Buurt vreest voor omvallende bomen: ‘Het is wachten tot het misgaat’
In de Toulousehof in Eindhoven slaan bewoners bij elke storm flink aan het zweten. De straat is namelijk bezaaid met reusachtige bomen die er volgens de buurtbewoners helemaal niet thuishoren. Greg Cardon is bang dat die enorme bomen elk moment om kunnen vallen. “Het is gewoon wachten tot het gebeurt.”
Aan weerskanten van de straat staan Gleditsia’s, ook wel valse christusdoorns genoemd. Die bomen zijn veel te groot voor de smalle straat in deze typische jarenzeventigwijk. Ze staan pal langs de erfgrenzen, waardoor het op sommige plekken flink knijpen is. Volgens de buurtbewoners hebben al meerdere automobilisten een lekke band gereden tegen de stoepranden rond de bomen.
Greg heeft er één voor zijn huis staan, op een paar meter van zijn raam. “Als ik de krant lees op mijn laptop, is het hartstikke donker. Dan moet het licht aan. De tegels komen omhoog. Ik weet niet hoelang het duurt voordat de wortels mijn gevel bereiken.” Zijn dak zit vol mos, en dan heb je het nog niet eens over de vogelpoep gehad. “Je moet je auto echt één keer per week schoonmaken.”
Overbuurvrouw Louise kreeg het afgelopen weekend een flinke schok door de harde wind. “Twee takken vielen op mijn huis. Ik ben nu met de verzekering aan het kijken of het vergoed wordt. Twee grote panelen van de overkapping zijn kapot en er zit een deuk aan de bovenkant.” De schrik zit er goed in als er een storm wordt voorspeld. “Wij kijken met z’n allen met angst en beven naar al die bomen.”
De bewoners zijn het spuugzat dat de gemeente niets doet. Ze hebben al meerdere keren geklaagd. Ze willen kleinere bomen, of dat de boompjes flink worden gesnoeid. “Ik snap best dat deze bomen belangrijk zijn voor het groen, maar de gemeente moet ze op z’n minst netjes snoeien zodat er geen gevaar is voor de burgers.”
“Als het hard waait, is de kans dat takken afbreken heel groot”, zegt bewoner Graham Bennett. “Het is onveilig. Deze bomen horen gewoon niet in deze straat thuis. Ze zijn te groot.” Hij wijst naar de daken. “De woningen worden beschadigd. Deze bomen horen in het bos thuis.”
Bij bewoner Simon in ’t Hout groeit een boom scheef richting zijn woning. “Die boom staat helemaal scheef. Als je aan de straatkant van deze boom staat, zit er helemaal geen boom boven je. Ik heb er veel over geklaagd, maar ze doen er helemaal niks aan.” “Die takken gaan een keer vallen. Dat zie je wel bij andere bomen. Ik vind het niet fijn om een auto eronder te zetten. Die takken hebben een doorsnede van veertig tot vijftig centimeter en zijn behoorlijk lang. Je zal zo’n tak maar op je hoofd krijgen.” Simon heeft in een paar jaar tijd vijf keer melding gemaakt. “Er gebeurt niks. Ik maak me al jaren zorgen. Het is wel frustrerend, maar je kan er niet zoveel tegen doen.”
Waarom Krijgt een Verkrachter Strafvermindering? Zes Vragen en Antwoorden
Het onderzoek van RTL Nieuws laat zien dat het bij zware zaken soms flink kan spoken. De vonnissen die we hebben bekeken, zitten vol met schokkende details. Het is dan ook niet gek dat het geven van strafvermindering aan daders voor veel ophef zorgt. Toch heeft die korting alles te maken met een belangrijk recht: het recht van elke verdachte op een eerlijk proces. Dit recht staat vast in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Een eerlijk proces betekent dat de zaak binnen een bepaalde ‘redelijke termijn’ moet worden afgerond. Waarom is dat belangrijk? Zo blijft een verdachte niet te lang in onzekerheid over zijn straf. Ook kan er sneller worden gestart met bijvoorbeeld therapie of begeleiding, wat vooral bij jeugddetentie of tbs cruciaal is. Wat die ‘redelijke termijn’ precies is, hangt af van het type zaak. Als iemand zijn proces in vrijheid mag afwachten, moet de zaak meestal binnen twee jaar klaar zijn. Dit betekent dat het politieonderzoek, de vervolging door het Openbaar Ministerie en de uitspraak van de rechter binnen die tijd afgerond moeten zijn. Voor minderjarigen en mensen die vastzitten in voorlopige hechtenis geldt een termijn van zestien maanden. Gaat iemand in hoger beroep, dan begint de teller opnieuw. Soms mag een zaak langer duren dan de redelijke termijn. Bijvoorbeeld als het een heel ingewikkelde zaak is met meerdere verdachten of een internationale kant. Ook kan de zaak vertragen door verzoeken van de dader of zijn advocaat – dan ligt de schuld niet bij de politie of de rechter.
De Algemene Rekenkamer, een belangrijke controleur van de overheid, ziet al jaren dat de normen voor de duur van strafprocessen worden overschreden. Het is lastig om precies te wijzen waar de vertraging ontstaat. Daarom heeft de Rekenkamer de minister van Justitie en Veiligheid al vaker gevraagd om onderzoek te doen. De minister heeft onlangs toegezegd dat onderzoeksbureau TNO dit gaat bekijken. De Rekenkamer heeft wel al een aantal oorzaken genoemd. Denk aan de coronapandemie en de hack bij het Openbaar Ministerie, die voor vertraging zorgden. Maar de voornaamste reden is dat partijen zoals politie, OM en rechtspraak niet goed samenwerken. Een voorbeeld: de politie richt zich meer op zedenzaken, waardoor er meer van dit soort zaken binnenkomen bij het OM en de rechtspraak. Maar als die er niet op zijn voorbereid, zijn er niet genoeg mensen om alles te behandelen. De hoogte van de strafvermindering hangt af van twee dingen: welke straf zou iemand normaal hebben gekregen, en hoeveel te laat is de uitspraak? Bij een vertraging tot zes maanden is de norm meestal een korting van 5 procent. Duurt de zaak zes tot twaalf maanden te lang, dan is dat doorgaans 10 procent. Bij vertraging van meer dan een jaar moeten rechters zelf een passende strafkorting bepalen. Voorbeeld: iemand die normaal zestig maanden (vijf jaar) cel zou krijgen, wacht elf maanden te lang op zijn vonnis. Die heeft dan recht op zes maanden (10 procent) strafkorting. In de honderden zaken van moord, doodslag en zedenmisdrijven die RTL Nieuws verzamelde, was er bij meer dan 85 zaken een korting van een jaar of meer. In vijf gevallen was de straf zelfs met drie jaar verminderd. Nee, het geldt voor alle soorten misdrijven. Ons onderzoek richtte zich op zware delicten, maar we zagen ook voorbeelden van oplichting, mishandeling, drugsdelicten en verkeersmisdrijven. Zo kreeg onlangs een man die zonder rijbewijs en onder invloed te hard reed en een dodelijk ongeluk veroorzaakte, een strafkorting van vier maanden. Een inbreker met een vertraging van twee jaar en twee maanden hoefde niet de cel in, wat zonder vertraging wel was gebeurd. En eergisteren werd een boete voor een witwasser met een kwart verminderd, omdat de zaak maar liefst elf jaar te lang duurde. In de wet staat alleen dat verdachten recht hebben op compensatie als hun zaak te lang duurt. Voor slachtoffers is die regel er niet. Zij kunnen wel schadevergoeding krijgen voor wat hen is aangedaan, maar niet voor een traag proces. Slachtoffers en nabestaanden vinden dat oneerlijk, omdat ook zij last hebben van de vertraging. We spraken slachtoffers die zeggen dat de uitspraak voor hen het moment was om te beginnen met verwerken. Dat de dader dan wordt beloond voor het lange wachten, terwijl zij niets krijgen, voelt als een klap in het gezicht.
Het verhaal van Anne: een missie na het verlies van zijn dochtertje
De wereld van vader Anne van Soest uit Tilburg stond compleet op zijn kop toen zijn dochtertje Angelique in 1993 overleed aan een bloedvergiftiging door de meningokokbacterie. Anne wilde andere ouders dit leed besparen en zamelde geld in. Met dat geld wordt sinds begin dit jaar veelbelovend onderzoek gedaan in het Máxima MC in Veldhoven. “Zo is Angelique niet voor niks gestorven”, zegt hij geëmotioneerd.
Anne herinnert zich nog ieder detail van de heftige periode voor hem en zijn gezin. “Het was zondagmiddag en Angelique was heel ziek. Ze was nooit ziek, ze was pas 18 maanden oud”, blikt hij terug. Bezorgd haastten Anne en zijn vrouw zich naar de huisarts, waar ze werden doorverwezen naar het Amsterdam Medisch Centrum (AMC). “Er werd meteen gezegd: dit is niet goed. Ze had vier paarse stipjes op haar buik en was erg ziek. Dan wordt uitgelegd dat je kind meningokokkensepsis heeft.” Dat is een zeer ernstige en levensbedreigende bloedvergiftiging veroorzaakt door de meningokokkenbacterie.
De ouders zagen de toestand van Angelique steeds verder verslechteren, maar in 1993 kon het ziekenhuis niet zoveel doen als vandaag de dag. “Er moesten testen opgestuurd worden naar het lab waarop we 48 uur moesten wachten. Ook de kennis en kunde was toen een stuk minder dan nu”, zegt Anne. Angelique begon steeds vaker weg te vallen en moest zelfs gereanimeerd worden. “En dan is het 13 juli, één minuut over één ’s nachts, en dan is ze je dochter nog wel, maar leeft ze niet meer”, vertelt de vader geëmotioneerd.
Het grote gemis is ruim dertig jaar later nog altijd voelbaar, maar Anne maakte van zijn verdriet een missie en sloot zich aan bij het Zeldzame Ziekten Fonds (ZZF). “Wij zamelen geld in voor onderzoek naar zeldzame ziektes en hopen te bereiken dat kinderen niet meer aan deze ziektes overlijden. Elk kind is er één teveel”, vertelt Charles Ruijgrok, oprichter van ZZF.
De poeptest: een doorbraak in het onderzoek
Met het geld dat het fonds ophaalt, wordt onder andere onderzoek gedaan naar de ontlasting van baby’s. De methode is jaren geleden ontwikkeld door kinderarts Tim de Meij van het AMC, maar wordt sinds begin dit jaar ook in het Máxima MC in Veldhoven gebruikt. Kinderartsen zien dat veel kinderen ziek kunnen worden van bacteriën, die infecties kunnen veroorzaken in het bloed en de hersenvliesvloeistof.
“Wij hebben een test ontwikkeld waarmee we die bacteriën al kunnen herkennen, voordat een kind ziek wordt”, legt neonatoloog Hendrik Niemarkt uit, die samen met arts en onderzoeker Maartje van Gisbergen de poeptest onderzoekt in het MMC. “Dat geeft ons in de toekomst mogelijk extra tijd en ruimte om vóór het ziekteproces of vroeg in het ziekteproces een kind te behandelen.”
Met deze poeptest wordt binnen enkele uren duidelijk wat voor bacteriën een kind met zich meedraagt. “Dan kunnen we het kind in de gaten houden of starten met de behandeling. Nu moeten we namelijk wachten tot een kind ziek is en dan kunnen we al te laat zijn”, vertelt Niemarkt.
De hoop voor de toekomst
De eerste resultaten van het onderzoek zijn veelbelovend. “Als we er zo vroeg bij zijn, kunnen we in de toekomst baby’s en jonge kinderen helpen om minder ziek te worden en zouden zij het zelfs kunnen overleven. Dat is een droom”, zegt de kinderarts stralend. Samen met onderzoekers van het AMC kijken Niemarkt en Van Gisbergen of ze de methode in de toekomst kunnen gebruiken in de kinderklinieken in ons land.
Ook vader Anne volgt het onderzoek op de voet en hoopt dat andere ouders niet hetzelfde overkomt als hem. “Zo is Angelique niet voor niets gestorven. Ik hoop dat we hiermee kinderen kunnen redden en ouders het grote verdriet kunnen ontnemen. Dat verdriet is niet uit te drukken en zit diep in je ziel”, sluit de Tilburger geëmotioneerd af.
Honderden zware criminelen kregen straf korting omdat hun rechtszaak te lang duurde
Een vader die zijn eigen dochter misbruikte: twee maanden straf eraf. Een docent die seks had met een minderjarige leerling op kamp: ook twee maanden eraf. En iemand die probeerde te moorden: drie jaar minder cel. Dit is maar een klein deel van de zaken waarin daders de laatste maanden een lagere straf kregen, simpelweg omdat hun zaak te lang duurde.
Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat dit steeds vaker gebeurt. Ze keken naar vonnissen voor misdrijven zoals moord, verkrachting en ontucht. In totaal vonden ze 669 zaken waarin daders een strafkorting kregen omdat het te lang duurde voordat ze veroordeeld werden. Vooral de laatste jaren loopt het hard op: in de eerste helft van dit jaar zijn er al meer strafkortingen gegeven dan in heel 2022.
Voor slachtoffers en nabestaanden is dit keihard. Neem Wesley van Gerwen. Zijn dochtertje Xaja was pas 14 maanden oud toen ze overleed na mishandeling door de nieuwe vriend van haar moeder. In eerste instantie kreeg de dader 22 jaar cel, maar in hoger beroep werd dat al acht jaar minder. En omdat de hele zaak zo lang duurde, haalde de rechter er nog eens twee jaar af. Uiteindelijk bleef er maar 12 jaar over. “Ik kreeg kortsluiting”, zegt Van Gerwen. “Ik ben boos de rechtszaal uitgelopen.” De vertraging kwam onder andere door corona, maar dat snapt hij niet. “Ook wij moesten twee jaar langer wachten. Waarom wordt alleen de dader gecompenseerd?”
Ook Anne (27) heeft dit meegemaakt. Ze was als tiener wereldkampioen kickboksen, maar werd jarenlang misbruikt door haar trainer. Na haar aangifte duurde het vier jaar voordat hij veroordeeld werd. De rechter gaf hem tien maanden strafkorting, waardoor hij na een jaar al vrij was. “Eerst was ik opgelucht dat er eindelijk een uitspraak was”, zegt Anne. “Maar toen voelde het alsof hij het slachtoffer was van het systeem, in plaats van de dader in een zedenzaak. Dat vond ik heel pijnlijk.”
Elke verdachte heeft recht op een eerlijk proces, en dat hoort binnen een redelijke termijn te gebeuren – meestal twee jaar. Maar omdat het steeds langer duurt van politieonderzoek tot aan de rechtszaak, wordt die termijn vaker overschreden. In 2008 gebeurde dat nog bij 1 op de 12 zaken, nu is dat al bij een kwart.
De Algemene Rekenkamer is er kritisch over. Die waarschuwt al jaren dat de strafrechtketen vastloopt. Ze hebben al 39 rapporten geschreven, maar de problemen blijven. “Ministers hebben beloofd dat het beter zou worden, maar sinds 2019 is de doorlooptijd nooit gehaald”, zegt Ewout Irrgang van de Rekenkamer. Oorzaken zijn er genoeg: meer politieonderzoek, zoals naar telefoons en computers, psychologische rapporten die lang duren, en vooral slechte samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie en de rechtspraak. “Als de politie en het OM meer doen aan zedenzaken, maar de rechtspraak volgt niet, ontstaat er een prop.”
Ook de Tweede Kamer wil dat minister David van Weel van Justitie en Veiligheid het nu echt aanpakt. Hij beloofde een Deltaplan, maar dat komt pas volgend jaar, niet deze zomer. Van Weel geeft toe dat slachtoffers er last van hebben: “Je wil dit achter je kunnen laten en door met je leven.” Maar over het onderzoek van RTL Nieuws wil hij niks specifieks zeggen, omdat hij de vonnissen niet zelf heeft bekeken.
De Raad voor de Rechtspraak, politie en het OM zeggen in een reactie dat ze de problemen herkennen en eraan werken, maar dat het niet makkelijk is om ze op te lossen.
RTL Nieuws onderzocht 156.000 openbare strafvonnissen van de afgelopen jaren. In 2008 noemde 8 procent van die vonnissen een overschrijding van de redelijke termijn, in de eerste helft van 2026 was dat al 25 procent. Voor zware misdrijven controleerden ze de zaken handmatig en vonden ze 669 zaken waarin de straf lager was vanwege te lange procedures.
Man (21) heeft rijbewijs net terug en moet ‘m 6 uur later alweer inleveren
In Den Bosch heeft een 21-jarige automobilist donderdagmiddag laten zien dat hij maar moeilijk van zijn fouten leert. De man was al twee keer eerder gepakt voor rijden onder invloed, maar kreeg zijn rijbewijs pas zes uur terug toen hij opnieuw in de fout ging. Agenten lieten hem stoppen op de Sint Teunislaan in Den Bosch, waar hij positief testte op zowel alcohol als drugs. De politie denkt dat hij de wietlucht probeerde te verdoezelen door parfum in zijn mond te sprayen, waardoor de alcoholtest mogelijk hoger uitviel. Er wordt nu bloedonderzoek gedaan om zeker te weten of hij te veel had gedronken. Tot die uitslag binnen is, is hij zijn rijbewijs in ieder geval weer kwijt.
Tibetaanse activist steekt zichzelf in brand voor VN-gebouw in New York
Voor het VN-hoofdkwartier in New York heeft een Tibetaanse man zichzelf in brand gestoken uit protest tegen de Chinese bezetting van Tibet. De man overleed aan zijn verwondingen. Het gebeurde gisteravond rond 18.30 uur ter plaatse. De politie trof hem zwaar verbrand aan, bracht hem naar het ziekenhuis, waar hij later dood werd verklaard. De politie onderzoekt de zaak, maar heeft nog niks gezegd over een motief.
Volgens Voice of Tibet, een platform van Tibetaanse ballingen, gaat het om activist Lobga Rangzen. Hij woonde de afgelopen twintig jaar in de VS en werkte daar als Uber-chauffeur. Op beelden is te zien hoe de man, gekleed in een monniksgewaad, rustig naar het VN-gebouw loopt, een Tibetaanse vlag naast zich neerzet en zichzelf in brand steekt. Daarna blijft hij tientallen seconden bijna roerloos staan, waarna hij op de grond gaat liggen. Terwijl auto’s voorbijrijden en toeteren, snelt een hulpverlener toe die de vlammen met een brandblusser dooft.
Tijdens de brand strooide Rangzen briefjes rond met onder andere de tekst China out of Tibet, een bekende leus van de Tibetaanse onafhankelijkheidsbeweging. Een vriend en collega-Uberchauffeur zei tegen The New York Post dat Rangzen iemand was die zich met vreedzaam protest verzette tegen de Chinese overheersing van Tibet.
Tibet staat sinds 1950 onder Chinees gezag. Peking noemt dat een “vreedzame bevrijding”, maar mensenrechtenorganisaties en Tibetaanse ballingen spreken al jaren van onderdrukking van de Tibetaanse cultuur, religie en politieke vrijheid. De spanningen zijn de laatste jaren verder opgelopen. De VS en de Europese Unie hebben deze week hun zorgen geuit over een nieuwe Chinese wet over etnische eenheid. Die wet moet volgens Peking de nationale samenhang versterken, maar critici vrezen dat die de druk op minderheden zoals Tibetanen en Oeigoeren nog groter maakt.
Zelfverbrandingen komen vaker voor onder Tibetanen die protesteren tegen het Chinese bewind. Sinds 2009 hebben meer dan 150 Tibetanen zichzelf in brand gestoken, volgens de International Campaign for Tibet. Een deel daarvan gebeurde buiten Tibet, onder Tibetanen in ballingschap.
Buitenland
