Microsoft en Mistral gaan samenwerken – goed voor Europa of juist een bedreiging voor onze digitale onafhankelijkheid?
Microsoft heeft gisteren aangekondigd dat het een grootschalige samenwerking met het Franse AI-bedrijf Mistral opvoert. Het Amerikaanse techreus investeert miljarden euro’s om Mistral te helpen zijn AI-infrastructuur in Europa uit te breiden – al zijn de exacte financiële details van de deal nog niet bekend. Daarnaast krijgt Microsoft toegang tot Mistral’s Europese AI-infrastructuur, terwijl Mistral’s modellen (zoals de chatbot Le Chat, een Europees alternatief voor ChatGPT) steeds dieper worden ingebouwd in Microsoft-producten – denk aan Copilot.
Voor veel Europese klanten is dat een welkome ontwikkeling: ze willen graag digitale autonomie en zien Mistral als een realistisch, continentaal alternatief voor Amerikaanse AI-machten. “Waarom zou je bij Microsoft weggaan als je Mistral daarbinnen gewoon kunt gebruiken?”, stelt hoogleraar innovatie Deborah Nas van de TU Delft. Door Mistral’s modellen beschikbaar te stellen via zijn eigen platform, speelt Microsoft in op die wens – en versterkt tegelijkertijd zijn positie als centraal AI-hub.
Maar hier zit ook de knoop: hoewel de samenwerking op korte termijn een boost kan geven aan Europese AI, waarschuwt Paul van Vulpen, universitair docent Information Systems aan de Amsterdam Business School, voor langere-termijnrisico’s. Als Microsoft via deze deal een soort ‘poortwachter’ wordt voor toegang tot Europese AI-modellen, kan dat onze digitale soevereiniteit ondermijnen. En dat is geen theoretisch gevaar: Microsoft levert al essentiële diensten zoals Microsoft 365 en clouddiensten aan overheden én bedrijven – en heeft op die schaal momenteel géén Europese concurrenten. Nu voegt het bedrijf ook nog eens Claude (Anthropic), ChatGPT (OpenAI) én nu dus ook Mistral toe aan Copilot. “Je ziet duidelijk dat Microsoft alles doet om hét wereldwijde AI-platform te worden”, zegt Van Vulpen.
Toch is het niet allemaal somber nieuws. Nas benadrukt dat de samenwerking ook kansrijk is voor Europa: door Mistral’s modellen makkelijker toegankelijk te maken voor bestaande Microsoft-klanten, stijgt de vraag naar Europese AI – wat weer helpt bij het aantrekken van financiering voor nieuwe datacenters op Europees grondgebied. En er is zelfs sprake van extra investeringsinteresse: vandaag meldt de Financial Times dat Samsung in gesprek is met Mistral over honderden miljoenen euro’s – een stap die mogelijk deel uitmaakt van een grotere ronde die Mistral een waarde van 20 miljard euro zou kunnen opleveren. Idealiter zouden volgens Nas juist meer Europese investeerders meedoen – maar dat blijft lastig. Toch lukt het soms: ASML stak vorig september al een flinke som in Mistral. En Nederlandse ondernemers blijven actief op zoek naar Europese alternatieven voor Big Tech – zoals je in deze video kunt zien.
Ebola-uitbraak in Congo: snelste ooit, bijna 1000 doden
Zeker 999 mensen zijn tot nu toe om het leven gekomen door de huidige ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo (DRC). En dat maakt het de snelste ebola-uitbraak ooit — zo meldt persbureau AP. Het virus heeft zich razendsnel verspreid en meer levens geëist dan tijdens de eerste weken van eerdere uitbraken, zelfs sneller dan in de vroege fase van de grote uitbraak van 2013–2016 (die uiteindelijk ruim 11.000 doden zou opleveren).
Ebola is een zeldzaam, maar extreem besmettelijk virus. Je kunt het oplopen via lichaamsvloeistoffen zoals bloed, braaksel of sperma — en de ziekte die het veroorzaakt is vaak zeer zwaar, soms fataal.
Wat deze keer extra zorgwekkend maakt? De uitbraak in het oosten van Congo wordt veroorzaakt door de zeldzame Bundibugyo-variant van ebola. En nog erger: bij wel 80 procent van de nieuwe gevallen weten de autoriteiten niet hoe de patiënt precies besmet raakte. Dat betekent dat het virus stilletjes en ongecontroleerd rondgaat — en veel sneller dan gezondheidsmedewerkers kunnen volgen.
Volgens de laatste cijfers van het Congolese ministerie van Volksgezondheid zijn er sinds maandag 2473 nieuwe besmettingen geregistreerd, met 999 doden als tragisch resultaat. Op dit moment liggen minstens 737 patiënten in isolatie of in ziekenhuizen.
En het virus is al over de grens: ook in Uganda zijn inmiddels twee mensen overleden aan ebola.
“Als we deze uitbraak niet vandaag stoppen, zou het een van de ergste ebola-uitbraken kunnen worden die de wereld ooit heeft meegemaakt”, waarschuwt Jean Kaseya, directeur-generaal van de Afrikaanse Centra voor Ziektebestrijding en -preventie. Hij roept op tot veel intensievere actie, én snellere respons.
Wat is ebola eigenlijk? Welke symptomen kun je verwachten? En waarom verspreidt deze Bundibugyo-variant zich zo hardnekkig en onvoorspelbaar?
Lees hier meer over de ebola-uitbraak.
Sommige dorpen waar het virus is opgedoken liggen zo afgelegen dat ze alleen per helikopter bereikt kunnen worden. Daardoor vertragen logistieke uitdagingen de bestrijding — terwijl elke dag telt.
“Snelheid is onze enige verdediging tegen de verspreiding van ebola”, benadrukt Headly Tah van de humanitaire luchtdienst van de Verenigde Naties.
Gezien de ernst van de situatie heeft de Nederlandse regering vier miljoen euro extra vrijgemaakt — zo maakte minister Sjoerdsma van Ontwikkelingssamenwerking vorige week bekend. Hoewel het risico op een wereldwijde uitbraak laag blijft, is de dreiging voor de regio reëel. Nederland steunt daarom ook een internationale oproep van meerdere landen om meer geld vrij te maken voor de medische sector in Zuid-Sudan, zodat de ebola-uitbraak daar beter gevolgd kan worden.
Vuurwerk in de tuin gegooid tijdens politieonderzoek: ‘Het leek een echte bom’
Terwijl agenten en forensische experts rustig aan het werk waren bij een woning aan de Willem de Haasstraat in Gemert, kreeg iemand blijkbaar zin om de sfeer flink te verstoren — met vuurwerk. Dinsdagavond rond kwart over negen klonk er een harde knal die zelfs buren opschrikte. Een buurman, die net thuis was, vertelt een dag later vanuit zijn deurpost: “Het leek echt een bom, zo hard ging het. En ik vind het gewoon erg dat er zomaar vuurwerk naar mensen toe wordt gegooid.”
Op dat moment waren de agenten bezig met een onderzoek in het huis — waar kort daarvoor iemand was overleden. Uiteindelijk bleek het om een natuurlijke dood te gaan, maar dat wisten de agenten toen nog niet. Het vuurwerk werd vermoedelijk over de schutting gegooid en landde in de tuin. Na de explosie steeg er veel rook op. Gelukkig was er op dat moment niemand in de tuin — anders hadden er zeker gewonden kunnen vallen, zegt een woordvoerder van de politie.
En ja: de agenten waren enorm geschrokken. In de tuin vonden ze de restanten van het vuurwerk. Wat de dader precies van plan was — of of het iets te maken had met het onderzoek — is nog volkomen onduidelijk. Voor de politie is het dus nog een raadsel.
En voor de buurtbewoners is het helaas ook geen uitzondering. Meerdere mensen melden dat jongeren regelmatig vuurwerk afsteken zonder respect voor anderen. Bewoner Anja zegt er simpelweg: “Hebben heel vaak last van vuurwerkbommen die zomaar afgeknald worden door de jeugd. Je kunt er weinig aan doen.”
De politie doet woensdag verder onderzoek in de wijk — met name op zoek naar getuigen en camerabeelden die kunnen helpen achterhalen wat er precies gebeurd is.
Wethouder die na een maand stopt wil geen wachtgeld: hier had hij wel recht op
Ferdi van Dongen uit Geertruidenberg was maar liefst 34 dagen wethouder — en toen was het alweer voorbij. Hij is niet de enige in Brabant die zijn vierjarige ambtstermijn niet volmaakt. En hoewel hij zo kort in functie was, had hij wel recht op wachtgeld. Al heeft hij meteen gezegd: “Nee, dank je wel.”
Ook andere wethouders stapten vroegtijdig op
In de afgelopen jaren stapten meerdere Brabantse wethouders voortijdig af — sommigen na bijna vier jaar, anderen pas na een paar maanden of jaren. Zo trad Arnoud Kastelijns uit Oosterhout afgelopen maart af na drie jaar en tien maanden. In Roosendaal stopten Sanneke Vermeulen in september 2024 na twee jaar, en Arwen van Gestel na twee jaar en drie maanden. Eric Logister uit Oisterwijk stapte in mei op na vijf jaar en vier maanden — en dat was zelfs zijn tweede wethouderschap, want eerder (van 2015 tot 2018) was hij ook al in Den Bosch wethouder zonder de termijn af te maken. Ufuk Kâhya uit Den Bosch stopte in september 2023 na slechts een jaar en vier maanden van zijn tweede ambtstermijn. En Toine van der Ven uit Vught trad af na een jaar en vijf maanden.
Wachtgeld? Ja, zelfs na 34 dagen
En ja: alle genoemde oud-wethouders hadden recht op wachtgeld — ongeacht hoe lang ze in functie waren, of ze vrijwillig opstapten of niet. Dat geldt dus ook voor Van Dongen. Volgens de APPA-regeling (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) krijg je als je korter dan drie maanden wethouder bent geweest, automatisch zes maanden wachtgeld. Van Dongen had dus zes maanden recht op een financiële overbrugging — maar koos ervoor om daar géén gebruik van te maken.
Hoe werkt wachtgeld precies?
Wachtgeld is bedoeld als tijdelijke ondersteuning totdat je weer aan de slag bent. Er is geen minimale duur als wethouder nodig om er recht op te hebben. De regels zijn als volgt:
– Minder dan 3 maanden in functie → 6 maanden wachtgeld
– Tussen 3 maanden en 2 jaar → 2 jaar wachtgeld (€6.616,56 per maand)
– Langer dan 2 jaar → wachtgeld gedurende dezelfde periode als de tijd in functie, met een minimum van 2 jaar en een maximum van 3 jaar en 2 maanden
Een uitzondering… maar niet voor iedereen
Er is één grote uitzondering: wie in de twaalf jaar vóór zijn vertrek minstens tien jaar bestuurder is geweest én nog minder dan vijf jaar van de AOW-leeftijd verwijderd is, kan wachtgeld ontvangen tot aan de pensioengerechtigde leeftijd. Maar dat geldt niet voor Ferdi van Dongen — hij is pas 41.
Hoeveel krijg je nou eigenlijk?
In het eerste jaar is het wachtgeld 80% van je laatste wethouderssalaris — in zijn geval zou dat €7.561,78 per maand zijn. Vanaf het tweede jaar daalt dat naar 70%. Vanaf drie maanden na je vertrek moet je verplicht solliciteren of meedoen aan een re-integratietraject. Verdien je extra via een nieuwe baan of eigen bedrijf, dan wordt dat gedeeltelijk verrekend met het wachtgeld:
– In het eerste jaar mag je tot 20% van je laatste salaris bijverdienen zonder gevolgen
– Vanaf het tweede jaar is dat 30%
Recordaantal gemeenten zit nog steeds in de formatiepuinwinkel
Zestien gemeenten zijn al 126 dagen na de gemeenteraadsverkiezingen nog steeds niet uit met het vormen van hun college van burgemeester en wethouders. Dat is het hoogste aantal ooit — en het wordt pas écht spannend nu het zomerreces begint. Door die vakantieperiode komt er nog eens dertig dagen bij, waardoor de formatie in die gemeenten makkelijk langer dan 150 dagen kan duren.
Deze ‘formatieachterstand’ zit in Achtkarspelen, Ameland, Bergen (NH), Best, De Bilt, Edam-Volendam, Hollands Kroon, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Papendrecht, Schiermonnikoog, Sluis, Tiel, Tytsjerksteradiel, Velsen en Zutphen.
Gemiddeld duurt het vormen van een college nu 87 dagen — tegenover 83 dagen in 2022. En dat gemiddelde kan nog stijgen naar 90 dagen, afhankelijk van hoe lang de laatste gemeenten er nog mee bezig blijven.
Voorheen was het vaak een kwestie van een paar kopstukken die ‘achter gesloten deuren’ afspraken maakten. Nu is het veel ingewikkelder: steeds meer gemeenten organiseren een duidingsdebat, benoemen eerst een verkenner én daarna een informateur, en moeten ze vaak puzzelen met vier of zelfs vijf partijen om tot een meerderheid te komen. Daarbij speelt ook mee dat het politieke landschap zich heeft verschoven — met name de opkomst van (extreem)rechtse fracties maakt het lastiger om stabiele coalities te vinden. En ja: het toetsen van wethouderskandidaten duurt ook langer dan vroeger.
Van de 324 gemeenten die wel al een college hebben, had ruim de helft (182) meer tijd nodig dan bij de vorige verkiezingen. Maar er zijn ook snellere gevallen: 115 gemeenten waren juist sneller klaar — Den Haag bijvoorbeeld, die in 2022 pas eind september een college had.
Leiden is de enige grote stad die nog in de formatie zit. Vorige maand viel daar de onderhandeling tussen PRO en D66 uiteen vanwege een gebrek aan vertrouwen.
Het huidige record voor langste formatie staat op naam van Vlieland — die in 2022 pas na 229 dagen een college had. Of Leiden dat gaat evenaren? We zien het na de vakantie.
Koreaans sterrenrestaurant serveert mieren op sorbet — en dat kan de kok nu duur te staan komen
Een bekend Koreaans restaurant in Seoul, met maar liefst twee Michelin-sterren, zit in de problemen omdat het jarenlang mieren heeft gebruikt als ‘garnering’ — ja, echt: op het ijs. De eigenaar, een sterrenkok die ook meedeed aan de Netflix-serie Culinary Class Wars, riskeert nu tot één jaar gevangenisstraf én een boete van bijna 12.000 euro.
Volgens het Zuid-Koreaanse ministerie van Voedselveiligheid heeft hij tussen 2021 en 2025 ruim 49.000 gedroogde mieren gebruikt — verspreid over meer dan 12.000 porties sorbet. Per bolletje strooide hij drie tot vijf mieren, afkomstig uit Thailand én de Verenigde Staten.
Maar hier zit de knoop: in Zuid-Korea mogen wel tien insectensoorten worden gegeten (zoals krekels, sprinkhanen en meelwormlarven), maar mieren staan nergens op de officiële lijst. Dus: verboden. En volgens de gezondheidsautoriteiten zaten de gebruikte mieren bovendien vol met zware metalen — wat het risico alleen maar vergroot.
Het onderzoek begon nadat gasten massaal over de mieren begonnen te praten op sociale media. De kok erkent wel dat hij ze gebruikte, maar zegt dat ze slechts in een paar gerechten van het vijftiengangenmenu voorkwamen — en dat maar 60% van zijn gasten er daadwerkelijk voor koos. De rest kreeg alternatieven zoals azijn of eetbare bloemen.
Als verdediging noemt hij ook dat restaurants elders — bijvoorbeeld in Denemarken, Australië en het VK — mieren wél op het menu hebben. Maar in Zuid-Korea telt dat niet. De rechter doet begin september uitspraak.
