Is werken in de lucht ongezond? Borstkanker erkend als beroepsziekte
Dertig jaar lang was Sophie Lainault (59) stewardess bij Air France — en maakte ze meer dan 12.600 vlieguren, waarvan een groot deel ’s nachts. Ze kreeg borstkanker en vocht jarenlang voor erkenning dat haar ziekte samenhangt met haar werk. En nu: de Franse rechter geeft haar gelijk. Haar borstkanker wordt officieel erkend als beroepsziekte. Een wereldprimeur in de luchtvaartsector.
De rechtbank keek naar drie factoren: het veelvuldig nachtwerk, de blootstelling aan ioniserende straling op grote hoogte én het jarenlang meerooken van sigaretten aan boord — want tot 2000 was roken in delen van Air France-vliegtuigen nog toegestaan. Medisch onderzoek liet verder zien dat Sophie geen erfelijke aanleg had voor borstkanker en dat haar levensstijl de ziekte niet kon verklaren. Ze is inmiddels genezen — en dankzij de uitspraak mag ze eerder met pensioen.
Maar deze zaak doet een grotere vraag rijzen: hoe gezond (of juist ongezond) is het eigenlijk om jarenlang als stewardess of ander cabinepersoneel te werken?
“Piloten en stewardessen hebben het grootste aandeel sterfgevallen door stralingsgerelateerde kankers”
Een Amerikaanse studie van Harvard, verschenen deze maand, toont aan dat piloten én stewardessen — onder ruim 500 beroepen — het hoogste aandeel sterfgevallen hebben door zogeheten stralingsgerelateerde kankers. Binnen de luchtvaartbranche bestaan al langer zorgen over dit soort risico’s. En nu de Franse uitspraak er is, kan die wel eens een sneeuwbaleffect teweegbrengen: andere cabinepersoneelsleden zullen mogelijk vergelijkbare claims indienen.
“Het is een hot topic onder onze beroepsgroep”, zegt Wendy Smit van de Vereniging Nederlands Cabinepersoneel (VNC). Ze noemt het een ‘zorgwekkende ontwikkeling’, maar houdt vooralsnog een slag onder arm. Volgens haar moet eerst meer onderzoek komen naar de gezondheidsrisico’s van het vak. En sommige factoren zijn lastig te omzeilen: “Als je intercontinentaal vliegt, gebeurt dat vaak ’s nachts. Daar is weinig aan te doen.”
Ook de ioniserende straling wordt gemonitord — op basis van het aantal vlieguren. “Daar zitten we ver onder”, zegt Smit.
Bij FNV Cabine, de vakbond voor KLM-cabinepersoneel, speelt het onderwerp ook. KLM wordt daar beschouwd als een werkgever ‘die goed voor haar mensen zorgt’ — wat volgens bestuurder Dana Perkins juist leidt tot lange dienstverbanden. En daarmee ook tot langdurige blootstelling aan mogelijke gezondheidsrisico’s. De bond is momenteel in gesprek met KLM over regelingen waarmee cabinepersoneel eerder kan stoppen met werken.
Wat is ioniserende straling nou eigenlijk?
Het is een vorm van straling die zóveel energie afgeeft, dat het cellen en DNA kan beschadigen — en daarmee kans op kanker vergroot. Deze straling komt zowel uit natuurlijke als kunstmatige bronnen, en is altijd en overal aanwezig, legt Fieke Dekkers van het RIVM uit. “Je moet te veel blootstelling vermijden, maar je kunt het nooit naar nul krijgen.”
Op een paar duizend meter hoogte is de dosis veel hoger dan op de grond — omdat de atmosfeer en het aardmagnetisch veld daar minder bescherming bieden. Toch blijft de stralingsdosis voor cabinepersoneel volgens Dekkers ‘echt maar een klein beetje extra risico’. En het blijft lastig bewijs leveren dat straling de oorzaak was: in tegenstelling tot bijvoorbeeld asbest, kun je dat achteraf niet vaststellen.
En wat zegt de wetenschap over nachtwerk?
Hoogleraar Karin Proper (arbeid en gezondheid) benadrukt dat er geen overtuigend sterk bewijs is voor een direct verband tussen nachtwerk en verhoogd borstkankerrisico. Niet alle studies komen tot dezelfde conclusie — al zijn er wel ‘enige aanwijzingen’. Wel is het zeker dat nachtwerk niet goed is voor de gezondheid. Het verstoort je biologische klok, die normaal gesproken meegaat met de licht-donkercyclus. Dat heeft invloed op slaap, hart- en vaatfuncties, stofwisseling en meer. En als cabinemedewerker doorkruis je ook nog eens regelmatig tijdzones — waardoor die klok nog verder uit balans raakt.
Is ‘stewardess’ daarmee dus een ongezond beroep? Dat zeggen is misschien wat te stellig. Maar wel is er sprake van een combinatie van blootstelling aan risicofactoren — en dat maakt het wel degelijk een vak met specifieke gezondheidsaandacht nodig.
En dan nog dit: het RIVM waarschuwt dat het niet lukt om vrouwen elke twee jaar op borstkanker te controleren — en dat kost levens. Borstkankerpatiënt Linda waarschuwt hiervoor in een video (niet opgenomen in deze samenvatting).
Trump claimt: VS pakt controle over gigantische Venezolaanse olievoorraad
President Trump heeft op zijn eigen socialemediakanaal Truth Social een opvallende aankondiging gedaan: volgens hem hebben de Verenigde Staten een akkoord gesloten met Venezuela om de leiding te nemen over maar liefst 65 miljard vaten uit het Zuid-Amerikaanse land’s olievoorraden.
Hij beweert dat deze deal de Amerikaanse oliereserves meer dan twee keer zo groot maakt — en belooft bovendien dat het de energieprijzen in de VS omlaag zal trekken. Dat is een welkome boodschap voor veel Amerikanen, want benzine is de laatste tijd flink duurder geworden — vooral sinds de escalatie van de spanningen met Iran.
De Venezolaanse interim-president Rodriguez reageerde al snel op de melding. Volgens Reuters noemt ze de olietransactie ‘positief’ en zegt ze dat de deal de staatskas 209 miljard dollar zou opleveren.
Interessant detail: de bekendmaking van dit akkoord komt precies negen maanden na de arrestatie van president Maduro en zijn vrouw door het Amerikaanse leger. Ze zitten nu gevangen in de VS en worden verdacht van narcoterrorisme én drugshandel.
Venezuela telt officieel tot de landen met de rijkste olievoorraden ter wereld — dus het is geen klein beetje olie waarover hier sprake is. Trump voegt eraan toe dat de samenwerking niet alleen tussen regeringen verloopt, maar ook betrekking heeft op private Amerikaanse bedrijven. Verder heeft hij echter niets losgelaten over hoe die samenwerking precies in elkaar steekt.
Advertentie via Ster.nl
Agenten vangen slang in Roosendaal
Vrijdagavond kregen de agenten in Oudenbosch een onverwachte ‘slangopdracht’: een bruingevlekte slang had zich rustig om een tuinslang gewikkeld — alsof het de meest normale plek ter wereld was. Het dier was waarschijnlijk ontsnapt uit een terrarium in de buurt.
De agenten pakten het rustig aan: ze deden de slang voorzichtig in een doos, zodat niemand in paniek raakte (en de slang ook niet). Daarna gingen ze op zoek naar de eigenaar — maar die was helaas niet bereikbaar. Uiteindelijk namen medewerkers van de dierenambulance het over en namen de slang mee voor verdere zorg.
Politie onderzoekt mogelijke overval bij benzinestation in Breda
Vrijdagavond heeft de politie een flink onderzoek gehouden rond het OK-benzinestation aan de Graaf Hendrik III-laan in Breda. Het begon rond half tien ’s avonds, toen er melding kwam van een mogelijke overval op iemand in de buurt.
Er waren meerdere politieauto’s ter plaatse — en agenten zijn ook langs verschillende huizen in de omgeving geweest om met bewoners te praten en eventuele informatie op te halen. Daarnaast is er ook gezocht in de bosjes vlakbij het benzinestation, alsof ze op zoek waren naar sporen of iets wat kon helpen bij het onderzoek.
Tot nu toe is niet bekend of iemand gewond raakte, of of er al een verdachte is aangehouden. Het onderzoek is dus nog gaande — en de politie houdt de zaak nauw in de gaten.
Vanochtend buien, vanmiddag regen en vanavond stormachtig aan zee
🌧️ Vanochtend: wisselend weer met wat buien
Vanochtend is het in het midden en noorden eerst nog wat onrustig: afwisseling van zonnetjes en korte buien. In het zuiden blijft het al snel droog op de meeste plekken. Er waait een frisse zuidwestelijke wind — matig, maar aan de westkust soms behoorlijk krachtig. Temperatuur? Tussen de 18 en 20 graden, hoewel het tijdens een bui even wat frisser kan aanvoelen.
☁️ Vanmiddag: regen trekt langzaam op naar het zuiden
De buien trekken zich geleidelijk terug naar het uiterste noorden — daarna is het een tijdje droog, maar de bewolking neemt wel toe. Vanaf de tweede helft van de middag begint het in het zuidwesten (en later ook in het zuiden) zachtjes te regenen. De wind draait naar zuidelijk en blijft aan zee flink waaien. Het wordt lekker warm: tussen de 21 en lokaal 22 graden.
🌪️ Vanavond en nacht: bewolkt, af en toe hevig, en best wat wind
Vanavond en de komende nacht is het overal bewolkt en regent het af en toe — soms alleen even, soms wat langer. Omdat de regen vaak buiig is, kan het ook eens flink doorregenen. De wind komt uit zuidelijke tot zuidwestelijke richting: matig tot vrij krachtig, aan de westkust hard — en hier en daar zelfs stormachtig, met kans op zware windstoten. De temperatuur daalt dan naar 15–18 graden.
🌤️ Morgen: wat regen, wat zon, en langzaam minder wind
Morgen is het overwegend bewolkt, met vooral in het midden en noorden af en toe wat regen of een bui. In het zuiden zijn de droge momenten juist in de meerderheid — en overal schuift de zon hier en daar even door de wolken. Later op de dag nemen de droge perioden toe en komt de zon misschien vaker tevoorschijn. De zuidwestelijke wind neemt geleidelijk af en de temperatuur stijgt naar 22 of 23 graden.
📅 Wat volgt er verder?
Ook een groot deel van volgende week blijft het wisselvallig: af en toe bewolkt, met wat regen of een bui. Maandag is de dag met de hoogste buienkans — en die buien kunnen dan ook flink uitpakken, soms met onweer erbij. Tussendoor zijn er steeds weer langere droge stukken met zon. De temperaturen blijven rustig: tussen 21 en 24 graden.
Groot podiumbord stort in tijdens christelijk festival – één dode, zes gewonden
Eergisteren ging er tijdens het Big Church Festival in West Sussex (VK) iets grondig mis: een enorm decorbord van het podium stortte ineens in op bezoekers. Daardoor kwam een 41-jarige man uit Eastbourne ter plaatse om het leven. Zes anderen raakten gewond en werden met spoed naar het ziekenhuis gebracht, zo meldt de politie van Sussex.
Het bord maakte deel uit van de opstelling rond het hoofdpodium – geen losse reclameplaat, maar een structureel onderdeel van het festivalkader. Hoe het precies kon losraken, is nog onduidelijk. De autoriteiten zijn nu aan het onderzoeken wat er precies is gebeurd.
Als gevolg van het ongeluk heeft de organisatie besloten het hele evenement meteen stop te zetten – ook al was het pas halverwege. Het Big Church Festival is een grootjaarlijks christelijk evenement met jaarlijks zo’n 35.000 bezoekers, en daarmee één van de belangrijkste religieuze festivals in het Verenigd Koninkrijk.
Advertentie via Ster.nl (opent in nieuw venster)
