Protest in Üsküdar: demonstranten komen massaal op voor opgepakte oppositieburgemeester
Gulsah Ercetin, correspondent Turkije
Duizenden de straat op in Istanbulse wijk
In het Turkse district Üsküdar zijn dit weekend flink wat mensen de straat opgegaan. Ze protesteren tegen de arrestatie van burgemeester Sinem Dedetas. Volgens de oppositie ging het om duizenden betogers. Aanhangers van de oppositiepartij Yeni Parti vinden de arrestatie van Dedetas onterecht en hebben het over politieke vervolging van oppositiebestuurders.
Arrestatie en beschuldigingen
Dedetas werd in juli samen met vijf anderen opgepakt. De populaire burgemeester wordt onder meer beschuldigd van corruptie. Met haar verkiezing in 2024 kwam de oppositie voor het eerst in 30 jaar aan de macht in wat ooit een bolwerk van de regerende AK-partij was.
Symbolische plek
Üsküdar, aan de Aziatische kant van Istanbul, is een plek met veel symbolische waarde voor de Turkse politiek. President Recep Tayyip Erdogan heeft er een woning, brengt er tijdens verkiezingen zijn stem uit en heeft er meerdere keren toespraken gehouden na belangrijke verkiezingsoverwinningen.
Stemming en spanningen in de gemeenteraad
“Ik ben hier om onze democratisch gekozen burgemeester te verdedigen. Ik protesteer ook tegen de ondemocratische manier waarop de waarnemend burgemeester is aangewezen”, zegt Yasar, een lid van Yeni Parti (Nieuwe partij). Hij verwijst naar de verkiezing van een waarnemend burgemeester begin augustus.
In de gemeenteraad werd na meerdere stemrondes eerst een kandidaat van de oppositie gekozen. Zij kreeg 22 stemmen, tegenover 18 voor de kandidaat van de AK-partij. De AK-partij stapte daarop naar de rechter, omdat er volgens de partij problemen waren tijdens de stemming. De rechter oordeelde uiteindelijk dat er opnieuw gestemd moest worden.
Tussen de twee stemrondes liep de politieke spanning verder op. Zo werd bekend dat meerdere raadsleden van de oppositie waren overgestapt naar de AK-partij. Volgens de oppositie werden sommige raadsleden onder druk gezet en bedreigd om over te stappen. Er zou inmiddels onderzoek worden gedaan naar die beschuldigingen. Ook werden enkele oppositieraadsleden gearresteerd.
Bij de tweede stemronde, die enkele dagen geleden plaatsvond, won uiteindelijk de kandidaat van de AK-partij. Volgens de voorzitter van de AK-partij in Istanbul is de partij blij dat de politieke impasse voorbij is. “De dienstverlening in Üsküdar werd belemmerd. De periode tussen de eerste en tweede stemronde was een tijdsverlies van anderhalve maand voor de inwoners.”
De oppositie heeft het daarentegen over het ‘overnemen’ van Üsküdar. Volgens de partij worden oppositiebestuurders met arrestaties buitenspel gezet vanwege de grote landelijke verkiezingswinst van de oppositie in 2024.
Protest tegen arrestaties
De demonstratie in Üsküdar staat niet op zichzelf. Een vrouw die buiten het district woont, maar naar het protest is gekomen, ziet de demonstratie als onderdeel van een veel groter protest tegen de arrestatie van oppositiebestuurders. “Al onze burgemeesters zitten onterecht vast. Kijk naar Ekrem Imamoglu. Wij geloven dat zij onschuldig zijn. Er zitten zoveel onschuldige mensen vast.”
In Turkije loopt een groot onderzoek naar onder meer corruptie en het manipuleren van aanbestedingsprocedures. In maart 2025 werd de populaire burgemeester van Istanbul, Ekrem Imamoglu, opgepakt. Hij werd door velen gezien als een belangrijke tegenkandidaat van president Erdogan. Sindsdien zijn honderden mensen die gelieerd zijn aan de oppositie, onder wie burgemeesters en gemeenteraadsleden, gearresteerd.
De Turkse regering zegt dat de rechterlijke macht onafhankelijk opereert. Veel aanhangers van de regerende AK-partij geloven ook dat deze bestuurders corrupt zijn.
Verdeeld district
Dedetas won de verkiezingen van 2024, maar niet met een overweldigende meerderheid. Het district is, net als veel andere delen van Turkije, politiek verdeeld. Dat was ook tijdens de demonstratie te zien. Terwijl duizenden mensen luisterden naar een toespraak van partijvoorzitter Özgür Özel, stonden langs de drukke straat ook aanhangers van de AK-partij die afkeurend reageerden.
Voor sommige demonstranten is er weinig reden voor optimisme. “Op dit moment zitten zowel de burgemeester van mijn stad als de burgemeester van de plek waar ik woon vast. Dat maakt me verdrietig”, zegt een 25-jarige vrouw die liever anoniem blijft. Ook een familielid van haar zit vast. Volgens haar hebben de arrestaties haar vertrouwen in de toekomst en in de politiek aangetast. “Er zijn miljoenen jongeren die hetzelfde denken.”
Een andere jonge demonstrant zegt: “We weten niet wat er gaat gebeuren, want helaas lijken er geen grenzen te zijn. We zitten in een situatie waarin de rechtsstaat niet functioneert.” Toch is ze niet van plan om te stoppen met protesteren. “We moeten elkaar blijven steunen, want uiteindelijk weten we dat we gelijk hebben, en de waarheid zal overwinnen.”
Steekpartij in Tilburg na conflict: politie houdt verdachte aan
Bij een steekpartij aan de Broekhovenseweg in Tilburg is zaterdag iemand gewond geraakt. Het slachtoffer liep een steekwond op na een geschil met een bekende. De politie heeft een verdachte aangehouden. Wat er precies is gebeurd, is nog niet duidelijk. De politie doet onderzoek naar de steekpartij en bekijkt camerabeelden.
Franse OM: geen sabotage bij treinontsporing, maar niet iedereen is overtuigd
De treinontsporing in Frankrijk werd veroorzaakt door een stuk spoorstaaf dat op de rails lag. Al snel gingen er allerlei verhalen rond over hoe dat stuk daar terecht was gekomen. Een anonieme politiebron vertelde aan persbureau AFP dat de politie dacht aan sabotage. Maar het Franse Openbaar Ministerie gelooft op dit moment niet dat er sprake is van kwade opzet.
OM: geen bewijs voor kwaadwillige daad
“Op dit moment zijn er geen aanwijzingen voor een kwaadwillige daad met de intentie om de trein te laten ontsporen”, aldus Sébastien Gallois, aanklager in Rouen, in een verklaring. “En zeker niet voor een opzettelijke aanslag.”
Regiobestuurder denkt juist wél aan opzet
Hervé Morin, voorzitter van het regiobestuur Normandië, ziet dat toch anders. Hij noemde ‘de meest waarschijnlijke hypothese’ een daad ‘die niet alleen kwaadwillig is, maar ook als crimineel kan worden bestempeld’. Volgens Morin kan een stuk spoorstaaf van naar schatting 250 tot 300 kilogram niet ‘zomaar’ op het spoor belanden. Een uur eerder reed er nog een trein over hetzelfde traject, en in de tussentijd was er geen onderhoud gedaan, zei hij.
Slachtoffers
Na de ontsporing werd een 18-jarige vrouw in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Ze is niet langer in levensgevaar, meldt aanklager Gallois. Er is ook geen risico meer op ernstig blijvend letsel. Drie andere slachtoffers die in het ziekenhuis liggen, verkeren in niet-ernstige toestand, aldus Gallois.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Wel of niet extra boren op de Noordpool? EU staat voor dilemma
Het onderwerp in het kort
Al sinds 2021 is de Europese Unie voorstander van een verbod op nieuwe boringen naar olie en gas in het Noordpoolgebied. Dat heeft alles te maken met zorg om het milieu, maar het zorgt ook voor wrijving met landen die in dat gebied fossiele brandstoffen winnen. Noorwegen is daar één van. De Noren vinden dat Brussel niets te zeggen heeft over wat zij in het Noordpoolgebied doen – Noorwegen is immers geen lid van de EU.
Een lastig parket
Dat brengt de EU in een moeilijke positie, want Noorwegen is een belangrijke en betrouwbare partner van Brussel als het gaat om het leveren van olie en gas. Tegelijk wil de EU zich inzetten tegen klimaatverandering. “Klimaat stond hoog op de Europese agenda tot een paar jaar geleden”, zegt geopolitiek expert Karen van Loon van Clingendael. “Maar met een oorlog op ons continent, en een gesloten Straat van Hormuz, zoekt de EU ook naar een kortetermijnoplossing voor haar energiezekerheid.”
Zorgen over het milieu
Tegenstanders maken zich grote zorgen over de gevolgen voor het milieu. Het Noordpoolgebied warmt vier keer sneller op dan de rest van de wereld en is daarmee kwetsbaar. Tweehonderd financiële instellingen, bedrijven, wetenschappers en denktanken pleitten er in juli in een open brief voor dat de EU het verbod moet blijven steunen. Volgens hen vergroten nieuwe olie- en gasboringen de druk op dat al kwetsbare gebied, bijvoorbeeld door het risico op olierampen en lekkages. Ze waarschuwen dat de omstandigheden in het gebied (duisternis, mist, vriestemperaturen en wilde zee) het opruimen bemoeilijken. Ook zijn ze kritisch op het feit dat nieuwe projecten meestal pas na tien jaar olie of gas produceren, waardoor ze op korte termijn dus niet bijdragen aan de energiezekerheid.
Ook Nederlandse wetenschapper tekent
Ook de Nederlandse klimaatwetenschapper Marte Hofsteenge van de Universiteit Utrecht ondertekende de brief. Ze doet onderzoek naar smeltende ijskappen op Antarctica en Groenland. Hofsteenge is tegen het aanboren van meer fossiele brandstoffen, in alle gebieden. Maar vooral in polair gebied. Daarom zette zij haar naam onder de brief. “We moeten dit moment juist gebruiken om een snellere omslag te maken naar duurzamere energie”, vindt de onderzoeker.
Energiezekerheid als tegenargument
Olie en gas uit het Noordpoolgebied is van belang voor de energiezekerheid in de EU, stelt Noorwegen. Fatih Birol, directeur van het Internationaal Energieagentschap (IEA), gebruikte datzelfde argument in zijn recente oproep aan de EU om het verbod te heroverwegen. “De wereld heeft elke druppel olie uit Noorwegen nodig”, zei hij. Er zijn zorgen over de energiezekerheid in de EU, omdat, door de oorlog in Iran, de Straat van Hormuz nog altijd is afgeknepen. Daardoor komt er vanuit het Midden-Oosten minder olie en gas richting Europa, en zijn de prijzen flink gestegen. Ondertussen zit de energiecrisis van 2022, die ontstond door de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, nog scherp in het geheugen.
Noorwegen heeft veel te verliezen
Voor Noorwegen staat er meer op het spel, legt Van Loon van Clingendael uit. “De Noren hebben een groot deel van hun rijkdom te danken aan de export van olie en gas.” Naar verwachting daalt de Noorse olie- en gasproductie vanaf 2030, tenzij er nieuwe projecten worden gestart. Nieuwe boringen in de Barentszzee (in het Noordpoolgebied) zijn cruciaal voor het land om de olie- en gasproductie op peil te houden, zei de Noorse energieminister Terje Aasland vorige maand. Noorwegen was de grootste gasleverancier van de EU in 2025. Het land leverde bijna een derde van alle gasimporten. Wat betreft olie waren de Noren vorig jaar de op één na grootste leverancier van de EU, met 14,4 procent.
Niet alle olie komt uit het Noordpoolgebied
Niet alle Noorse olie en gas komt uit het Noordpoolgebied. Maar volgens Noorwegen is het aanboren van nieuwe velden in dat gebied wel van belang om de olie- en gasproductie van het land de komende jaren op niveau te houden. Omdat Noorwegen geen lid is van de EU, hoeft het land zich niets aan te trekken van het verbod. “De EU kan Noorwegen wel vragen om geen olie en gas meer in het Noordpoolgebied te winnen, maar niet dwingen. Het land beslist dat zelf”, zegt geopolitiek expert Van Loon.
Noorwegen zet door
De Noorse regering zei vorige maand door te gaan met het winnen van olie en gas in het Noordpoolgebied. Ook als de EU een verbod op nieuwe boringen blijft steunen. Volgens de Noorse energieminister moet de EU beslissen of ze dan nog Noorse olie en gas wil afnemen. “De EU kan zeggen: we kopen geen Noorse olie en gas meer in. Maar Noorwegen is een belangrijke en betrouwbare partner voor de EU”, zegt Van Loon. “De EU wil geen olie en gas uit het Noordpoolgebied. Maar kijkend naar de huidige situatie in de wereld is dat een lastig signaal.”
Noorwegen zit op een goudmijn aan grondstoffen, maar de winning loopt vast:
Geen aanwijzingen voor aanslag bij ontsporing Franse trein
Wat is er gebeurd?
Afgelopen vrijdag ontspoorde een trein in het noorden van Frankrijk, op het traject tussen Rouen en Caen. Bij dat ongeluk raakten 44 mensen gewond, van wie één ernstig. De ontsporing zou zijn veroorzaakt doordat er een stuk spoorstaaf op de rails lag.
Eerst leek het op sabotage, maar…
Zaterdag zei een anonieme politiebron tegen het Franse persbureau AFP dat de politie vermoedde dat het om sabotage ging. Maar het Franse Openbaar Ministerie gaat daar op dit moment niet zomaar vanuit. “Op dit moment zijn er geen aanwijzingen voor een kwaadwillige daad met de intentie om de trein te laten ontsporen, en zeker niet voor een opzettelijke aanslag”, aldus Sébastien Gallois, aanklager in Rouen, zaterdagavond. Hij bevestigde wel dat de meest waarschijnlijke verklaring is dat er een stuk rails op het spoor lag. Het politieonderzoek heeft tot nu toe niks opgeleverd over hoe dat stuk spoorstaaf daar is gekomen.
Verschillende meningen
Hervé Morin, voorzitter van het regiobestuur in Normandië, zei eerder op de dag juist wél uit te gaan van sabotage. Volgens hem is dat “de meest waarschijnlijke hypothese”. Morin vindt het niet mogelijk dat een stuk spoorstaaf van 250 tot 300 kilogram “zomaar” op het spoor belandt. Een uur eerder was er op hetzelfde traject nog een trein gepasseerd, en in de tussentijd waren er geen onderhoudswerkzaamheden geweest, zei hij.
Hoe gaat het nu met de slachtoffers?
Bij de ontsporing raakte een 18-jarige vrouw zwaargewond. Ze werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Inmiddels verkeert ze niet meer in levensgevaar, liet de aanklager in Rouen weten. Ook is er geen risico meer op ernstig blijvend letsel. Naast de vrouw liggen nog drie slachtoffers in het ziekenhuis, maar hun toestand is niet ernstig, zei Gallois.
Een tempel en veel rook: op bezoek bij de kruidenmagiër van Dussen
“Welkom.” Nog voordat ik kan aanbellen, zwaait de voordeur al open.
Even later zit ik met een kop kruidenthee tegenover Hugo Bikker, de zelfbenoemde kruidenmagiër van Dussen. Achter zijn huis staat een zelfgebouwde tempel waar hij onder meer zogenoemde smudge-sessies organiseert. Als kersverse regioverslaggever voor West-Brabant wil ik natuurlijk weten wat daar precies gebeurt.
Voor wie, net als ik, eerst even moest googelen: smudgen is een eeuwenoud ritueel waarbij kruiden worden verbrand om een ruimte, voorwerp of persoon energetisch te reinigen. Oftewel: veel rook, met de bedoeling negatieve energie te verdrijven.
Een huis van stro en leem
Nog voordat ik kan aanbellen, zwaait de voordeur open. “Welkom.” Ik stap een okergeel huis binnen dat is gebouwd van strobalen en leem. Langs de wand staan tientallen weckpotten, gevuld met kruiden, zaden en gedroogde planten. Op een houten werkbank staat een koperen destilleerketel. Er is precies één stoel. Die is voor mij. Hugo schenkt een mok dampende kruidenthee in en neemt zelf plaats op een krukje.
Op blote voeten naar de tempel
Na een korte kennismaking lopen we via een smal, wat overwoekerd paadje naar de tempel. Hugo loopt op blote voeten. Aan zijn tenen glimmen zilveren teenringen. De ronde tempel bouwde hij samen met zijn vader. Volgens Hugo staat hij precies goed: niet op energielijnen, want daar wil je blijkbaar niet bovenop zitten. Binnen staan een paar stoelen in een kring. Hier ontvangt Hugo mensen voor ceremonies, workshops en smudge-sessies.
Een bijzondere band met planten
Terug in de werkplaats vertelt Hugo dat hij al van jongs af aan een bijzondere band heeft met planten. Hij voelde dingen die anderen niet voelden, zegt hij. Recepten krijgt hij naar eigen zeggen “doorgegeven”. Na jaren als hovenier begon hij zich volledig te richten op kruiden. Tegenwoordig verkoopt hij zijn producten op spirituele festivals en verhuurt hij ook zijn tempel.
Een vaag beeld
Hoe dat er in de praktijk uitziet, probeer ik tijdens ons gesprek te ontdekken. Maar hoe langer we praten, hoe minder scherp dat beeld wordt. Workshops zijn er “onregelmatig”. Smudge-sessies ook. En hoe vaak de tempel wordt verhuurd? Dat verschilt. Het valt stil. Hugo sluit zijn ogen en begint een paar keer snel te knipperen. Na enkele seconden kijkt hij me weer aan. “Ik krijg niks door”, zegt hij. Ik ook niet, denk ik.
Een weckpot en een stroming
Om me beter te laten begrijpen hoe zijn kruiden werken, zet Hugo een weckpot voor me neer. Ik doe braaf wat me gevraagd wordt en leg mijn hand erop. Hij vraagt wat ik voel. “Misschien… een soort stroming door mijn lichaam?”, zeg ik voorzichtig. Hugo knikt. “Dat kan.” Ik besluit dat dit niet het moment is om door te vragen hoe een weckpot precies een gevoel afgeeft.
Veel rook
Daarna is het tijd voor een smudge-sessie. Hugo steekt een kooltje aan en strooit er kruiden op. Vrijwel direct vult de ruimte zich met blauwgrijze rook. Eerst ruikt het kruidig. Daarna wordt het vooral veel. Mijn ogen beginnen te prikken. De rook kruipt in mijn keel en ik vraag me af hoe gezond dit eigenlijk is. Uiteindelijk stap ik naar buiten voor een flinke hap frisse lucht.
Nog één praktische vraag
Vlak voordat ik vertrek, heb ik nog één praktische vraag. “Mag ik hierna eigenlijk nog autorijden?” “Ja hoor.” Als ik even later Dussen uitrijd, hangt de geur van de kruiden nog steeds in mijn kleding. Of ik nu ook precies begrijp wat een kruidenmagiër doet? Daar krijg ik eerlijk gezegd nog niks op door.
