Omwonenden van Tata hebben grotere kans op ernstige gezondheidsklachten
Een nieuw onderzoek laat duidelijk zien: mensen die in de buurt van het grootste industrieterrein in de regio IJmond wonen, krijgen vaker last van zware gezondheidsproblemen dan bewoners elders in Nederland. Denk aan longaandoeningen, hart- en vaatklachten, en maag- of darmklachten — allemaal vaker aanwezig bij mensen die binnen twee kilometer van dat terrein wonen.
Het onderzoek is uitgevoerd door het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel), op verzoek van Urgenda én de stichting Gezondheid op 1. Die laatste noemt het zelfs de grootste gezondheidsverkenning voor de IJmond tot nu toe. De bevindingen komen net na het Tata-nieuws van vanochtend — waarin bekend werd dat Tata Steel wordt vervolgd door het Openbaar Ministerie wegens mogelijke strafbare feiten, waaronder het opzettelijk en illegaal uitstoten van schadelijke stoffen.
Waarop is het onderzoek gebaseerd?
Nivel onderzocht ruim 40.000 patiëntendossiers uit de IJmond over het jaar 2024, en vergeleek die met maar liefst 197.000 dossiers uit andere regio’s in Nederland. En ja — de onderzoekers hebben rekening gehouden met allerlei persoonlijke factoren: leeftijd, geslacht, roken, overgewicht of obesitas, alcohol- of middelengebruik. Dus ook als mensen in de IJmond gemiddeld een minder gezonde leefstijl zouden hebben: dat is er statistisch uit gefilterd.
Wat valt op?
- Bij bewoners binnen 2 km van het grote industrieterrein komt COPD en bronchiëctasie (longschade door chronische ontstekingen) vaker voor.
- Kinderen hebben vaker last van bloedarmoede, diarree en oogontsteking.
- Ouderen (65+) krijgen vaker longkanker, hartritmestoornissen, TIA’s en dezelfde longschade.
- Er worden meer medicijnen voorgeschreven: niet alleen longkankermedicatie, maar ook pijnstillers.
- En patiënten worden vaker doorgestuurd naar specialisten — vooral naar longartsen.
Hoewel de naam ‘Tata’ in het onderzoek zelf niet expliciet wordt genoemd (er wordt gesproken over “het grootste industrieterrein in de IJmond”), wijzen de onderzoekers wel duidelijk op de rol van dit bedrijf. “Wat opvalt bij vergelijking met het platteland of andere zware industriegebieden, is dat sommige risico’s zeker vaker voorkomen in de IJmond”, legt Nivel-onderzoeker Michel Dückers uit. En dat beeld is niet nieuw: al drie keer eerder, in de afgelopen twintig jaar, kwamen vergelijkbare studies tot dezelfde conclusie.
En wat speelt er nog meer?
Naast dit gezondheidsonderzoek is er veel in beweging rondom het bedrijf: er wacht men op een uitspraak in een kort geding over een mogelijke miljardensubsidie van de staat, de actiegroep Gezondheid op 1 heeft daar tegen geklaagd, er zijn geschillen over vergunningen en fabriekssluitingen — en er loopt ook een massaclaim van omwonenden tegen Tata Steel. Vervuiling blijft de rode draad door al die kwesties heen.
Wrak van vermiste Pakistaanse Boeing gevonden – vijf bemanningsleden nog steeds zoek
Het is een nachtmerrie voor iedereen die met het vliegen te maken heeft: een vliegtuig dat op weg is naar de bestemming, plotseling uit beeld verdwijnt – en nooit aankomt. Dat gebeurde gisteren met een Pakistaanse Boeing 737 die onderweg was vanuit Sharjah (Verenigde Arabische Emiraten) naar Karachi. Het toestel zou landen op de luchthaven van Karachi, maar kwam daar nooit aan.
Kort voor het verdwijnen meldde de bemanning een probleem met het navigatiesysteem. Op dat moment bevond het vliegtuig zich nog zo’n 287 kilometer van Karachi. Verkeersleiders probeerden het toestel via radio nog veilig naar de luchthaven te leiden, maar na een paar minuten was het vliegtuig volledig van de radar verdwenen.
Direct daarna werd een grote zoekactie op touw gezet – zowel vanaf de lucht als vanaf zee. Gegevens van Flightradar24 wezen sterk in de richting van een neerstorting in zee: de laatste vluchtgegevens tonen een plotselinge hoogtevermindering, een korte herstelbeweging, en daarna een zeer snelle, oncontroleerbare daling.
Wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk. De Pakistan Airports Authority bevestigt dat het wrak is gevonden, maar dat vijf bemanningsleden nog steeds vermist worden. De zoektocht naar hen gaat onverminderd door – met helikopters, vliegtuigen én zoekboten.
Deborah vluchtte alleen naar Nederland en rondt opleiding in één jaar af
Twee jaar geleden trok Deborah, nog minderjarig, alleen vanuit Ethiopië naar Nederland — zonder familie, zonder kennis van de taal, zonder zekerheid over wat er zou komen. En nu? Woensdag stond ze op het podium van haar school in Breda om haar diploma te ontvangen. Een moment vol trots — en een hele prestatie: in slechts één jaar had ze de mbo-opleiding tot retailmedewerker bij Curio afgerond. Terwijl die opleiding normaal twee jaar duurt.
Toen ze aankwam, kende ze niemand en sprak ze geen woord Nederlands. Maar in slechts een half jaar leerde ze niet alleen praten én schrijven, maar ook denken en communiceren in een nieuwe taal. Daarna stapte ze direct in de opleiding — en haalde alles met vlag en wimpel. “Nu kan ik door naar mijn volgende stap”, zegt ze zelf.
Voor de diploma-uitreiking was ze zo zenuwachtig dat ze bijna niet kon slapen. Maar zodra ze haar diploma in handen kreeg, maakte de spanning plaats voor een enorme glimlach — en een gevoel van ‘ik heb dit écht gedaan’.
Een bijzondere leerling, vol doorzettingsvermogen
Haar mentor Oscar Slegers noemt haar prestatie gewoon ‘bijzonder’. “Ze heeft zichzelf echt bewezen — en laten zien hoe ver je kunt komen als je blijft doorgaan”, legt hij uit. Volgens hem was Deborah de perfecte leerling: sociaal, betrokken, volwassen voor haar leeftijd, en altijd klaar om anderen te helpen. De grootste uitdaging? De Nederlandse taal. “Dat vond ze soms zwaar, maar je zag het nergens terug in haar cijfers — die waren gewoon fantastisch.”
“Niet alle vluchtelingen zijn hetzelfde”
Deborah is trots op wat ze heeft bereikt — maar ze merkt ook dat er vaak vooroordelen bestaan. “Veel mensen denken dat vluchtelingen niet werken, niet studeren of geen Nederlands spreken. Maar dat is niet waar voor iedereen. Ik wil juist laten zien dat het ook anders kan.” Haar boodschap is duidelijk: “Ik heb hier heel veel geleerd — onder andere dat je moet blijven proberen. Geef nooit op. Het komt goed.”
Wat nu? Vliegtuigen!
Nederland bevalt haar goed: het onderwijs, de kansen, de mensen. En stilzitten? Dat is niet haar ding. Na de zomer begint ze aan de opleiding vliegtuigtechniek — waar ze alles leert over de elektronische systemen van vliegtuigen. “Ik houd echt van vliegtuigen”, vertelt ze enthousiast. En daarna? “Gewoon genieten van het leven.”
Trump belooft Zelensky: “Jullie mogen zelf Patriot-raketten bouwen”
Tijdens de NAVO-top in Ankara heeft Donald Trump aan Oekraïense president Volodymyr Zelensky beloofd dat de Verenigde Staten een licentie zullen verlenen waarmee Oekraïne zelf Patriot-onderscheppingsraketten mag gaan produceren. Een flinke stap — vooral omdat deze raketten nu al cruciaal zijn voor Oekraïne om Russische ballistische raketaanvallen af te weren.
Zelensky had op de top nog eens duidelijk gemaakt hoe hard zijn land op dit moment tegen het gebrek aan Patriot-systemen aanloopt. En Trump reageerde met een vrijwel onmiddellijke toezegging: “We gaan een fabriek neerzetten, zodat Oekraïne zelf Patriot-raketten kan maken. Dat kan snel gaan.” Of en wanneer die licentie daadwerkelijk wordt uitgegeven, is nog onduidelijk. Ook waar de fabriek precies komt, liet hij open.
Interessant genoeg klonk het gesprek tussen de twee leiders veel vriendschappelijker dan hun beroemde, chaotische ontmoeting in het Oval Office begin vorig jaar. Trump noemde de relatie nu “goed opgebouwd”, en Zelensky sloeg zelfs een positieve toon aan: “Ik ben ervan overtuigd dat u alles zult doen voor vrede.”
Zelensky legde ook uit waarom Rusland steeds weer nieuwe eisen stelt nu de oorlog zijn vijfde jaar ingaat: volgens hem is dat te wijten aan twee dingen — het stijgende aantal slachtoffers én de snelle technologische vooruitgang (zoals drones en geavanceerde luchtafweersystemen) die het slagveld compleet heeft veranderd.
Hij bedankte Trump voor de steun — en kondigde meteen aan dat hij ook wil praten over een mogelijke deal rond drones. Trump, intussen, klopte zichzelf tijdens het gesprek op de borst en herhaalde dat hij “veel oorlogen heeft beëindigd”. Over Oekraïne zei hij: “De oorlog is één van de makkelijkste — maar Poetin én Zelensky hebben allebei een moeilijk karakter.” Toch benadrukte hij dat beide partijen wel degelijk naar een akkoord willen en dat de VS veiligheidsgaranties zal bieden. “We willen levens redden.”
En terwijl dit gesprek liep, was er ook nog een hele andere spanning op de achtergrond: de Amerikaanse luchtaanvallen van vannacht op Iraanse doelen. Meer dan tachtig locaties zouden zijn getroffen — onder meer luchtafweersystemen, commandocentra en tientallen kleine boten van de Islamitische Revolutionaire Garde. Iran reageerde met vergeldingsaanvallen op Amerikaanse bases in de regio. Trump reageerde scherp: “We gaan Iran vanavond heel hard raken. We zien wel hoe het loopt, maar ik ben niet blij met ze.” Eerder op de dag noemde hij het Iraanse regime al “tuig” en suggereerde hij dat het staakt-het-vuren met Iran voorbij lijkt.
🎭 Einde carnavalsdonderdag: “Het echte Oeteldonkse feestje is weg”
Het Oeteldonkse carnaval mag vanaf dit jaar niet meer op donderdag beginnen — en dat zit de horeca echt dwars. Hoewel het besluit al lang in de maak was, voelt het voor veel ondernemers als een harde klap. Populaire evenementen zoals de Worstenbrôôdwee en Roet Korte Put, die traditioneel op carnavalsdonderdag plaatsvonden, verdwijnen gewoon… poef!
Marcel van Zwam van Café De Paternoster aan de Markt zegt het recht uit: “Ik vind het jammer.” Zijn café stond altijd al om twaalf uur ’s middags open voor de Pre KP & Worstenbrôôdwee — en sloot om zes uur ’s avonds. Precies op dat moment begon de echte Oeteldonkse sfeer: mensen kwamen juist op donderdag op zoek naar het ‘ouderwetse’, gezellige, lokaal gevoel. “Daar kwamen Oeteldonkers elkaar nog écht tegen. Tijdens de drukke carnavalsdagen daarna gebeurt dat veel minder.”
Maar nu? Horeca met alcoholverkoop mag op donderdag pas om zes uur ’s avonds open — tenzij er een speciale ontheffing is. Wel mogen ze op vrijdag al vanaf negen uur ’s ochtends open, in plaats van pas vanaf drie uur ’s middags. Marcel ziet daar weinig winst in: “Er is geprobeerd om alle partijen tevreden te stellen, maar ik denk dat het probleem alleen maar verschuift. Winkeliers leveren de hele vrijdag in om er donderdag een paar uurtjes bij te krijgen. Voor bewoners blijft het druk op zowel donderdag als vrijdag — en de horeca levert gewoon in. Ik zie dus eigenlijk geen winnaars.”
Ook Roel Immens van Stichting Korte Putstraat en mede-organisator van Roet Korte Put neemt afscheid “met pijn in het hart”. Het evenement was enorm populair — altijd stijf uitverkocht. Dat betekent niet alleen een emotionele klap, maar ook financiële gevolgen. En voor veel Oeteldonkers was het een soort ‘ontsnapping’: “Zij konden hiermee de drukke carnavalsdagen laten voor wat ze zijn.”
Roel ziet wel in dat carnaval zich door de jaren heen heeft veranderd — en dat soms aanpassingen nodig zijn. “Als horeca zijn we daar onderdeel van. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: carnaval op een zo goed mogelijke manier vieren.” Vorig jaar deed hij zelfs een enquête onder bezoekers: 95 procent gaf aan ook op vrijdag aanwezig te willen zijn als het evenement dan zou plaatsvinden. Nu volgt snel een gesprek met de burgemeester over wat er wél mogelijk is. “We hebben als straat en bestuur maar één doel: ons mooie evenement zo goed mogelijk waarborgen voor de toekomst.”
Burgemeester Jack Mikkers erkent de pijn: “Het is een verschrikkelijk besluit. Ik snap dat ik de ondernemers hiermee beperk en dat ik achter de voordeur van de horeca kom.” Hij verwijst naar de wijziging in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), waarin staat dat op de donderdag vóór carnaval geen carnavalsevenementen meer zijn toegestaan. Maar volgens hem was er geen andere keus: “We zaten op zes dagen carnaval, dat is echt te veel. De donderdag begon zoveel druk op de stad te leggen dat we de balans moeten herstellen. De grens is bereikt.”
NVWA pakt enorme hoeveelheden verboden vapes en snus op
De NVWA heeft vorige week een gigantische hoeveelheid illegale vapes en nicotinezakjes (ook wel snus genoemd) in beslag genomen — samen ruim 427.000 stuks. Dat is de grootste ooit gevonden partij van dit soort producten in Nederland.
Wat is er precies gevonden?
In een magazijn van een expeditiebedrijf bij Rotterdam troffen douanemensen tijdens een routinecontrole een grote lading vapes aan. Omdat het aantal verdacht hoog leek, werd direct de NVWA ingeschakeld. Het bleek om meer dan 277.000 vapes met zoete smaken te gaan — denk aan frisdrank, fruit of snoep — waarschijnlijk specifiek bedoeld voor de Nederlandse markt. Deze vapes werden vrijdag vorige week al in beslag genomen.
Tegelijkertijd kwamen de politie en de douane eerder die week al op twee andere locaties 150.000 doosjes nicotinezakjes tegen:
– 70.000 doosjes in een opslagbox in Utrecht
– 80.000 doosjes in een bedrijfspand in Rotterdam
Waarom is dat zo’n probleem?
Zoete vapes én nicotinezakjes zijn in Nederland verboden. Ze zijn sterk verslavend en gezondheidsrisico’s, vooral voor jongeren. De overheid wil juist voorkomen dat jonge mensen hiermee beginnen — vandaar dat de illegale handel zo streng wordt aangepakt.
Om het gebruik van deze producten terug te dringen, heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ook een Actieplan tegenvapen opgesteld. En ja: alle in beslag genomen vapes en zakjes worden vernietigd. De eigenaren moeten bovendien zelf opdraaien voor de vernietigingskosten.
