Gasprijs, leverkosten en salderen: waarom je energierekening steeds onvoorspelbaarder wordt
Roeland Müller, verslaggever Economie
Wie nu een nieuw vast energiecontract wil afsluiten, kan flink schrikken. De prijzen liggen aanzienlijk hoger dan nog maar een paar maanden geleden — en dat zorgt bij veel mensen voor onrust over wat er straks op de rekening staat. Uit onderzoek in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie blijkt dat Nederlanders zich vooral zorgen maken over drie dingen: de gasprijs, de vaste kosten voor levering en netbeheer, én de toekomst van de salderingsregeling. Vijf vragen om wat helderheid te brengen in al die onzekerheid.
Waarom stijgt de gasprijs zo hard?
De oorlog in Iran heeft niet alleen de oliehandel verstoord, maar ook de wereldwijde gasmarkt. Op de beurs betalen handelaren nu rond de 67 euro per kuub gas — ruim de helft meer dan in februari van dit jaar. Dat merken vooral de tienduizenden huishoudens die nu op zoek zijn naar een nieuw vast contract. Van de 7,7 miljoen huishoudens met zo’n contract betalen ze gemiddeld 277 euro per maand, tegenover 224 euro in februari. Jaarlijks komt dat neer op zo’n 600 euro extra.
Wat betekent dat voor mensen met weinig geld?
In 2025 hadden ruim 500.000 huishoudens te maken met energiearmoede: mensen met een laag inkomen, een hoge energierekening én weinig mogelijkheden om hun woning duurzamer te maken. Het gemiddelde tekort per huishoudens lag op 624 euro per jaar. Door de stijgende gasprijs dreigt dat aantal dit jaar verder te groeien. Daarom kondigde het kabinet in april steunmaatregelen aan: een fonds van 193 miljoen euro om de hardst getroffenen te helpen. Maar dat fonds moet nog wel opgezet worden.
Is onze gasvoorraad wel goed gevuld?
Nederland houdt een aardgasvoorraad aan om te voorkomen dat mensen in een koude winter geen verwarming meer hebben. Normaal gesproken moeten de opslagen per 1 november voor 80 procent gevuld zijn. Vorige week meldde de Gasunie echter dat dat dit jaar niet lukt: met nog twee maanden te gaan, is slechts 47 procent van de opslagen gevuld. Gelukkig is de kans klein dat we echt zonder gas komen — tenzij er tegelijkertijd een uitzonderlijk strenge winter is én de gasimport stilvalt. Maar als dat wel zou gebeuren, moeten we gas tegen een hoge prijs inkopen op de wereldmarkt… en dan komt dat ook terug op jouw rekening.
Waarom stijgen de leverkosten ook nog eens?
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) waarschuwt voor een andere stille klimmer: de transportkosten voor stroom en gas. Die gaan de komende 25 jaar sterk omhoog, omdat er massaal geïnvesteerd wordt in hoogspanningskabels, verbindingen met windparken op zee én grote batterijen voor stroomopslag. Deze kosten worden verdeeld over alle klanten — maar niet eerlijk. Huishoudens die zelf stroom opwekken of helemaal van het gas af zijn, betalen minder mee. De rest — zoals huurders die afhankelijk zijn van hun verhuurder voor isolatie of een warmtepomp — draagt dus een relatief zwaardere last.
En wat gebeurt er met salderen?
Tot nu toe mogen huisbezitters de stroom die ze met zonnepanelen opwekken terugleveren aan het net. Die geleverde stroom mag je dan aftrekken van wat je zelf verbruikt — wat zowel de energiekosten als de energiebelasting verlaagt. Dit systeem, de salderingsregeling, werd ooit bedacht om zonnepanelen aantrekkelijk te maken. Maar vanaf 2027 stopt het. De overheid vindt het inmiddels te duur en denkt dat zonnepanelen nu goedkoop genoeg zijn. De Vereniging Eigen Huis is daar niet mee eens: zij wijzen op de langere terugverdientijd. Milieu Centraal benadrukt wel dat zonnepanelen nog steeds rendabel kunnen zijn — zolang je zoveel mogelijk van je eigen stroom direct gebruikt.
Basisschool blijft ook dinsdag dicht na inbraak met grote vernielingen
🏫 Wat is er gebeurd?
Basisschool De Kleine Vos aan de Graspieper in Mierlo blijft ook dinsdag gesloten — en dat nadat er zondagavond ingebroken werd. De schade is fors: digiborden zijn stukgeslagen, meubels omgegooid, ramen ingegooid en lesmateriaal door de klasjes gegooid. Ook speelgoed van de kinderen en boeken zijn vernield. Volgens de directie is de schade ‘enorm’, en is het nog onduidelijk wanneer de school weer gewoon open kan.
👮♂️ Wat zegt de politie?
Uit een eerste buurtonderzoek blijkt dat het vermoedelijk gaat om een groep jeugdigen rond de 15 jaar. De vernielingen zouden tussen zes en acht uur ’s avonds plaatsgevonden hebben. De politie spreekt van ‘grove vernielingen’ en roept getuigen op om zich te melden.
😢 Hoe reageert de school?
Directeur Samantha Berkvens is ‘heel erg verdrietig’. Ze benadrukt dat de school een veilige plek voor de kinderen moet zijn — en dat die veiligheid nu is geschonden. “We zijn met man en macht aan het onderzoeken wat er is gebeurd en wanneer we weer open kunnen.” Maandagmiddag bleek al dat de heropening niet op dinsdag mogelijk is: er ligt nog te veel glas en fijnstof rond om veilig te werken. Berkvens: “We willen onze kinderen weer zien, maar het belangrijkste is dat het veilig is.”
🚨 En de leerlingen dan?
Voor leerlingen die niet op hun eigen school terechtkunnen, is noodopvang geregeld op een andere locatie. Ouders en leerlingen worden hierover verder geïnformeerd.
Grote tak afgebroken voor ingang gezondheidscentrum in Heesch
Een flinke tak van een boom aan de Gildestraat in Heesch is maandagmiddag tijdens een korte, maar hevige bui losgekomen. Die tak hing al een tijdje gevaarlijk laag boven de parkeerplaats van het lokale gezondheidscentrum — precies voor de hoofdingang. Dat was natuurlijk geen fijne situatie, zeker niet met bezoekers die regelmatig langskomen voor een afspraak bij de huisarts, fysio of de apotheek.
De brandweer kwam snel ter plaatse, zette de omgeving af met waarschuwingslint en pionnen, en hield de tak goed in de gaten. Samen met medewerkers van de gemeente en het gezondheidscentrum werd besproken hoe de tak veilig weg te halen was. Tegen het einde van de middag lukte het de brandweer om de tak voorzichtig af te zagen. Tot die tijd moesten twee auto’s op de parkeerplaats blijven staan — ze konden pas weg nadat alles veilig was. Gelukkig konden patiënten en bezoekers ondertussen gewoon via een alternatieve ingang het centrum binnen.
Witte rook: minderheidscoalitie is het eens over begroting van volgend jaar
Na een lange, zware onderhandelingsmarathon — écht lang: gisteren 15 uur non-stop, tot ver na middernacht — en een vervolgbespreking vanaf vanochtend 9.00 uur, is het eindelijk rond: VVD, CDA en D66 hebben akkoord gevonden over de begroting voor volgend jaar.
De ministers en partijleiders (ook Eelco Heinen, Bart van den Brink en Eelco Eerenberg waren aanwezig) kregen het niet voor elkaar om de begroting afgelopen vrijdag in te dienen bij de Raad van State — die deadline ging dus mis. En ook het plan om eerst steun van de oppositie te bemachtigen, viel tegen. Vrijdag maakte premier Jetten bekend dat de gesprekken met de oppositie even op pauze staan: eerst moesten de coalitiepartijen zelf maar eens uitkomen.
Dus nu wordt de begroting gewoon ingediend bij de Raad van State — zonder vooraf vastgelegde steun van andere partijen. Daarna wordt per ministeriële begroting apart gezocht naar meerderheden in de Tweede én Eerste Kamer.
Dat idee zat echter niet lekker bij PRO-leider Jesse Klaver. Hij noemde het vrijdag ronduit een ‘crisis’ en vond het onverantwoord dat het zo laat op de dag nog allemaal in de lucht hing. “Ik kan me niet herinneren dat het ooit zo op het allerlaatste moment is aangekomen. Daar ligt een groot conflict onder — en dat zat al vanaf het begin ingebakken in dit minderheidskabinet.”
Inhoudelijk is er nog weinig bekend over wat er precies in de begroting staat. Wel wisten we welke onderwerpen de grootste botsingspunten waren: Klaver wilde als voorwaarde voor zijn steun dat de voorgenomen bezuinigingen van 6,5 miljard euro op AOW, WW en WIA worden geschrapt. Ook vond hij dat het kabinet dreigt alleen de allerrijksten tegemoet te komen via een aanpassing van de vermogensbelasting.
Technisch gezien zou de coalitie in de Tweede Kamer ook rechtsom kunnen — met steun van JA21 en SGP — maar dan blijft het in de Eerste Kamer veel te mager. Met PRO erbij komt de coalitie daar bijna op een meerderheid.
De uiterste deadline voor indienen bij de Raad van State is dinsdag, zodat die nog tijd heeft om de plannen te beoordelen voordat ze op Prinsjesdag (15 september) worden gepresenteerd.
Premier Jetten liet vrijdag weten: “Na twee rommelige weken zijn D66, VVD en CDA het eens geworden over de begroting. Maar daarmee is nog geen meerderheid voor de plannen verzekerd.” Volgens politiek verslaggever Irene de Kruif was het kabinet al sinds woensdag gestopt met oppositiegesprekken, omdat het intern niet uitkwam. En ja: de kans is groot dat de Miljoenennota op Prinsjesdag nog steeds geen brede politieke steun heeft. Een flinke gok, dus — en in het najaar moeten de afzonderlijke begrotingen dan één voor één door beide kamers.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Algerije overweegt de doodstraf weer in te voeren – maar alleen voor brandstichters
De Algerijnse president Abdelmadjid Tebboune heeft aangekondigd dat hij wil dat de doodstraf weer wordt toegepast – maar dan specifiek voor mensen die opzettelijk bosbranden aansteken. Die uitspraak kwam kort na de fatale natuurbranden die het noorden en oosten van het land teisterden, waarbij minstens twaalf mensen omkwamen.
Hoewel Algerije officieel nog steeds de doodstraf kent, is er al sinds 1993 geen enkele executie meer uitgevoerd. Dat betekent: er geldt al drieëndertig jaar een moratorium – een tijdelijke stilstand op de doodstraf. Maar nu wil Tebboune dat moratorium opheffen, tenminste voor brandstichters. Om dat mogelijk te maken, moet het Wetboek van Strafrecht worden aangepast. Volgens berichten zou de president tijdens een vergadering met het ministerie van Justitie én het leger hebben gezegd dat die wijziging vóór 15 september klaar moet zijn.
Lokale bronnen vermoeden overigens dat het werkelijke aantal slachtoffers van de recente branden hoger ligt dan de twaalf doden die officieel zijn bevestigd. En het is niet de eerste keer dit jaar dat Algerije door bosbranden wordt getroffen: vorige maand vielen er alweer zes doden in verschillende provincies, vooral in het oosten van Algiers. Daarbij raakten ook tientallen mensen gewond. Meerdere verdachten zouden inmiddels zijn opgepakt wegens verdenking van brandstichting – maar of de branden daadwerkelijk zijn aangestoken, is tot nu toe niet bewezen.
Tebboune liet via het nationale persbureau APS weten dat de vermeende daders “zwaar” zullen worden gestraft. Hij benadrukte: “Wie denkt dat de wet niet zal worden toegepast, moet weten dat de samenleving én de rechtspraak hun recht zullen laten gelden.” En hij voegde eraan toe dat het ongebruikelijk is dat meerdere branden gelijktijdig uitbreken – allemaal rond 01.00 uur ’s nachts – en zich razendsnel verspreiden, zelfs zonder wind.
Al eerder werd Algerije getroffen door catastrofale bosbranden. In 2021 kwamen negentig mensen om, waaronder 25 militairen die slecht waren uitgerust om de branden te bestrijden. Ook toen gaven de autoriteiten pyromanen de schuld. Een jaar later, in 2023, stierven er zeker 34 mensen bij een andere grote brand. Deze zomer was het weer zo ver: net als andere landen in Noord-Afrika werd Algerije hard getroffen door hittegolven en uitbarstende bosbranden.
Norovirus mogelijk oorzaak van massale misselijkheid bij BUas-studenten op introkamp
Vorige week dinsdag vertrok de groep BUas-studenten vol enthousiasme naar de camping voor wat een feestweek moest worden — maar het werd uiteindelijk een nachtmerrie. In de nacht van donderdag op vrijdag begon het plotseling: steeds meer studenten werden ziek, met hevige misselijkheid en overgeven. “Op elk hoekje stond wel iemand over te geven”, vertelde eerstejaars Lauraeerder aan RTL Nieuws.
In eerste instantie dachten veel mensen aan voedselvergiftiging. Maar nu zijn de eerste onderzoeksresultaten binnen — en die wijzen op iets anders: het norovirus. De GGD West-Brabant meldt dat het virus is aangetroffen in ontlastingsmonsters van meerdere deelnemers. Dat is een extreem besmettelijk buikgriepvirus dat vaak snel door een hele groep verspreid raakt. Volgens een woordvoerder van de GGD kan dit heel goed de oorzaak zijn van de klachten én de grote uitbraak.
Bij norovirus kun je last krijgen van diarree, misselijkheid, overgeven, koorts, hoofdpijn en buikpijn. Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem of andere ziekte lopen een groter risico op ernstige klachten — en op uitdroging.
Toch is het nog niet 100% zeker of het norovirus de enige oorzaak is. De GGD onderzoekt samen met de NVWA én Belgische partners ook nog hoe het virus zich precies heeft verspreid. Dat kan via besmet voedsel zijn geweest — zoals de BUas-directeur eerder suggereerde (‘misschien was lunch of avondeten de boosdoener’) — maar ook via direct contact: braaksel, diarree, besmette toiletten, handen of oppervlakken.
Studenten met klachten krijgen het dringende advies om thuis te blijven, regelmatig kleine slokjes te drinken en extra aandacht te besteden aan handhygiëne. Op advies van de GGD heeft BUas bovendien extra schoonmaak- en hygiënemaatregelen ingevoerd.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
