‘Vaders nemen weken geboorteverlof minder vaak dan verwacht’
Zo vaak grijpen partners écht naar die extra weken
Nog geen twee op de drie papa’s of partners hoeven het maar net over de streep te trekken: zo’n 60 procent maakt daadwerkelijk gebruik van de mogelijkheid om maximaal vijf weken aanvullend geboorteverlof te nemen. Dat blijkt uit cijfers die deze week in het economenblad ESB(opent in nieuw venster) zijn verschenen — flink minder dan de eerder voorspelde 74 tot 84 procent.
Extra speelruimte sinds 2020
Sinds 1 januari 2020 krijgen vaders of partners van pas bevallen moeders standaard een volledig doorbetaalde week vrij. Daaroverheen liggen nog vijf weken ‘bonus-verlof’ waarin het loon op 70 procent van het normale salaris wordt doorbetaald. Op papier moest deze regeling ervoor zorgen dat de zorgtaken in het gezin eerlijker verdeeld raken en dat moeders makkelijker aan hun werk vast kunnen houden.
De beruchte babyboete
Ondertussen blijft het fenomeen ‘babyboete’ actueel: in de praktijk zien veel vrouwen hun inkomen na de bevalling fors dalen, terwijl partners vaak geen verlies lijden. Het kabinet hoopte dit verschil met de ruimere vadersverlofregeling te verkleinen, maar de feiten wijzen voorlopig nog een andere kant op.
Weinig animo bij laag- én hoogopgeleiden
Opvallend is dat de regeling vooral weinig populariteit geniet aan de uiteinden van de inkomensladder:
- Lage en midden-lage inkomens laten de extra weken eerder schiet om twee redenen: het 30-procent loonverlies voelt groot én onzekere flexcontracten maken mensen huiveriger om lang weg te blijven.
- Topverdieners krijgen juist te maken met een plafond: de 70 procent wordt berekend over maximaal ongeveer 55 000 euro per jaar. Wie daar ver boven zit, loopt dus in euro’s flink inkomen mis.
Wie steekt er wél in?
De grote winnaars lijken gezinnen met een middeninkomen. Zij nemen vaker de vijf extra weken op en kunnen daarmee het gezinsleven soepeler indelen. Gevolg: inkomensongelijkheid kan door deze regeling zelfs verder toenemen, waarschuwen de onderzoekers. De kloof tussen wie wel en wie geen lange verlofperiode kan veroorloven, dreigt alleen maar groter te worden.
Van bewust kinderwens tot bewust misleid: influencers maken het onveiliger tussen de lakens
Hey, wist je dat het aantal soa’s in Nederland in tien jaar tijd drie keer zo groot is geworden? In 2024 werden liefst 106.331 besmettingen genoteerd. Volgens VVD-Kamerlid Dieke van Groningen speelt een obscure rol: de ’medische wijsheid’ van een stel influencers.
Ze goochelt met termen als chronische buikpijn, kans op kinderloosheid en zelfs hart- en zenuwproblemen bij syfilis. Voor haar is helder: weg met die onzin en maak het strafbaar.
Geen gratis kanaal voor gratis adviezen
Van Groningen wil niet alleen de posters op de vingers tikken, ze wil ze in het uiterste geval ook achter de tralies zien. Met CDA, D66, JA21 en Groep Markuszower erbij hebben ze al 82 van de 150 zetels te pakken. D66’er Marijke Synhaeve vat het simpel samen: “Feiten doen ertoe als jongeren hun toekomstige gezondheid op het spel zetten.”
Experts huilden al alarm
Ook SOA Aids Nederland, de GGD en Rutgers schudden al een tijdje met hun rapporten. Hun onderzoek ‘Echokamers en filterbubbels’ toont aan dat hormonale pil, spiraaltje en condoom consequent zwart worden gemaakt, terwijl cyclusapps als wondermiddel worden opgehemeld. Gewoon even je temperatuur checken en denken dat je veilig bent? Volgens arts Hanna Bos slaat nergens op en is een veelvoud aan maatregelen nodig: goede voorlichting, aanspreken van de tech-giganten én sluit zware gevallen gewoon op.
“Duizenden gezinnen krijgen onverwacht rekening gepresenteerd: de energie-zeper”
Stel je voor: je komt van je vakantie terug, gooit de deur open en ziet opeens een energiebrief die je het bloed onder je nagels vandaag haalt. Voor zo’n 300.000 huishoudens is dat geen nachtmerrie, maar gewoon alledaagse realiteit. Het Centraal Planbureau (CPB) rekende uit wie er echt op achteruitgaan vanwege de hoge prijzen van gas, benzine en diesel.
Uitgerekend: hoe pijnlijk is de rekening?
– Laagste inkomens: tot 6 procent minder koopkracht
– Modale inkomens: tot 4 procent eraf
– De gemiddelde Nederlander krijgt er tot 2025 zelfs minder dan 1 procent van langs. Beetje geruststellend? Niet als jij in een tochtige vijfkamerwoning woont en net je contract opschrijft.
De vaste verrassing: pas aan het einde van het jaar
Heb jij een vast contract? Dan merk je nu nog weinig van de prijsstunt die de energiemarkt heeft uitgehaald. Maar zodra dat contract verloopt en je doorprikt? Flap open, maar hóé. Vooral mensen die een dik deel van hun beperkte budget al aan stookkosten kwijt zijn, voelen direct dat ze hard geraakt worden.
Otten tegen de tijger: waarom geen accijns-verlaging?
In Den Haag werd gebakkeleid over accijnsverlaging aan de pomp. In Duitsland kozen ze ervoor; het Nederlandse kabinet huilde een andere toon. Zonde of slim? Het CPB vindt het kabinet keurig: lagere accijnzen gaan bijna altijd naar mensen die al meer te besteden hebben en dus méér rijden. Ter compensatie rolde er wel iets uit:
- Vanaf juli geen wegenbelasting voor vrachtwagens (tijdelijk) én
- Grijs-kenteken-ondernemers maken een mazzeltje mee met verlaagde tarieven.
Social-lease-auto: piepklein maar elektrisch
Voor bestuurders die per se veel moeten rijden – denk aan rondrijdende zorgmedewerkers of ouders die kinderen naar zwemles slepen – hint het CPB op een Frans idee: social-lease. Gewoon gereduceerd private-lease van een compact elektrisch bakkie. Klein, schoon, en vooral betaalbaar.
Warmtefonds: lening met superlage rente
Huiseigenaar? Dan kun je naar het Warmtefonds voor een bijna gratis lening om je huis te verduurzamen. Het kabinet schiet nog eens 180 miljoen euro extra in dat fonds, zodat je in theorie nog dit najaar aan de slag kunt met warmtepompen en triple-beglazing. Minder gas = minder ellende.
Noodplan 2.0: meer geld in het noodpotje
Hoe nu meteen schade beperken? Demissionaire opluchting: het Tijdelijk Noodfonds Energie gaat nog even extra het luchtledig in met 195 miljoen euro. Daar kun je terecht als de energierekening uiteindelijk rood springt.
Wat er nú al duurder wordt – en wat straks nog komt
Het CPB keek voorlopig alleen naar directe brandstofprijzen. Maar voedsel, kleding, koffie, pizza’s – alles wat eerst gemaakt en vervoerd moet worden – komt later ook met stiekeme opslag op de rekening. De volledige koopkracht-cijfers krijg je in augustus op Prinsjesdag, als alle puzzelstukjes liggen.
Bever maakt zijn debuut in Tilburgse Piushaven: sleept één flinke kanttekening mee
“Kijk daar, de tandafdrukken staan er gewoon in!” Met een brede glimlach wijst Wiet van Bragt naar een bekladderde boomstam langs het water van Moerenburg. Hij is beverexpert en weet: dit betekent dat er daadwerkelijk bevers rondzwerven in Tilburg. Hoera voor de biodiversiteit, maar toch hangt er ook een klein wolkje boven dit feestje.
Eerste zwemles in de stadshaven
Gisteravond zwom er voor het eerst een bever door de Piushaven. Facebook sloeg op tilt, maar of hij zich hier meteen komt settelen, daar is Waterschap Aa en Maas nog niet zeker van.
“Bevers vinden water altijd prima”, zegt de beleidsadviseur. “Al zitten er hier overal ijzeren damwanden langs het kanaal en aan het begin van de Piushaven. Een hol graven? Vergat het maar.”
Dat betekent dat hij vooral even aan het speuren is naar iets lekkers om mee te nemen.
Verborgen sporen in Moerenburg
Op de andere oever van het kanaal ligt natuurgebied Moerenburg. Gewapend met laarzen en een verrekijker is Wiet van Bragt al vaker door het hoge gras rond de Voorste Stroom gedoold.
“Toen ik hier vroeger kwam, zag ik bomen die helemaal kaalgekloven waren. Om je heen lag een kring houtsnippers net alsof iemand daar met een frees had rondgelopen.”
Vandaag treft hij nul sporen aan. Mogelijk trekt deze bever alleen even door en heeft hij zijn burcht elders neergezet.
Overdag piep je ze trouwens toch niet: bevers slapen dan en komen pas in de schemering tevoorschijn.
Natuurlijke contractor met een nare bijval
Een bever is eigenlijk een soort Lego-master voor de natuur. Door dammen te bouwen en waterwegen te verbouwen, creëren ze nieuwe leefplekjes voor planten en dieren. Zo’n sleutelsoort dus.
Maar wat een feest voor de biodiversiteit, kan een bende worden voor onze stadstuinen. “Een beverdam veroorzaakt al snel een overstroomde weg of natte achtertuin”, weet Van Bragt.
En als ze te dicht onder het waterniveau graven, kan een oever instorten. “We horen verhalen dat mensen plotseling door een leeg hol zakken tijdens een rustige wandeling; denk aan een trapgat in de zachte oever. Gevolg: een heel nat pak of erger.”
Pesten mag dus niet zomaar
Beschermd diertje, beschermd diertje … anders dan het konijn uit de dierentuin mag je een bever niks doen.
Volgens Van Bragt klinkt de regel als volgt: “Eerst aantonen dat er ernstige schade is, daarna pas een ontheffing aanvragen bij de Provincie.”
Kleine verveling wordt eerst ontweken. Gaas tegen de oever, wandelpad een tikkie naar links; niets ingrijpends maar gewoon aanpassen. Schieten? Niet aan de beurt.
Binnenkort biertje in de haven met zwemmende gast
Al hoort hij op sommige plekken in Brabant nog geen geknaag, verwacht Van Bragt vol overtuiging: “Ze komen eraan. Geef het een paar jaar en je zit hier in de Piushaven met een biertje in je hand, terwijl er een bever langs-dobber.”
Of de smaken elkaar verdraaglijk zijn, moet nog blijken.
Verduurzamen is dé winstmethode: vooral mensen met een klein potje krijgen er extra euro’s door
Goed nieuws: voor de meeste Nederlanders betekenen hogere energierekeningen nog geen getreur om een lege beurs. Maar kijk je naar de groep rond modaal of lager die een wat oudere, ruimere woning heeft en veel moet stoken, dan verandert het beeld. Zij kunnen richting de winter geraakt worden door flinke stijgingen, simpelweg omdat steeds meer vaste contracten afkomen en herberekend worden tegen de hogere tarieven van nu.
De rekensom van het CPB wijst uit dat een doorsnee huishouden dit jaar en volgend jaar gemiddeld minder dan 1 % van het besteedbaar inkomen verliest aan stijgende prijzen. Worden de contracten in 2026-2027 vernieuwd, dan zit 95 % van de huishoudens op dat hogere tarief. Het risico zit vooral bij lage- en middeninkomens in een oude, grotere woning met hoog gasverbruik: zij kunnen van hun budget tot 6 % wegzien.
Brandstofprijs vs. energierekening
Tankkosten treffen ook, maar opvallend genoeg raken vooral middeninkomens de hardste kilometer er annetjes. Zij hebben vaker een auto én rijden er meer mee. Lagere inkomens voelen vooral de pijn van het gas, omdat een groter deel van het salaris al opgaat aan stookkosten – los van hoeveel m³ ze verbruiken.
Vermijden of uitsparen? Verduurzamen!
Hier komt de mooie twist: wie een warmtepomp plaatst, schiet er juist het hardst bij als het salaris laag is. De besparing op energie is relatief gezien een veel groter stuk koek in een kleine beurs. Het effect van zonnepanelen valt eerlijk gezegt wat tegen: elektriciteit wordt minder veel duurder dan gas, dus die flinke dakkernpremie betaalt minder snel voor een volgepropt spaarvarken.
Jammer genoeg pikken hoge inkomens nu nog vaker de subsidies mee, zodat zij – ironisch – minder kwetsbaar worden en degenen die het écht nodig hebben achter het net vissen. Omdat structurele prijsschokken op termijn alleen weggaan als huizen én vervoer duurzamer worden, drukt het CPB op de mooie knop: maak die technologie vanaf volgende week toegankelijk voor huurders met een smal budget, samen met woningcorporaties die het heft in handen nemen.
Slipperscarrousel op N261: 3 wagens krijgen knuffel, één bestuurder aan de infuus
Tijdens de woensdagmiddag eindigde de rit voor drie automobilisten op de weg naar Waalwijk met een kop-staart-sandwich. Eén van hen hield er flinke deukjes aan over en werd met de ambulance meegenomen naar het ziekenhuis. Hoe erg het precies is? Geen idee—de ziekenhuisspreker houdt zijn kaken stijf op elkaar.
Omdat er overal plukken bumper, lichtjes en andere autocadeautjes op het asfalt rondsprongen, moest een stuk rijstrook plotseling ‘verboden terrein’ worden. Gevolg: lange files en een hoop gebrom op de Midden-Brabantweg.
Waarom auto nummer 1 op nummer 2 klom en nummer 2 vervolgens nummer 3 omhelsde? Dat vraagteken blijft voorlopig onbeantwoord. Na aankomst van het bergingsteam werden de brokkenpiloten opgehaald, waarna de weg weer snel vrij kwam voor wie nog ongeschonden naar huis wil.
