terwijl het in werkelijkheid precies het tegenovergestelde doet. “OpenAI brengt kinderen in gevaar en liegt tegen inwoners van Iowa”, zegt aanklager Brenna Bird uit Iowa. “Ze beweren dat ChatGPT veilig is, terwijl het gevaarlijk medisch advies geeft, mensen aanzet tot geweld en zelfs tot zelfdoding — en tegelijkertijd doet alsof het je denkbeeldige vriendje is.”
De staten willen nu dat OpenAI dwingend actie onderneemt: onder meer door te stoppen met het ontwikkelen van AI-systemen die zichzelf kunnen verbeteren, tenzij het bedrijf kan bewijzen dat die systemen echt afgestemd zijn op menselijke waarden. Daarnaast eisen ze geldboetes.
Eerder deze maand deed ook de Canadese provincie Brits-Columbia een vergelijkbare klacht in tegen OpenAI — na een dodelijke schietpartij waarbij een 18-jarige acht mensen doodde, waaronder haar moeder en stiefbroer, voordat ze zelf een einde aan haar leven maakte. Volgens de aanklacht gebruikte zij ChatGPT om de aanslag te plannen. Ondanks dat er al alarmbellen gingen, werd de politie niet op de hoogte gesteld. Haar account werd wel geblokkeerd — maar ze kon gewoon een nieuw account aanmaken en doorgaan.
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Erover praten helpt. Dat kan 24/7 gratis en anoniem via de chat op www.113.nl (opent in nieuw venster) of telefonisch op 113 of 0800-0113.
Omzet van Sligro daalt: minder uiteten, meer bezuinigen
Het Veghelse groothandelsbedrijf Sligro – een grote naam in de Nederlandse horeca – ziet zijn omzet wat zakken. En dat komt onder andere doordat klanten gewoon vaker thuisblijven én minder vaak een avondje uit gaan eten of drinken.
In juli liet het bedrijf al weten dat het de terughoudendheid van consumenten duidelijk voelde. Over het eerste halfjaar stond er zelfs een nettoverlies van twee miljoen euro op de boekhouding. En ook afgelopen kwartaal ging het niet beter: de omzet daalde weer een beetje.
Volgens Sligro is dat te wijten aan een combinatie van factoren: prijzen die omhoog gaan, hogere rente en vooral de forse stijging van de energiekosten. Die druk voelen niet alleen ondernemers, maar ook consumenten – en die kiezen daarom steeds vaker voor een avondje thuis in plaats van een bezoek aan een restaurant of café.
Tijdens de zomermaanden was dit effect nog eens extra duidelijk – en in België viel de daling zelfs harder uit dan in Nederland.
De totale omzet in het derde kwartaal kwam uit op 660 miljoen euro. Dat is ruim 4 miljoen euro (of 0,8 procent) minder dan in dezelfde periode vorig jaar.
Sligro erkent de cijfers openlijk: “Hoewel we niet tevreden zijn met deze resultaten, accepteren we de gevolgen van de marktomstandigheden waarmee we momenteel worden geconfronteerd.”
