Kosten koningshuis stijgen volgend jaar naar ruim 62 miljoen euro
De monarchie wordt volgend jaar wat duurder voor de belastingbetaler. In 2027 komt de totale begroting van het koningshuis uit op 62,1 miljoen euro — ruim 1,3 miljoen euro meer dan dit jaar.
De grootste reden voor die stijging? Hogere salariskosten. Denk aan cao-verhogingen en andere loonmatige afspraken die ook doorwerken in de uitkeringen aan de leden van het Koninklijk Huis. En ja: dat betekent dat ook de bedragen voor koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Amalia én prinses Beatrix iets omhooggaan.
Die uitkeringen bestaan uit twee delen:
– Het A-deel, wat eigenlijk het ‘inkomen’ is;
– En het B-deel, een onkostenvergoeding voor dingen als personeel, onderhoud van panden, vervoer en zo.
Daarnaast zijn er de functionele uitgaven: de kosten om het Koninklijk Huis daadwerkelijk te laten functioneren. Dat is onder andere de Dienst van het Koninklijk Huis — met portiers, koetsiers, lakeien, koks en al die andere mensen die dagelijks zorgen dat alles soepel verloopt.
Maar pas op: de 62,1 miljoen is niet het hele verhaal. Want een flink deel van de koninklijke kosten staat niet bij het ministerie van Algemene Zaken (waar het koningshuis officieel onder valt), maar bij andere ministeries. In totaal nog eens 24 miljoen euro, waaronder:
– Staatsbezoeken (bij Buitenlandse Zaken);
– Onderhoud van de Groene Draeck, het zeiljacht van prinses Beatrix (bij Defensie);
– En beveiliging — waarvan het exacte bedrag bij Justitie en Veiligheid geheim blijft.
Een oude discussie blijft ook dit jaar weer opdagen: de belastingvrijheid van de koninklijke uitkeringen. De Oranjes betalen er geen loon- of inkomstenbelasting over — een regeling die al sinds de Grondwet van 1814 bestaat. Om dat te veranderen, is een grondwetswijziging nodig. En die is niet makkelijk: je hebt twee keer een tweederdemeerderheid nodig in zowel de Eerste als Tweede Kamer — en dat moet zelfs in twee verschillende kabinetsperiodes gebeuren.
Eerder dit jaar was er wel een poging: D66-Kamerlid Joost Sneller diende een voorstel in, maar toenmalig premier Mark Rutte liet het rusten — en premier Schoof deed hetzelfde. Volgende maand, in december, wordt de begroting van de koning weer besproken in de Tweede Kamer. Dan komt het onderwerp zeker weer ter sprake: belastingplicht én meer transparantie over de kosten. Maar of er echt iets verandert? Daar is veel twijfel over. Binnen de huidige coalitie zijn partijen als het CDA en D66 bijvoorbeeld heel anders van mening over hoe open en verantwoordelijk het koningshuis moet zijn.
Emeritus hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert vindt wel dat het tijd wordt voor een update: “Je moet zo’n monarchie een beetje bij de tijd houden. De meeste mensen vinden ook dat dit zou moeten. Je behandelt de koning dan op dezelfde manier als iedere andere ambtenaar. Het is beter voor de monarchie om die meer toekomstbestendig te maken.”
De eerste aflevering van de NOS-podcast De Monarchie, waarin dit allemaal aan bod komt, kun je luisteren via NPO Luister of in elke andere podcast-app.
Papegaai als rustgevende partner in de Efteling: ‘Hij voelt precies wanneer het me te veel wordt’
Een papegaai die mee naar de Efteling mocht — ja, echt! — trok de afgelopen dagen flink de aandacht op sociale media. Sommige mensen vroegen zich af of dat wel verstandig was, anderen vonden het gewoon hartverwarmend om hem daar te zien zitten. Maar voor zijn eigenaresse draait het helemaal niet om ‘show’ of ‘spectaculaire foto’s’. Voor haar is hij écht een levensredder in drukke momenten.
Ze wil liever anoniem blijven, maar vertelt wel openhartig over wat haar papegaai betekent: “Sommige mensen dachten dat het zielig was om hem mee te nemen, maar dat klopt helemaal niet. Hij voelt zich prima in de drukte — en juist daarom is hij zo waardevol voor mij.”
Deze grijze roodstaartpapegaai is veel meer dan een knus huisdier. De vrouw heeft autisme en raakt snel overprikkeld als er veel prikkels tegelijk op haar afkomen — denk aan lawaai, beweging, onbekende mensen. Dan kan paniek snel opkomen. Maar haar papegaai? Die merkt het meteen. “Als het niet goed gaat, komt hij bij me zitten, wil knuffelen of zit gewoon stil op mijn schouder. Hij geeft me rust. En daarmee voorkomt hij ook paniekaanvallen.”
Ze heeft hem nu bijna een jaar en adopteerde hem nadat ze ontdekte hoe goed hij haar aanvoelt. Een hulphond was geen optie — ze is allergisch voor honden. Dus werd de papegaai haar onmisbare steun. Ook haar moeder ziet dagelijks het verschil: “Mijn dochter durft nu veel vaker naar buiten en praat ook makkelijker met anderen. Als mensen vragen over de vogel, is dat meteen een veilig, leuk onderwerp om over te beginnen.”
Naar de Efteling gaan was dus geen willekeurig uitje — het was een doordachte stap, waarbij ze van tevoren contact opnam met de gastenservice. “Ik legde uit dat hij in een tas zou moeten zitten, maar dan kon hij niet werken. Dus vroeg ik of hij buiten mocht blijven — zolang hij niet mee in attracties ging.” En dat werd toegestaan. Haar moeder lacht er zelfs om: “Natuurlijk mag hij niet mee in de Droomvlucht, haha!”
De Efteling bevestigt dat ze na uitgebreid overleg besloten hebben om deze uitzondering te maken: “Het is belangrijk dat iedereen een onbezorgde dag in de Efteling kan beleven — en daar past deze oplossing perfect bij.”
En trouwens: de papegaai is al lang geen ‘nieuwkomer’ op uitstapjes. Eerder ging hij al mee naar een markt in Zoutelande, een dinopark in Duitsland en naar prikkelarme kermissen. “Veel mensen kijken alleen naar het filmpje, maar weten niet wat erachter zit”, zegt ze. “Voor mij is hij echt geen ‘gewoon huisdier’. Hij is mijn rust.”
Student doet nazigroet en gaat op de vuist met medestudenten in Eindhoven
Het gebeurde vlak voor het begin van een calculuscollege op de TU/e — een moment dat normaal gesproken rustig is, met studenten die hun laptop uitpakken en zich klaarmaken voor de les. Maar deze keer ging het helemaal mis. Volgens de universiteit ontstond er een confrontatie tussen studenten, waarbij één student een nazigroet liet zien én fysiek geweld pleegde tegen medestudenten.
De politie Oost-Brabant spreekt over ‘opruiende teksten’ en ‘een opstootje’, waarbij ook een klap is uitgedeeld. De situatie escaleerde zo ver dat de betrokken student de collegezaal verliet — en het college daarna werd afgelast.
De TU/e noemt het een ‘ernstig verontrustend incident’ en omschrijft het gedrag als ‘onaanvaardbaar’ en ‘in strijd met hun kernwaarden’. In een officiële verklaring zegt de universiteit: “We onderzoeken wat er precies is gebeurd. Op basis van de uitkomst zullen wij passende maatregelen nemen.”
De politie bevestigt dat er een verdachte is aangehouden.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
OM eist 17,5 jaar cel voor Syrische man uit Arkel – vermoedelijk de baas van IS’ veiligheidsdienst in Damascus
Het Openbaar Ministerie wil dat Ayham A., een 41-jarige Syriër die in het Zuid-Hollandse Arkel woont, 17,5 jaar de gevangenis in gaat. Volgens het OM speelde hij tussen 2014 en 2018 een sleutelrol bij Islamitische Staat (IS): hij zou het hoofd zijn geweest van hun veiligheidsdienst in het zuiden van Damascus – een positie met veel macht en bloed aan de handen.
Die veiligheidsdienst was verantwoordelijk voor arresteren, ondervragen én executeren van mensen die IS als ‘tegenstander’ zag. De activiteiten speelden zich vooral af rond of in het vluchtelingenkamp Yarmouk, ten zuiden van Damascus. Daar nam IS na zware gevechten in april 2015 de controle over – en Ayham A. zou daar op dat moment al aan de top hebben gestaan.
Volgens het OM leidde hij een netwerk van gevangenissen waar mensen zonder proces werden opgesloten. Er is geen bewijs dat hij persoonlijk martelde of executies uitvoerde, maar het OM benadrukt wel dat deze dienst onmiskenbaar verantwoordelijk was voor zowel marteling als doodstraffen. Zo vonden er regelmatig openbare onthoofdingen plaats – niet alleen van ‘vermeende vijanden’, maar ook van gewone burgers die door IS als ‘afvalligen’ werden bestempeld. Lichamen van mannen, vrouwen én kinderen werden tentoongesteld: als waarschuwing aan iedereen in de omgeving.
Ayham A. ontkent alles. Hij zegt dat hij wordt verward met iemand anders. Maar het OM wijst op een groot aantal getuigen die hem herkenden als de man aan het roer – en op beeldmateriaal van in beslag genomen IS-apparatuur, waarop hij samen met andere topfiguren van de groep te zien is.
Het onderzoek begon in 2020, toen een mensenrechtenorganisatie de Nederlandse politie informeerde over een man in Nederland die in Syrië een leidinggevende rol had bij IS’ veiligheidsapparaat. Na jarenlang onderzoek werd Ayham A. in januari 2023 in Arkel aangehouden. Het OM is ervan overtuigd dat er geen twijfel bestaat over zijn identiteit: getuigen zeggen dat hij aanwezig was in IS-detentiecentra, bevelen gaf aan bewakers, en mogelijk zelf betrokken was bij verhoren – en misschien ook bij marteling.
De zaak zorgde in 2023 voor veel ophef in Arkel. Op de eerste dag van het proces stelden zijn advocaten dat het OM zich vooral baseert op vijf anonieme bronnen – bronnen die zij niet mogen ondervragen. Ook zeggen ze dat ze onvoldoende kansen kregen om het bewijs zelf te toetsen of aanvullend bewijs te verzamelen.
De rechtszaak gaat morgen verder.
Mogelijke IS-leider uit Arkel moet 17,5 jaar de cel in, vindt het OM
Het Openbaar Ministerie wil dat Ayham A., een 41-jarige man uit het Zuid-Hollandse dorp Arkel, 17,5 jaar achter de tralies moet voor zijn betrokkenheid bij de terroristische groep Islamitische Staat (IS). Volgens het OM speelde hij geen gewone rol — maar een zeer vooraanstaande: hij zou leiding hebben gegeven aan de veiligheidsdienst van IS in het vluchtelingenkamp Yarmouk, ten zuiden van Damascus. Daar zouden tussen 2013 en 2018 gruwelijke misdrijven zijn gepleegd, zoals martelingen, zweepslagen, het afhakken van handen, verbrandingen en zelfs het opblazen van mensen met explosieven.
Na zware gevechten nam IS in april 2015 de controle over het kamp. Vanaf dat moment zou Ayham A. als hoofd van de veiligheidsdienst grote macht hebben gehad: hij zou mensen laten arresteren, ondervragen en executeren — vooral zij die door IS als tegenstanders werden bestempeld. Ook zou hij leiding hebben gegeven aan een netwerk van gevangenissen waar mensen vaak zonder proces werden opgesloten. En dan is er nog de gruwelijke realiteit van de openbare executies: onthoofdingen vonden regelmatig plaats — niet alleen van ‘vermeende’ tegenstanders, maar ook van gewone burgers die door IS als ‘afvalligen’ werden aangemerkt. De lichamen van mannen, vrouwen én kinderen werden tentoongesteld — als afschrikwekkend signaal voor iedereen in de omgeving.
Maar Ayham A. zegt: ‘Dat ben ik niet.’ Hij ontkent op alle fronten dat hij ooit iets met IS te maken heeft gehad. De rechtszaak draait daarom waarschijnlijk vooral om één vraag: is hij echt wie het OM zegt dat hij is? Het OM wijst op een groot aantal getuigen die hem herkenden als de IS-leider — en op veel beeldmateriaal gevonden op beslaggenomen apparaten van IS, waarop hij samen met andere topfiguren te zien is.
Het onderzoek begon in 2020, toen een mensenrechtenorganisatie de Nederlandse politie informeerde over een man die in Nederland zou wonen, maar in Syrië een leidinggevende rol zou hebben gehad bij de IS-veiligheidsdienst. Na jarenlang onderzoek werd Ayham A. in januari 2023 in Arkel aangehouden. Het OM is ervan overtuigd dat er geen twijfel mogelijk is: “Verdachte was aanwezig in detentiecentra van IS, gaf bevelen aan bewakers en was mogelijk zelf ook betrokken bij verhoren en martelingen.”
Toch is het proces niet zonder spanning. Op de eerste dag van de rechtszaak stelden zijn advocaten dat het OM zich baseert op vijf anonieme bronnen — bronnen die zij niet mogen ondervragen. De verdediging zegt dat ze onvoldoende kans kregen om het bewijs zelf te toetsen of zelf nieuw bewijs te verzamelen.
De zaak gaat morgen verder.
🎅 Stefan de Walle stopt: Grave krijgt een echte Sint-intocht – en dat is alweer 26 jaar niet gebeurd!
Grave staat voor een échte sinterklaasprimeur: dit jaar wordt de landelijke Sint-intocht voor het eerst in jaren écht in Brabant gevierd – met de ‘echte’ Sinterklaas zelf. En ja, we bedoelen daarmee: de acteur die de officiële, nationale Sint vertolkt in het Sinterklaasjournaal.
Waarom is dat zo bijzonder? Omdat Stefan de Walle – de man die vijftien jaar lang de Goedheiligman speelde – per direct stopt. En dus wordt zijn opvolger voor het eerst in tweeëntwintig jaar (ja, je leest het goed!) in Brabant geïntroduceerd. Het laatste keer dat de ‘echte’ Sint voet aan wal zette in onze provincie? Op 18 november 2000 – in Woudrichem. Dat is alweer 26 jaar geleden!
Toen was Bram van der Vlugt nog de gezichtsbepalende Sint, bestond het Sinterklaasjournaal met Dieuwertje Blok nog niet (Aart Staartjes zat er toen nog achter de camera), en hadden de Pieten hun roetvegen nog lang niet gekregen – dat kwam pas na een van de heftigste discussies van de afgelopen tien jaar.
“Dag hoor!” – een emotionele afscheid
Stefan de Walle maakte zijn besluit woensdag bekend via een persbericht van de NTR:
“Met dankbaarheid en met pijn in mijn hart stopt na vijftien jaar mijn rol als adviseur van de nationale Sint. Aan alle kleine en grote kinderen van Nederland zeg ik: het was me een eer en een genoegen. Wees lief voor elkaar! Dag hoor!”
De NTR noemt hem een ‘sinterklaaslegende’ die meerdere generaties kinderen een onvergetelijke sinterklaastijd bezorgde. Zelfs de Hoofdpiet liet zich horen – en zei het vrij duidelijk: “Ik denk dat ik namens alle pieten spreek als ik zeg dat wij ons geen betere en lievere baas en collega konden wensen.”
Wie neemt de staf over?
Officieel heeft de NTR nog niemand benoemd als opvolger van Stefan de Walle. Maar… de geruchtenmolen draait al op volle toeren. Volgens Sinttalk – een platform dat zich presenteert als ‘het platform voor Sinterklaasnieuws’ – zou Daan Schuurmans de tabberd, baard én mijter overnemen. En let op: Sinttalk bracht het nieuws over De Walles vertrek al naar buiten voordat de NTR het officieel bevestigde. Dat lijkt erop te wijzen dat de keuze al vaststaat – ook al wordt de officiële presentatie pas later bekendgemaakt.
Eén ding is zeker: de intocht in november is altijd live, maar de meeste reportages voor het Sinterklaasjournaal worden al maanden van tevoren opgenomen. Dus wie de nieuwe Sint ook is – hij is al lang in de kamer, klaar om de traditie voort te zetten.
Hier lees je alle verhalen over de Sinterklaasintocht in Grave.
