Tien doden bij brand in Peru – vuur aangestoken door afperser?
In de Peruaanse hoofdstad Lima zijn tien mensen omgekomen bij een verschrikkelijke brand in hun eigen huis – allemaal lid van dezelfde familie. Onder de slachtoffers bevinden zich vijf kinderen. Volgens lokale media is het vuur niet per ongeluk ontstaan, maar bewust aangestoken door een man die de familie eerder al had afgeperst.
Het gezin woonde in een zelfgebouwd houten huis in Lima en verdiende de kost met het maken en verkopen van matrassen. Bij de ingang van het huis stonden volgens de politie veel matrassen opgestapeld – en juist daar begon het vuur, nadat een nog onbekende dader een motorfiets bij de deur in brand had gestoken. Door de droge, brandbare materialen verspreidde het vuur zich razendsnel. Van de zeventien familieleden die op dat moment thuis waren, konden er slechts zeven veilig naar buiten ontsnappen.
De politie onderzoekt nu serieuze meldingen over afpersing – en noemt de brand mogelijk een gewelddadige daad van wraak of intimidatie. “Vandaag is heel Peru in stilte gehuld in het licht van een tragedie die ons land in rouw dompelt,” aldus een officiële verklaring van de Peruaanse nationale politie.
Buitenland
Deel artikel:
Politie betrapt steeds vaker mensen die gewoon doorrijden met een afgepakt rijbewijs
Sommige bestuurders blijven ondanks een afgepakt of geschorst rijbewijs maar doorrijden — en dat gebeurt vaker dan vroeger. Denk aan de Porsche-chauffeur op de A28 bij Zwolle, die al voor de tiende keer werd gepakt terwijl hij geen geldig rijbewijs had. Of de man bij Breda die met 170 km/u over de weg scheurde — met zijn vijfjarige dochter op de achterbank — terwijl zijn rijbewijs al ruim drie jaar was ingetrokken.
De gevolgen kunnen verschrikkelijk zijn. Dat weten Wil en Marjon Schuurmans uit Geffen maar al te goed. Op nieuwjaarsnacht 2017 werd hun dochter Anouk (17) doodgereden door een automobilist die onder invloed van alcohol door een rood licht reed. De dader werd uren later in Oss gevonden — gewoon aan het vieren van Nieuwjaar. Bij zijn aanhouding bleek: zijn rijbewijs was al geschorst. En dat wist de politie al een week eerder — toen ze hem ook al hadden aangehouden wegens rijden onder invloed.
Anouks verhaal staat symbool voor een groter probleem. Tien jaar geleden hield de politie nog zo’n vierduizend keer iemand aan die zonder geldig rijbewijs reed. Vandaag is dat aantal ruim verdubbeld: meer dan 10.000 keer per jaar. Dat blijkt uit cijfers die RTL Nieuws heeft geanalyseerd.
Het gaat vaak om mensen die hun rijbewijs kwijt zijn omdat ze eerder onder invloed reden, of extreem hard — denk aan meer dan 50 km/u te veel — of andere ernstige overtredingen begingen. Ze krijgen dan een tijdelijke of langdurige rijontzegging. Maar juist die groep stapt vaak toch weer in de auto.
Volgens Achilles Damen, verkeersofficier van het Openbaar Ministerie, komen deze daders uit alle hoeken van de samenleving: van bankdirecteuren in maatpak tot schilders met verfstrepen op hun broek. Veelal geven ze als excuus dat ze ‘iemand moesten helpen’, of dat het ‘zo belangrijk was dat ze niet anders konden’. Soms zeggen ze zelfs dat ze ‘niet wisten dat hun rijbewijs was ingetrokken’.
Maar er is ook een harde kern: de ‘wegpiraten’. Mensen die bewust en herhaaldelijk verkeersregels negeren, hun eigen regels maken — en daarmee een reëel risico vormen voor anderen. Volgens Damen moeten die mensen echt van de weg worden gehaald, voor de veiligheid van iedereen.
En ja: het wordt wel makkelijker om ze te pakken. Dankzij slimme kentekenvergelijkende camera’s kan de meldkamer direct signaleren als een voertuig bij een bestuurder hoort die een rijontzegging heeft. Agenten in de buurt krijgen dan meteen een seintje. Toch blijft het feit bestaan dat duizenden mensen gewoon doorgaan — alsof de wet niet voor hen geldt.
Zoals Vincent B., de man die Anouk doodreed. Hij kreeg uiteindelijk drie jaar gevangenisstraf én tbs met dwangverpleging. Maar wat de ouders het meest raakt? Dat hij die avond al had moeten zitten.
“Als hij die avond was vastgezet, had Anouk hier nog gewoon gezellig zitten eten.”
Waarom wordt het pas nu straffer?
Hoewel de straffen streng zijn, duurt het vaak langer dan een jaar voordat zo’n overtreding voor de rechter komt. In de tussentijd kan de politie weinig meer doen dan waarschuwen — en dat werkt blijkbaar niet altijd.
Damen noemt dat de grote zwakke plek: “Hoe sneller er wordt bestraft, hoe beter. Dan krijg je meteen de boodschap: dat moet je niet weer doen.”
Daarom ligt er al jaren een wetsvoorstel klaar dat precies daarop inspeelt: wie met een rijontzegging toch achter het stuur zit, zou meteen een korte celstraf krijgen — van een paar dagen tot een paar weken. Het voorstel is al sinds 2019 in ontwikkeling, en na jaren van adviezen van het OM, de Raad voor de Rechtspraak, het CBR en de Raad van State is het sinds twee jaar definitief klaar. Toch is het nog steeds niet besproken in de Tweede Kamer.
Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) erkent het probleem: “Een rijontzegging is er niet voor niets. Wie zich er niet aan houdt, moet dat snel en duidelijk merken.” Maar hij benadrukt ook dat de huidige wet “nog niet de mogelijkheid biedt om iemand meteen vast te zetten”.
Hoe wordt een rijbewijs eigenlijk afgepakt?
Als je een ernstige verkeersovertreding begaat — zoals rijden onder invloed van veel alcohol of een extreme snelheidsovertreding — kan de politie je rijbewijs meteen innemen. Daarna beslist het Openbaar Ministerie of je het voor langere tijd kwijt bent. Tot de rechtszaak moet je in elk geval zonder rijbewijs. Uiteindelijk bepaalt de rechter hoe lang je rijbevoegdheid in totaal wordt ingetrokken. Vaak krijg je dan ook een boete, taakstraf of gevangenisstraf.
Het CBR kan je rijbewijs daarnaast ook schorsen — bijvoorbeeld als je niet komt opdagen voor een alcoholcursus of niet meewerkt aan een onderzoek naar je rijgeschiktheid. In dat geval wordt je rijbewijs ongeldig verklaard: rijden is dan strikt verboden.
Kans op droogte groter in Europa: niet minder regen, wel veel meer verdamping
Rob Ramaker – redacteur Klimaat
Verdroogde heide, berken die al in juli geel worden, en poelen waarvan de bodem barst van de droogte. In Nationaal Park Veluwezoom bij Arnhem is het duidelijk: dit jaar voelt anders aan. “Dit is echt een extreem jaar”, zegt Rinke Luijten, boswachter bij Natuurmonumenten. “In juli is het droger dan in de hele droge jaren 2018 én 2019 samen.” En het is niet alleen de Veluwe — grote delen van Europa zitten met dezelfde uitdaging: de Rijn en Donau staan uitzonderlijk laag, oogsten in Hongarije zijn minder dan verwacht, en landen als Frankrijk en Spanje hebben lange periodes met extreme hitte meegemaakt.
Deze droogte valt niet los te zien van het opgewarmde Europese klimaat, zo stelt de wetenschappelijke groep World Weather Attribution. Zij onderzoekt precies hoeveel klimaatverandering bijdraagt aan extreme weersomstandigheden. Hun conclusie? De kans op zulke droogtes is nu groter — maar niet omdat er minder regen valt.
Want hier komt het verrassende deel: de hoeveelheid zomerregen is over de jaren heen niet duidelijk afgenomen. Ja, sommige jaren zijn droger dan andere — dat verschilt per jaar — maar er is geen duidelijke neerwaartse trend. “Er is nu dus wel minder neerslag dan normaal”, legt Job Dullaart, droogte-onderzoeker bij het KNMI, uit, “maar je kunt niet hard maken dat dat direct door klimaatverandering komt.”
Wél is er iets wat wel sterk verandert: de verdamping. Door de hogere temperaturen verdampt er nu veel meer water uit de grond, planten en oppervlakten. En dat is een direct gevolg van klimaatverandering. Daardoor drogen de bodems sneller op — met gevolgen voor landbouw, natuur én biodiversiteit.
Het onderzoek van World Weather Attribution bestrijkt heel Europa. Ze gebruikten zowel historische weerdata als klimaatmodellen om tot hun conclusies te komen. Interessant: in Spanje, Portugal en Frankrijk was de winter nog redelijk nat — maar daarna droogde het gebied razendsnel op. Oost-Europa daarentegen kampte al veel langer met droogte, wat mede verklaart waarom de Rijn zo laag staat: het is niet alleen in Nederland droog, maar ook stroomopwaarts in Duitsland en Zwitserland.
Natuurmonumenten probeert op de Veluwezoom de natuur zo min mogelijk te beïnvloeden — maar dit jaar is een uitzondering. Zo laat het een bedrijf wekelijks een aantal poelen vullen met regenwater, aangevuld met grondwater. Wilde zwijnen, herten en Schotse hooglanders drinken eruit, en ook amfibieën zoals salamanders en kikkers zijn er blij mee. “Het is een van de weinige concessies die we doen”, zegt Luijten. Want in een echt wild gebied zouden dieren gewoon naar de rivier gaan — alleen is de toegang tot de IJssel nu eens te meer afgesloten door wegen en bebouwing. “Eigenlijk is dit symptoombestrijding”, erkent hij. “Onze grote wens is dat dieren weer vrij kunnen lopen.”
Dit soort onderzoek — het vaststellen van de link tussen extreme weer en klimaatverandering — heet attributie. Het is een relatief nieuwe wetenschappelijke aanpak, waarbij steeds meer ervaring wordt opgedaan. Bij hittegolven is de relatie duidelijk: eerder onderzochten ze de hittegolf van juni in Nederland en concludeerden ze dat die in het klimaat van 1976 letterlijk onmogelijk zou zijn geweest. Door het verbranden van olie, gas en steenkool is de wereld gemiddeld 1,4 °C opgewarmd — waardoor die juni-hitte 3,5 °C warmer was dan in een ‘onveranderd’ klimaat.
Droogte onderzoeken is lastiger. Een hittegolf kun je vangen in één getal: de temperatuur. Droogte heeft veel gezichten — je moet kijken naar neerslag, bodemvocht én rivierstanden. Dat maakt het complexer.
En wat zorgt Rinke Luijten het meest zorgen? Niet zozeer één extreem jaar, maar de snelheid waarmee droge jaren elkaar nu opvolgen. “Droogte is van alle tijden, en de natuur kan daar wel tegen”, zegt hij. “Maar vroeger was het één jaar droog, en dan 10 tot 15 jaar niet. Sinds 2018 volgen droge jaren elkaar steeds sneller op. En dat heeft impact — want de natuur krijgt steeds minder tijd om te herstellen.”
Extreme droogte zorgt over heel Europa voor razendsnelle verdamping van water
Je hoeft maar even naar buiten te kijken of een kijkje te nemen in de tuin: de grond barst al open, de rivieren liggen laag, en zelfs de bomen lijken het zwaar te krijgen. Dit jaar is geen gewone droge zomer — het is een extreme droogte die zich over grote delen van Europa verspreidt, en die vooral opvalt door hoe snel het water gewoon… verdwijnt.
Aan het onderzoek werkten tientallen onderzoekers uit twaalf Europese landen mee, waaronder Nederland. Ze keken niet alleen naar hoeveel regen er viel, maar ook hoeveel vocht er nog in de bodem zat én hoe snel dat vocht verdampte. En wat blijkt? Het is vooral de extreme hitte die de droogte op de hielen zit — en die hitte heeft een duidelijke vingerdruk van de menselijke invloed op het klimaat. In meerdere landen werd deze zomer weer ruim veertig graden bereikt — en dat is lang niet meer uitzonderlijk.
Interessant: het uitblijven van regen is minder direct aan klimaatverandering te koppelen dan de hitte zelf. Maar de kans op precies zo’n droge zomer als nu in West-Europa is wel vijf keer groter geworden sinds de wereld 1,4 graad warmer werd — dus vergeleken met de tijd vóór de sterke toename van broeikasgassen.
Ook in Nederland wordt het steeds duidelijker: de gevolgen zijn al overal zichtbaar. Er zijn al maatregelen genomen, en wetenschappers van de Wageningen Universiteit denken dat de droogte waarschijnlijk de hele zomer door zal blijven — gebaseerd op gegevens over grondwater, bodemvocht, weersverwachtingen en sneeuwvoorraden in de Alpen.
In Frankrijk is de maisoogst de slechtste in vijftig jaar. In Roemenië ging al meer dan een miljoen hectare gewas verloren. En de scheepvaart zit met lage waterstanden in de grote rivieren — sommige schepen kunnen bijna niet meer varen.
Merel Laauwen van Wageningen Universiteit was betrokken bij de WWA-analyse. Volgens haar is de droogte veel meer dan een probleem voor boeren. Slechte oogsten, lagere rivierstanden en beperkingen op watergebruik kunnen namelijk leiden tot hogere energie- en voedselprijzen — en dat raakt vooral mensen met een lager inkomen hard. Ook wijst ze erop dat veel Europese lidstaten nog lang niet goed voorbereid zijn op droogte. “Hoewel de wetenschap al jaren zegt dat droogtes vaker en intenser zullen worden, zijn droogte-beheersplannen nog steeds niet verplicht gesteld door de EU.”
De belangrijkste conclusies van het onderzoek? Ten eerste: de link met klimaatverandering is onmiskenbaar. Ten tweede: de impact is al zo vroeg in het seizoen al enorm — terwijl de zomer pas halverwege is. De hoeveelheid water in de bodem en rivieren verdampt nu sneller dan in een wereld zonder klimaatverandering. Een neerslagtekort zoals dit jaar zou in het verleden veel minder ernstige droogte hebben veroorzaakt.
Job Dullaart van het KNMI legt uit dat het in Nederland ook zonder klimaatverandering nu droog zou zijn — simpelweg omdat de wind de laatste weken weinig regen naar ons toebracht. Maar als het dan al droger is, zorgen hoge temperaturen ervoor dat de bodem extra snel uitdroogt. Hoe minder vocht er in de grond zit, hoe sneller de temperatuur omhoogschiet — want eerst wordt het resterende vocht verdampt, daarna stijgt de temperatuur pas echt.
Overigens was het begin van het jaar juist nat in West-Europa, terwijl het in Oost-Europa al droog was. Daar begon het jaar met een neerslagtekort — een patroon dat het WWA al vroeg signaleerde.
Mariam Zachariah van het Centrum voor Milieubeleid van Imperial College London noemt het ‘alarmerend’ dat we deze extreme verdampingsomstandigheden al zien bij een wereldwijde opwarming van 1,4 graad. “Als de uitstoot van CO₂ en andere broeikasgassen doorgaat en de wereldtemperatuur stijgt naar 2,8 graden, zoals vaak wordt voorspeld, zouden deze intense verdampingsomstandigheden op termijn zelfs kunnen verdubbelen.” Haar boodschap is duidelijk: “Er is maar één manier om dit tegen te gaan — en dat is een snelle, krachtige vermindering van de uitstoot.”
Dit ‘Verborgen Paradijs’ moet verdwijnen — rechter geeft gemeente Son en Breugel gelijk
Het Verborgen Paradijs — de persoonlijke tuin van Marie-Christien Kop in het natuurgebied bij Son en Breugel — moet weg. Niet beetje bij beetje, maar echt terug naar de oorspronkelijke natuur. Geen bouwwerken meer, geen verharde paden, geen exotische planten. De rechter heeft bepaald: de gemeente heeft gelijk in haar eis om alles te ontmantelen. En dat voelt als een harde klap voor Kop. “Dit is een grote klap. Ik ben er verdrietig van”, zegt ze.
Een plek van rust… met een prijskaartje
Zo’n 16 jaar geleden kocht Kop deze privétuin — ter grootte van een voetbalveld — inclusief veertien gebouwtjes: een kas, een theehuis, een kippenhok, een brocantewinkel, een kookgebouw… Allemaal onderdeel van haar droomplek om tot rust te komen. Fietsers en andere rustzoekers vonden de verborgen hoek ook wel eens — en genoten mee. Maar voor de gemeente Son en Breugel was het al lang geen ‘rustige tuin’ meer, maar een bedreiging voor de lokale natuur.
Burgemeester Suzanne Otters-Bruijnen legde eerder uit waarom: de plantensoorten zijn exotisch, en daarmee een risico voor de inheemse flora en fauna. Ze passen niet bij de natuurdoelstellingen van het gebied. Dus moest er worden gehandhaafd: alles weg — van kippenschuur tot moestuin, van kruidentuin tot bloementuin. En als het niet vrijwillig gebeurde? Dan kon de dwangsom oplopen tot €38.000.
Een rechtszaak om tijd te kopen
Kop ging naar de rechter — niet om alles te behouden, maar om één huisje (het oude kookgebouw) en één pad te mogen houden. En vooral: om tijd te kopen. Zolang het onder de rechter lag, kon de gemeente niet handhaven. Dat gaf haar ruimte om stap voor stap op te ruimen.
Maar de rechter gaf de gemeente nu volledig gelijk. Geen uitzonderingen. Geen ‘maar dit gebouw staat er al vijftig jaar’. Alles moet weg — inclusief het kookgebouw en het hoofdpad ernaartoe.
Opgeruimd staat netjes… maar het is zwaar
Kop is al een jaar bezig met opruimen. Bezoekers komen er niet meer, een groot deel is al weg. “Wij hebben echt niet stilgezeten. Ik denk dat we inmiddels al ver over de helft zijn.” Toch is het zwaar werk: geen stroom, betonvloeren met de hand uitbikken, 47 aanhangers vol afval naar de stort. Een bulldozer? “Die machines zijn niet te betalen.”
Ze gaat nu in hoger beroep — maar niet om te vechten om de gebouwen of paden. Alleen om meer tijd: “We willen meer tijd krijgen om het paradijs op te ruimen. Ik wil geen narigheid, want dan moet ik dwangsommen betalen. Dat wil en kan ik niet.” Haar doel? Over een jaar is alles weg — en dan wordt het een wilde bloementuin, een echte ‘walhalla voor bijen en insecten’.
En wat dan? Ze verkoopt het niet. “Ik heb er destijds de hoofdprijs voor betaald met al die gebouwen. Het aankoopbedrag krijg ik er nooit voor terug, dus het blijft lekker voor mijzelf.” Haar toekomstbeeld? Een picknickmand, een kleedje, een kan thee — en gewoon genieten van de rust.
Een woordvoerder van de gemeente reageert tevreden: “De uitspraak van de rechtbank bevestigt dat het besluit van de gemeente om te handhaven terecht is genomen. We gaan nu bekijken hoe we hiermee omgaan. Omdat het om een individuele casus gaat, doen we hierover en over het verdere vervolg in het kader van privacy geen uitspraken.”
