Overlast eikenprocessierups dit jaar een stuk heftiger: “Ze komen zelfs uit de grond”
De afgelopen jaren was het vrij rustig met de processierups, zowel bij de eik als de den. Er waren wel nesten en mensen met klachten, maar het aantal meldingen lag een stuk lager dan in het piekjaar 2019. Dat we nu weer een toename zien, is niet heel gek. Bioloog Arnold van Vliet telde vorig jaar samen met het Kenniscentrum Eikenprocessierups het aantal eikenprocessievlinders. Daaruit bleek dat er drie keer zoveel vlinders waren geteld. In het noorden van het land werden er meer dan twintig per val gevangen. “Dan verwachten we dat je een hoge plaagdruk kunt krijgen”, zegt Van Vliet.
Niet alleen die vlindertelling wijst op een piek. Van Vliet ziet ook veel nesten laag in de bomen zitten, en dat wijst op rupsen die uit de grond zijn gekropen. Even voor de duidelijkheid: normaal zitten de eitjes van de rups al op de stam van de boom. “Eikenprocessierupsen kunnen in de grond een verlengde rustpauze houden”, legt Van Vliet uit. Die rupsen zitten dan al in de vierde larvenfase, een stadium waarin ze brandhaartjes hebben. “Daar kunnen ze jaren blijven zitten, tot de omstandigheden goed zijn en ze tevoorschijn komen.”
Daarom zijn er nu ook nesten laag in de boom te vinden, nesten waar eigenlijk niemand rekening mee hield op basis van de vlindertelling. Het kan zomaar dat mensen die begin dit jaar de eiken- en dennenbomen op evenemententerreinen hebben gecontroleerd en niks vonden, nu ineens een boel nesten hebben. “Dat maakt grondnesten zo verraderlijk.”
De rupsen zitten nu in de fase waarin ze de meeste overlast veroorzaken. Deze periode duurt tot ongeveer half juli. Daarna veranderen ze in vlinders en zijn de meeste brandhaartjes verdwenen. Maar let op: de nesten zitten overdag vol met duizenden rupsen en dus ook brandhaartjes. Die nesten verdwijnen niet vanzelf. Ze worden alleen weggehaald door professionals.
De bioloog raadt mensen af om zelf met stofzuigers of vlammenwerpers aan de slag te gaan. Het verwijderen van nesten moet echt door professionals met beschermende pakken gebeuren. “Anders verspreiden de brandharen zich juist verder.” En als je tuin eenmaal vol zit met die haartjes, kan dat jarenlang overlast geven.
Het Kennisplatform Eikenprocessierups houdt het aantal nesten nauwkeurig bij via de monitoring van de plaagdruk. Mensen kunnen helpen door zelf in twintig tot dertig bomen in de buurt nesten te tellen en dat door te geven aan het kenniscentrum. De brandharen van de eiken- en dennenprocessierups kunnen klachten geven zoals hevige jeuk, huiduitslag en irritatie aan ogen en luchtwegen. Ook dieren, vooral paarden, kunnen er last van hebben. In ernstige gevallen moeten brandhaartjes operatief uit de ogen worden gehaald, zegt Van Vliet. “Onderschat de risico’s dus niet.”
Paus zegent toren Sagrada Família in Barca in
Het was een enorm feest in Barcelona, want de paus heeft zelf de hoogste toren van de Sagrada Família ingewijd! Paus Leo besprenkelde de 172 meter hoge Jezus Christus-toren met heilig water en verklaarde hem officieel voor geopend. Hij noemde het gebouw een waar meesterwerk van “steen, kleuren en licht”. Ook de Spaanse koning Felipe en koningin Letizia waren erbij tijdens de mis die voorafging aan de ceremonie.
Een groot koor vulde de gigantische kerk met hun zang, en daarna was het feest op straat. Tienduizenden mensen stonden langs de route van de paus door de stad en bij het kolossale gebouw om alles mee te maken. De inzegening vond plaats precies 100 jaar na de dood van de beroemde architect Antoni Gaudí, die de kerk ontwierp. De eerste steen werd al in 1882 gelegd, en hoewel het de bedoeling was dat de kerk gisteren af zou zijn, duurt de bouw waarschijnlijk nog minstens tien jaar.
Het monument wordt ieder jaar door zo’n vijf miljoen mensen bezocht. Paus Leo is momenteel op een meerdaagse reis door Spanje. Gisteren was hij nog in Madrid, waar hij onder andere een ontmoeting had met niemand minder dan popster Bad Bunny uit Puerto Rico.
Buitenland
Amerikaanse minister van Defensie: Gevangenen Guantanamo moeten allang dood zijn
De Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, heeft een bezoek gebracht aan de Amerikaanse basis op Guantanamo Bay, op Cuba. Na afloop liet hij duidelijk weten dat de processen tegen de gevangenen allang afgerond hadden moeten zijn, en dat ze nu al geëxecuteerd hadden moeten worden.
“Mijn persoonlijke mening is dat de gevangenen in Guantanamo al lang geleden geëxecuteerd hadden moeten worden voor hun misdaden tegen het Amerikaanse volk”, vertelde Hegseth na terugkeer in de VS aan journalisten in Tampa, Florida. “Helaas raakte het raderwerk van de Amerikaanse justitie verstopt.” Volgens hem komt dat ook door bemoeienis van internationale actiegroepen, mensenrechtenorganisaties en advocaten.
Hegseth was in 2004 en 2005 zelf bewaker bij de gevangenis, die werd gebouwd om verdachten van de aanslagen op 11 september 2001 in op te sluiten. Terrorismeverdachten werden er lange tijd zonder proces vastgehouden en soms gemarteld. Sommigen werden uiteindelijk vrijgelaten omdat bleek dat ze helemaal geen betrokkenheid hadden bij de aanslagen.
Op dit moment zitten er volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie nog vijftien gedetineerden in de militaire gevangenis op Guantanamo Bay. Twee van hen zijn veroordeeld door een militaire rechtbank. De zaak tegen zeven anderen loopt nog. Drie gevangenen zitten voor onbepaalde tijd vast – ze worden niet vervolgd, maar ook niet vrijgelaten. Nog eens drie anderen komen in aanmerking voor overplaatsing naar een ander land.
De bekendste gevangene is de Pakistaan Khalid Sheikh Mohammed, die wordt gezien als het brein achter de aanslagen van 11 september. Bij die terroristische aanslagen kwamen bijna 3000 mensen om het leven.
Mensenrechtenorganisaties zijn kritisch op de eindeloze detentie van sommige mannen en op het gebruik van militaire rechtbanken tegen de gevangenen. Verschillende Amerikaanse regeringen hebben geprobeerd de gevangenis te sluiten, maar dat is nooit gelukt. Wel zijn in de loop der jaren gedetineerden overgebracht naar andere gevangenissen in de VS of naar andere landen.
Buitenland
WK-stemming in Rucphen: Ronnie en Angelo bouwen hun eigen Oranjedorp
Het Nederlands elftal moet nog aan het WK beginnen, maar in Rucphen is het toernooi eigenlijk nu al geslaagd. Vanaf dit weekend staat in het buitengebied een compleet WK-dorp klaar voor de Oranjefans. Er is de afgelopen weken hard gewerkt aan de opbouw. “Dit zie je nergens anders. Het is uniek in Nederland”, aldus initiatiefnemer Ronnie Gommers.
Voortborduren op het EK-dorp
Na het succes van het EK-dorp tijdens het vorige eindtoernooi hebben Ronnie en medeorganisator Angelo Heeren opnieuw alles uit de kast getrokken om supporters rond de wedstrijden van Oranje een onvergetelijk feest te bezorgen. “Er komt een levensgroot scherm van achttien vierkante meter, er zijn foodtrucks, bier en artiesten die live optreden.” Tijdens de eerste wedstrijd van Oranje, komende zondag, verwachten de organisatoren zo’n tweeduizend bezoekers. “We zijn in december begonnen met de voorbereidingen. Gelukkig hadden we al een draaiboek dat we grotendeels opnieuw kunnen gebruiken. En als het weer net zo wordt als twee jaar geleden, dan wordt het echt een ongelooflijk groot feest”, zegt Angelo.
Tribune voor stadiongevoel
Volgens Ronnie wordt de sfeer extra versterkt door de manier waarop het terrein is ingericht. “We hebben naast het scherm een grote tribune opgebouwd waar kleine kinderen en mensen die minder goed ter been zijn, kunnen plaatsnemen. Door die tribune ontstaat een echt stadiongevoel.” Naast de wedstrijd tegen Japan is ook de wedstrijd tegen Zweden op 20 juni live te volgen in het WK-dorp. De ontmoeting met Tunesië op 26 juni slaan de organisatoren over. “Die wedstrijd begint om drie uur ’s nachts. Dat kunnen we onze bezoekers en de omgeving niet aandoen”, vertelt Ronnie.
Warming Up met WC Experience
Het feest in het WK-dorp in Rucphen wordt overigens al op zaterdag 13 juni afgetrapt met de ‘Warming Up!’. Daarbij zijn er optredens van WC Experience en De Marlets. Op 20 juni maken ook Stef Ekkel en Peter Beense hun opwachting. Wat de organisatoren Ronnie en Angelo betreft, kan het Oranjefeest niet meer stuk. Nu moet alleen het Nederlands elftal nog ‘even’ zijn best doen. Ronnie: “We hebben een sterk team, al kwam dat tot nu toe nog niet echt uit de verf. Geloof mij: vanaf zondag spelen we de sterren van de hemel.”
Maaien gaat vaker mis: van gruwelijke dood eend tot 1300 omgelegde bomen
Suus uit Altena kan haar ogen niet geloven: alwéér heeft de gemeente ‘haar’ bloemenweide gemaaid
Suus uit Altena kon haar ogen niet geloven: alwéér heeft de gemeente ‘haar’ bloemenweide in Altena gemaaid, terwijl was afgesproken dat dat niet zou gebeuren. Het is al het vijfde jaar op rij dat de gemeentemaaier deze fout maakt. De gemaaide bloemenweide van Suus is nog maar het topje van de ijsberg, want het gaat veel vaker mis. Een overzicht.
“Suus heeft dat met heel veel liefde en aandacht ingezaaid, ze had er veel plezier van. In de korte tijd dat het er staat, komen er veel mensen naar kijken”, vertelde Suus’ echtgenoot Gerard woensdag tegenover Omroep Brabant. Het stel baalt als een stekker van de actie.
Gerrit uit Sint Hubert weet hoe het voelt als zoiets gebeurt, vertelde hij twee jaar geleden. De gemeente Land van Cuijk maaide het paradijs voor zijn bijen, de berm langs de Zandbergseweg, met de grond gelijk. Het was allemaal niet de bedoeling, zei de gemeente een dag later. Gerrit kreeg excuus aangeboden, maar daar kreeg hij zijn bloemrijke berm niet voor terug.
1300 jonge bomen omgemaaid
Voor een ander massaal maaiongeluk blijven we in de gemeente Land van Cuijk. In Cuijk draaide boomfeestdag in 2023 uit op een regelrecht bomendrama. Van de vijfduizend jonge boompjes, die door kinderen uit Haps achter de geluidswal bij de A73 werden geplant, gingen er dertienhonderd tegen de vlakte.
Twee weken na het maaien werd duidelijk hoe het mis kon gaan: het stukje grond bij de A73 was van een boer. Maar die grond was in bezit gekomen van de gemeente Land van Cuijk. De boer mocht de grond blijven gebruiken tot de gemeente dat zelf zou gaan doen. De boer gaf de opdracht om daar te gaan maaien. Hij wist blijkbaar niet dat de gemeente de grond ondertussen was gaan gebruiken, zo legde de gemeente in een verklaring uit. Het planten van de bomen was een halfjaar voor de misser nog een groot feest.
Broedende eend
De meest gruwelijke maaimisser komt uit Oss. Daar ging een gemeentewerker in 2020 met een maaimachine iets te fanatiek te werk langs de kant van een vijver. Een broedende eend zag de maaier niet aankomen met als gevolg: het beestje eindigde aan flarden in het gras.
De gemeente Oss bood excuses aan en beloofde niet meer zo dicht langs de waterkant te maaien. “We zien onszelf graag als een duurzame gemeente met respect voor flora en fauna. En we snappen heel goed dat mensen hier heel boos over zijn”, zei de gemeente destijds.
Drie ongelukken in een week tijd
Niet alleen te fanatiek maaien levert problemen op. Ook als de grasmaaier juist níet is geweest, kan het misgaan. Daar weten ze in Schijndel alles van. In mei 2023 gebeurden er bij een rotonde tussen de Steeg en Structuurweg drie ongelukken in één week tijd. Twee fietsers en de bestuurder van een scootmobiel werden geschept. De reden: het gras in de berm was niet gemaaid, waardoor automobilisten niemand zagen aankomen.
De gemeente Meierijstad beloofde beterschap en gaf het maaien van de het gras bij de rotonde voorrang. “Maar we kunnen natuurlijk niet overal tegelijk zijn.”
Onkruid wegbranden
Of je nu gras maait of onkruid weghaalt: het is altijd opletten geblazen, want een ongeluk zit in een klein hoekje. De hovenier die bezig was met het wegbranden van onkruid in Heeze zal ongetwijfeld met kromme tenen terugdenken aan die ene warme en droge junidag in 2023. Voor hij het wist, stonden er zes auto’s in brand en raakten andere auto’s flink beschadigd.
“Mijn jongens wilden een paar hoekjes onkruid wegbranden”, zei de eigenaar van het hoveniersbedrijf achteraf. “Het was een stuk van de auto’s vandaan. Och jongens, ik ben zo hard geschrokken.” Zo veranderde een onkruidbrander de parkeerplaats in een autokerkhof.
UWV laat onderzoek doen naar angstcultuur en werkdruk: “We willen het probleem echt aanpakken”
In april kwamen er berichten naar buiten van EenVandaag en het AD dat jonge verzekeringsartsen in opleiding bij het UWV in de regio Amsterdam kampen met een onveilige werkcultuur en een te hoge werkdruk. Het UWV zegt die signalen serieus te nemen. “We willen weten wat er precies speelt, voordat we iets kunnen doen”, zegt woordvoerder Dennis Janus. “Daarom laten we een onderzoek doen, en om het eerlijk te houden, doen we dat niet zelf, maar besteden we het uit aan KPMG.” Het onderzoek moet ‘eind dit najaar’ klaar zijn.
Uit de verhalen uit april bleek dat het vooral gaat om basisartsen die worden opgeleid tot verzekeringsarts. Zij voelen zich onveilig en ervaren te veel druk. Het is geen geheim dat het UWV al langer worstelt met lange wachttijden en vertragingen bij het beoordelen van WIA-aanvragen. Of die problemen iets met elkaar te maken hebben, is nog niet duidelijk. “De achterstanden zijn er zeker”, zegt Janus. “Die lossen we op door onze ICT te verbeteren en werkprocessen aan te pakken. Maar of er een verband is met de angstcultuur? Dat weten we nog niet.”
Volgens het UWV ligt de schuld voor die achterstanden niet alleen bij henzelf. “We moesten afscheid nemen van verzekeringsartsen die we inhuurden als zzp’er, door de Wet DBA. En daarnaast moeten we ook kijken naar hoe we ervoor zorgen dat Nederland minder ziek wordt. Wij kunnen blijven dweilen, maar de kraan moet ook dicht. De instroom is gewoon veel te hoog.”
