Een klap, een leven veranderd: vader is vader niet meer
Een gezinsuitje dat nooit meer hetzelfde is
Een harde vuistslag heeft het leven van een 56-jarige man compleet overhoop gegooid. Hij leeft nog, maar zelfstandig door het leven gaan zit er niet meer in. Het gezin heeft hem nog wel fysiek in hun midden, maar toch voelt het alsof ze hem kwijt zijn. Vrijdagmiddag werd in de rechtbank in Den Bosch pijnlijk duidelijk hoeveel schade een ruzie tijdens een groot feest in de Brabanthallen heeft aangericht.
“Hij leeft nog, maar ik mis hem”
De dochter van het slachtoffer hield in een bomvolle rechtszaal een indrukwekkend verhaal over hoe haar leven, dat van haar broer, moeder en andere familieleden compleet is veranderd. “Hij leeft nog, daar ben ik blij om”, zei ze tegen de rechters. “Maar tegelijk mis ik hem, terwijl hij gewoon naast me zit.”
Wat er die nacht gebeurde
De klap viel vorig jaar in de nacht van 24 op 25 oktober in de Brabanthallen in Den Bosch. Tijdens de Nacht van Brabant stonden de grootste Nederlandstalige artiesten voor 15.000 mensen op het podium. Vader, moeder, zoon en dochter maakten er een gezellig uitje van. “Maar we gingen met z’n vieren en we kwamen maar met z’n drieën terug”, vertelde de dochter.
Een domme ruzie aan de bar liep volledig uit de hand. Bosschenaar Jeroen S. (32) raakte geïrriteerd toen de vader in zijn ogen voordrong bij de bar. Er ontstond een opstootje waar de zoon zich mee bemoeide. Die gaf Jeroen S. een klap op zijn oog, waarna veel mensen zich met de ruzie bemoeiden. Er werden klappen en schoppen uitgedeeld, maar daarna werd het weer gesust en werden er handen geschud.
Van achteren aangevallen
Jeroen S. kreeg van die verzoening niets mee. Na de klap op zijn oog was hij weggelopen en kwam hij de familie tegen in een tussenruimte van de Brabanthallen. In de rechtbank zei hij bang te zijn geweest dat de familie hem nog een keer te grazen zou nemen. In plaats van weg te gaan, rende hij op de vader af en sloeg hem van achteren op zijn kaak, zo zagen getuigen. De man viel meteen achterover en kwam hard met zijn hoofd op het beton terecht.
“Als een baksteen die op een ijsbaan wordt gegooid en het ijs doet barsten. Zo hard kwam mijn vader met zijn hoofd op die betonnen vloer terecht”, vertelde de dochter.
Dagen van onzekerheid
Dagenlang leefde de familie in onzekerheid of vader de klap wel zou overleven. Er werd gezegd dat het ook fout kon aflopen, aldus de dochter. Dankzij een operatie overleefde hij het, maar zoals de dochter het verwoordde: een andere man deed zijn ogen open. De botbreuken genazen, maar het hersenletsel is blijvend.
Sinds half augustus is de vader na een lang verblijf in het ziekenhuis en een revalidatiecentrum weer thuis. Hij kan niet meer voor zichzelf zorgen, is vaak boos op zijn vrouw en is duidelijk niet meer dezelfde warme familieman als voorheen. Vragen stelt hij niet meer en hij herkent soms zijn eigen zoon niet eens.
‘Vader, man en zoon kwijt’
“Mijn vader heeft geen klappen uitgedeeld, alleen maar geïncasseerd. Jij hebt hem achtergelaten op het kale beton”, verweet de dochter de geëmotioneerde Jeroen S., terwijl ze naast hem zat in de rechtszaal. “Jij krijgt straf en kunt daarna door met je leven, maar wij zijn onze vader, man en zoon kwijt.”
Jeroen S. gaf aan dat hij ook niet meer precies weet hoe het gegaan is. Van de vechtpartij in de zaal weet hij niet veel meer, behalve dat hij weg wilde omdat hij de bloedziekte hemofilie heeft en bang was voor bloedingen. Waarom hij in de tussenruimte alsnog op de vader afstormde, kon hij zelf ook niet precies uitleggen. Wel wilde hij kwijt dat hij enorm veel spijt heeft van de klap en dat hij het enorm rot vindt voor de familie.
Ben jij geïnteresseerd in rechtbankverhalen? Abonneer je dan op onze podcast en mis niks over criminaliteit en rechtszaken in Brabant.
Claim van miljoenen euro’s
De familie van de vader wil Jeroen S. voor alle schade laten opdraaien en die is fors: er moet zorg worden ingekocht, er zijn allerlei kosten gemaakt. En omdat vader niet meer kan werken in zijn eigen zaak, moet daar ook een financiële oplossing voor komen. Bij elkaar loopt de claim nu al in de miljoenen, terwijl nog niet eens duidelijk is hoe duur de zorg voor de vader in de toekomst zal worden.
Daarnaast had de officier van justitie ook nog een strafeis voor Jeroen S. in petto. ‘Het is zij of ik’, moet S. volgens de officier hebben gedacht. En daarom zou S. zelf als eerste geslagen hebben. Wat hem betreft moet Jeroen S. dertig maanden de cel in. Tegen een 42-jarige kennis van S. eiste de officier 120 uur taakstraf vanwege betrokkenheid bij de vechtpartij bij de bar. De zaak tegen een derde verdachte werd eerder al geseponeerd, omdat die persoon toch niet zo’n grote rol bleek te hebben.
Noodweer
Volgens de advocaat handelde Jeroen S. uit noodweer. S. ging de zaal uit, omdat hij bang was dat hij zelf flink letsel had. Toen hij vader en zoon later in de tussenruimte weer tegenkwam, voelde hij zich bedreigd en was hij bang dat hij zou worden aangevallen en nog meer letsel zou oplopen. Hij sloeg daarom op een van de twee in om zich te verdedigen en weg te komen, legde de advocaat uit. Daarna bleek dat hij de vader had geraakt.
De uitspraak in deze zaak is op 25 september.
Space race: dit is waarom de maan zo belangrijk is voor China en Amerika
Waarom is de maan eigenlijk zo’n big deal?
Het Ruimteverdrag uit 1967 zegt simpelweg: geen enkel land mag de maan voor zichzelf opeisen. Dat was ooit bedoeld om te voorkomen dat een machtige natie de hele maan zou koloniseren. Maar over grondstoffen winnen staat er niets in. De landen die het verdrag tekenden – waaronder China en Amerika – konden toen simpelweg niet bedenken dat de techniek ooit zo ver zou komen dat we daadwerkelijk grondstoffen op de maan zouden kunnen winnen. In 2020 werden er extra afspraken gemaakt over onder andere het delven van grondstoffen: de Artemisakkoorden. Daarin staat dat grondstofwinning mag en niet in strijd is met het Ruimteverdrag. Inmiddels hebben 71 landen de akkoorden ondertekend, waaronder Nederland en de VS, maar China doet niet mee. China kiest samen met Rusland en vijftien andere landen voor het International Lunar Research Station (ILRS). De details van dat akkoord zijn onbekend, maar duidelijk is dat ze een permanent onderzoeksstation op de zuidpool van de maan willen bouwen.
De maan als internationale zee
Volgens het ruimterecht moet je de maan zien als internationaal gebied, net zoals de volle zee, legt de Nederlander Frans von der Dunk uit. Hij is hoogleraar ruimterecht aan de University van Nebraska-Lincoln. “Alles in internationaal gebied is van de mensheid samen”, zegt hij. Hij vergelijkt het met de zee: “Je mag je die ook niet toe-eigenen, maar je mag er wel vis uithalen en verkopen, zolang je de vis niet uitput.” Volgens diezelfde interpretatie mogen overheden en commerciële bedrijven in de maan boren of ijs winnen uit de kraters. Zodra de boor de grond in gaat, mag een land die ontgonnen grondstoffen claimen. Om conflicten te voorkomen, wordt in de Artemisakkoorden gesproken over veiligheidszones. Als een land ergens grondstoffen wint, mogen anderen daar niet te dichtbij komen. “Er staat echter nergens hoe groot zo’n veiligheidszone mag zijn. Zelf zou ik een zone van één kilometer redelijk vinden, maar wat doe je als een land 200 kilometer claimt? Dat is verkapte toe-eigening. En bovendien heeft China het akkoord niet getekend, dus dat land zal het ook niet accepteren als Amerika een bepaalde zone claimt”, aldus Von der Dunk.
Waarom de maan zo waardevol is
Qua oppervlak is de maan voorlopig groot genoeg voor iedereen, maar sommige plekken zijn waardevoller dan andere. De maan bevat nuttige grondstoffen zoals helium-3, dat wordt gezien als een veiligere brandstof bij kernfusie. Andere voorbeelden zijn platina, iridium en het op aarde zeldzame osmium. Maar waar China en Amerika extra graag naar op zoek zijn, is water. Dat is vooral te vinden op de zuidpool. Von der Dunk: “Als je een raketbasis op de maan wilt vestigen, wat nodig is voor missies naar Mars, is waterstof heel waardevol. Anders moet je die brandstof steeds vanaf de aarde meeslepen, wat miljarden kost.”
Conflict of samenwerking?
Wat als twee landen met elkaar in conflict raken? Daar staat niets over in de Artemisakkoorden. “Vroeger besprak je dit soort zaken binnen de Verenigde Naties, maar die zijn nu veel minder invloedrijk. Ik vrees dat China en de VS er niet goedschiks uitkomen. Ga je je grondgebied verdedigen met fysiek geweld? Dan heb je mogelijk een ruimteoorlog”, zegt Von der Dunk. Theoretisch is een gang naar de rechter mogelijk, ook als het om de maan gaat. Het Internationaal Gerechtshof kan dan uitspraak doen. “De vraag is wel of China en de VS een uitspraak accepteren. De VS hebben het gerechtshof erkend, maar een uitzondering gemaakt voor militaire zaken. En China erkent het hof sowieso niet.” Het Artemis-programma kost naar schatting 100 miljard dollar (85 miljard euro). “Dat is veel, maar het gaat om potentiële miljardenopbrengsten. Niet voor niets hebben ook commerciële partijen als SpaceX interesse. Op lange termijn verdien je dat waarschijnlijk wel terug.”
China als eerste?
Naar verwachting van Von der Dunk is China als eerste op de maan. Dat denkt ook de in ruimterecht gespecialiseerde Tanja Masson-Zwaan, universitair docent aan de Universiteit Leiden. Maar in tegenstelling tot haar collega is ze niet al te bang voor een mogelijke ruimteoorlog. Het Europese ruimtevaartagentschap ESA werkt ook aan een eigen maanlander, de Argonaut Lunar Descent Element. Die moet vanaf 2030 verschillende onbemande missies naar de maan uitvoeren. De maanlander kan bijvoorbeeld eten, water en wetenschappelijke instrumenten naar astronauten op de maan brengen. ESA was ook betrokken bij de missie van Artemis II, door mee te helpen met de bouw van het ruimtevaartuig. Mogelijk gaan in de toekomst ook Europese astronauten mee met de volgende Artemis-missies. ESA is gevestigd in Noordwijk en wordt deels door Nederland betaald (453 miljoen euro in drie jaar tijd). “Zowel China als de VS zijn lid van het Comité voor het Vreedzaam Gebruik van de Ruimte van de Verenigde Naties. In 2021 is een VN-werkgroep gestart, die uiterlijk 2027 met richtlijnen komt voor het gebruik van ruimtehulpbronnen. Daar zullen landen zich in beginsel aan houden, omdat dat ook in hun eigenbelang is”, aldus Masson-Zwaan die ook plaatsvervangend directeur van het Internationaal Instituut voor Lucht- en Ruimterecht is. Een paar jaar geleden kreeg ze als lid van een speciale werkgroep bovendien een document onder ogen met wat informatie over de ILRS. “Dat leek in feite op de Artemis-akkoorden. Ook China wil commerciële grondstofwinning op de maan ontplooien, en pleit voor inachtneming van het ruimterecht.” Om conflicten te voorkomen, zullen nog wel details moeten worden uitgewerkt over onder meer de veiligheidszones. “Maar daar hebben we tijd voor. We zijn nog lang niet zo ver dat we een mijn op de maan hebben. En ook tussen Amerika en andere landen verwacht ik geen vergaande conflicten. De hele wereld profiteert indirect van ruimtevaart, bijvoorbeeld doordat bepaalde medicijnen in de ruimte kunnen worden ontwikkeld. En binnen de Artemisakkoorden worden deelnemers ook opgeroepen om opgedane wetenschappelijke kennis te delen.” Dit voorjaar maakten drie Amerikaanse en één Canadese astronaut al een vlucht om de maan heen, zie je in de video.
Auto crasht bij tankstation in Hoorn en vat vlam: één dode
In Hoorn is vannacht een auto tegen een tankstation geknald en daarna in brand gevlogen. Daarbij is één inzittende overleden en raakten twee anderen gewond. Die zijn naar het ziekenhuis gebracht. Wat hun toestand of wie ze zijn, laat de politie niet los.
Rond 02.00 uur op de Keern
Het ongeluk gebeurde rond 02.00 uur in de straat Keern, aan de westkant van Hoorn. De bestuurder is opgepakt omdat hij onder invloed reed. In de auto zaten in totaal vier mensen.
Brand snel geblust, omstanders schoten te hulp
Na de klap ontstond er brand, maar die was vrij snel onder controle. Omstanders boden eerste hulp aan de inzittenden en belden de hulpdiensten, zegt de politie. Op beelden is te zien dat er zo’n vijf ambulances en meerdere brandweerwagens uitrukten.
Tankstation zwaar beschadigd
Volgens een politiewoordvoerder wordt nog onderzocht hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren. Het tankstation waar het misging, is zwaar beschadigd en blijft voorlopig dicht.
Zo werd een kroeggrap echte Bredase geschiedenis: het verhaal van Willem de Peijper
Wie over de Havermarkt in Breda struint, ziet daar een bronzen kerel met een luit. Officieel heet dat ding De Troubadour. Maar vraag het aan een willekeurige kroegtijger uit Breda en je krijgt een heel ander verhaal: dat is Willem de Peijper, een zeventiende-eeuwse kernfysicus. Klein detail: die man heeft nooit bestaan. De grap begon zo’n vijftig jaar geleden achter de bar van café De Groene Sael en werd zó overtuigend gebracht dat zelfs de gemeente Breda er met open ogen intrapte.
Van open mond naar openbare legende
We moeten terug naar de jaren zeventig. Voor Café de Groene Sael aan de Havermarkt 8 stond het bronzen beeld De Troubadour van kunstenares Annemieke Post. Een zingende muzikant met luit, mond wagenwijd open. Voor de vaste kroegbezoekers was de associatie snel gelegd: die open mond deed nogal denken aan de orale bevrediging van een man. En dus werd het beeld voor de grap omgedoopt tot Willem de Pijper.
Ton Weterings (71) stond destijds achter de bar. Wie de naam als eerste riep, weet hij ruim vijftig jaar later niet meer. “Er was zo’n groepje vaste klanten in De Groene Sael en dan ontstaat dat spontaan bij een beetje slap ouwehoeren.”
Toeristen schreven het gewoon op
De grap kreeg vleugels doordat bezoekers en toeristen die speur- en puzzeltochten door Breda liepen, regelmatig bij het café vroegen hoe dat beeld heette. “Dan kon je met een serieus gezicht zeggen: ja, dat is Willem de Pijper,” vertelt Weterings. En de bezoekers geloofden het. “Dat werd dan echt opgeschreven.”
Jaren later bouwden klusjesman Rob Kops en dj Roland Zweers met een nieuwe generatie kroeggangers verder aan de verzonnen geschiedenis. De simpele kroeggrap kreeg een compleet levensverhaal: Willem werd een kernfysicus uit de zeventiende eeuw. Tijdens de Historische Kilometer van de VVV, door de vaste bezoekers omgedoopt tot de ‘hysterische kilometer’, werd dat verhaal met een stalen gezicht aan toeristen verteld.
Een gouden plaatje en een officieel tintje
Begin jaren negentig besloten ze de verzonnen geleerde zelfs een officieel tintje te geven en lieten een goudkleurig plaatje maken met daarop: Willem de Peijper, kernfysicus 1638-1683. Daarmee veranderde ook de spelling van Pijper in Peijper. “Om het toch een beetje netjes te houden,” zegt Kops over de oorspronkelijke dubbelzinnige grap. Hij lijmde het plaatje er zelf op.
De gemeente trapt erin
Toen gebeurde iets wat de grappenmakers zelf nauwelijks konden geloven. De verzonnen naam belandde in 1995 in een officiële nieuwsbrief van de gemeente Breda. In Uitleg, over de herinrichting van de Havermarkt, beschreef de gemeente waar bomen, straatmeubilair en ook het beeld naartoe zouden verhuizen. Bij dat laatste stond letterlijk: ‘Het beeldje Willem de Pijper komt te staan aan het einde van de bomenrij (richting Visserstraat).’
“Onze broek zakte echt af van het lachen,” herinnert Zweers zich. “Oh mijn god, wat hebben we nou toch weer bedacht?” Een grap die ooit achter de bar van De Groene Sael begon, was daarmee voor even officiële gemeentelijke informatie geworden.
De journalist die de waarheid rook
Uiteindelijk rook een journalist van dagblad De Stem onraad. Die ging op onderzoek uit en ontdekte dat Willem de Peijper helemaal niet bestond. “Dat het om een grapjurk gaat, blijkt alleen al uit het tijdperk waarin hij zijn held liet leven,” zo viel op 8 februari 1995 te lezen. “Want in de zeventiende eeuw stond de kernfysica nog niet eens in de kinderschoenen.”
In werkelijkheid is het kunstwerk De Troubadour gemaakt door Annemieke Post en in juni 1964 door levensmiddelenfabrikant Hero aan Breda geschonken. Ook de Oranjesteden Diest, Dillenburg en Orange kregen een identiek exemplaar.
Willem blijft
Toch is Willem de Peijper nooit helemaal verdwenen. De verzonnen kernfysicus hoort inmiddels bijna net zo bij het beeld als de echte naam. “Wat is nou de waarheid?”, vraagt Zweers zich lachend af. “Dat bordje heeft er sowieso tien jaar gezeten. Dan vind ik toch dat we hebben bijgedragen aan een stukje cultuur van Breda.”
Niet gek voor iemand die ooit na wat slap ouwehoeren achter een Bredase bar werd geboren.
CIA geeft rond herdenking 9/11 topgeheime waarschuwingen over Bin Laden vrij
Rond de 25e herdenking van de aanslagen van 9/11 heeft de CIA een flinke stapel topgeheime documenten openbaar gemaakt. Daarin zie je wat Amerikaanse presidenten door de jaren heen voorgeschoteld kregen over de dreiging van Al-Qaida. Echt spectaculaire onthullingen zitten er niet tussen, maar de stukken laten wel mooi zien hoe de waarschuwingen richting de aanslagen steeds heftiger werden.
71 presidentiële briefings
Het gaat om 71 zogeheten PDB’s, oftewel president’s daily briefs. Dat is het overzicht dat de Amerikaanse president elke ochtend op zijn bureau krijgt, met daarin van alles door elkaar: de belangrijkste ontwikkelingen in de wereld én bedreigingen tegen Amerikanen. Omdat die inhoud zo gevoelig is, blijven PDB’s vaak jarenlang streng geheim.
Deze reeks van 101 pagina’s is volgens de CIA de grootste hoeveelheid die ooit in één keer is vrijgegeven. Toch zijn er nog flink wat stukken zwartgelakt, bijvoorbeeld om de identiteit van bronnen te beschermen.
Bin Laden duikt voor het eerst op
De eerste memo waarin Al-Qaida-leider Osama bin Laden wordt genoemd, komt uit februari 1998. President Clinton kreeg toen te lezen dat de terreurleider “van plan is niet nader genoemde, commercieel beschikbare chemische, biologische en nucleaire middelen te kopen”. Er wordt bij gewaarschuwd dat Bin Laden beschikt over een “financieel imperium dat dit streven ondersteunt”.
Het is het begin van een hele reeks aan mogelijke dreigingen van de terreurorganisatie: VX-zenuwgas, waterstofcyanide, ricine, fosgeen, kapingen, ontvoeringen, bomaanslagen, gif in het drinkwater en schimmels op landbouwgewassen.
‘Belangrijkste dreiging’
CIA-experts merken meteen op dat de aanslagen uit 1998 op Amerikaanse ambassades in Afrika erop wijzen dat Bin Laden graag groots toeslaat en vaak op meerdere plekken tegelijk. Bij die gelijktijdige bomexplosies in Dar-es-Salaam en Nairobi kwamen 220 mensen om.
Ook wordt keer op keer benadrukt dat Al-Qaida een volhardende organisatie is: tegenslagen zoals arrestaties van topfiguren worden opgevangen, en uitstel van aanslagen betekent zeker geen afstel. Al met al wordt Bin Laden zo in september 1998 al “de belangrijkste dreiging” genoemd voor Amerikanen in de VS en Europa.
De strijd naar Amerika brengen
Telkens weer wordt ook Bin Ladens ambitie onderstreept om “de strijd naar Amerika te brengen”. Hij neemt geen genoegen met aanvallen op Amerikaanse burgers of militairen in het buitenland, hij wil de Amerikanen thuis raken. Doelwitten zouden symbolische plekken kunnen zijn, zoals het FBI-hoofdkantoor of het Vrijheidsbeeld, of drukbezochte plekken als winkelcentra, luchthavens of wolkenkrabbers.
Achteraf gezien werpen de aanslagen zo soms hun schaduw vooruit in de verslagen. In 1998 wordt er al gerept dat de groep “een vliegtuig vol explosieven wil laten neerstorten in een Amerikaanse stad”. Meerdere keren wordt opgemerkt dat er aanwijzingen zijn dat Al-Qaida een vliegtuigkaping voorbereidt, maar niemand voorziet nog dat de daders de toestellen als vliegende bommen willen inzetten; het vermoeden is dat men gijzelaars wil ruilen tegen opgepakte medestanders. Opmerkelijk, concludeert de samensteller van deze PDB nog, omdat Al-Qaida nooit eerder kapingen uitvoerde.
Urgentie neemt toe
In de nasleep van de zelfmoordaanval op marineschip USS Cole in Jemen, waarbij zeventien opvarenden omkwamen, neemt vanaf oktober 2000 de urgentie verder toe. Vanaf januari 2001 kreeg de nieuwe president Bush meerdere keren per maand te horen over Bin Laden of Al-Qaida, al zijn niet al die PDB’s vrijgegeven.
Precies twee maanden voor 9/11 krijgt hij nog een lijst van drie kantjes met plekken waar terroristen kunnen toeslaan: Saudi-Arabië, Israël, West-Europa, Maleisië, Chili, Egypte… De VS zelf wordt een maand later concreet als doelwit genoemd in een memo genaamd “Bin Laden vastberaden om toe te slaan in VS”.
De tekst daarvan werd eerder al eens vrijgegeven toen er na de aanslagen geruchten waren dat de regering-Bush 9/11 had kunnen voorzien. Veiligheidsadviseur Condoleezza Rice benadrukte toen al dat het vooral om een historisch overzicht ging, alhoewel er ook werd gesproken over “verdachte activiteiten die verband lijken te houden met voorbereidingen van kapingen”.
Nasleep
Het zou nog tot mei 2011 duren totdat Amerikaanse commando’s Bin Laden doodden bij een aanval. De rechtszaak tegen het zelfverklaarde brein achter 9/11, Khalid Sheikh Mohammed, moet in juni 2028 beginnen.
Franse politie denkt aan opzet bij ontsporing trein waarbij 44 gewonden vielen
Op het spoor is volgens de bron een stuk rails gevonden, zo meldt BFMTV. Het onderzoek zou zich nu richten op de theorie dat daarbij kwade opzet in het spel was. De trein had 186 passagiers aan boord en 44 mensen raakten gewond. Een van hen is er slecht aan toe. Een vrouw van 18 werd volgens de Franse justitie in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht. Gisteravond zei de Franse politie dat de trein tegen een onbekend object was aangereden. De Franse spoorwegen zeiden toen dat de oorzaak van het ongeluk nog moest worden vastgesteld. De trein ontspoorde gisteravond rond 19.45 uur. De machinist was niet onder invloed van drank of drugs, bleek uit tests. Meer dan 140 brandweermensen werden ingezet om de passagiers uit de trein te krijgen. Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
