Europese solidariteit? Niet zo stevig als we dachten
Roemer Ockhuijsen, redacteur Bureau Brussel
De chaos rond Ceuta – de Spaanse exclave aan de Noord-Afrikaanse kust – heeft niet alleen laten zien hoe kwetsbaar de buitengrenzen van Europa zijn. Het heeft ook blootgelegd hoe snel de Europese solidariteit op losse schroeven komt zodra er een crisis uitbreekt aan de rand van de EU.
Maandag komen de ambassadeurs van alle 27 lidstaten bij elkaar voor een extra overleg over wat er in Ceuta gebeurde. De piek van de crisis lijkt gelukkig achter de rug: volgens het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken keerden ruim 48.000 migranten terug naar Marokko. Dat betekent dat de grote angst – dat duizenden mensen verder zouden reizen naar het Europese vasteland of daar asiel zouden aanvragen – voorlopig niet is uitgekomen.
Maar dat wil niet zeggen dat alles weer rustig is. Het feit dat tussen de 50.000 en 60.000 mensen Ceuta wisten te bereiken, leidde tot harde reacties van meerdere EU-landen richting Spanje. En terecht: Ceuta maakt officieel deel uit van Spanje én van de Schengenzone – dus in theorie mag er binnen die zone vrij worden gereisd. Toch geldt er een uitzondering: wie vanuit Ceuta naar het Spaanse vasteland wil, moet wel langs een extra grenscontrole. Volgens de Europese Commissie is tot nu toe niemand daadwerkelijk doorgereisd naar het Europese vasteland. Toch was dat geen reden voor andere lidstaten om stil te blijven.
Italië dreigde woensdagavond al met een radicale stap: Spanje tijdelijk uit Schengen halen. Dat leidde tot flinke woede in Madrid – de Italiaanse ambassadeur werd zelfs op het matje geroepen. Denemarken, Finland en Tsjechië sloten zich bij de Italiaanse oproep aan, ook al is zo’n uitsluiting juridisch gezien niet mogelijk. Gisteren kondigde Italiaanse premier Meloni dan ook aan dat ze het vrije verkeer tussen Spanje en Italië zou opschorten. In de praktijk bleek dat neer te komen op extra controles voor niet-EU-reizigers die per vliegtuig of boot van Spanje naar Italië reizen – geen volledige afsluiting, maar wel een duidelijk signaal.
Ook Polen en Zweden spraken hun kritiek uit: Spanje moet zijn buitengrens beter beveiligen. Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen (CDA) noemde de beelden uit Ceuta “heel zorgelijk en volstrekt onacceptabel” en benadrukte dat Spanje de grens moet sluiten én illegale migranten moet terugschepen. Ook Europese Commissievoorzitter Von der Leyen hield zich neutraal – geen steun, geen begrip. Wel waren Franse president Macron en voorzitter van de Europese Raad António Costa bereid om hun steun aan Spanje te tonen.
Wat veel landen irriteert, is dat Spanje binnen de EU vaak als een buitenbeentje wordt gezien – vooral door zijn relatief milde toon ten opzichte van migranten. Zo besloot het land onlangs om honderdduizenden illegaal verblijvende migranten te legaliseren. Een beslissing die veel kritiek opleverde, vooral van migratiekritische landen zoals Italië. Voor hen is de crisis in Ceuta bewijs genoeg dat Spanjes zachtere aanpak juist mensen aantrekt om naar Europa te reizen. Spanje bestrijdt die claim fel. Premier Sánchez wijst op een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof: mensen die op zee worden onderschept bij pogingen de grens over te steken, mogen niet meer direct worden teruggestuurd naar Marokko. Dat zou de oorzaak van de toestroom zijn geweest.
Sánchez reageerde online op alle kritiek met cijfers: in de afgelopen vijf jaar kwamen in Italië 478.600 en in Spanje 234.760 irreguliere migranten binnen. Zijn boodschap? “Italië blaast hoog van de toren, maar kan de komst van migranten ook niet tegenhouden.” En hij sloot af met een oproep: “Het is geen tijd voor verdeeldheid. Het is tijd om samen aan een sterke en verenigde EU te bouwen.”
Toch blijft Ceuta een knelpunt. Al eerder wisten grote groepen migranten illegaal de stad te bereiken. Dat laat zien dat de controle over deze Europese buitengrens regelmatig loslaat – en dat is een probleem dat Spanje zelf moet oplossen, vonden veel EU-landen gisteren duidelijk te maken.
En dat roept een grote vraag op: wat betekent dit voor het nieuwe Europese Migratiepact? Daarin staat namelijk centraal dat lidstaten elkaar moeten steunen als de druk op grenslanden te groot wordt. Maar de reacties van gisteren doen ernstig twijfel rijzen: zijn landen daartoe écht bereid? Of is Europese solidariteit alleen mooi op papier – en snel weggeblazen zodra de eerste boot of eerste menigte aan de grens verschijnt?
Ongeluk op de A58 bij Oirschot: twee auto’s botsten hard, slachtoffers naar ziekenhuis
Zaterdagavond ging het op de A58 bij Oirschot ernstig mis: twee auto’s botsten met veel kracht tegen elkaar. Door de klap vlogen beide voertuigen van de weg en belandden in de berm. Één van de auto’s sloeg zelfs over en kwam op zijn zijkant terecht in een droge sloot.
Twee mensen raakten gewond en moesten naar het ziekenhuis — één van hen kon niet zelf uit de wagen stappen, dus kwam de brandweer ter hulp om hem veilig te bevrijden. Hoe zwaar ze gewond zijn, is nog onduidelijk.
Op het ongeluk reageerden meerdere hulpdiensten: ambulances, politie, brandweer én zelfs een traumahelikopter werd opgeroepen. Die helikopter was al onderweg, maar werd uiteindelijk geannuleerd — waarschijnlijk omdat de situatie op dat moment minder urgent bleek dan aanvankelijk gedacht.
De ravage was flink: over een stuk weg lagen brokstukken verspreid, en op het asfalt waren duidelijke remsporen te zien. Een bergingsbedrijf moest de zwaar beschadigde auto’s weghalen. Tijdens de hulpverlening was een deel van de weg afgesloten, wat leidde tot file. Gelukkig is het verkeer inmiddels weer vrij om door te rijden.
Stuk weiland bij Rosmalen vliegt in de fik: was het opzet?
Een stuk weiland langs de Graafsebaan in Rosmalen — vlak naast de A59 — is zaterdagmiddag in brand gevlogen. Het betrof een flink stuk grond: zo’n vijftig bij honderd meter. Gelukkig had de brandweer het vuur snel onder controle. Er werden teams vanuit Rosmalen, Vlijmen, Den Bosch én Heesch ingezet om te helpen blussen.
En dan de grote vraag: hoe is het vuur eigenlijk ontstaan? De brandweer denkt dat het mogelijk opzettelijk is aangestoken. En dat is niet de enige brand van die dag: eerder op de middag laaide er ook al een berm in brand aan de Tivoliweg. Of die twee incidenten met elkaar te maken hebben? Dat is nog onduidelijk.
Stilte na de storm in Ceuta en Fnideq — waar inwoners achterblijven met vragen
Door Miral de Bruijne, correspondent Spanje en Portugal
en Samira Jadir, correspondent Marokko
De rust is terug… maar het gevoel blijft
Vandaag is de stilte in Ceuta bijna ongemakkelijk. Vanmorgen vroeg gingen de eerste winkels weer open — langzaam, voorzichtig, alsof niemand wilde geloven dat het echt voorbij was. Later op de dag volgden er meer. Maar veel mensen lopen nog steeds met een lege blik, alsof ze zich afvragen: was dat nou echt gebeurd?
Ceuta is een Spaanse stad, maar ligt aan de Noord-Afrikaanse kust — een klein stukje Europa midden in Marokko. En dan ineens, binnen een paar dagen: 50.000 tot 60.000 Marokkanen, vooral jonge mannen, zwommen of vaarten over zee naar de stad. Niet omdat ze daar wilden blijven, maar omdat ze hoopten dat Ceuta hun poort naar het Spaanse vasteland — en daarna misschien verder Europa — zou worden.
Maar die hoop sloeg op niets. Bijna allemaal zijn ze inmiddels teruggekeerd — gefrustreerd, uitgehongerd, zonder toegang tot opvang of zelfs maar water. Alleen vrouwen en kinderen mochten blijven. Wie nog in Ceuta verblijft, probeert zo onopvallend mogelijk te blijven — maar de kans is groot dat ze toch snel door politie of militairen naar de grens worden geleid.
Geen feest, geen kermis, geen oplossing
De inwoners van Ceuta ademen op — maar ze voelen zich ook in de steek gelaten. Ze willen dat er écht iets gebeurt om zo’n situatie nooit meer te laten gebeuren. En dan komt er nog een extra klap: het traditionele stadsfeest, dat juist vandaag zou beginnen, is afgelast. Geen muziek, geen lach, geen kermisattracties. Voor de exploitanten die met hun draaimolens en snoepwinkels helemaal naar Ceuta zijn gekomen? Een harde tegenvaller — ze kunnen de kosten niet terugverdienen.
Ondertussen heeft Spanje een drijvende grensmarkering geplaatst, precies in het verlengde van de strekdam waar de meeste migranten binnenkwamen. Waarom? Omdat het Spaanse Hooggerechtshof recent uitsprak dat je mensen op zee niet zomaar kunt terugslepen — tenzij er een duidelijke, fysieke grens is. Deze drijvende barrière moet dat nu mogelijk maken: directe ‘rechtsomkeert’ op zee. Vanmorgen werd hij al op zijn plek gelegd.
Ook aan de Marokkaanse kant: stilte, maar geen antwoorden
In Fnideq, aan de andere kant van de grens, is het eveneens rustig geworden. Gisteren nog duizenden jongeren die zich in zee wierpen — vandaag slechts een handvol. Na korte tijd keerden ze terug: tegengehouden door Spaanse grensbewakers.
De horeca en winkels zijn weer open — net als de grenspost tussen Fnideq en Ceuta. Goed nieuws voor reizigers, onder wie veel Marokkaanse Nederlanders die via Ceuta terugkeren van vakantie.
En toch blijft de vraag hangen: wat heeft dit veroorzaakt? Het komt wel vaker voor dat jonge Marokkanen proberen te zwemmen naar Ceuta — maar nooit op deze schaal. Veel van hen vertrokken zonder plan, zonder voorbereiding, alsof ze op een soort collectieve impuls reageerden. Misschien speelde sociale media een rol — een soort ‘Project X’-effect, waarbij oproepen online zich verspreidden als een lopend vuurtje. En tientallen jongeren hebben die tocht met hun leven moeten bekopen. De Spaanse autoriteiten spreken van 67 doden. Hoeveel er in Marokkaanse wateren zijn verdronken, is onbekend.
Bijna de helft van de nieuwe auto’s is nu volledig elektrisch
Dat blijkt uit de meest recente cijfers van de RAI Vereniging, via Bovagen. In juli zette bijna één op twee nieuwe personenauto’s — precies 47,3 procent — zijn eerste kilometermeting op het kenteken als volledig elektrisch. En dat is voor het eerst dat de EV’s het aandeel van hybride auto’s (44 procent) achter zich laten. Tot nu toe was dat meestal andersom.
Ook de traditionele brandstofauto’s verdwijnen snel uit beeld: benzineauto’s maakten in juli nog maar 7,5 procent van de nieuwverkopen uit. Diesel is bijna geheel verdwenen — slechts 1 procent van de nieuwe auto’s draaide op diesel. En LPG? Die is zo goed als uitgefaseerd: slechts 65 LPG-auto’s werden in juli op kenteken gezet — wat neerkomt op een piepklein 0,2 procent.
De opmars van elektrisch rijden duurt al een tijdje, maar de stijgende brandstofprijzen — onder meer door de oorlog in het Midden-Oosten — maken volledig elektrische auto’s nu nog aantrekkelijker. En het bereik wordt ook steeds beter, waardoor onzekerheid over ‘reikwijdte’ langzaam wegvalt.
Overigens daalde het totaal aantal nieuwe personenauto’s op kenteken in juli met 2,6 procent ten opzichte van juli van vorig jaar — naar ruim 28.000 stuks.
Op merkniveau leidde Kia (Zuid-Korea) de verkooplijst in juli — en ook over de eerste zeven maanden van dit jaar. Daarna volgden Toyota (Japan) en Volkswagen (Duitsland). Veel merken lieten een daling zien, maar niet allemaal: het Chinese BYD deed het juist flink beter — met een ruime verdubbeling van de verkopen klom het naar de 15e plek in de jaarlijkse top. Ook andere Chinese merken zoals Leapmotor, Jaecoo, Lynk & Co en Zeekr pakten flink toe in juli.
En let op: waar je je auto oplaadt, maakt best wat uit — de tarieven per laadpaal verschillen namelijk enorm.
Recordaantal deelnemers bij Pride Hamburg – extra beveiliging na aanslag in Berlijn
In Hamburg trok de Pride-optocht vanmiddag een geweldige, kleurrijke en massale opkomst: honderdduizenden mensen liepen mee – volgens de politie én de organisatie minstens 300.000. Dat is een nieuw record voor de stad! Voor het eerst in de geschiedenis van Hamburg Pride werd dit aantal bereikt. Vorig jaar waren er ‘maar’ 260.000 aanwezig, dus het is een flinke stijging. De Duitse krant Der Spiegel meldt het als een historische dag – en dat klinkt dan ook helemaal niet overdreven.
De sfeer? Volgens een woordvoerder die met de krant sprak was het vredig, vrolijk en vol leven – geen enkel incident te melden. Ook veel landelijke politici reisden speciaal naar Hamburg om deel te nemen, wat de betekenis van de optocht nog eens onderstreepte.
En ja – de schaduw van de aanslag in Berlijn tijdens het slotfeest van de Pride vorige week hing zeker boven de gebeurtenis. Daarbij kwam een vrouw om het leven en raakten tientallen anderen gewond. In Hamburg was daarom duidelijk aandacht voor Berlijn: de wagen van de Berlijnse Pride reed mee in de optocht, en de deelnemers uit de hoofdstad droegen zwarte shirts. “We zijn hier om te laten zien dat we niet opgeven en ons niet laten intimideren”, zei één van hen tegen het Berlijnse nieuwsmedium RBB.
Omdat de dreiging na de aanslag concreet voelbaar was, werd de beveiliging in Hamburg fors opgevoerd. Het aantal politieagenten werd ten opzichte van vorig jaar verdubbeld. En het was niet alleen Hamburg: ook in Bonn begon de Pride-optocht met een minuut stilte ter nagedachtenis aan de slachtoffers in Berlijn.
