VS stopt met aids-steun aan Zuid-Afrika: ‘Ramp in slow-motion’
Waar gaat dit over?
Het geld dat Zuid-Afrika normaal krijgt uit het Amerikaanse PEPFAR-programma – speciaal bedoeld om aids te bestrijden – wordt stopgezet. In 2024 ontving het land nog ongeveer 400 miljoen euro voor die hulp. De resterende steun wordt stap voor stap afgebouwd. In 2025 hadden ruim 8 miljoen mensen in Zuid-Afrika hiv, oftewel 12,9 procent van de hele bevolking. Afrika-correspondent Sophie van Leeuwen zegt: “Men is hier bang dat het virus zich meer gaat verspreiden, omdat het minder wordt onderdrukt.”
Wat zegt Zuid-Afrika er zelf over?
Het gezondheidsministerie van Zuid-Afrika laat weten dat het niet is geïnformeerd door de VS over het besluit om de steun te stoppen. Wel zegt het dat er al lang wordt gewerkt aan een plan om minder afhankelijk te worden van Amerikaanse hulp. “Men is hier ook wel realistisch, dat Zuid-Afrika zelf meer moet bijdragen”, vertelt Van Leeuwen. “Er is de afgelopen jaren veel kennis opgebouwd. Maar men ziet liever dat de steun langzaam afneemt, met een meerjarenplan om zelfstandiger te worden.”
Wat gebeurt er nu al?
Sinds vorig jaar krijgt Zuid-Afrika al minder geld uit de VS voor de bestrijding van hiv en aids, omdat Washington besloot USAID stop te zetten. Het geld ging vooral naar salarissen van zorgmedewerkers en mensen die voorlichting geven. “Het is een ramp in slow-motion”, zegt Van Leeuwen. “Het wegvallen van financiële hulp leeft hier heel erg. Het afgelopen jaar zijn al veel mensen hun baan verloren, zoals mensen die voorlichting geven en naar sloppenwijken gaan om kwetsbare mensen op te zoeken.”
“Als die projecten worden stopgezet, bestaat het risico dat een nieuwe generatie opgroeit zonder de voorlichting en medicatie die hun ouders kregen. Dan groeit het probleem alleen maar verder, en wordt de bestrijding ook complexer en duurder.”
Waarom stopt de VS de steun?
Washington zou de steun intrekken vanwege ‘het uitblijven van aantoonbare vooruitgang met betrekking tot beleidsverzoeken van de regering’, meldt nieuwssite Politico. “De eisen van de regering hebben niets te maken met de manier waarop het programma functioneert of met de volksgezondheid”, schrijft The New York Times. Het besluit komt omdat de VS zegt dat Zuid-Afrika witte Afrikaners – afstammelingen van Nederlandse kolonisten die zich vanaf 1652 in Zuid-Afrika vestigden – discrimineert. Trump beweert dat zij doelwit zijn van racisme en geweld, en sprak meerdere keren over een ‘witte genocide’: de complottheorie dat witte mensen doelbewust zouden worden verdrongen. Ook vindt de VS dat Zuid-Afrika zelf meer geld moet vrijmaken voor aidsbestrijding. De Zuid-Afrikaanse overheid ontkent de aantijgingen.
“Dat zijn leugens”, zegt Van Leeuwen. “Er is geen sprake van genocide op witte Afrikaners. Wel is Zuid-Afrika een heel onveilig land, waar elke dag gemiddeld 60 mensen worden vermoord.” “Veel slachtoffers zijn meestal jonge mannen in arme wijken, zoals de voorsteden van Kaapstad. Daar belanden jongens al op jonge leeftijd in drugsbendes. Soms worden er witte boeren vermoord, maar het overgrote deel is zwart.”
De bredere context
“Zuid-Afrika is het meest ongelijke land ter wereld. De rijken worden steeds rijker, en de armen worden alleen maar armer. Dat leidt tot veel frustratie in de samenleving. De ongelijkheid hangt deels samen met de verspreiding van hiv, en met bendegeweld. En het kan nog heel wat jaren duren voordat de situatie verbetert.” In Zuid-Afrika is ook veel spanning over migratie. Wat begint als protest tegen illegale migratie, slaat in sommige wijken om in geweld tegen buitenlanders. Migranten slaan op de vlucht.
Iran dreigt opnieuw met sluiten Straat van Hormuz na Israëlische acties in Libanon
Iran zegt dat het de belangrijke olieroute Straat van Hormuz weer heeft afgesloten voor handelsschepen. Dit is een reactie op Israël, dat volgens Iran vannacht het bestand met Hezbollah heeft geschonden. Israël voerde namelijk aanvallen uit op Zuid-Libanon.
De Israëlische strijdkrachten geven aan dat ze werden bestookt met vijftig raketten van Hezbollah. Als reactie daarop hebben ze tientallen Hezbollah-doelen aangevallen. Het dodental van die aanvallen is inmiddels opgelopen tot 32, meldt Al Jazeera.
Hezbollah, dat door Iran wordt gesteund, zegt het bestand te respecteren. Maar de groep claimt wel het recht te hebben om zich te verzetten tegen Israëlische pogingen om Libanees grondgebied in te nemen. Volgens Hezbollah rukten Israëlische troepen op richting de stad Nabatiye.
Gistermiddag om 15.00 uur ging er een nieuw bestand in tussen Israël en Hezbollah. Dit moest een einde maken aan de gevechten in Libanon. Een einde aan die strijd is een belangrijke voorwaarde voor de intentieverklaring die de VS en Iran de afgelopen week hebben getekend. Iran steunt Hezbollah en heeft in alle gesprekken duidelijk gemaakt dat een staakt-het-vuren ook voor Libanon moet gelden.
Oranje-fans zetten Houston op zijn kop met kleurrijke mars
Duizenden Oranjesupporters en voetballiefhebbers trekken in Houston door de straten tijdens de traditionele fanwalk naar het stadion. Daar speelt het Nederlands elftal straks om 19.00 uur lokale tijd de tweede wedstrijd op het WK, tegen Zweden in het NRG Stadium.
Al vroeg in de ochtend verzamelden fanatieke fans zich bij een ander stadion, waar ze om 08.45 uur (lokale tijd) vertrokken voor hun tocht. De bekende oranje dubbeldekker voert de stoet aan, zoals altijd. Ondertussen kwamen Zweedse supporters op een andere plek bijeen en zijn ook onderweg naar het stadion.
Het is inmiddels een vaste traditie dat Oranje-fans voor grote toernooien zo’n fanwalk organiseren. Bij de eerste wedstrijd van het Nederlands elftal, vorige week in Dallas, liepen zo’n 15.000 mensen mee. Toen sloten ook veel niet-Nederlanders aan, en in Houston lijkt hetzelfde te gebeuren.
De lokale zender Fox26 doet liveverslag van de mars en sprak met fans, van wie de meesten ‘gewoon’ Amerikaans blijken te zijn. Een verslaggever merkte bij de start ook op dat er ondanks het vroege tijdstip al “drankjes voor volwassenen” werden genuttigd.
Tot ’s nachts bier drinken op TU/e voor 1,89 per glas: “Hebben hier alles”
Van 240 naar bijna 14.000 studenten – zo hard is het gegaan op de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e), die dinsdag 23 juni 70 jaar bestaat. Het terrein voelt als een dorp in de stad. “We hebben hier alles”, zegt student Veerle Martens. “Een supermarkt, cafés, een zwembad en een heel sportcentrum. Het is een soort Center Parcs voor de jeugd.”
Cafés op de campus zijn doordeweeks tot twee uur ’s nachts open. Als lid van een studentenvereniging betaal je hier maar 1,89 euro voor een glas bier. Het is half twaalf in de ochtend – zes studenten zitten al aan het bier in een van de cafés. Renske is 21 geworden en dat willen ze vieren. “En we gaan spelletjes spelen”, zegt Veerle. “Hoort ook bij het studentenleven. Er is genoeg te doen en altijd wat te beleven.”
Voor liefde hoef je het terrein niet af
“Dat dorpse zie je ook als je hier buiten loopt”, vertelt Veerle. “Heel veel mensen zitten te picknicken. Je zegt elkaar gedag. Je kent ook veel mensen. Bepaalde groepen zitten altijd op bepaalde plekken. Dat is in een dorp ook zo – je trekt een beetje naar je eigen groepen toe.”
Op het terrein vind je een kapper, kinderopvang, fietsenmaker én een filmzaal. “Ik ken mensen die nooit van de campus afkomen”, zegt student Leander Oudakker (25). Ook voor de liefde hoef je het terrein niet af. “Hier ontstaan heel veel romances.” Leander werkt ’s avonds als vrijwilliger in het café waar de zes studenten hun biertje drinken.
Hoofdprijs voor de locatie
Het campusterrein is een plek waar Leander twee studies volgt, woont én werkt. Hij loopt naar de nieuwe woontoren Castor, waar hij op de twaalfde verdieping een studio heeft. Als student betaalt hij 840 euro huur per maand. “Je betaalt de hoofdprijs voor de locatie. Eindhoven is een dure stad aan het worden.” Met 400 euro huursubsidie is het nog te doen.
In zijn woontoren wonen driehonderd studenten. Elke verdieping heeft een eigen ontmoetingsruimte met een thema – zoals samen film kijken, sporten of muziek maken. Ook kun je een grotere ruimte huren om samen te koken of een feestje te vieren.
Japanse cultuurvereniging
Op het universiteitsterrein kunnen studenten zich prima vermaken bij een van de vele verenigingen. Er is zelfs een zweefvliegclub. Leander is vaak bij de Japanse cultuurvereniging te vinden. “Het is ook wel een klein beetje een vereniging voor nerds die een excuus zoeken om samen te komen.” Ondertussen zijn de verenigingen ook goede plekken om vrienden te maken. “Het is anders best moeilijk om een sociaal leven op te bouwen.”
Het centrum van Eindhoven is maar tien minuten lopen – toch is hij daar niet vaak te vinden. “Ik zit hier vooral op de campus, maar soms kom ik in de binnenstad. Gewoon om even iets anders te zien.”
Iedereen is welkom
Op het universiteitsterrein en zeker in de bar ziet Leander veel romances ontstaan. “Vaak is de bar op de universiteit voor een bepaalde groep, maar hier is iedereen welkom. Willekeurige groepen komen hier samen.” Volgens Leander is het ideaal om op de campus te wonen. ”Je zit niet vast aan de trein- of bustijden. Als je mee wilt doen aan het studentenleven, is het perfect om zo dichtbij te wonen.”
Wie het zich afvraagt: zelf heeft Leander de liefde nog niet gevonden op de campus.
Delano liet groot Aston Martin-logo tatoeëren: ‘Ze vonden me knettergek’
Dinteloord – Delano Craanen-Vreeken (30) is niet zomaar een autofan; hij is compleet weg van Aston Martin. Zijn obsessie voor het Britse automerk is zo groot dat hij het logo op zijn rug liet zetten. En wie is de schuldige? James Bond, natuurlijk.
“Het begon toen ik als 6-jarig ventje een James Bond-spel kreeg voor mijn Nintendo 64”, vertelt Delano. “Ik was er helemaal gek op en speelde het uren aan een stuk. Toen mijn ouders zeiden dat er ook films van James Bond waren, wilde ik die meteen zien. Op mijn zevende zag ik in Die Another Day een Aston Martin Vanquish. Het geluid van die auto vond ik magistraal. Ik was op slag verliefd.”
Via internet leerde hij door de jaren heen alles over het merk. “De geschiedenis en de link met James Bond vind ik geweldig. Ook de lijnen, de elegantie en de souplesse van de auto’s spreken me aan. En dan dat geluid, hoe ze rijden en schakelen. Daar val ik voor. Het klinkt misschien raar, maar zo’n auto bewonder ik net als een mooie vrouw.”
Volgens Delano is Aston Martin uniek. “Het is een merk dat heel lang bijna alles met de hand maakte. Echt vakmanschap. Dat zie je niet bij veel auto’s.”
Zijn liefde voor het merk wilde hij op een bijzondere manier laten zien. “Ik wil altijd iets speciaals, iets wat niemand anders heeft. Ik draag Aston Martin zo’n warm hart toe en weet zeker dat ik voor altijd fan blijf. Daarom wilde ik het logo voor eeuwig op mijn lichaam.”
Niet iedereen begreep die keuze meteen. “Mensen zeiden: je bent knettergek, een automerk? Waarom zou je dat doen?” Toch liet hij op zijn 17e het logo groot op zijn rug tatoeëren. Hij heeft er nooit spijt van gehad. “Het was heel pijnlijk, maar ik had er alles voor over. Het is ook een goed gespreksonderwerp. Als ik erover vertel, geloven mensen het niet, maar als ze het zien, vinden ze het geweldig.”
Hij denkt zelfs dat de tattoo uniek is. “Ik durf te wedden dat ik in Nederland de enige ben met een Aston Martin-logo op mijn lijf. Ik heb het in ieder geval nog nooit gezien of gehoord.”
Delano had het geluk één keer in een Aston Martin te mogen rijden. “Ik had een moeilijke jeugd en ben uit huis geplaatst. Bij een bezoek aan de Aston Martin-dealer in Eindhoven vertelde mijn stiefvader dat aan de dochter van de eigenaar. Zonder dat ik het wist, had hij geregeld dat ik een rondje mee mocht rijden.”
Een paar maanden later reden ze van Eindhoven naar Veghel. “We tikten zelfs de 230 kilometer per uur aan.” De autoliefhebber hoopt ooit de Aston Martin-fabriek in Engeland te bezoeken. “Maar mijn allergrootste droom is om een keer de Aston Martin DB5 te rijden.” Die iconische auto werd wereldberoemd als de ultieme James Bond-auto. “Dat is de allermooiste auto ter wereld, daar kan niks aan tippen. Als ik die ooit mag besturen, vloeien de tranen over mijn wangen. Dat zit zo diep, dat kan ik niet in woorden uitdrukken.”
Hier lees je alle verhalen van de rubriek Mijn tattoo en zijn verhaal.
Stortvloed verpest bruiloftsfeest: ‘Zagen alle apparatuur en cadeaus wegstromen’
Het noodweer van gisteravond heeft een bruiloftsfeest in het Twentse grensdorpje Mander flink in de war gestuurd. Doordat een beek buiten haar oevers trad, stroomde er een grote hoeveelheid water het restaurant binnen waar het feest werd gevierd. De 150 gasten van restaurant Watermolen Bels moesten halsoverkop in veiligheid worden gebracht. Gelukkig raakte niemand gewond, maar de schade is enorm. Het restaurant is voorlopig gesloten.
“Het water kwam zo hard naar binnen, we konden het niet stoppen. Iedereen was in paniek,” vertelt Gerard Nijhuis, de vader van de bruid, aan RTV Oost. “We hebben de kracht van het water flink onderschat.” De bruiloftsgasten werden compleet verrast door het water. Waterschap Vechtstromen laat weten dat de Mosbeek gisteravond overliep door de enorme hoeveelheid regen die in korte tijd viel.
Omdat het water al snel 75 centimeter tot een meter hoog stond, moest de brandweer helpen de gasten in veiligheid te brengen. “Hand in hand gingen we over een zelfgemaakte brug de tent uit. Paniek helpt niet, maar je maakt je wel zorgen,” zegt Nijhuis. De gasten waren volgens hem net op tijd weg, voordat de feesttent deels instortte. “We zagen alle spullen, apparatuur en cadeaus wegstromen. Dat is zonde, maar we waren vooral bezig om met z’n allen veilig op het droge te komen.”
Restaurant Watermolen Bels heeft ernstige waterschade opgelopen. “Om de schade te herstellen en alles weer veilig en gastvrij te maken, zijn we voor onbepaalde tijd gesloten,” laat het restaurant op Facebook weten. Waarschijnlijk opent het pas later deze zomer weer. Verder bleef de schade in het beekdal beperkt, omdat er verder geen bebouwing is. Het waterschap onderzoekt vandaag precies waardoor de beek buiten haar oevers trad.
Nijhuis, de vader van de bruid, is vooral opgelucht dat iedereen veilig is. Hij is blij dat “iedereen een steentje heeft bijgedragen” om de ontruiming soepel te laten verlopen.
Ook Julianapop afgelast
Het noodweer van gisteravond zorgde ook dat popfestival Julianapop in de kop van Noord-Holland vandaag niet doorgaat. Het festivalterrein bij Julianadorp is vooral door de harde wind zwaar beschadigd, laat Mitsy Haeck van de organisatie weten. “Het varieert van ingestorte snacktenten tot een omgewaaide podiumwagen,” zegt Haeck bij NH Nieuws. “Hekken zijn over het veld gewaaid. Er is eigenlijk van alles niet meer intact of zo beschadigd dat opbouwen al spannend is. Straks lopen hier 5000 man rond. Wij staan voor veiligheid, en die kunnen we nu niet garanderen.”
Julianapop is een populair jaarlijks festival. De editie van dit jaar, met optredens van onder meer S10, Ronnie Flex en Van Dik Hout, was binnen tien minuten uitverkocht. Nu het festival is afgelast, wordt Haeck “overspoeld met lieve berichten, hulpaanbiedingen en steun vanuit het dorp,” maar ze heeft nu geen hulp nodig. Het terrein is afgesloten zodat er veilig ‘afgebouwd’ kan worden.
Bartje 200 in Drenthe ook afgelast
De mountainbike-wedstrijd Bartje 200 in Drenthe gaat vandaag eveneens niet door. De organisatie promoot de tocht van 200 kilometer als “extreem zware tocht voor echte bikkels”, maar deze keer moeten deelnemers een andere uitdaging zoeken. “Ik kwam vanochtend om 05.00 uur op het evenemententerrein in Borger en trof een grote ravage aan,” beschrijft organisator Johan Wekema bij RTV Drenthe. “De podiumwagen was omgewaaid, de mobiele toiletten lagen om, de grote tenten waren ingestort en eentje was bij de buurman in de tuin beland. Toen wist ik: dit wordt hem niet meer.” Ook het parcours is onveilig door omgewaaide bomen en loshangende takken. “Ik moet er niet aan denken dat er takken of half omgevallen bomen alsnog op de fietsers vallen.”
Deel artikel:
