Amerikaanse tienjaarsrente op het hoogst sinds 2007 — en ja, wij merken het ook
De Amerikaanse tienjaarsrente zit op dit moment op zijn hoogste niveau sinds 2007. En hoewel het om een ‘Amerikaanse’ rente gaat, voelen we de gevolgen hier bij ons thuis heel duidelijk — van de hypotheek tot de aandelenbeurs.
Waarom stijgt die tienjaarsrente zo hard?
Er zit een heleboel achter, en het begint met olie. De prijs van Brent-olie is flink omhooggeschoten — vanochtend stond die op 108 dollar per vat. Dat is bijna 50 procent hoger dan vlak voor de aanvallen op Iran door de VS en Israël eind februari. Minder olie uit het Midden-Oosten = hogere prijzen = meer inflatie. En als inflatie blijft stijgen, wordt geld dat je over een paar jaar terugkrijgt minder waard. Beleggers willen daarom meer rente als compensatie — en ze verkopen al bestaande obligaties, wat de tienjaarsrente verder omhoog duwt.
Daarnaast groeit de Amerikaanse staatsschuld als een sneeuwbal: vorige maand passeerde die de 40 biljoen dollar. Hoe meer de overheid leent, hoe duurder geld wordt — simpel gezegd. Maar het is niet alleen de overheid: techbedrijven lenen ook massaal, vooral om te investeren in kunstmatige intelligentie. “De private sector leent zich suf op dit moment”, zegt RTL Z-beurscommentator Hans de Geus. En dan komt er nog bij: steeds meer vragen of de VS die enorme schuld ooit echt kan terugbetalen. Dat extra risico? Wordt weer ingeprijsd in een hogere rente.
Wat betekent dat voor ons?
Heel wat. De tienjaarsrente is een soort ‘moederrante’: veel andere leningen, zoals langlopende hypotheken, kijken naar deze waarde. In de VS ligt de hypotheekrente nu tussen de zes en zeven procent. Voor consumenten en bedrijven betekent dat: lenen is duurder geworden → minder geld over voor andere dingen → mogelijk langzamere economische groei. En dat kan Nederlandse bedrijven die in de VS actief zijn behoorlijk dwarszitten.
Ook op de beurs voelen we het. Beleggers kiezen nu vaker voor obligaties (veiliger, hoger rendement) in plaats van aandelen (risicovoller, maar nu bijna even weinig extra rendement). Het gevolg? Aandelenkoersen kunnen zakken.
De Trump-regering probeerde onlangs nog de rente omlaag te krijgen door eigen obligaties terug te kopen — maar dat liep zonder succes af.
En Europa? Die zit in dezelfde boot
Ook hier stijgt de tienjaarsrente: in Nederland van bijna 3 procent begin jaar naar nu 3,6 procent. Dezelfde oorlog in het Midden-Oosten, dezelfde stijgende olieprijzen, dezelfde inflatie-druk. De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogde recent zelfs de rente om dat tegen te gaan. En omdat beleggers overal ter wereld kunnen kiezen waar ze hun geld neerleggen, trekt een hoge Amerikaanse rente ook geld weg uit Europa — wat de Europese en Nederlandse rente verder omhoog duwt.
Dat betekent duurdere leningen voor bedrijven én huizenkopers. En ook de Nederlandse schatkist zit met de gevolgen — zoals je in de video hieronder kunt zien.
Rob Scheepers vervult zijn oude jongensdroom met een heel bijzonder kinderboek
Eindelijk: Rob Scheepers, de bekende cabaretier uit Sterksel, heeft zijn jarenoude droom waargemaakt — en dat met een kinderboek dat niet zo is als je denkt. Woensdag verschijnt Familie Flatus en de verdwenen gouden verf, maar let op: volgens Rob is dit “meer een leesbeleving dan alleen een boek”. En dat zegt wat, want hij vertelt het verhaal vanuit twee totaal verschillende kanten — letterlijk én figuurlijk.
Waarom een kinderboek? Omdat het altijd al in hem zat
Toen Rob ooit aan de PABO begon, deed hij stage in een kleuterklas. En wat vond hij daar het leukst? Precies: voorlezen. Zo leuk zelfs, dat hij al snel begon te schrijven — niet afgekeken of gekopieerd, maar gewoon zelf bedachte verhaaltjes voor de kleuters. Later werd hij bekend als cabaretier, columnist en theatermaker… maar dat oude idee van ‘mijn eigen kinderboek’ bleef stilletjes op zijn verlanglijstje staan. Tot nu.
Een boek met twee voorkanten — en één avontuur
Voor Familie Flatus sloeg Rob de handen ineen met schrijfster Woutrie Verduijn. Samen bedachten ze iets bijzonders: een kantelboek. Dat betekent: twee omslagen, twee beginpagina’s, en één verhaal dat vanuit twee perspectieven wordt verteld — die van mama én die van papa.
“Je kunt kiezen: wil ik eerst weten hoe mama het beleefd heeft? Of juist hoe papa het zag?” legt Rob uit. Je kunt het ene verhaal helemaal uitlezen én dan pas omdraaien… of tussendoor wisselen. En ja: de tijdlijn loopt precies gelijk. Het idee kwam voort uit wat ze in hun eigen gezinnen merkten: “Je kunt over hetzelfde gebeuren heel anders denken, terwijl jullie allebei dezelfde bedoeling hebben. Mannen en vrouwen kijken nu eenmaal anders naar dingen — en dat hebben we vastgelegd in één spannend, grappig avontuur.”
Grappig, herkenbaar… en met een knipoog naar volwassenen
De titel laat al een beetje doorschemeren: Flatus is een nette woordkeus voor… nou ja, je weet wel. Humor is hier geen luxe — het is de basis. “Er zitten flink wat verwijzingen in naar scheten en windjes”, lacht Rob. “Maar ook wat volwassenere grapjes, zoals in het Sinterklaasjournaal — zodat ouders er ook blij mee zijn als ze het voorlezen.”
Het speelt zich af in een fijne, herkenbare wereld: een klein dorp met een pleintje, een kerktoren, en opa en oma om de hoek. En veel inspiratie kwam van hun eigen kinderen: “We noteerden gewoon acties die ze ooit hadden uitgehaald — of dingen die ze spontaan zeiden. Wie weet staat er ergens in het boek een echte quote van een peuter.”
Lezen moet vooral leuk zijn
Er zit wel een kleine boodschap in — over perspectief, begrip en dat er meerdere waarheden kunnen bestaan — maar Rob hoopt vooral op één ding: dat kinderen plezier beleven. “Dat ze veel lachen, dat lezen niet saai of ‘moeilijk’ voelt, maar juist een poort is naar een andere wereld. Dat ze genieten van de verbeelding die ze zelf in hun hoofd opzetten.” En als ze onderweg ontdekken dat elk verhaal meerdere kanten heeft? “Dan is dat mooi meegenomen.”
Amerikaanse rem op AI? In China klinkt dat als een oorlogsverklaring
In China wordt met gefronste wenkbrauwen gereageerd op de oproep die Dario Amodei — baas van het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic — dit weekend lanceerde. Hij pleitte niet alleen voor meer voorzichtigheid bij de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, maar noemde ook expliciet China als een risico. Volgens Amodei is het cruciaal dat de VS en hun bondgenoten hun voorsprong behouden — anders zouden ongecontroleerde AI-projecten onder leiding van autoritaire regimes (zoals de Chinese Communistische Partij) de leiding nemen. En dat zou, zo waarschuwde hij, een aanzienlijk risico vormen voor de Amerikaanse nationale veiligheid.
Maar in Peking kwam die boodschap helemaal niet goed aan. “Die opmerkingen vallen helemaal niet goed in Peking”, zegt RTL-correspondent Roland Smid vanuit Shanghai. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde meteen met een verklaring waarin het Amodei’s woorden bestempelde als angstzaaierij — en zijn waarschuwingen contraproductief noemde.
Niet bang voor robots, wel voor losse monden
Terwijl Amerikaanse topmensen vaak praten over apocalyptische scenario’s — denk aan zelfbewuste robots of het einde van de mensheid — ziet China de dreiging van AI juist heel anders. “Je hoort in China bijna nooit over robots die het misschien wel overnemen”, legt Smid uit. “De echte angst zit elders: in de mogelijkheid dat AI-systemen buiten de controle van de staat vallen.”
Voor de Chinese regering is informatiecontrole essentieel. Via staatsmedia en strenge censuur bepaalt de partij wat burgers mogen zien en delen. Maar wat gebeurt er als AI-modellen — die niet door de staat worden gereguleerd of gecontroleerd — plotseling gebruikt worden om informatie te verspreiden die niet past in het officiële verhaal? Dat is de werkelijke nachtmerrie.
En ja, de Chinezen zijn ook bang — maar voor iets anders
Ironisch genoeg is ook China bezorgd over Amerikaanse AI — alleen dan om een totaal andere reden. De Chinese minister van Staatsveiligheid Chen Yixin noemde specifiek twee modellen: Claude Mythos van Anthropic en GPT-5.5-Cyber van OpenAI. Volgens hem vormen die een ernstig risico voor kritieke Chinese infrastructuur, omdat ze geschikt zouden zijn voor volledig geautomatiseerde, complexe hacks. Een opiniestuk dat hij zondag publiceerde, liet weinig ruimte voor misverstand.
Wie loopt er nu eigenlijk voorop?
Ondertussen blijft de AI-race razendsnel doorgaan — en China zit er absoluut niet buiten. Naast reusachtige techbedrijven als Alibaba, Tencent, Baidu en ByteDance (de moeder van TikTok) groeien ook jonge spelers hard: DeepSeek, MoonshotAI, Z.ai en MiniMax maken opvallend veel lawaai — soms zelfs met modellen die goedkoper en open zijn dan de Amerikaanse tegenhangers.
Smid: “De Chinezen beweren dat hun modellen ‘opener’ zijn, zodat iedereen mee kan profiteren. Dat klinkt vriendelijk — maar als je even stilstaat bij de context, is het ook een slimme strategie. Als je achterloopt, is delen een manier om sneller in te halen. Wie voorop loopt, wil juist minder delen.”
En daar komt de kern van de zaak: het is geen technologische discussie meer, maar puur bittere rivaliteit. Van beide kanten is duidelijk: geen centimeter terrein prijsgeven.
Xi zoekt bondgenoten — Trump roept ‘winnen of verliezen’
Terwijl Xi Jinping tijdens de BRICS-top in New Delhi aankondigde dat China samen met Brazilië, Rusland, India en Zuid-Afrika aan gezamenlijke taalmodellen en ingenieursuitwisseling gaat werken, slaat Donald Trump een heel andere toon aan. Op zijn platform Truth Social schrijft hij dat Amodei zich voordoet als een ‘braaf engeltje’, en stelt hij dat de enige echte ‘vangrail’ voor AI een sterke en slimme president is — zoals hijzelf. En zijn slotzin spreekt voor zich: “Wie de strijd om AI wint, wint alles!”
Xi en Trump zullen elkaar volgende week donderdag naar verwachting ontmoeten in de VS. En als er één onderwerp gegarandeerd hoog op de agenda staat, dan is het wel deze: wie bepaalt de regels — en wie bepaalt de toekomst?
Herdenking Brabants Gesneuvelden: Dennis vertelt zijn verhaal – “Gewond, maar niet verslagen”
“Ik vind het erg spannend, maar ik doe het om mijn collega-militairen die niet meer leven te eren.”
Dat zegt Dennis van Esch (38) uit Veghel – een veteraan die tijdens een missie in Afghanistan beide benen verloor door een bermbom. Woensdag neemt hij het woord tijdens de Herdenking Brabants Gesneuvelden in Waalre. Een moment dat voor hem veel meer is dan alleen een toespraak.
Een leven dat op één dag veranderde
Het was maart 2009 toen Dennis, toen pas 21 jaar oud, voor de tweede keer naar Afghanistan vertrok. Op 20 juni 2009 gebeurde het: ’s ochtends vroeg klonk het alarm – Franse collega’s hadden een bermbom geraakt. Dennis en zijn team reden meteen uit om te helpen. De situatie was heikel: de Taliban was actief, en de omgeving zat vol ontplofbare hinderlagen.
Op de terugweg… knal. Een bom ontplofte recht onder hun voertuig. Dennis werd samen met een collega uit de wagen geslingerd en viel in coma. Beide benen moesten worden geamputeerd. Twee dagen lag hij in een Afghaans ziekenhuis, daarna nog weken in coma in Nederland.
Opnieuw leren leven – stap voor stap
Toen Dennis weer bij bewustzijn kwam, begon een heel nieuw leven. Geen benen meer. Een hersenbeschadiging. Moest opnieuw leren praten – met veel logopedie. En ook leren omgaan met een rolstoel, met nieuwe routine, met een andere manier van zijn.
Maar Dennis gaf niet op. Vandaag werkt hij als conciërge en beheerder op de sportafdeling van de kazerne in Oirschot. “Ik zorg dat alle spullen op de juiste plek staan, dat onze jongens kunnen trainen en sterker kunnen worden. Ik kan dan wel geen acties meer uitvoeren, maar ik kan wel anderen helpen.”
Positief – maar nooit zonder verdriet
Wie Dennis ontmoet, ziet een opvallend positieve man. “Hoe dat kan? Ik kijk naar wat ik wél kan. Ik kan dan misschien niet meer fietsen, maar ik kan wel handbiken! Eigenlijk kan ik bijna alles.”
Toch is die kracht niet zonder pijn. Als hij over zijn toespraak woensdag praat, breekt zijn stem. “Dit is moeilijk voor mij om over te praten. Ik denk aan mijn ouders, wat zij hebben moeten doormaken toen ze het bericht over mij kregen. En aan alle ouders die hun kind niet levend terugzagen. Aan alle broers, zussen, vrienden die iemand verloren. Daar wil ik woensdag bij stilstaan.”
Een tatoeage met een boodschap
Na Afghanistan liet Dennis een tatoeage zetten met een Latijnse tekst: vulneratus, nec victus.
“Gewond, maar niet verslagen”, vertaalt hij. “Ik denk dat dat alles zegt over mij.”
De Herdenking Brabants Gesneuvelden vindt plaats woensdag 16 september vanaf 18.53 uur, live te volgen op Omroep Brabant via tv, web, app en Brabant+.
Na Macklemore’s exit: Ed Sheeran staat nu ook zonder band én supportacts
Ed Sheeran zit op dit moment met een behoorlijk lege backstage-lijst. Zijn hele Amerikaanse tournee is in één klap op losse schroeven gaan staan — niet door een geblesseerde stem of een geannuleerd stadion, maar omdat zijn begeleidingsband én drie grote voorprogramma-acts allemaal tegelijk hebben besloten om zich terug te trekken.
En waarom? Om hun steun te tonen aan de Amerikaanse rapper Macklemore — die eerder deze maand uit Sheerans VS-tour werd gehaald nadat hij tijdens een optreden op het podium twee woorden uitsprak die hem duidelijk veel zeggen: “Free Palestine”.
Gisteren legde Macklemore zelf uit op Instagram dat hij die tour juist wilde doen om precies daarover te spreken: “Een van de redenen waarom ik deze tournee wilde doen, was omdat ik hier op podia en in stadions door heel Amerika wilde staan en twee woorden wilde uitspreken die me zeer na aan het hart liggen: Free Palestine.” Hij beweerde ook dat Sheeran onder druk stond van stadioneigenaren om hem uit het programma te schrappen.
En nu volgt de domino-effect:
– De Ierse folkband Beoga, die als live-begeleiding met Sheeran zou spelen, trok zich terug.
– Ook Aaron Rowe, de Deense band Lukas Graham én Finneas (de broer van Billie Eilish) kondigden aan dat ze niet meer meedoen.
Wat dat betekent voor de rest van Sheerans Amerikaanse shows, is nog onduidelijk.
Beoga en Rowe — allebei Iers — noemen de geschiedenis van hun eigen land als belangrijke reden. Beoga: “Wij zijn Ieren die weten wat kolonialisme inhoudt. Als oprichters van de beweging Irish Artists for Palestine zetten wij ons in als activisten voor gerechtigheid en we zullen dat ook blijven doen.”
Rowe noemt Sheeran “een vriend voor het leven”, maar voegt daaraan toe: “Maar als Ieren weten we maar al te goed wat genocide, opzettelijk veroorzaakte hongersnood en gewelddadige bezetting inhouden.”
Finneas benadrukt: “Kunstenaars niet het zwijgen mag worden opgelegd wanneer ze opkomen voor de onderdrukten.”
En Lukas Graham schrijft: “Niemands banksaldo mag bepalen wie er mag spreken of welk leed we mogen erkennen.”
Sheeran reageerde eerder vanavond op Instagram. Hij benadrukt dat het schrappen van Macklemore geen beslissing van hem was, maar van de organisatoren en concertzaaleigenaren. “Ik zou de fans die plannen hadden gemaakt nooit teleurstellen”, schrijft hij. “En ik zou ook de tourcrew en de andere voorprogramma’s en muzikanten die op mij rekenen voor werk en hun inkomen nooit in de steek laten.”
Hij vertelt dat hij de hele week geprobeerd heeft om bruggen te bouwen — ook met concertzaaleigenaar Robert Kraft in Massachusetts, die volgens Macklemore de kettingreactie op gang heeft gezet. Maar: “De beslissing van de concertzalen en de organisator was definitief.”
Sheeran weigert overigens een publieke discussie over de oorlog in Gaza. “Ik ben geschokt door de oorlog in Gaza. Het leed en de pijn aan beide kanten zijn een menselijke tragedie.” Hij heeft wel een persoonlijke mening over het conflict, maar benadrukt dat zijn publiek uit jongeren bestaat met allerlei verschillende achtergronden. “Wie naar mijn shows komt verwacht geen politiek forum.” En dan nog dit: “Ik heb respect voor Macklemore’s vastberadenheid om op te komen voor waar hij in gelooft. Er is echter ruimte voor verschillende manieren om hetzelfde doel te bereiken: vrede.”
Ook buiten Sheerans kring is er reactie. Pink deelde na Macklemores optreden op 4 september al een bericht van de pro-Israëlische groep StopAntisemitism — en kreeg daarna zelf flinke kritiek, waarna ze uitgebreid reageerde. Tegelijkertijd krijgt Macklemore steun van onder meer acteur Javier Bardem, en artiesten als Hozier, Kneecap en Bob Vylan — die eerder al op het podium spraken over Palestijns leed.
Zevende dode vrouw gevonden bij Johannesburg – Politie roept vrouwen op: ‘Wees extra alert’
De Zuid-Afrikaanse politie heeft vandaag een harde waarschuwing uitgegeven aan vrouwen in het noordoosten van Johannesburg, nadat er opnieuw een lichaam van een overleden vrouw is gevonden. Het betreft het zevende slachtoffer in slechts twee maanden tijd – allemaal in dezelfde regio. Volgens de autoriteiten wijzen de omstandigheden op een mogelijk verband tussen de gevallen, al is het nog te vroeg om te zeggen of er sprake is van één seriemoordenaar of meerdere daders.
“Hoewel het onderzoek nog volop bezig is en de politie nu nog niet officieel spreekt van een seriemoordenaar, zijn de overeenkomsten zo duidelijk dat we besloten hebben om een openbare waarschuwing af te geven én het onderzoek flink op te voeren”, legt politiewoordvoerder Athlenda Mathe uit.
Waar en hoe werden de lichamen gevonden?
Het meest recente lichaam werd vandaag ontdekt in Kwa-Thema – op ongeveer 34 kilometer van Kempton Park. De vrouw lag volledig naakt en in vergevorderde staat van ontbinding. Een dag eerder was al een ander vrouwenlichaam gevonden in Olifantsfontein, net ten noorden van Kwa-Thema. En afgelopen zaterdag werd het lichaam gevonden van Elizabeth “Tsontso” Moselakgomo (38), die vorige week verdween tijdens een hardloopronde in Kempton Park. Na een intensieve zoekactie door politie én buurtbewoners werd haar halfnaakte lichaam uiteindelijk opgespoord.
Geweld tegen vrouwen: een structureel probleem
De reeks gruwelijke vondsten heeft de al bestaande bezorgdheid over geweld tegen vrouwen en kinderen in Zuid-Afrika opnieuw scherp naar voren gebracht. Van april tot juli dit jaar werden er landelijk 5.427 moorden geregistreerd – gemiddeld 45 per dag. En elke dag worden er in het land gemiddeld vijftien vrouwen vermoord. Volgens UN Women behoren de femicide-cijfers in Zuid-Afrika tot de hoogste ter wereld. Een onderzoek uit 2022 toonde bovendien aan dat meer dan 35 procent van de volwassen vrouwen ooit fysiek of seksueel geweld heeft meegemaakt.
President Cyril Ramaphosa heeft de politie expliciet opgedragen om deze onderzoeken als topprioriteit te behandelen – en alles op alles te zetten om de daders te pakken. “Deze incidenten veroorzaken angst en onzekerheid in onze gemeenschappen, met name onder vrouwen”, zei hij.
Wat moet er nu gebeuren?
De Zuid-Afrikaanse Commissie voor Gendergelijkheid eist snelle actie: onder andere een veiligheidscontrole van de betrokken gebieden. Denk aan straatverlichting, cameratoezicht, veilige looproutes, aanwezigheid van politie én snelle toegang voor hulpdiensten. “Vrouwen zouden niet eerst vermoord hoeven te worden voordat een gebied extra aandacht krijgt”, benadrukt commissiewoordvoerder Javu Baloyi.
