ABN Amro zit volledig klem door Amerikaanse ICC-sancties
Wat is er nou eigenlijk aan de hand?
Vorige week heeft de Amerikaanse overheid het Internationaal Strafhof (ICC) op de sanctielijst gezet. Over zes maanden gaan die sancties officieel van kracht — en dan mogen Amerikaanse bedrijven en burgers geen enkel zakelijk contact meer hebben met het Hof. Maar het wordt veel lastiger dan dat: ook Nederlandse banken zoals ABN Amro voelen de klap direct.
Waarom kan ABN Amro niet zomaar doorgaan?
ABN Amro heeft een belangrijke Amerikaanse tak: ABN Amro Clearing, die onder andere aandelentransacties afhandelt. Die aanwezigheid in de VS maakt de bank kwetsbaar — want als ABN Amro blijft samenwerken met het ICC, lopen ze het risico op zware Amerikaanse straffen. Denk aan miljardenboetes, strafrechtelijke vervolging… of zelfs dat de bank zelf op de sanctielijst terechtkomt. En dat zou een echte voortbestaanscrisis betekenen.
Zoals we in 2022 zagen bij de Amsterdam Trade Bank: zodra een bank op die lijst stond, was het binnen weken voorbij. En BNP Paribas kreeg in 2014 al 9 miljard dollar boete — alleen al voor sanctieovertredingen. Nog erger zou zijn als ABN Amro gewoon wordt buitengesloten van de Amerikaanse kapitaalmarkt. Volgens hoogleraar Cedric Ryngaert (UU) is dat ‘corporate capital punishment’: de zakelijke doodstraf. Voor een bank is dat letterlijk ondraaglijk.
Wat zegt ABN Amro zelf?
Heel weinig — en heel voorzichtig. De bank wil geen uitspraken doen over individuele klanten, maar benadrukt wel dat ze zich altijd aan de geldende wet- en regelgeving houdt. In de praktijk betekent dat waarschijnlijk één ding: de relatie met het ICC zal worden beëindigd. Niet uit keuze, maar om de bank te beschermen.
En dan komt de EU nog eens om de hoek kijken…
In Brussel klinken steeds luider stemmen om het blocking statute (de zogenoemde Blokkeringsverordening) in werking te stellen. Dat zou Europese bedrijven verbieden om zich aan de Amerikaanse sancties te houden. Maar voor ABN Amro is dat geen redding — het maakt de knoop juist strakker. Dan moet de bank kiezen: de Amerikaanse regels overtreden (en riskeren dat de hele bank failliet gaat), of de Europese regels schenden (en een boete krijgen). Geen van beide opties is echt een optie.
Kortom: ABN Amro zit volledig klem.
Is er nog hoop?
Ja — voorlopig. De sancties zijn nog zes maanden opgeschort. Dat geeft ruimte voor diplomatie, dialoog en misschien zelfs een politieke uitweg. Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen noemt de sancties een ernstige bedreiging voor het functioneren van het ICC — en zegt dat hij die ruimte serieus wil verkennen, samen met andere lidstaten van het Hof.
Maar tot die tijd blijft de druk op ABN Amro enorm. En het ICC moet zich alvast voorbereiden op het worstelen met een nieuwe bankier.
Onrust in Floradorp: drie mensen aangehouden na brandstichting en confrontaties met hulpverleners
In de Amsterdamse wijk Floradorp is het vanavond flink onrustig geweest. De mobiele eenheid (ME) moest ingrijpen nadat bewoners vuur hadden gestoken en zich agressief gedroegen tegen brandweerlieden en agenten. Drie personen zijn aangehouden — onder wie twee minderjarigen — wegens vernielingen en het bedreigen van hulpverleners.
Het begon in de Sneeuwbalstraat in Amsterdam-Noord, waar tijdens de avond een brand werd aangestoken. Mensen hadden daar eerder troep bij elkaar gelegd en in brand gezet. Volgens de politie escaleerde de situatie pas echt toen de brandweer arriveerde om het vuur te blussen. Agenten waren ter plekke om de brandweer te ondersteunen, maar kregen het zwaar te verduren: stenen en vuurwerk vlogen hun kant op. “Toen bewoners zich tegen hen keerden, moesten ze voor hun eigen veiligheid weg,” zo legt een woordvoerder van de politie uit.
Inmiddels is de rust weer teruggekeerd in de wijk.
Waarom ging het mis?
De onrust lijkt samen te hangen met een brief die bewoners van Floradorp kort geleden kregen van burgemeester Femke Halsema. Daarin wordt een alternatief plan voor het traditionele oudejaarsvreugdevuur afgewezen. De wijk had voorgesteld om een kleiner, beheerst vuur in een open container te maken — maar de brandweer oordeelde dat ook dat te gevaarlijk is in een dichtbevolkte woonomgeving. Halsema volgde dat advies op.
Dat is niet de eerste keer dat dit soort spanningen opduikt: eind vorig jaar was Floradorp ook al meerdere keren onrustig nadat het traditionele vreugdevuur werd verboden vanwe veiligheidsrisico’s. Toen werden er eveneens branden gesticht en greep de ME herhaaldelijk in.
Deel artikel:
Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
Gewonde man op straat gevonden, verdachte spoorloos
Een man is woensdagavond met een flinke snijwond op straat aangetroffen in Eindhoven — precies op de Keizersmantelstraat. Rond half tien werd hij daar door omstanders gezien, en volgens getuigen had hij een behoorlijk diepe wond. Het ambulancepersoneel was snel ter plaatse, verleende eerstehulp en bracht hem daarna naar het ziekenhuis voor verdere zorg.
Veel vragen, weinig antwoorden
Tot nu toe is nog helemaal onduidelijk wat er precies is gebeurd. De politie denkt dat het mogelijk om een steekpartij gaat — en dat die zich misschien elders in de buurt heeft afgespeeld. Hoe de man gewond raakte, wie erbij betrokken was en wat er voorafging, wordt allemaal grondig onderzocht.
Huiszoekingen, maar geen verdachte gevonden
Kort na de melding deed de politie een inval in een woning aan de Monnikstraat — een paar straten verderop. Daar werd een vrouw onder schot van een taser uit huis gehaald, maar verder vonden de agenten niets wat leidde naar een mogelijke dader. Enkele uren later volgde nog een inval in Valkenswaard. De straat stond toen vol met politieauto’s en hulpdiensten.
Ondertussen zijn agenten bezig met een buurtonderzoek én kijken ze camerabeelden uit de omgeving na — in de hoop meer te weten te komen over wat er die avond is gebeurd.
Zie of hoor je iets? Meld het!
De politie roept iedereen op die iets heeft gezien of gehoord rond die tijd zich te melden. Elk klein detail kan helpen — want tot nu toe is de verdachte spoorloos. Het onderzoek loopt volop.
Europese leiders steken de tanden in elkaar over de volgende miljardenbegroting
In het nieuwste voorstel van Ierland – de huidige EU-voorzitter – staat een meerjarenbegroting van maar liefst 1620 miljard euro voor de periode 2028–2034. Dat is weliswaar 140 miljard minder dan een eerder, door Nederland en andere zuinige landen meteen afgekeurd voorstel… maar nog steeds flink meer dan de huidige begroting van 1200 miljard euro (die geldt tot eind 2027).
Nederland en soortgelijke nettobetalers zijn duidelijk: dit is niet acceptabel. Ze willen juist minder uitgeven aan oude posten zoals landbouwsubsidies, en meer investeren in onderzoek, innovatie en digitale ontwikkeling. En gezamenlijke leningen – de zogeheten eurobonds – blijven een rode lijn: een hard ‘nee’ in alle talen, zoals minister Jetten al in juni verklaarde.
De Europese Raad-voorzitter Antonio Costa hoopt op een akkoord vóór eind dit jaar. Maar experts twijfelen sterk. “De echte onderhandelingen moeten nog beginnen”, zegt Schreinemachers. “En wat er nu op tafel ligt, wordt door bijna niemand als een serieuze uitgangsbasis gezien.”
Het wordt dus een taai gevecht – met veel schermutselingen, rode lijnen die duidelijk worden getrokken, en mogelijk ook een paar keer flinke botsingen. Een hoge EU-diplomaat vat het treffend samen: “Er is eerst bloed aan de muur nodig voordat er een doorbraak komt.”
Goed nieuws? De druk is nog niet onoverkomelijk. De deadline van eind dit jaar is geen harde grens: een akkoord in januari of februari zou ook nog prima passen. En zolang er geen akkoord is, blijft de uitgavenknop gewoon dicht.
De meerjarenbegroting bepaalt waar al dat geld naartoe gaat: van landbouw en regionaal beleid tot steun aan Oekraïne, strategische technologieën en migratiebeleid – alles is gekoppeld aan de lange-termijnprioriteiten van de EU.
Ontwerper Christien Meindertsma is de eerste winnaar van de Paul Deiters Prijs
Goed nieuws voor het Nederlandse ontwerp: Christien Meindertsma is de allereerste winnaar van de Paul Deiters Prijs — een nieuwe, driejaarlijkse onderscheiding voor beeldende kunstenaars, ontwerpers én ambachtslieden. De prijs komt voort uit Stichting Stokroos, opgericht door de zakenman en kunstliefhebber Paul Deiters (1952–2017), en heeft als doel talentvolle makers te steunen in hun groei en experimenten.
Waarom juist zij?
Volgens de stichting maakt Meindertsma werk dat echt opvalt: een unieke mix van kunst, ontwerp, onderzoek, materiaalkennis én maatschappelijke betrokkenheid. Ze wordt dan ook beschreven als een pionier op het gebied van contextueel design — oftewel: ze kijkt nooit alleen naar hoe iets eruitziet, maar altijd ook naar waar het vandaan komt, hoe het is gemaakt, en welke verhalen of systemen erachter zitten.
Wat krijgt ze mee?
Een flinke boost: 120.000 euro in totaal. Daarvan is 60.000 euro een geldprijs, en de andere 60.000 euro mag ze gebruiken om nieuw werk te ontwikkelen. Daarnaast krijgt ze de kans om haar werk te tonen in een museum — in haar geval tijdens een tentoonstelling volgend jaar in het Kunstmuseum Den Haag.
Wat maakt haar werk zo bijzonder?
Meindertsma werkt al zo’n twintig jaar als ontwerper, vaak met duurzame, ‘ouderwetse’ materialen zoals vlas, wol en wilgentenen. Ze is gek op onderzoek: denk aan PIG 05049, waarin ze alle mogelijke producten die uit één varken kunnen komen in kaart bracht, of het Flax Project, waarbij ze nieuwe toepassingen voor vlas ontwikkelde. Ook bedacht ze Wobot: een robot die wol driedimensionaal kan vilten.
In haar eigen woorden:
“Ik wil met mijn werk oplossingen vinden voor vervuilende systemen en meer invloed krijgen op het hele proces. Ik ben gefascineerd door de materialen die we om ons heen hebben — zoals wol, linnen en wilgentenen — en hoeveel kennis en geschiedenis daarin verborgen zit.”
Een eer voor een pionier
De Paul Deiters Prijs is niet zomaar een extra trofee. Het is een bewust keuze om makers te ondersteunen die écht kijken én durven veranderen — van grondstoffen tot productieketens, van traditie tot toekomst. En Christien Meindertsma past daar perfect bij.
Derdehands roken: ook als je buiten rookt, komt nicotine bij je baby terecht
Je rookt netjes buiten, wast je handen én neemt dan pas je kleintje op schoot. Geen probleem, toch? Helaas: ook dan kunnen schadelijke stoffen van sigarettenrook via onzichtbare weg bij je kind terechtkomen. En het wordt nog zorgwekkender: onderzoek toont aan dat zelfs pasgeborenen in een couveuse sporen van nicotine in hun urine hebben — terwijl er in het ziekenhuis absoluut niet mag worden gerookt.
Tijdens Stoptober waarschuwt Lianda Goossens, verpleegkundige en stoppen-met-rokencoach van het Amphia Ziekenhuis in Breda, voor een risico dat veel mensen nog nooit eerder hebben gehoord: derdehands roken.
Wat is derdehands roken eigenlijk?
Roken is slecht voor je gezondheid — dat weet iedereen. En ook dat meeroken gevaarlijk is, is algemeen bekend. Maar derdehands roken? Dat is de ‘stille rest’ die na het roken achterblijft: giftige stoffen die zich vastzetten in muren, tapijten, gordijnen, kleding, haren — en zelfs in speelgoed of meubels. Denk aan die gele vlekken op de muur in een oude rookruimte. Die stoffen verdwijnen niet zomaar, ook al is de rook allang opgelost in de lucht.
Hoe komt nicotine bij een couveusebaby terecht?
In een Amerikaans onderzoek op een neonatale intensive care (NICU) werd bij 80 pasgeborenen en hun moeders gekeken of nicotine via bezoekers of de omgeving bij de baby’s terechtkwam. De resultaten waren opvallend:
– Bij ruim 93% van de baby’s werd cotinine — een afbraakproduct van nicotine — gevonden in de urine.
– Op bijna 94% van de onderzochte meubeloppervlakken zat nicotine aanwezig.
En dit alles in een gebouw waar roken strikt verboden is.
Goossens: “Bizar dat je het dan weer terug kan vinden in de urine van zo’n klein baby’tje, dat zo kwetsbaar in de couveuse ligt.” De onderzoekers vermoeden dat nicotine wordt meegebracht via kleding, huid of handen van bezoekers — of zelfs via luchtstromen en stofdeeltjes. Het onderzoek bewijst niet dat de baby’s daardoor direct gezondheidsschade opliepen, maar één ding is wel duidelijk: nicotine is schadelijk, vooral voor ontwikkelende lichamen.
Waar moet je ook nog op letten?
Derdehands roken is geen probleem dat alleen speelt bij rokende ouders. Het reikt veel verder:
– In kinderdagverblijven, waar medewerkers buiten roken en daarna met hun kleding vol reststoffen terugkeren. Kleine kinderen kruipen op de grond, likken speelgoed en stoppen alles in hun mond — inclusief onzichtbare nicotine.
– Bij het kopen van een tweedehands huis of auto: ook daar kunnen jarenlange reststoffen van tabaksrook nog aanwezig zijn.
– Thuis, zelfs als je denkt dat je goed bezig bent: roken onder een afzuigkap helpt niet volledig. Veel stoffen slaan neer op oppervlakken waar kinderen dagelijks mee in aanraking komen.
Goossens pleit niet direct voor strengere protocollen, maar wel voor meer bewustwording. “Niemand neemt bewust nicotine mee naar binnen toe. Maar als je het weet, kun je betere keuzes maken.”
Wat kun je doen?
Helemaal stoppen met roken is natuurlijk de beste optie — en oktober is met Stoptober een perfect moment om eraan te beginnen. Niet alleen voor je eigen gezondheid, maar ook voor de mensen om je heen. Vooral voor kinderen, die geen keus hebben over wat er in hun lichaam terechtkomt.
Goossens sluit af met een krachtige boodschap:
“Je wil geen giftige stoffen in een kinderlichaam waar een kind zelf niet om gevraagd heeft.”
