đ Branden in Frankrijk: ruim 63.000 mensen geĂ«vacueerd â ook per boot vanaf Cap Ferret
In het zuidwesten van Frankrijk is de situatie rond de bosbranden opnieuw dramatisch opgevoerd. Twee grote, snel verspreidende vuurhaarden hebben al ruim 63.000 mensen uit hun huizen en vakantieverblijven gehaald â en dat is nog maar het begin. Op het populaire schiereiland Cap Ferret, vlak bij het Bassin dâArcachon, wordt zelfs per boot geĂ«vacueerd. Ja, je leest het goed: boten varen heen en weer om mensen in veiligheid te brengen.
đ„ De grootste brand van het seizoen: Saumos in Gironde
De meest verwoestende brand laaide eergisteren op bij Saumos, in het departement Gironde. Met meer dan 10.000 hectare in de as gelegd is dit tot nu toe de grootste natuurbrand van dit seizoen, zo bevestigt Franse minister van Binnenlandse Zaken Nuñez aan TF1. Volgens onderzoek zou de brand zijn ontstaan door een machine die werd gebruikt om een bospad vrij te maken â een tragische, maar niet ongekende oorzaak in deze droge bossen.
In Gironde alleen al zijn 40.000 mensen geĂ«vacueerd, waaronder veel toeristen op campings en in vakantieparken. Ook Cap Ferret wordt massaal ontruimd. Hoewel honderden mensen per boot naar veiliger gebieden worden gebracht, luisteren niet alle bewoners naar het evacuatiebevel. Zo zijn sommige oesterkwekers blijven hangen om hun voorraad te redden â âAls we ze een paar dagen laten liggen, gaan ze dood door de hitteâ, aldus Le Monde.
Tot nu toe zijn er tachtig gebouwen beschadigd en vijftig volledig verwoest, maar gelukkig geen doden. EĂ©n brandweerman raakte wel gewond.
đ Tweede grote brand bij Biscarrosse (Landes)
Verder naar het zuiden woedt bij Biscarrosse, in het departement Landes, een tweede zware brand. Deze brak uit nadat een bestelwagen in brand vloog op een weg midden in het bos. Daar zijn ruim 23.000 mensen â inwoners Ă©n vakantiegangers â geĂ«vacueerd. Het vuur heeft ongeveer 2.500 hectare bos en land vernietigd en zoân honderd woningen beschadigd of platgebrand.
đšâđ Hoe wordt er tegen gevochten?
Voor de bestrijding van deze twee branden zijn meer dan 2.000 brandweerlieden ingezet, ondersteund door talloze blusvliegtuigen en helikopters. De kurkdroge dennenbossen maken de situatie extra kritiek: het vuur springt razendsnel over en blijft âs nachts doorgaan. President Macron riep vandaag zelfs de EU om hulp â en kreeg direct steun: KroatiĂ«, Portugal, TsjechiĂ« en Slowakije sturen blusvliegtuigen en helikopters via het Europese bijstandsmechanisme. Nederland is voorlopig niet benaderd; het ministerie van Justitie en Veiligheid laat weten: âAls er een verzoek komt, kijken wij wat we kunnen doen. Maar je gaat niet halsoverkop mensen sturen â het land in nood regelt wat het nodig heeft.â
đȘđž En in Spanje? Ook daar is de situatie ernstig
Niet alleen Frankrijk kampt met enorme branden. Ook in Spanje woeden op grote schaal natuurbranden, aangewakkerd door aanhoudende hitte. Twee branden ten westen van Madrid zijn inmiddels samengegroeid tot Ă©Ă©n gigantische vuurhaard. Meerdere dorpen zijn ontruimd en 20.000 mensen zijn geĂ«vacueerd of verplicht thuis te blijven. De Spaanse regering heeft vandaag de nationale noodtoestand afgekondigd â wat betekent dat het ministerie van Binnenlandse Zaken de leiding neemt over de brandbestrijding. Premier SĂĄnchez sprak van een âdramatische situatie, niet alleen in verschillende Spaanse regioâs, maar ook in buurlandenâ.
Goud duur? Juweliers merken er bijna niets van
De goudprijs is op dit moment astronomisch hoog â maar juweliers en goudsmeden in Nederland lijken er nauwelijks last van te hebben. Sterker nog: ze draaien harder dan ooit. Veel ateliers zitten zo vol met opdrachten dat ze zelfs een klantenstop moeten invoeren. Bijvoorbeeld Atelier Belle in Dongen: goudsmid Merel had zĂł veel werk aangenomen dat ze âbijna door de bomen het bos niet meer zagâ. Nu moet je zes maanden wachten voor een eerste gesprek, en op haar wachtlijst staan al dertig klanten â sommigen met meerdere opdrachten tegelijk.
Drukker dan ooit â en dat verbaast zelfs de experts
Derk Mathon van Goudsmederij Mathon in Oosterhout, voormalig voorzitter van het Gilde van Goudsmeden, ziet dezelfde trend landelijk: âIk ken veel goudsmeden die het, zonder uitzondering, drukker hebben dan ooit.â En ja, dat verbaast hem wel. Je zou immers verwachten dat klanten afhaken als goud duurder wordt. Maar dat gebeurt niet. Waarom? Volgens Derk en Merel ligt het aan de emotionele laadkleur van sieraden. âSieraden zijn al luxeâ, zegt Derk, âmaar vaak ook nog eens verbonden met een bijzonder moment of verhaal: trouwringen, erfstukken, gedenksieradenâŠâ Dan wordt de prijs plots minder doorslaggevend. Merel herkent dat meteen: âLaatst ging het om een ring met de as van iemands moeder. Zo belangrijk, dat het gewoon niet uitmaakte wat het kostte.â Ze erkent wel: âDan zie ik het bedrag op een rekening en denk ik: wĂĄt een geld â vergeleken met vóór de prijsstijging. Maar de klant vindt het prima. En omdat de hoge goudprijs zo veel in het nieuws is geweest, zijn mensen erop voorbereid.â
Een run op goud â maar niet op de manier die je denkt
Derk wijst erop dat veel Nederlandse consumenten nog steeds financiĂ«le ruimte hebben â vooral in het midden- en hogere segment. âIk ontken niet dat er mensen zijn die het moeilijk hebben, maar met dat segment gaat het goed.â Merel ziet sinds 2013 ook dat steeds meer klanten oud goud meenemen om daar iets nieuws van te laten maken. Maar: het aantal nieuwe sieraden daalt daardoor niet. âAls de klant eigen goud meeneemt, scheelt dat kosten voor hen, maar de wachtlijst wordt er niet korter doorâ, zegt ze. âHet oude goud moet volledig worden omgesmolten en opnieuw verwerkt â dus het werk blijft even zwaar.â
In de rij voor emotiewerk
Ook Peggy Habraken van Edell Fine Jewelry in Son en Breugel ziet de wachtlijst snel groeien: gemiddeld twaalf weken tot een eerste gesprek. En de hoge goudprijs heeft nog een bijeffect: fabrieksmatige sieraden worden dunner en lichter gemaakt om de prijs te drukken â waardoor ze sneller slijten. âDaardoor krijgen wij steeds meer reparaties binnenâ, zegt ze. En dat komt bovenop de groeiende vraag naar maatwerk. Volgens Peggy verschuift de hele branche langzaam van productverkoop naar maatwerk. âBij ons gaan vaak drie of vier gesprekken voorafâ, legt ze uit. âEr zit emotie in, dus het moet perfect.â Klanten kopen misschien minder vaak, maar geven wel mĂ©Ă©r uit per stuk â en nemen de tijd om het Ă©cht goed te doen.
Tijdsbesef: maatwerk is geen snelle aangelegenheid
In onderzoeken van het Gilde zien ze dat het aantal fysieke goudsmidateliers is gestegen â van 600 in 2001 naar bijna 1.000 in 2021. Tegelijkertijd nam het aantal traditionele juweliers (die bestaande stukken verkopen) af. âMensen willen maatwerkâ, zegt Derk, âvaak geĂŻnspireerd door sociale media, waar ze unieke stukken en verhalen vinden.â Maar maatwerk kost tijd â en niet iedereen realiseert zich dat. Derk vertelt: âIk kreeg een aanvraag voor trouwringen op dinsdag van een stel dat zaterdag trouwt⊠dat lukt gewoon niet meer.â
Tilburgse Kermis is veel meer dan een kermisterrein met draaimolens
Een volle feesttent met artiesten als Veul GĂšre, Mart Hoogkamer en Yves Berendse? Klinkt als een groot buitenlandse muziekfest, maar nee â dit is gewoon Ă©Ă©n van de vele dingen die nu bij de Tilburgse Kermis horen. De Jupiler Bierhal op het Stadsforum is inmiddels zoân vast onderdeel van het kermisgebeuren dat je je de kermis bijna niet meer kunt voorstellen zonder.
âDe Tilburgse Kermis heeft echt een hechte combinatie nodig: attracties Ă©n feestâ, zegt Alex Schneiders, medeorganisator Ă©n Tilburgse horecaondernemer. Hij denkt even terug â ja, het begon zoân dertig jaar geleden, op het Koningsplein. Toen was het nog Ă©cht een bierhal: lange tafels, pullen bier, simpel en gezellig. âDat was al heel leuk â en daarna is het alleen maar groter en levendiger geworden.â
De naam veranderde mee met de hoofdsponsoren: eerst Bavaria, daarna Amstel, nu Jupiler. En ook de locatie verhuisde â van een dichte tent over de fontein op het plein naar een andere plek op het Stadsforum. âWe waren er toen eigenlijk best ongelukkig meeâ, geeft Schneiders toe. âWe hadden een gouden concept, met die dichte tent. Maar het werd een echte win-win: we zijn veel openbaarder geworden en hebben daardoor ook een heel ander publiek weten te bereiken.â
En wat voor publiek! Van zestigers tot studenten, van kermisliefhebbers tot âkakkersâ â ze staan allemaal naast elkaar in de bierhal. âDat komt ook doordat Nederlandstalige muziek steeds populairder is geworden. Vroeger was het soms wat plat â maar dat is lang geleden.â
Voor veel bezoekers is de bierhal inmiddels een vaste stop tijdens de kermis. âOp de drukste dagen zitten er ruim 2000 mensen binnen. En in totaal denk ik dat minimaal 15.000 mensen in tien dagen door onze tent trekken. Als je dat zo zegt⊠ja, daar ben ik wel trots op.â
En de muziek? Dat is geen willekeurige keuze. In de bierhal staan regelmatig de grote namen van de Nederlandse liedcultuur: Mart Hoogkamer, Yves Berendse, Tino Martin â en natuurlijk ook lokale helden als Veul GĂšre. âDat we dat gratis kunnen aanbieden, vind ik bijzonder. Al die Tilburgers die hier een biertje komen drinken, maken dit mogelijk.â
Schneiders ziet duidelijk dat de kermis steeds meer om feest draait â maar hij blijft de balans in de gaten houden. âMensen komen niet alleen voor de attracties, en ook niet alleen voor een biertje. We hebben de herrie van de kermis nodig, maar we moeten voorkomen dat het Ăłf te veel feest wordt, Ăłf te veel kermis.â
Natuurlijk is het niet voor iedereen even makkelijk â vooral niet voor wie in de binnenstad woont. âIk snap wel dat sommigen het lastig vinden. Maar als je in de binnenstad komt wonen, weet je toch dat er dingen georganiseerd worden? Dan denk ik soms: kom op, jongens. Aan de andere kant: als je tien dagen lang in de herrie zit, dan ben je het ook een keer beu. Dat snap ik ook.â
Voor nu is het nog een paar dagen doorschakelen. âGenieten doe ik pas als het voorbij isâ, lacht Schneiders.
Rekening van de tandarts in je mailbox? Kijk twee keer voordat je betaalt
Veel mensen die net bij de tandarts zijn geweest, herkennen de mails van Infomedics wel: het bedrijf dat de administratie en betalingen voor tandartsen en mondhygiĂ«nisten regelt. Maar nu is het Ă©cht gebeurd: blindelings op âBetaal nuâ klikken is geen goed idee meer.
Op hun website waarschuwt Infomedics zelf voor een grote toename van nepmails die er uitzien alsof ze echt zijn. De onderwerpregels lijken vaak onschuldig â denk aan âOpenstaande vorderingâ â maar er circuleren tientallen variaties. En het advies is duidelijk: twijfel je? Klik dan niet op links en doe gĂ©Ă©n betaling.
Sander Kuijer, eindverantwoordelijke van de servicedesk bij Infomedics, zegt dat het aantal meldingen sinds februari van dit jaar al rond de 20.000 ligt. âPhishing is in korte tijd op grote schaal toegenomen â niet alleen bij ons, maar ook bij andere bekende merken. Het is geen los incident meer, maar een structureel probleem in onze samenleving.â
En ja: Infomedics zelf heeft gĂ©Ă©n datalek gehad. De criminelen gebruiken gegevens die elders vrijkwamen â bijvoorbeeld via andere lekken â en maken daar sluw gebruik van.
Hoe herken je een nepmail?
Infomedics heeft een hele lijst met tips gepubliceerd, en het gaat vaak om kleine, maar cruciale details:
– Een e-mailadres als infomedics@support.com ziet er misschien geloofwaardig uit â maar is volledig nep.
– Ook domeinen als .net of .org in plaats van het officiĂ«le .nl zijn al een rode vlag.
– Er bestaan zelfs valse dossiernummers en onderwerpen die precies op de echte lijken â maar niet zijn.
Je kunt alle herkenningstips vinden op de site van Infomedics. En als je twijfelt: gebruik hun gratis phishingchecker op infomedics.nl.
En wat dan nog?
EĂ©n ding is zeker: Infomedics verstuurt nooit een sms met een betaalverzoek. En ze bellen nooit om te zeggen dat je iets moet betalen. Dus: als je zoân sms krijgt of een telefoontje over een âopenstaande rekeningâ, dan is het altijd nep.
Wil je weten hoe Nikki werd opgelicht â en wat techjournalist DaniĂ«l Verlaan je meegeeft om jezelf te beschermen? Bekijk dan de video die bij het artikel hoort.
Als eerste op de hoogte van het laatste nieuws
Wetenschappers ontrafelen het geheim achter de enorme variatie in vogelzang
Je hoort âs ochtends een mus zingen, dan een nachtegaal die je bijna doet stilstaan â en even later een koolmees die lijkt te improviseren op een jazzfestijn. Hoe is het mogelijk dat vogels zoân ongelooflijke verscheidenheid aan liedjes kunnen maken? Nou, wetenschappers hebben eindelijk een groot deel van dat raadsel opgelost â en het blijkt veel slimmer Ă©n systematischer te zijn dan we dachten.
Acht klanken, oneindig veel liedjes
Volgens het onderzoek gebruiken alle zangvogels â ja, echt alle â acht basisvormen van geluid: drie soorten trillers, drie typen fluittonen, plus chaotische noten en harmonieĂ«n. Het is alsof ze allemaal uit dezelfde muziekdoos halen, maar elke vogel zijn eigen remix maakt. Door deze acht âakoestische bouwstenenâ op allerlei manieren te combineren, ontstaat er een schier eindeloze variatie in zang. De onderzoekers noemen het zelfs Ă©Ă©n van de meest geavanceerde vormen van geluidscommunicatie in de natuur.
Om dit te ontdekken, haalden ze geen pen en papier tevoorschijn, maar gingen ze aan de slag met een wereldwijde database vol vogelzangopnames â verzameld door duizenden vrijwilligers. Met behulp van kunstmatige intelligentie analyseerden ze liefst 116.000 vogelliedjes van meer dan 3.000 soorten. Door al die opnames met elkaar te vergelijken, konden ze voor het eerst de diepe, gemeenschappelijke patronen blootleggen die onder al die prachtige variatie schuilgaan.
âPrachtigâ â zelfs voor vogel-experts
Ook Carel ten Cate, emeritus hoogleraar Gedragsbiologie aan de Universiteit Leiden, was onder de indruk: âDit is een uniek onderzoek. Het is de meest uitgebreide analyse van vogelzang die we tot nu toe hebben.â
Hij benadrukt dat je zou verwachten dat vogels â die hun liedjes leren, net als mensen een taal â allemaal heel verschillende klanken zouden produceren. Maar juist het tegenovergestelde blijkt waar: er zit veel meer uniformiteit in de klankbouw dan gedacht. Een typisch liedje bestaat meestal uit vier of vijf van die acht basisklanken. En binnen elk type klank zit weer ruimte voor variatie â denk aan de lengte, de snelheid, of hoe precies een triller wordt uitgesproken. Die subtiele verschillen helpen bijvoorbeeld om soorten van elkaar te onderscheiden⊠of zelfs om individuele vogels te herkennen.
Waar je woont, bepaalt wat je zingt
Interessant: de omgeving speelt een cruciale rol. Vogels uit tropische regenwouden gebruiken vaak eenvoudigere klanken â zoals vlakke, heldere fluittonen â die beter doordringen door dichte begroeiing en overweldigen door achtergrondgeluid van andere dieren. In gematigde bossen daarentegen horen we vaker snelle trillers en complexe combinaties. Daar is de communicatie vaak op kortere afstanden gericht, dus kan de zang meer informatie bevatten â zonder dat het geluid âverloren gaatâ in de omgeving.
En dan is er nog de menselijke invloed. Hoofdonderzoeker Quentin BacquelĂ© (PhD-student aan de Universiteit van Saint-Ătienne) legt uit: âEen zeer complex lied bevat veel informatie, maar het is moeilijk om die informatie over lange afstanden in een drukke omgeving over te brengen.â Dat betekent: in stedelijke of lawaaierige gebieden kunnen vogels hun zang misschien niet meer goed laten horen â met gevolgen voor hun overleving. Ten Cate waarschuwt: als vogels elkaar minder goed horen, wordt het lastiger om een territorium te verdedigen, concurrenten te verdrijven of een partner te vinden. Uiteindelijk kan dat leiden tot dalende populaties.
En voor wie graag mee wil kijkenâŠ
Vogelliefhebbers kunnen hun hart ophalen: via livecameraâs van de Vogelbescherming kun je weer mee kijken in nestkasten van allerlei vogels â van mezen tot boomkruipers. En ja, het is ook hip bij jongeren: als eerste op de hoogte van het laatste nieuws.
Vierdaagse-deelnemers feestelijk ontvangen, 42.000 lopers halen eindstreep
Na vier dagen wandelen, vol zweet, glimlach en soms ook een beetje wankel op de benen, hebben 42.137 deelnemers de finish van de Nijmeegse Vierdaagse gehaald. Dat bevestigt de organisatie â en iedereen die over de streep kwam, mocht direct zijn of haar felbegeerde kruisje in ontvangst nemen.
De laatste kans om binnen de tijd te finishen? Tot 18.00 uur. En wat een spannende slotminuten: tientallen lopers passeerden op het nippertje de eindstreep â sommigen zelfs in de allerlaatste seconden. Een handvol kwam helaas net buiten de tijd binnen.
Op de vierde en laatste dag vielen er nog 313 deelnemers uit of verschenen ze niet aan de start. Vorig jaar was het recordaantal met 42.777 finishers â dus dit jaar ligt het er dicht bij.
De 108e editie van het iconische wandelevenement begon dinsdagochtend met maar liefst 45.761 wandelaars aan de start. Van de ruim 47.000 mensen die zich vooraf hadden ingeschreven, waren er 1.239 niet op tijd komen opdagen.
En wie was de eerste burgerdeelnemer over de finish vandaag? Dat was â weer eens â de Brit Simon Brownlee, die al om 10.00 uur zijn medaille kon ontvangen. âHet is mijn 27e keer. De Vierdaagse voelt inmiddels gewoon als thuisâ, vertelt hij aan Omroep Gelderland.
Traditiegetrouw werd de laatste dag een ware bloemenspektakel op de Via Gladiola (de bijnaam voor de Sint-Annastraat in Nijmegen). Duizenden toeschouwers stonden klaar om de lopers te verwelkomen â en hen te overladen met gladiolen: kleurrijke bloemen die staan voor kracht, doorzettingsvermogen Ă©n een warm welkom.
De allereerste over de streep vandaag? Rolstoeler Ronald van Dort, die vandaag zijn zevende kruisje mocht ophalen. âIk vind het gewoon echt mooi om te doenâ, zegt hij tegen Omroep Gelderland.
Ook burgemeester Carol van Eert van Rheden liep voor de eerste keer mee â en dat had een persoonlijk doel: âIk wil de Via Gladiola halen, want ik wil een hand van mijn Nijmeegse collega.â Toen ze over de finish kwam, feliciteerde Nijmeegse burgemeester Bruls haar meteen.
Voor het eerst in de geschiedenis werd dit jaar een stuk van de vrijdagroute aangepast: geen Elstweg, Doctor Moonsweg of Jan van Daalstraat in Beers meer. De organisatie vond het nodig om de verkeersveiligheid te waarborgen.
De Vierdaagse trok lopers uit meer dan zeventig landen, en het aantal jonge wandelaars blijft stijgen: terwijl in 2016 slechts 7,5% tussen de 21 en 30 jaar was, is dat dit jaar opgelopen tot 20,5%.
De volgende editie is al vastgelegd: van dinsdag 20 juli tot en met vrijdag 23 juli 2027.
In samenwerking met Omroep Gelderland
Regionaal nieuws · Binnenland
